1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D4/1/L.K.-01/3 (Devralma)
Karar Sayısı : 01-63/644-170
Karar Tarihi : 25.12.2001
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof.Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM,
A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER,
Mustafa PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL
B- RAPORTÖRLER: Lerzan KAYIHAN, Serpil ÇINAROĞLU
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: ZF Friedrichshafen Aktiengellschaft
Temsilcileri: Av. Dr. İsmail G. ESİN,
Av. Tunç LOKMANHEKİM, Av. Zümrüt ESİN
Levent Cad. No.12 80620 1. Levent/İstanbul
D- TARAFLAR: - ZF Friedrichshafen Aktiengellschaft
Allmannsweiler Straße 25 D-88046
Friedrichshafen/ALMANYA
- Atecs Mannesmann Aktiengellschaft
Mannesmannufer 2 40213 Düsseldorf/ALMANYA
E- DOSYA KONUSU: Alman menşeli Atecs Mannesmann Aktiengellschaft’ın
(Atecs) hisselerinin %100'üne sahip olduğu yine Alman menşeli Mannesmann
Sachs Akteingellschaft (Sachs)’taki tüm hisselerinin ZF Aktiengellschaft (ZF)
tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 5.12.2001 tarih, 5145 sayı ile
giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri kapsamında yapılan inceleme sonucu
düzenlenen 12.12.2001 tarih D4/1/L.K.-01/3 sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme
Raporu, 21.12.2001 tarih, REK.0.08.00.00/89 sayılı Başkanlık önergesi ile 01-63
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Başvuru konusu işleminin ciro ve pazar payları
bakımından 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu; ancak ilgili ürün
pazarında hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun daha da
güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
2 REKABET KURUMU
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
Ürün Pazarı: Devir işlemine ilişkin ilgili ürün pazarı genel olarak “otomotiv (yedek ve
orijinal ekipmanları) parçaları” (yan sanayi) pazarı olarak tanımlanmıştır. Otomotiv
parçaları pazarı, bir motorlu taşıtı oluşturan parçaların hemen hemen hiçbirinin
birbirleri ile ikame edilemez olmaları nedeniyle, bünyesinde pek çok alt pazar
barındırmaktadır. Bu çerçevede devir işlemine ilişkin olarak tarafların faaliyet
gösterdikleri alanlar bakımından ilgili ürün pazarları “şanzıman”, “aks”, “amortisör”,
“rot” ve “debriyaj” pazarları olarak belirlenebilecektir.
Diğer taraftan, bilindiği gibi otomotiv pazarı yük ve yolcu açısından farklı
kapasitelerde ticari araç içermektedir. Dolayısıyla yukarıda sayılan ürün pazarların
herbiri (“şanzıman”, “aks”, “amortisör”, “rot” ve “debriyaj”), sözleşmeye taraf
teşebbüslerin faaliyetleri ve devir işleminin konusu göz önüne alındığında, “hafif
kamyonlar”, “ağır kamyonlar”, “minibüsler”, “midibüsler”, “otobüsler” ve “iş
makineleri” olmak üzere altı ayrı alt pazara daha ayrılabilecek ve böylece ilgili ürün
pazarı sayısı artabilecektir. Tarafların Türkiye’deki üretim ya da ihracat yoluyla
faaliyetlerine göre tanımlanabilecek olan ilgili ürün pazarlarına aşağıda yer
verilmiştir:
Şanzıman
- Hafif Kamyonlar için şanzıman pazarı
- Ağır Kamyonlar için şanzıman pazarı
- Otobüsler için şanzıman pazarı
- İş Makinaları için şanzıman pazarı
Aks
- Otobüsler için aks pazarı
Amortisör
- Hafif Kamyonlar için amortisör pazarı
- Ağır Kamyonlar için amortisör pazarı
- Minibüsler için amortisör pazarı
- Midibüsler için amortisör pazarı
- Otobüsler için amortisör pazarı
Rot
- Hafif Kamyonlar için rot pazarı
- Ağır Kamyonlar için rot pazarı
- Minibüsler için rot pazarı
- Midibüsler için rot pazarı
- Otobüsler için rot pazarı
Debriyaj
- Ağır Kamyonlar için debriyaj pazarı
- Otobüsler için debriyaj pazarı
3 REKABET KURUMU
Coğrafi Pazar: Başvuru konusu açısından ilgili coğrafi pazar, ilgili ürünlerin ülkemiz
genelinde farklı üreticilere satışının yapılabildiği gözönüne alınarak “Türkiye
Cumhuriyeti sınırları" olarak belirlenmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Bildirime konu devir işlemi Almanya kanunlarına göre kurulmuş ZF tarafından,
yine Almanya kanunlarına göre kurulmuş olan Atecs’in bağlı teşebbüsü Sachs
bünyesindeki hisselerinin tamamının devralınmasıdır. Hisse Satın Alma Anlaşması
uyarınca Atecs 1.10.2001 olan yürürlük tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, tek
bir devir işlemi ile Sachs’da sahip olduğu %100 hisseyi devretmeyi, yine bu
anlaşmanın 3.2 maddesinde yer aldığı üzere Avrupa Birliği Komisyonu’nun ve
A.B.D’nin (Hart Scott Rodino Act) ilgili birleşme kontrol mevzuatına uygun olarak izin
alınmasını takiben kabul etmektedir. Kapanışa kadar Atecs, tüm hisselerin maliki ve
hisselerin üzerindeki hakların sahibi olarak kalacaktır.
Söz konusu anlaşma uyarınca Atecs’in Stabilus1 işini Sachs’tan, bağlı
ortaklıklarından, iştiraklerinden diğer ortaklık ve malvarlığından ayırmak için bazı
adımlar attığı anlaşılmaktadır. Taraflar, Stabilus işinin devir işlemine konu
olmayacağı ve Stabilus işinin hisse devrinden ayrı tutularak Atecs’e veya Atecs
tarafından belirlenecek üçüncü bir kişiye devredileceği konusunda anlaşmışlardır.
1997/1 sayılı Tebliğ’in “Birleşme ve Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2/b
maddesinde bir işlemin “herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün
malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine
yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi”
durumunda anılan Tebliğ kapsamında sayıldığı ve bu işleme taraf teşebbüsler
hakkında anılan Tebliğ’in 4. maddesinde yer verilen eşiklerin aşılması halinde
Rekabet Kurulu’ndan izin alınması gerektiği belirtilmektedir.
Bildirim Formu’nda, söz konusu devir işleminin iki Alman tüzel kişisi arasında
Almanya’da gerçekleşmesine rağmen Türkiye’de de etkileri olacağı
düşünüldüğünden başvuru yapıldığı belirtilmektedir. Buna göre taraflar Türkiye’ye
sadece ilgili ürün pazarlarına konu ürünleri ihraç etmemekte, bunun yanısıra Türkiye
içerisinde kurdukları ortak girişimler aracılığıyla üretim ya da servis faaliyetlerini
sürdürmektedir. Bu noktada bu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ çerçevesinde bir devir
işlemidir.
Bildirime konu devir işleminin taraflarından ZF’nin ihracat yoluyla faaliyet
gösterdiği “ağır kamyonlar şanzıman” ilgili pazarında …………………………... TL
olan cirosu 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi ile belirlenen ciro eşiğini aşmaktadır.
Öte yandan, taraflardan ZF’nin “ağır kamyon şanzımanları” pazarındaki %…… ve
Sachs’ın ortak girişim iştiraki olan Sachs Beldesan Süspansiyon Sistemleri Sanayi
ve Ticaret A.Ş.'nin “ağır kamyon amortisörleri” ve “minibüs amortisörleri”
pazarlarındaki %…… payları Tebliğ’de öngörülen %25’lik pazar payı eşiğini
aşmaktadır. Bu nedenle anılan devralma işlemi Kurul'un iznine tabi bir işlemdir.
1 “Stabilus” işi kilitli ve normal pnömatik yaylar, direksiyon sistemleri için hidrolik titreşimli kasnaklar,
motor, gaz pedalı ve vites bağlantısını içermektedir. Ancak Stabilus birimi bildirim konusu işlemden
hariç bırakılmuş olup ZF tarafından devralınmayacaktır
4 REKABET KURUMU
Dosya mevcudu bilgi ve belgeler çerçevesinde, tarafların yukarıda da yer
verilen bazı ilgili pazarlardaki paylarının yüksek olduğu anlaşılmıştır. Ancak, Sachs
tarafından üretilmekte olan ve yeni ürünler olarak ZF’nin ürün gamına eklenen
“amortisör” ve “debriyaj”, ZF’nin mevcut durumda üretimi, servisi ve ticareti ile
uğraşmakta olduğu “şanzıman”, “aks” ve “rot” ile farklılık gösteren ürünlerdir. Bu
nedenle devralma sonrasında ilgili pazarların yapısında bir değişiklik olmayacaktır.
Bu bilgiler çerçevesinde, anılan devralma işlemi sonucunda ilgili pazarda
hakim durum yaratılması ya da mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında; Alman menşeli Atecs
Mannesmann Aktiengellschaft’ın yine Alman menşeli bağlı teşebbüsü Mannesmann
Sachs Aktiengellschaft’taki hisselerinin tamamının ZF Aktiengellschaft tarafından
devralınması işleminin, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7.
maddesine dayanılarak çıkarılan 1998/2 ve 1998/6 sayılı Tebliğler ile değişik 1997/1
sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi bir devralma olduğuna, ancak bu devralma
sonucunda aynı Kanun maddesi hükmünde belirtilen hakim durum yaratılması veya
mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz
yönde etkilenmesinin sözkonusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin
verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy