1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D1/1/İ.A.Y.-01/2 (Devralma)
Karar Sayısı : 01-39/384-99
Karar Tarihi : 7.8.2001
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM,
A. Ersan GÖKMEN, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL
B- RAPORTÖRLER: İsmal Atalay YOLCU, Hakan Deniz KARAKOÇ
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - BPB Gypsum Üretim ve Ticaret Ltd. Şti.
Temsilcisi Av. Erdoğan FİDAN
Lamartine Cad. No: 10 80090 Taksim- İstanbul
D- TARAFLAR: - BPB Gypsum Üretim ve Ticaret Ltd. Şti.
Zühtüpaşa Şefik Bey Sok. No:32 Kadıköy- İstanbul
- Doğan Alçı Alçıpanel Üretim Sanayi İthalat İhracat
Pazarlama ve Ticaret A.Ş.
Çetin Emeç Bulvarı 4. Cad. 94. Sok. No:15 06460
Öveçler / Ankara
E- DOSYA KONUSU: Doğan Alçı Alçıpanel Üretim Sanayi İthalat İhracat
Pazarlama ve Ticaret A.Ş.(Doğan Alçı) 'ne ait, Hasanoğlan’da kurulu alçı üretim
tesisinin, BPB Gypsum Üretim ve Ticaret Limited Şirketi (BPB Gypsum)
tarafından devralınması ve BPB Gypsum hisselerinin %30'unun Doğan Alçı'ya
devredilmesi işlemlerine izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.7.2001 tarih ve 3142 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen
30.7.2001 tarih D1/1/İ.A.Y.-01/2 sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 30.7.2001
tarih, REK.0.05.00.00/82 sayılı Başkanlık önergesi ile 01-39 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Doğan Alçı Alçıpanel Üretim Sanayi
İthalat İhracat Pazarlama ve Ticaret A.Ş.’ye ait üretim tesislerinin, BPB Gypsum
Üretim ve Ticaret Limited Şirketi’ne devredilmesi ve ardından Doğan Alçı’nın BPB
hisselerinin %30’una ortak olmasına ilişkin devralma işlemlerine;
- Her iki devir işleminde de ilgili ürün pazarında hakim durum yaratılması ya da
mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin söz konusu olmadığı, dolayısıyla 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde izin verilmesinin,
2 REKABET KURUMU
- Verilen iznin, Madinsan Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. hisselerinin devri
konusunda getirilen opsiyon hakkının uygulanmasına da izin verildiği şeklinde
anlaşılmaması gerektiğinin taraflara ayrıca bildirilmesinin uygun olacağı ifade
edilmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. Ürün Pazarı
BPB Gypsum, alçı plaka ürünleri ve toz alçı ürünleri pazarlarında pazarlama
ve satış faaliyetinde; Doğan Alçı ise, toz alçı ürünlerinin üretim, pazarlama ve satış
faaliyetleri ile alçı plaka ürünlerinin pazarlama ve satış faaliyetinde bulunmaktadır.
Toz alçı üretiminin sektörün temel faaliyeti olduğu, bu yönüyle pazarda
faaliyet gösteren teşebbüslerin güçlerini, diğer göstergelere oranla daha net bir
şekilde yansıtacağı hususları da dikkate alınarak, alçı ürünleri pazarı bu dosya
bazında alt pazarlara ayrılmamış, ilgili ürün pazarı "toz alçı üretim ve satışı" olarak
belirlenmiştir.
H.1.2. Coğrafi Pazar
Devralmanın tarafları olan teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri coğrafi alan
gözönüne alınarak, ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak tespit
edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendinde “Herhangi bir teşebbüsün
ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya
bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları
devralması veya kontrol etmesi” birleşme veya devralma sayılan haller olarak
öngörülmüştür. BPB Gypsum’un, Doğan Alçı’ya ait üretim tesisini devralması işlemi,
malvarlığının devri niteliğinde olması nedeniyle anılan Tebliğ kapsamında bir
işlemdir.
Bildirime konu işlemin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik
4. maddesinin; “Bu Tebliğ’in 2 nci maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma
sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının
yirmişbeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları
zorunludur.” hükmü ile getirilen pazar payı ve ciro eşikleri açısından
değerlendirilmesi gerekmektedir.
İlgili pazarda 2000 yılı itibarıyla Doğan Alçı'nın cirosu yaklaşık 7.5 trilyon TL.,
BPB Gypsum’un ise Türkiye’deki cirosu yaklaşık 2 trilyon TL. olup, tarafların toplam
ciroları 9.5 trilyon TL. olarak gerçekleşmektedir. Ancak tarafların pazar payları
toplamının %27.7 olduğu dikkate alınarak, işlemin izne tabi bir devralma olduğu
sonucuna varılmıştır.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, 1998, 1999 ve 2000 yılları itibarıyla ABS
Alçı ve Blok Sanayii A.Ş'nin %41, %39 ve %34’lük paylarla pazarın lideri olduğu,
3 REKABET KURUMU
aynı yıllarda Doğan Alçı'nın %21, %25 ve %23 oranında paylara sahip bulunduğu,
devralma işleminin gerçekleştirilmesi halinde, pazar liderinin karşısında daha güçlü
bir rakip yaratılarak etkin rekabetin sağlanacağı, dolayısıyla işlemin ilgili pazarda
herhangi bir hakim durum yaratmadığı veya mevcut bir hakim durumu
güçlendirmediği kanaatine varılmıştır.
Mal alım-satım sözleşmesinin 5.3 maddesinde, devralma sonrasında BPB
Gypsum hisselerinin %30’unun B grubu hisse haline getirilerek Doğan Alçı’ya
devredilmesi işlemi düzenlenmiştir. Dosya mevcudu bilgilerden, söz konusu devir
işleminin de, pazar paylarına ilişkin mevcut göstergeler çerçevesinde, ilgili pazarda
herhangi bir değişiklik yaratmayacağı ve yoğunlaşma yaratıcı etkiye sahip
olmayacağı sonucuna varılmıştır.
Mal alım-satım sözleşmesi'nin yanısıra taraflar arasında akdedilen "Hisse
Satış Vaadi Sözleşmesi"nde; satıcılar olarak belirtilen Doğan Alçı ve Durak
Doğan'ın, Madinsan Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin (Madinsan)
%25 oranındaki hisselerinin sahibi oldukları ve bu hisselerin BPB Gypsum'a devri
konusunda opsiyon hakkı tanıdıkları ifade edilmektedir. Madinsan, Doğan Alçı dahil
olmak üzere, alçı pazarının en büyük 4 şirketi arasında kurulmuş bir ortak girişimdir.
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında; mal alım-satım sözleşmesi
çerçevesinde gerçekleştirilmesi planlanan her iki devir işleminin de ilgili pazarda
herhangi bir hakim durum yaratmadığı veya mevcut bir hakim durumu
güçlendirmediği, dolayısıyla izin verilebileceği, ancak Madinsan hisselerinin devri
konusunda getirilen opsiyon hakkına ilişkin işlemin ayrıca incelenmesi gerektiği ve
bu karar ile verilen izin kapsamında olmadığı kanaatine varılmıştır.
İ- SONUÇ
Doğan Alçı Alçıpanel Üretim Sanayi İthalat İhracat Pazarlama ve Ticaret
A.Ş.’ye ait üretim tesislerinin, BPB Gypsum Üretim ve Ticaret Ltd. Şti.’ne
devredilmesi ve bu işlem sonrasında Doğan Alçı Alçıpanel Üretim Sanayi İthalat
İhracat Pazarlama ve Ticaret A.Ş.’nin BPB Gypsum Üretim ve Ticaret Ltd. Şti.
hisselerinin %30’una ortak olmasına ilişkin devralma işlemlerine;
- Her iki devir işleminin de ilgili ürün pazarında hakim durum yaratılması ya da
mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesine yol açmayacağına, dolayısıyla 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde izin verilmesine,
- Verilen iznin, Madinsan Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin
hisselerinin devri konusunda "Hisse Satış Vaadi Sözleşmesi" ile tanınan opsiyon
hakkının kullanılmasını kapsamadığına ve bu durumun taraflara ayrıca bildirilmesine
OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy