1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D2/1/B.E.-00/2 (Devralma)
Karar Sayısı : 01-58/601-156
Karar Tarihi : 4.12.2001
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM,
A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER,
Mustafa PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL
B- RAPORTÖRLER: Ali DEMİRÖZ, Hakan BİLİR, Şahin ARDIYOK
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - Sabah Yayıncılık A.Ş.
Temsilcileri: Mustafa DİNÇER ve
Süleyman Serdar ÇALOĞLU
Teşvikiye Cad. No: 123 Kat: 5 Nişantaşı/İstanbul
- Resen
D- TARAFLAR: - Dinç Bilgin
Teşvikiye Cad. No: 123 Kat: 5 Nişantaşı/İstanbul
- Turgay CİNER
Azizbey Sok. No: 4 Nakkaştepe Kuzguncuk/İstanbul
- MTM Haber Yatırım ve Ticaret A.Ş.
Teşvikiye Cad. No: 123 Kat: 5 Şişli/İstanbul
E- DOSYA KONUSU: 23.10.2001 tarih, 01-51/512-125 sayılı Rekabet Kurulu
kararına konu devralma işlemlerinin bildirilmeden ve süresi içerisinde bildirim
yapılmadan gerçekleştirilmelerinden dolayı taraflarına 4054 sayılı Kanun’un
16/1. maddesinin (c) bendi uyarınca idari para cezası verilmesine ilişkin
raportör önerisinin görüşülmesi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 8.11.2000 tarih ve 4634 sayı ile giren,
Medya Holding A.Ş.’nin Sabah Yayıncılık A.Ş.’deki hisselerinin bir kısmını Penyelüks
Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş., Park Marina İşletmeciliği Turizm Denizcilik ve Ticaret
A.Ş., Park Savunma Sanayi Otomotiv Tekstil Gıda İnşaat Ziraat Tıbbi ve Kimyevi
Malzeme Ekipmanları Ticaret A.Ş., E… A… ve T… C…'e devrettiğine ilişkin bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen
18.12.2000 tarih ve D2/1/B.E.-00/2 sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu Rekabet
Kurulu'nun 21.12.2000 tarihindeki toplantısında görüşülerek;
- işlemin değerlendirilmesi için ön inceleme safhasında yeterli bilgiye ulaşılamaması
ve aynı işlemle ilgili olarak inceleme esnasında yeni gelişmelerin ortaya çıkması
2 REKABET KURUMU
nedeniyle, dosya konusu işlemin 4054 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca nihai
incelemeye alınmasına,
- Sabah Yayıncılık A.Ş. de dahil olmak üzere Bilgin Grubu'nun medyadaki
şirketlerinin M… E… K… (Çukurova Grubu), T… C… (Park Holding) ve M… V…
(MV Holding)’nın oluşturduğu MTM Haber Yatırım ve Ticaret A.Ş. (MTM)'ye devrine
ilişkin resen inceleme yapılmasına
karar verilmiştir.
Bu aşamada, Sabah Yayıncılık A.Ş. tarafından yapılan ve 22.12.2000 tarih ve
5264 sayı ile Kurum kayıtlarına giren başvuruda ise; Penyelüks Tekstil Sanayi ve
Ticaret A.Ş., Park Marina İşletmeciliği Turizm Denizcilik ve Ticaret A.Ş., Park
Savunma Sanayi Otomotiv Tekstil Gıda İnşaat Ziraat Tıbbi ve Kimyevi Malzeme
Ekipmanları Ticaret A.Ş., E… A… ve T… C…'in Sabah Yayıncılık A.Ş.'de sahip
olduğu hisselerin MTM'ye devredildiği bildirilmiştir.
Bunun üzerine yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 4.7.2001 tarih ve
D2/2/A.D.-01/1 sayılı Nihai İnceleme Raporu 4.7.2001 tarih, REK.0.06.00.00/45
sayılı Başkanlık önergesi ile 01-51 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve;
1- Medya Holding A.Ş.’nin Sabah Yayıncılık A.Ş.’nde sahip olduğu hisselerinin bir
kısmının Penyelüks Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş., Park Marina İşletmeciliği Turizm
Denizcilik ve Tic. A.Ş., Park Savunma Sanayi Otomotiv Tekstil Gıda İnşaat Ziraat
Tıbbi ve Kimyevi Malzeme Ekipmanları Ticaret A.Ş., Ayhan E… A… ve T… C…’e
devretmesi,
2- Penyelüks Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş, Park Marina İşletmeciliği Turizm
Denizcilik ve Ticaret A.Ş, Park Savunma Sanayi Otomotiv Tekstil Gıda İnşaat Ziraat
Tıbbi ve Kimyevi Malzeme Ekipmanları Ticaret A.Ş, A. E… A… ve T… C…'in Sabah
Yayıncılık A.Ş.'de sahip olduğu hisselerin MTM'ye devredilmesi,
işlemlerine izin verilmesine,
3- 21.12.2000 tarihli Rekabet Kurulu kararında yer alan, Sabah Yayıncılık A.Ş de
dahil olmak üzere Bilgin Grubu’nun medyadaki şirketlerinden Mehmet Emin
Karamehmet (Çukurova Grubu), T… C… (Park HOLDİNG) ve M… V…dan oluşan
konsorsiyuma devrine ilişkin resen inceleme kapsamında ele alınan,
- Satel Sabah Televizyon Prodüksiyon A.Ş. (Satel)'nin;
30.11.2000 tarihinde yönetim kurulunda kontrolün Bilgin Grubundan MTM'ye
geçmesi işleminin,
15.5.2001 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul sonrası yönetim kurulunda
kontrolün MTM'den Bilgin Grubuna geçmesi işleminin,
- Sabah Yayıncılık A.Ş.'nin;
20.4.2001 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısı sonrası yönetim
kurulunda kontrolün MTM'den Bilgin Grubuna geçmesi işleminin,
- Birleşik Basın Dağıtım A.Ş. (BBD)'nin;
20.10.2000 tarihinde yönetim kurulunda kontrolün Bilgin Grubundan
Bilgin-Park Grupları ortak kontrolüne geçmesi işleminin,
3 REKABET KURUMU
30.11.2000 tarihinde yönetim kurulunda kontrolün Bilgin-Park Grupları ortak
kontrolünden MTM' e geçmesi işleminin,
10.1.2001 tarihinde yönetim kurulunda kontrolün MTM'den Bilgin Grubuna
geçmesi işleminin,
- Medya Basın Servisleri ve Ticaret A.Ş.'nin;
20.10.2000 tarihinde yönetim kurulunda kontrolün Bilgin Grubundan
Bilgin-Park Grupları ortak kontrolüne geçmesi işleminin,
30.11.2000 tarihinde yönetim kurulunda kontrolün Bilgin-Park Grupları ortak
kontrolünden MTM' e geçmesi işleminin,
22.3.2001 tarihinde olağan genel kurul toplantısı sonrası yönetim kurulunda
kontrolün MTM'den Bilgin Grubuna geçmesi işleminin,
her birinin 1997/1 sayılı Tebliğ anlamında bir devralma işlemi olduğuna ancak, her
birinin bu işlemlerden önceki hale dönmesi dolayısıyla 4054 sayılı Kanun'un
11. maddesi birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında değerlendirilmesine gerek
kalmadığına ve
4054 sayılı Kanun'un 16/1. maddesinin (c) bendi uyarınca, tarafların bildirim
yapmadan ve süresi içerisinde bildirimde bulunmadan devralma işlemini
gerçekleştirmelerinden dolayı idari para cezası verilmesine ilişkin raportör önerisinin,
Hukuk Müşavirliği'nden ek bilgi temininden sonra görüşülmek üzere incelemeye
alınmasına karar verilmiştir.
İncelemeye alınan konu hakkında Hukuk Müşavirliği tarafından hazırlanan ek
bilgi notları 19.11.2001 tarih, REK.0.03.00.00/478 ve 30.11.2001 tarih,
REK.0.03.00.00/498 sayılı Başkanlık Önergeleri ile 01-58 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Bilindiği gibi 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde hangi tür birleşme ya da
devralmaların geçerlilik kazanabilmesi için Rekabet Kurulu’ndan izin almaları
gerektiğinin Rekabet Kurulu’nun çıkaracağı Tebliğ ile ilan edileceği belirtilmektedir.
Bu amaçla çıkarılan ve 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik
4. maddesinde, tarafların ilgili ürün pazarındaki toplam cirolarının 25 trilyon TL.’yi ya
da toplam pazar paylarının %25’i aştığı durumlarda, bu işlemlerin hukuki geçerlilik
kazanabilmesi için Kurul’a bildirilerek izin alınması gerektiği hükme bağlanmıştır.
Grupların toplam ciroları bir yana, üzerinde işlem yapılan Sabah Yayıncılık
A.Ş.'nin 1999 yılı cirosunun 73 trilyon TL., televizyon yayıncılığı pazarında faaliyet
gösteren Satel’in 2000 yılı cirosunun yaklaşık 72 trilyon TL., gazete ve dergi dağıtım
pazarında faaliyet gösteren BBD’nin 2000 yılı cirosunun 179 trilyon TL., gazete ve
dergi reklam ve ilan yerleri satışı pazarında faaliyet gösteren Medya Basın Sevisleri
ve Ticaret A.Ş. (Medya Basın Sevisleri)’nin 2000 yılı cirosunun ise 108 trilyon TL.
olarak gerçekleştiği dikkate alındığında, bu şirketleri kapsayacak devir işlemlerinin
1997/1 sayılı Tebliğ'de belirlenen ciro eşiğini aştığı ve bu nedenle her bir devir
işleminin Rekabet Kurulu'na bildirilerek izin alınması gerektiği ortaya çıkmaktadır.
Kanun'un 7., 10. ve 11. maddeleri ile düzenlenen birleşme ve devir
işlemlerine ilişkin izin sistemi, bu işlemlerin gerçekleştirilmeden önce Kurul'a
4 REKABET KURUMU
bildirilmesini gerektirmektedir. Bu durum, teşebbüslerin hak ve yükümlülüklerinin
belirlendiği 1997/6 sayılı Tebliğ’in 7/2. maddesinin, "Tebliğ kapsamındaki birleşme
ve devralmalardan Tebliğ'in 2 nci ve 4 üncü maddesi ile Rekabet Kurulu’nun iznine
bağlı kılınan her türlü birleşme ve devralmanın, işlemin yapılmasından uygun bir süre
(tercihen 30 gün) önce, Kurulumuza bildirilmesi ve Kurul’dan izin alınması
zorunludur." şeklindeki hükmünde de ifade edilmiştir. Kanun'un geçerliliğini izne
bağlı kıldığı bir birleşme veya devralma işleminin izin için bildirilmesine gerek
görülmeksizin gerçekleştirilmiş olması ise, Kanun'un 16/1. maddesinin (a) bendinde
başlı başına bir ihlal olarak öngörülmüş ve Kanun'un 11. maddesinin (a) bendinde
bu tür birleşme veya devralmalara daha sonra izin verilmiş olsa dahi, sırf izin
alınmaksızın uygulamaya konulmuş olmasından ötürü, bu cezanın uygulanacağı
vurgulanmıştır.
Yukarıda belirtilen ve devralma olarak kabul edilen yönetim kurulu
değişikliklerinin Rekabet Kurulu’na bildirilmemesi ve hisse devirleri ile ilgili iki işlemin
de, işlemlerin gerçekleşmesinden sonra bildirilmesi nedeniyle tarafların bildirim
yükümlülüklerini yerine getirmedikleri görülmektedir. Dolayısıyla, yerine getirilmeyen
bildirim yükümlülüğü nedeniyle tarafların idari para cezası ile cezalandırılmaları
gerektiği anlaşılmaktadır.
Devralma işlemleri anılan Kurul kararında ayrı ayrı değerlendirilmiş olmakla
birlikte, yaşanan süreç bir bütün olarak ele alındığında esasen üç ana işlemin varlığı
tespit edilmiştir. Bunlar sırasıyla;
i- Bilgin ve Park Grupları arasında Bilgin Grubu şirketlerinin ortaklaşa yönetilmesine
yönelik anlaşma. Ekim 2000’de Sabah Yayıncılık A.Ş.’nin A Grubu hisselerinin
yarısının Park Grubu’na devri ve 20.10.2000 tarihinde Park Grubu’na mensup
kişilerin BBD ve Medya Basın Servisleri yönetim kurullarına girerek şirketlerin
kontrolünü Bilgin Grubu ile paylaşmaları bu anlaşmanın yansımalarıdır.
ii- Bilgin Grubu ve MTM arasında Bilgin Grubu şirketlerinin MTM’ye devri
konusundaki anlaşma. 13.12.2000 tarihli Yönetim Kurulu Kararı ile Park Grubu’nun
Sabah Yayıncılık A.Ş.’deki hisselerinin MTM’ye devri, 30.11.2000 tarihinde MTM’ye
mensup kişilerin Satel, BBD ve Medya Basın Servisleri yönetim kurullarına girerek
şirketlerin kontrolünü MTM adına sağlamaları bu anlaşmanın yansımalarıdır.
iii- 7.1.2001 tarinden itibaren Bilgin Grubu’nun Sabah Yayıncılık A.Ş., Satel, BBD ve
Medya Basın Servisleri’nin kontrolünü önce fiilen daha sonra yapılan genel kurullarla
hukuken yeniden ele alması.
(i) ve (ii)'de belirtilen anlaşmaların bir parçası olan ve Sabah Yayıncılık
A.Ş.’ye ait hisselerin devir işlemleri Rekabet Kurulu'na (hisse devirleri
gerçekleştirildikten sonra) bildirilmiş olmasına rağmen, yukarıda belirtilen diğer
işlemler raportörlerce yerinde yapılan incelemelerde tespit edilmiştir.
Yukarıda da belirtildiği gibi devirler üç temel işlem sonucu gerçekleşmiş olup,
bildirim yükümlülüğü ve cezalandırma açısından söz konusu üç işlem esas
alınmıştır. Bu durum Bilgin ve Park Grupları ile MTM tarafından ortaya konan esas
iradelerin doğru değerlendirilmesini sağlayacaktır.
Bu çerçevede, her biri birer devir işlemi olarak değerlendirilen eylemler
konusunda Rekabet Kurulu'na herhangi bir bildirim yapılmamıştır. Yukarıda belirtilen
5 REKABET KURUMU
işlemler Bilgin ve Park Grupları’nın çok sayıdaki gerçek ve tüzel kişileri üzerinden
gerçekleştirilmiştir. Özellikle yönetim kurullarında yapılan değişikliklerle kontrolün el
değiştirmesi aynı ekonomik bütünlükteki gerçek kişiler vasıtasıyla sağlanmıştır. Bu
nedenle bildirimde bulunmama nedeniyle çok sayıdaki gerçek ya da tüzel kişileri
cezalandırmak yerine ekonomik bütünlüğün kontrolünü elinde tutan gerçek ya da
tüzel kişilerin belirlenmesi uygun görülmüştür.
Dolayısıyla, Bilgin Grubu şirketlerinin doğrudan ya da dolaylı çoğunluk
hisselerine sahip olan D… B… ile Park Grubu şirketlerinin doğrudan ya da dolaylı
olarak çoğunluk hisselerine sahip olan ve Grubun yönetiminde fiili olarak tek söz
sahibi olan T… C…’in yapılan işlemleri gerçekleştiren taraflar olarak kabul edilmesi;
MTM’de tek bir gerçek ya da tüzel kişinin kontrolü bulunmaması nedeniyle MTM’nin
taraf olduğu işlemlerde ise bu tüzel kişiliğin taraf olarak kabul edilmesi gerektiği
uygun bulunmuştur.
Bu nedenle tarafların bildirimde bulunmamalarından dolayı;
i- Bilgin Grubu şirketlerinin kontrolünün yarısının Park Grubuna devredilmesi işlemi
nedeniyle D… B… ve T… C…’in,
ii- Bilgin-Park Grubu ortak kontrolünde bulunan şirketlerin MTM’ye devredilmesi
işlemi nedeniyle D… B…, T… C… ve MTM’nin,
iii- Bilgin Grubu’nun şirketlerin yönetimini MTM'den tekrar tek başına devralması
işlemi nedeniyle MTM ve D… B…’in
4054 sayılı Kanun’un 16/1. maddesinin (c) bendi uyarınca idari para cezası ile
cezalandırılması gerektiği kanaatine varılmıştır.
H- SONUÇ
Yukarıda yapılan tespitler ve yer verilen değerlendirmeler doğrultusunda;
23.10.2001 tarih ve 01-51/512-125 sayılı Kurul kararında tespit edilen devir
işlemlerinin esasen üç ana temel işlemin parçaları olduğuna ve bu işlemlerin
bildirime tabi oldukları halde bildirilmemeleri nedeniyle, 4054 sayılı Kanun'un
11. maddesi ile 1997/6 sayılı Tebliğ'in 7/2. maddesi çerçevesinde 4054 sayılı
Kanun’un 16/1. maddesinin (c) bendi gereğince;
- Bilgin Grubu şirketlerinin kontrolünün yarısının Park Grubuna devredilmesi işlemi
nedeniyle Dinç BİLGİN ve Turgay CİNER’e ayrı ayrı olmak üzere,
- Bilgin-Park Grubu ortak kontrolünde bulunan şirketlerin MTM’ye devredilmesi işlemi
nedeniyle Dinç BİLGİN, Turgay CİNER ve MTM’ye ayrı ayrı olmak üzere,
- Bilgin Grubu’nun şirketlerin yönetimini MTM'den tekrar tek başına devralması işlemi
nedeniyle MTM ve Dinç BİLGİN’e ayrı ayrı olmak üzere
949,104,000 (Dokuzyüzkırkdokuzmilyonyüzdörtbin) TL. idari para cezası verilmesine
OYBİRLİĞİ ile,
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy