1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D2/1/Ö.İ./02-01
Karar Sayısı : 02-09/89-40
Karar Tarihi : 19.2.2002
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
II. Başkan : Dr.Kemal EROL
Üyeler : Nejdet KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
B- RAPORTÖRLER: Özge İÇÖZ, Ferhat TOPKAYA
C- ŞİKAYET EDEN: - Türk Telekomünikasyon A.Ş.
Turgut Özal Bulvarı 06103 Aydınlıkevler/Ankara
D- HAKKINDA İLK İNCELEME YAPILANLAR
- Doğan İletişim Elektronik Servis Hizmetleri A.Ş.
Hürriyet Medya Towers Güneşli/İstanbul
- Süperonline Uluslararası Elektronik Bilgilendirme ve Haberleşme Hizmetleri A.Ş.
Yapı Kredi Plaza A Blok Kat: 8-9 80620 Levent/İstanbul
- Türk Nokta Net Bilgi Hizmetleri A.Ş.
Akatlar Mah. Ebulula Cad. Park Maya Sitesi F2/B Blok Levent/İstanbul
E- DOSYA KONUSU: Doğan İletişim Elektronik Servis Hizmetleri A.Ş.,
Superonline Uluslararası Elektronik Bilgilendirme ve Haberleşme Hizmetleri
A.Ş. ve Türk Nokta Net Bilgi Hizmetleri A.Ş.'nin sundukları portal hizmetlerini
ücretlendirmeleri sonrasında, ücretin ödenmemesi durumunda bu hizmeti
kullanıma kapatmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri iddiası.
F- İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuru dilekçesinde özetle, Doğan İletişim Elektronik
Servis Hizmetleri A.Ş. (Doğan İletişim), Superonline Uluslararası Elektronik
Bilgilendirme ve Haberleşme Hizmetleri A.Ş. (Superonline) ve Türk Nokta Net Bilgi
Hizmetleri A.Ş. (Türk Nokta Net)’nin Nisan-Mayıs 2001 tarihine kadar ücretsiz olarak
sundukları portal hizmetlerini 10.000’nin üzerinde dial-up porta sahip olan internet
servis sağlayıcılarının abonelerine ücretlendirmek suretiyle portal hizmetleri
piyasasındaki hakim durumlarını yapılan anlaşmalar ile kötüye kullandıkları iddia
edilerek gereğinin yapılması talep edilmektedir.
G- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.10.2001 tarih ve 4567 sayı ile giren
başvuru üzerine yapılan inceleme sonucu düzenlenen 2.1.2002 tarih, D2/1/Ö.İ./02-
01 sayılı İlk İnceleme Raporu 4.1.2002 tarih, REK.0.06.00.00/105 sayılı Başkanlık
önergesi ile 8.1.2002 tarih ve 02-01 sayılı Kurul toplantısında değerlendirilerek
Telekomünikasyon Kurumu'nun görüşünün alınmasına karar verilmiştir.
2 REKABET KURUMU
Bu karar üzerine Telekomünikasyon Kurumu'nun görüşünü de içeren
30.1.2002 tarihli Bilgi Notu 1.2.2002 tarih ve REK.0.06.00.00/13 sayılı Başkanlık
önergesi ile 19.2.2002 tarih ve 02-09 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
H- RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: Dosya konusu işlemle ilgili olarak; şikayet konusu
ücretlendirilen erişim hizmetinin herhangi bir internet servis sağlayıcının faaliyetlerini
sürdürebilmesi için zorunlu unsur niteliğinde olmadığı, ücretlendirme işleminin
sadece Türk Telekomünikasyon A.Ş.’nin değil, diğer tüm internet servis sağlayıcıları
abonelerini de kapsaması cihetiyle ayırımcı bir uygulama olmadığı, dolayısıyla 4054
sayılı Kanun kapsamında bir ihlal bulunmadığı ifade edilmiştir.
I- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
İnternet hizmetleri pazarı başlıca iki alt pazardan oluşmaktadır: İnternet servis
sağlayıcılığı pazarı ve içerik hizmetleri pazarı.
Şikayet konusu olan internet üzerinden sunulan portal hizmetleri, internet
üzerindeki bir sunucudan internet erişimi olan kişilere bilgi (içerik) sunulmasının
sağlanması işlemidir. İnternet içeriği; e-posta, arama gibi hizmetler ve haber, sağlık,
astroloji gibi bilgilerden oluşturulan portalları kapsamaktadır. Bu hizmetler internet
servis sağlayıcıları tarafından sunulabildiği gibi, sunucusu olan veya sunucu hizmeti
veren bir işletmeden sunucunun belirli bir bölümünü kiralayan herhangi bir kişi veya
işletme tarafından da gerçekleştirilebilmektedir. Türkiye’de faaliyet gösteren internet
servis sağlayıcıların bir kısmı erişim hizmetlerinin yanı sıra içerik de sağlayarak
faaliyetlerini sürdürmektedir.
Şikayete konu olan işletmeler internet servis sağlayıcılığı ve portal hizmetleri
pazarı olmak üzere her iki pazarda da faaliyet gösteren işletmelerdir.
Ülkemizde internet üzerinden sunulan portal hizmetlerine duyulan talep henüz
yeterli miktara ulaşamamıştır. Dolayısıyla dünyanın bir çok yerinde sunulan bu
hizmetin temel gelir kaynağı olan reklam gelirleri de sunulan bu hizmetlerin
maliyetlerini karşılamakta yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle internet servis
sağlayıcılığı pazarında faaliyet gösteren firmaların portal hizmetlerini genelde erişim
hizmetinden sağladıkları gelirle finanse ettikleri görülmektedir.
Yukarıdaki bilgilerden hareketle şikayetin değerlendirilmesinde ilgili ürün
pazarı, “internet üzerinden sağlanan içerik hizmetleri” pazarı, ilgili coğrafi pazar ise
“Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Dünyada olduğu gibi Türkiye’de de internet üzerinden sunulan içerik
hizmetlerinin büyük çoğunluğu ücretsiz olarak verilmektedir. İşletmeler genellikle,
içerikle beraber yayınladıkları reklamlardan elde ettikleri gelirle faaliyetlerini
sürdürmektedirler.
Her hizmette olduğu gibi, içerik hizmeti de işletmelere belirli bir maliyet yükü
getirmektedir. İşletmelerin, sundukları bu hizmet karşılığında hizmet sunduğu
kişilerden ücret talep etme hakları her zaman vardır. Şikayet konusu portal
3 REKABET KURUMU
hizmetlerinde olduğu gibi, bir hizmetin bugüne kadar ücretsiz verilmesi, işletmelere
bundan sonra da aynı hizmetin ücretsiz verilmesi yükümlülüğünü getirmeyecektir.
Şikayet edilen işletmelerden Superonline’ın, Türk Telekom ile portal
hizmetlerinin satışı konusunda mutabakata varamadığı, bu nedenle bir süreliğine bu
hizmeti Türk Telekom abonelerine kapattığı bilinmektedir. Ancak Superonline bu
uygulamayı sürdürememiş ve bu hizmetleri tekrar tüm internet servis sağlayıcılarının
abonelerine açmıştır.
Türk Nokta Net de aynı şekilde portal hizmetlerini ücretlendirmek istemiş
ancak bu konuda Türk Telekom ile anlaşmaya varamamıştır. Halihazırda Türk Nokta
Net genel içerik hizmetlerine erişimi için herhangi bir ücret talep etmemektedir.
Doğan İletişim ise "e-kolay" adı altında sunduğu portal hizmetlerine erişimi
ücretlendirme uygulamasına devam etmektedir.
Bu açıklamalar ışığında, her ne kadar tek tip olduğu iddia edilen anlaşmalar
aracılığıyla portal hizmetlerinin ücretlendirilmesi için girişimlerde bulunulmuş olsa da,
bu erişimin herhangi bir internet servis sağlayıcının faaliyetlerini sürdürebilmesi için
zorunlu unsur niteliğinde olmadığı, ücretlendirme işleminin sadece Türk Telekom’un
değil, diğer tüm internet servis sağlayıcıları abonelerini de kapsaması cihetiyle
ayırımcı bir uygulama olmadığı, dolayısıyla dosya konusu işlemle ilgili olarak, 4054
sayılı Kanun’un 4. ve/veya 6. maddeleri kapsamında bir ihlal bulunmadığı sonucuna
ulaşılmıştır.
J- SONUÇ
Yukarıda yapılan değerlendirmeler doğrultusunda; şikayet konusuna yönelik
olarak bir önaraştırma yapılmasına veya soruşturma açılmasına gerek
bulunmadığına, şikayetin reddine OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy