1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D1/1/M. M. Ö.-01/2 (Devralma)
Karar Sayısı : 01-28/275-79
Karar Tarihi :19.6.2001
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM,
Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL
B- RAPORTÖRLER: Mustafa M. ÖZKARABÜBER, Hakan Deniz KARAKOÇ
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - Sumitomo Chemical Company Ltd.
Temsicisi Av. Zeynep ÖZKAN
Cumhuriyet Cad. Gezi apt. 19/9-10 Taksim
80090-İstanbul
D- TARAFLAR: - Aventis Environmental Science S. A.
55, Avenue Rene Cassin 69009 Lyon-FRANSA
- Aventis CropScience S.A.
55, Avenue Rene Cassin 69009 Lyon-FRANSA
- Sumitomo Chemical Company Ltd.
5-33, Kitahama 4 Chome, Chuo-Ku,
Osaka 541-8550 JAPONYA
E- DOSYA KONUSU: Sumitomo Chemical Company Ltd. tarafından Aventis
Grubu şirketlerinden olan Aventis Environmental Science S.A ve Aventis
CropScience S.A.'nın faaliyet gösterdiği, "evlerde kullanılan insektisitlerin
etken maddeleri" işinin devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 31.5.2001 tarih ve 2299 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi
ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme
sonucunda düzenlenen 14.6.2001 tarih, D1/1/M.M.Ö.-01/2 sayılı Devralma Ön
İnceleme Raporu 15.6.2001 tarih, REK.0.05.00.00/55 sayılı Başkanlık önergesi ile
01-28 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Aventis Environmental Science S.A ve Aventis
CropScience S.A. ile Sumitomo Chemical Company Ltd. arasında gerçekleştirilmesi
düşünülen evlerde kullanılan ‘‘sersemletici ve öldürücü insektisit üretiminde
kullanılan etken maddeleri" işine ilişkin işlemin, söz konusu iki pazarda da herhangi
bir hakim durum oluşturmaması veya mevcut bir hakim durumu güçlendirmemesi
nedeniyle anılan devralma işlemine izin verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
2 REKABET KURUMU
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
Devralma işlemini gerçekleştiren Sumitomo Grubu merkezi Japonya’da
bulunan, kimyasal maddeler alanında uluslararası düzeyde faliyet gösteren bir
teşebbüs olup, temel faaliyet alanları, ana kimyasallar, petrokimyasallar ve plastikler,
saf kimyasallar ve farmakolojik kimyasallardır. Grubun şirketlerinden birisi olan
Sumitomo Chemical Company Ltd. (Sumitomo) dünya çapında insektisit üretimi
faaliyetinde bulunmaktadır.
Aventis Grubuna bağlı olarak faaliyetlerini yürüten Fransa merkezli Aventis
Environmental Science S.A. ve Aventis CorpScience S.A. şirketleri (Aventis),
tarımsal ürünlerin korunması ve üretilmesi alanında uluslararası düzeyde faaliyet
gösteren ve bu çerçevede herbisit (yabancı ot öldürücü ilaç), mantar öldürücü ilaç,
tarımsal ve evde kullanılmaya özgü insektisit (böcek öldürücü ilaç) gibi maddelerin
üretimini yapan şirketlerdir. Aventis Grubu dünya çapında farmakolojik ve tarımsal
kimyasallar, tarım ürünleri ve hayvan sağlığı ve beslenmesi sektörlerinde önde gelen
gruplardan biridir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. Ürün Pazarı
Devredilmesi planlanan malvarlığı, Aventis’in evlerde kullanılmaya özgü
insektisit üretiminde kullanılan etken maddeler (active ingredients) işi ile ilgilidir. Söz
konusu etken maddeler Aventis tarafından üretilerek ve/veya satın alınarak nihai
mamül olan, evlerde kullanılan insektisiti (EKİ) üreten firmalara satılmaktadır.
Aventis bu etken ara maddeleri tarımsal ve profesyonel kullanıma özgü insektisitler
gibi diğer insektisit işleri ile ilgili olarak da kullanmakta veya satmaktadır. Ancak
bildirime konu olan devir işlemi, evlerde kullanılan insektisitlerde yer alan ara
maddeler işi dışındaki alanları kapsamayacak olup, Aventis bu alanlardaki
faaliyetlerini sürdürmeye devam edecektir.
EKİ’de kullanılan etken maddelerin sersemletme ve öldürme olmak üzere iki
temel fonksiyonu bulunmaktadır. “Sersemletici” etken maddeler haşerenin sinir
sistemini etkileyerek, haşereyi hareketsiz bırakmaktadır. “Öldürücü” etken maddeler
ise haşereyi öldürmektedirler.
Bu çerçevede, devir işlemi ile ilgili olarak iki ilgili ürün pazarı tanımlanmıştır:
- Evlerde kullanılan sersemletici insektisit ürünlerinin üretiminde kullanılan
etken maddeler,
- Evlerde kullanılan öldürücü insektisit ürünlerinin üretiminde kullanılan etken
maddeler.
H.2.2. Coğrafi Pazar
Sumitomo, EKİ ürünlerini, Türkiye’deki iştiraki olan Sumitomo Corporation Dış
Tic. A.Ş., Aventis ise kendi kontrolünde olan Aventis Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.
aracılığı ile ithal etmekte ve satışını gerçekleştirmektedir. Söz konusu EKİ ürünlerinin
pazarlanmasının tüm Türkiye’ye yönelik olarak yapıldığı dikkate alındığında, ilgili
coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir.
3 REKABET KURUMU
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Tarafların evlerdeki haşerelerin ve uçan böceklerin sersemletilmesinde
kullanılan insektisitlerin üretiminde yer alan ve satışını yaptıkları etken maddelere
ilişkin pazar bilgilerine aşağıda yer verilmiştir:
Tablo 1- Teşebbüslerin sersemletici EKİ üretilmesinde yer alan etken
maddelere ilişkin pazar payları
Firma Etken Madde Pazar Payı (%)
Pynamin ……
Pynamin Forte ……
Etoc ……
Neo-Pynamin ……
Neo-Pynamin
Forte
……
Sumitomo
Imiprothrin ……
Bioallethrin ……
Esbiothrin ……
Aventis
Esbiol ……
Transfluthrin …… Bayer
Diclorvos ……
Endura Tetramethrin ……
PBK Pyrethrum ……
Diğer Diğer ……
TOPLAM: 100
Yukarıdaki tablodan anlaşılacağı üzere; sersemletici EKİ üretiminde kullanılan
etken maddelerin Türkiye pazarında, Sumitomo %……, Aventis %……. oranında
pazar payına sahiptir. Devralma sonrasında ise Sumitomo’nun bu pazardaki payı
%…….’e ulaşacaktır.
Bildirime konu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4.
maddesinin; “Bu Tebliğ’in 2 nci maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma
sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının
yirmişbeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları
zorunludur.” hükmü ile getirilen eşiklerin aşılması nedeniyle izne tabi bir devir
işlemidir.
İthalatın mümkün olduğu ve pazardaki çok uluslu üreticilerin iştiraklerinin
Türkiye pazarında faaliyet gösterdiği; özellikle uzakdoğu kökenli firmaların patent
koruması bulunmayan ilgili ürün pazarındaki ürünlerin jeneriğini ürettiği, Türkiye’de
de jenerik ürünler üreten bir firmanın (Atabay) bulunduğu bir pazar yapısı içerisinde,
bu devralma işlemi sonrasında ulaşacağı %…… oranındaki pazar payının
Sumitomo’yu 4054 sayılı Kanun ile tanımlanan hakim durum konumuna
getirmeyeceği; gerek pazara giriş engellerinin bulunmaması gerekse yüksek
potansiyel rekabetin varlığı nedeniyle "evlerde kullanılan sersemletici insektisitlerin
4 REKABET KURUMU
üretiminde kullanılan etken maddeler’" pazarındaki devralma işlemi sonrasında
herhangi bir hakim durum oluşmasının söz konusu olmayacağı kanaatine varılmıştır.
Tarafların sattıkları öldürücü EKİ üretilmesinde yer alan etken maddelere
ilişkin pazar bilgileri aşağıdaki gibidir:
Tablo 2- Teşebbüslerin öldürücü EKİ üretilmesinde yer alan etken maddelere
ilişkin pazar payları
Firma Etken Madde Pazar Payı
(%)
Sumithrin …..
Vaporthrin …..
Sumithion …..
Gokilaht ……
Esfenvalerate ……
Sumitomo
Sumilarv ……
Resmethrin ……
Bioresmethrin ……
Permethrin ……
Deltamethrin ……
Aventis
Tralomethrin ……
Cyfluthrin …… Bayer
Propoxur ……
Permethrin ……
Cypermethrin ……
Zeneca
Lambdacyhalothrin ……
Dow Chlorpyrifos ……
FMC Bifenthrin ……
Diğer ……
TOPLAM: 100
Yukarıda yer alan tablodan, öldürücü EKİ üretimine kullanılan etken
maddelerin Türkiye pazarında Sumitomo’nun %…… ve Aventis’in %…… oranında
pazar payına sahip olduğu, devralma sonrasında ise bu pazardaki Sumitomo’nun
payı %……’e ulaşacağı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, bildirime konu işlem bu pazar
açısından da anılan Tebliğ kapsamında bir devralmadır.
Devralma işlemi nedeniyle Sumitomo’nun pazar payında önemli bir
değişikliğin olmayacağı, diğer firmaların güçlü rekabetinin bulunduğu, dolayısıyla
evlerde kullanılan öldürücü insektisitlerin üretiminde kullanılan etken maddeler
pazarında hakim durum yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun
güçlendirilmesinin söz konusu olmadığı kanaatine varılmıştır.
İ- SONUÇ
Aventis Grubu şirketlerinden olan Aventis Environmental Science S.A ve
Aventis CropScience S.A.faaliyet gösterdiği, evlerde kullanılan insektisitlerin etken
5 REKABET KURUMU
maddeleri işinin, Sumitomo Chemical Company Ltd.’e devredilmesi işleminin,
tarafların toplam pazar payları yönüyle 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir
işlem olduğuna, bu işlem sonucunda, ilgili pazarlarda hakim durum yaratılması veya
mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle anılan devir işlemine izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy