1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2002-2-27 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 02-15/164-68
Karar Tarihi : 19.3.2002
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr.Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Necdet KARACEHENNEM,
A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER,
Mustafa PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL
B- RAPORTÖRLER: Ali ARIÖZ
C- ŞİKAYET EDEN: - İhbar
D- HAKKINDA İLK İNCELEME YAPILAN
- Türk Telekomünikasyon A.Ş.
Turgut Özal Bulvarı 06103 Aydınlıkevler/Ankara
E- DOSYA KONUSU: Türk Telekomünikasyon A.Ş.'nin, ankesörlü telefon kartı
satışında Telekom bayilerine, seyyar/sabit bayilere nazaran daha yüksek
oranda iskonto uygulaması nedeniyle haksız kazanç elde ettiği ve böylece 4054
sayılı Kanun’u ihlal ettiği iddiası.
F- İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuru dilekçesinde özetle, Türk Telekomünikasyon A.Ş.
tarafından ankesörlü telefon kartı satışıyla yetkilendirilen seyyar bayilerin, yakın
zamanda yetkilendirilen Telekom bayilerinin Türk Telekomünikasyon A.Ş. tarafından
belirlenen ankesörlü telefon kartı satış fiyatı üzerinden iskonto uygulamaları
nedeniyle mağdur oldukları, mezkur Telekom bayilerinin haksız rekabet yarattıkları
belirtilmekte ve gereğinin yapılması talep edilmektedir.
G- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 1.2.2002 tarih ve 580 sayı ile giren
başvuru üzerine yapılan inceleme sonucu düzenlenen 4.3.2002 tarih, 2002-2-
27/B.N.-02-AA sayılı Bilgi Notu 15.3.2002 tarih, REK.0.06.00.00/23 sayılı Başkanlık
önergesi ile 02-15 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H- RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: Dosya konusu işlemle ilgili olarak;
Türk Telekomünikasyon A.Ş.'nin bayileri arasında 01.03.2002 tarihine kadar
mevcut bulunan ve 26.02.2002 tarih ve TTŞ.0.74.00.11/E.2/D.2590 sayılı emir
ile son verilen ayrımcı uygulamanın, Telekom Bayileri ve sabit/seyyar bayilerin
eşit durumda olmamaları nedeniyle 4054 sayılı Kanun'un 6/b maddesi
kapsamında yasaklanan bir eylem olmadığı,
Bu nedenle Türk Telekomünikasyon A.Ş. hakkında bir önaraştırma veya
soruşturma açılmasına gerek olmadığı,
2 REKABET KURUMU
Bununla beraber 2813 sayılı Telsiz Kanunu'nun 4502 sayılı Kanun'la değişik 7.
maddesinin "Rekabet Kurulu, telekomünikasyon sektörüne ilişkin olarak yapacağı
inceleme ve tetkiklerde ve birleşme ve devralmalara ilişkin olarak vereceği
kararlar da dahil olmak üzere telekomünikasyon sektörüne ilişkin olarak vereceği
tüm kararlarda öncelikle Kurum'un görüşünü ve Kurum'un yapmış olduğu genel
düzenleyici işlemleri dikkate alır" şeklindeki üçüncü fıkrası uyarınca, mezkur
olayla ilgili olarak Telekomünikasyon Kurumu'nun görüşünün alınması gerektiği
İfade edilmiştir.
I- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar: Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden hareketle şikayetin
değerlendirilmesinde ilgili ürün pazarı, "ankesörlü telefon kartı" pazarı, ilgili coğrafi
pazar ise "Ankara İli sınırları" olarak belirlenmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, konuya ilişkin olarak Raportör
tarafından Türk Telekomünikasyon A.Ş. yetkilileri ile görüşüldüğü ve mevcut
sistemin aşağıdaki şekilde ifade edildiği anlaşılmıştır:
Piyasaya (Ankara piyasası) ankesörlü telefon kartı temini, halen sayıları 451
olan, sabit ve seyyar bayiler aracılığıyla yapılmakta iken, müşterilere telekom
hizmetlerinin daha geniş verilmesini teminen 12.3.2001 tarihinde yürürlüğe girip
17.7.2001 tarihinde yeniden düzenlenen bir yönetmelikle, sabit ve seyyar kart ve
jeton bayilerine ilaveten, Türk Telekom Bayilikleri oluşturulmaya başlanmıştır.
Ankara'daki Türk Telekom bayilerinin sayıları mevcut durum itibarıyla 186'dır.
Sabit/seyyar bayilikler Ankesörlü Telefon Müdürlüğü tarafından verilmekte iken,
Türk Telekom bayilikleri Türk Telekom Ankara İl Müdürlüğü Pazarlama
Müdürlüğü tarafından verilmektedir. Sabit/seyyar bayilikler için herhangi bir
teminat şartı aranmazken, Türk Telekom bayilikleri için verilecek hizmet çeşidine
göre teminat veya avans istenmektedir. Bunu yanı sıra, Türk Telekom bayilikleri
için Türk Telekomünikasyon A.Ş. tarafından belirlenen birtakım standartlar
(kapalı alan hacmi, iç dizayn gibi) getirilmiştir.
Türk Telekom bayilerinin ileride, eski PTT merkezlerinin fonksiyonlarını
üstlenmesi ve fax, kontörlü telefon, telefon fatura tahsilatı gibi birtakım işlevler
görmesi de öngörülmektedir.
Türk Telekom Bayii olma kriterleri 12.3.2001 tarihli Türk Telekom Bayilik
Yönetmeliği tarafından düzenlenmiştir ve gerekli şartları haiz gerçek veya tüzel
kişiler Türk Telekom bayii olabilmektedir.
Sabit/seyyar bayilere ankesörlü telefon kartları %8,4; Türk Telekom bayilerine ise
%10 iskonto ile verilmektedir. Bu iskonto oranları Türk Telekomünikasyon A.Ş.
Yönetim Kurulu tarafından belirlenmektedir.
Ayrıca Türk Telekom Ankara İl Müdürlüğü tarafından gönderilen 28.2.2002
tarih ve TTŞ.4.06.00.01.304/4 sayılı yazı ile, 26.2.2002 tarih ve
TTŞ.0.74.00.11/E.2/D.2590 sayılı emir uyarınca sabit/seyyar bayilerle Türk Telekom
3 REKABET KURUMU
bayilerine uygulanan iskonto oranlarındaki farklılığın 1.3.2002 itibariyle kaldırıldığı
bildirilmiştir.
Hakim durumdaki bir firmanın eşit durumdaki alıcıları arasında ayrımcılık
yapması 4054 sayılı Kanun'un 6. maddesinin (b) bendinde sayılan kötüye kullanma
hallerinden birini oluşturmakta ve Kanun tarafından yasaklanmaktadır.
Şikayet konusu durumda da bir kötüye kullanma halinin olduğunun
belirlenebilmesi için, Türk Telekom bayileri ile sabit/seyyar bayilerin eşit durumdaki
alıcı statüsünde olup olmadıklarını tespit etmek gerekmektedir.
Dosyadaki mevcut bilgilerden, Türk Telekom bayileri ile sabit/seyyar bayiler
arasındaki farklılıklara aşağıda yer verilmiştir:
Türk Telekom bayiliği almak için getirilen kapalı asgari iş alanı hacmine yönelik
kriter, sabit ve seyyar bayiler için mevcut değildir.
Türk Telekom bayii olacak gerçek veya tüzel kişiden Türk Telekom Bayiliği
Yönetmeliği uyarınca mevcut veya kurulacak haberleşme araçlarının herbiri için
ayrı ayrı olmak üzere teminat alınmaktadır. Sabit/seyyar bayiler için getirilmiş
böyle bir teminat yükümlülüğü bulunmamaktadır.
Türk Telekom bayileri ankesörlü telefon kart ve jetonu satışı dışında, fax
haberleşmesi, internet, kontörlü telefon, telefon fatura tahsilatı ve Türk Telekom
müşterileri ile sözleşme düzenleme hizmetleri de sunabilmektedirler.
Yukarıdaki bilgiler doğrultusunda, Türk Telekom bayileri ile sabit/seyyar
bayilerin eşit durumda alıcılar olmadıkları anlaşılmaktadır. Bu nedenle, Türk
Telekomünikasyon A.Ş.'nin bayilere farklı iskontolar uygulamasının, 4054 sayılı
Kanun'un 6. maddesi kapsamında ihlal oluşturmadığı kanaatine varılmıştır.
Dolayısıyla, ihlal teşkil etmeyen bu uygulamaya ilişkin olarak 2813 sayılı Telsiz
Kanunu'nun 4502 sayılı Kanun'la değişik 7. maddesi uyarınca, Telekomünikasyon
Kurumu'nun görüşünün alınmasına da gerek duyulmamıştır.
J- SONUÇ
Türk Telekomünikasyon A.Ş.'nin, ankesörlü telefon kartı satışında Telekom
bayilerine, seyyar/sabit bayilere nazaran daha yüksek oranda iskonto uygulaması
nedeniyle haksız kazanç elde ettiği ve böylece 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiği
konusundaki şikayet incelenmiş olup, yapılan değerlendirmeler sonucunda, şikayet
konusuna yönelik olarak bir önaraştırma yapılmasına veya soruşturma açılmasına
gerek bulunmadığına; şikayetin reddine OY ÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
KARŞI OY GEREKÇESİ
2813 sayılı Telsiz Kanunu’nun 4502 sayılı Kanun ile değişik 7/son. maddesi
uyarınca, Rekabet Kurulu’nun telekomünikasyon sektörüne ilişkin olarak vereceği
tüm kararlarda öncelikle Telekomünikasyon Kurumu’nun görüşünü alması gerekirken
bu konuda bir işlem yapılmadan karar verilmesi yasaya uygun olmadığından
Rekabet Kurulu’nun 19.3.2002 tarih, 02-15/164-68 sayılı kararına katılmıyorum.
R. Müfit SONBAY
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy