1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2002-4-28 (Devralma)
Karar Sayısı : 02-10/106-41
Karar Tarihi : 28.2.2002
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, Nejdet KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK,
Rıfkı ÜNAL
B- RAPORTÖRLER : Cihan AKTAŞ, Mehmet ÖZDEN
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: Global Menkul Değerler A.Ş.
D- TARAFLAR: - Global Menkul Değerler A.Ş.
Büyükdere Cd. Maya Akar Center No:100-102 K:15-16
80280 Esentepe/İstanbul
- Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu
Yıldız Posta Cd. Yener Sk. No:3 Esentepe/İstanbul
E- DOSYA KONUSU: Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nun Ege Yatırım Menkul
Değerler A.Ş. (Ege Yatırım)'de sahip olduğu %99.84 oranındaki hissenin Global
Menkul Değerler A.Ş. (Global Menkul Değerler) tarafından devralınması
işlemine izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 8.2.2002 tarih, 710 sayı ile giren bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1
sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen
19.2.2002 tarih, 2002-4-28/Öİ-02-CA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu
26.2.2002 tarih, REK.0.08.00.00/5 sayılı Başkanlık önergesi ile 02-10 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusu işlemin 1997/1
sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu; ancak ilgili ürün pazarında hakim durum
yaratılması veya mevcut bir hakim durumun daha da güçlendirilmesi ve böylece
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin
verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
Ürün Pazarı: İnceleme konusu devralma işlemi açısından ilgili ürün pazarı; "hisse
senedi, tahvil, diğer menkul kıymetler ve bunların dışında kalan kıymetli evrak ile
mali değerleri temsil eden veya ihraç edenin mali yükümlülüklerini içeren belgelerin
2 REKABET KURUMU
birinci ve ikinci el piyasalarında el değiştirmesine yönelik aracılık hizmetleri pazarı"
olarak belirlenmiştir. İlgili ürün pazarı hisse senetleri pazarı, tahvil ve bono işlemleri
pazarı ve tescil işlemleri pazarı alt ürün pazarlarına ayrılmaktadır.
Coğrafi Pazar : Global Menkul Değerler; internet, call-center, kısa mesaj servisi gibi
teknolojik imkanları kullanmak suretiyle ülke genelinde hizmet vermekte, geniş
hizmet ağının dışında kalan illerdeki müşterilerin taleplerine de cevap
verebilmektedir. Bu nedenle inceleme konusu devralma işlemi açısından ilgili coğrafi
pazar "Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak belirlenmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Başvurunun konusunu Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu''nun sahibi bulunduğu
Ege Yatırım'ın %99.84 hissesinin Global Menkul Değerler tarafından devralınması
işlemine izin verilmesi talebi oluşturmaktadır.
Anılan işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ'in birleşme ve devralma sayılan hallerin
belirlendiği 2. maddesinin (b) bendinde, “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer
bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da
kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol
etmesi” olarak tanımlanan bir devralmadır.
Söz konusu Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer alan,
“birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin tamamında veya bir
bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini
aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk
Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü ile
izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği getirilmiştir.
Öte yandan, 1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/6 sayılı Tebliğ ile değişik 4.
maddesine göre, mali kurumlarda ciro;
“E) Aracı Kuruluşlar İçin;
Sermaye Piyasası Kurulu tarafından çıkarılan ve 29/1/1998 tarihli ve 20064 sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanan Seri: XI, No: 1 sayılı "Sermaye Piyasasında Mali Tablo
ve Raporlara İlişkin İlke ve Kurallar Hakkında Tebliğ"e göre istenen ayrıntılı gelir
tablosunda yer alan;
1) Brüt satış karı,
2) Diğer faaliyetlerden gelirler ve karlar,
3) Olağanüstü gelirler ve karlar,”
toplamıdır.
Global Menkul Değerler ve Ege Yatırım'ın toplam pazar payları alt pazarlar
dikkate alındığında hisse senetleri pazarında % ….., tahvil ve bono işlemleri
pazarında kesin alım-satım için %….., repo-ters repo için %….., tescil işlemleri
pazarında ise alım-satım için %….., repo-ters repo için %….'dir. Anılan devralma
işlemi tarafların pazar payları açısından Tebliğ'de öngörülen eşiklerin altında
kalmaktadır.
Öte yandan, Global Menkul Değerler'in 2001 yılı cirosu ………………….. TL.,
Ege Yatırım'ın aynı dönemdeki cirosu ise ………………………TL. olarak
3 REKABET KURUMU
gerçekleşmiştir. Tarafların söz konusu dönemdeki toplam cirolarının 1997/1 sayılı
Tebliğ’de belirtilen eşiği aşması nedeniyle anılan devralma işlemi Kurul'un iznine
tabidir.
4054 sayılı Kanun’un "Birleşme veya Devralma" başlıklı 7. maddesi “Bir ya da
birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da
güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal
veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak
şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün
malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine
yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları miras yoluyla iktisap durumu hariç
olmak üzere devralması hukuka aykırı ve yasaktır” şeklindeki hükümle hakim durum
yaratma veya mevcut hakim durumu güçlendirme neticesini verebilecek devralma
işlemlerini yasaklamıştır.
Anılan Kanun maddesi çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda,
bildirim konusu devralma işleminin taraflarının toplam pazar paylarının, hakim durum
yaratılması ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına neden olamayacak
seviyede olduğu kanaatine varılmıştır.
I- SONUÇ
Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmelerin ışığında; Tasarruf Mevduatı
Sigorta Fonu'nun Ege Yatırım Menkul Değerler A.Ş.’de sahibi bulunduğu %99.84
oranındaki hissenin Global Menkul Değerler A.Ş. tarafından devralınması işleminin,
1998/2 ve 1998/6 sayılı Tebliğler ile değişik 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi
bir devralma olduğuna, ancak, bu devralma sonucunda, 4054 sayılı Kanun'un 7.
maddesi hükmünde belirtilen, hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim
durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ
ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy