1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2002-1-37 (Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 02-26/263-103
Karar Tarihi : 30.4.2002
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM,
A. Ersan GÖKMEN, R.Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER,
Mustafa PARLAK, Prof.Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL
B- RAPORTÖR: Cengiz SOYSAL
C- BİLDİRİMDEBULUNAN: - Selyak Petrol Ürünleri Üretim ve Pazarlama A.Ş.
Oycan Plaza Ayazağa Mah. Eski Büyükdere Cad.
No:15 Kat 7 80670 Maslak-İstanbul
- Total Oil Türkiye A.Ş.
Oycan Plaza Ayazağa Mah. Eski Büyükdere Cad.
No:15 Kat 7 80670 Maslak-İstanbul
- Total Outre Mer S.A.
Temsilcisi: Dr. Bülent ÖZDİREKCAN ve Av. Nazan
Candaner ELVER
Yapı Kredi Plaza B Blok K:6 Büyükdere Cad.
80620 Levent-İstanbul
D- TARAFLAR: - Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş.
Büyükdere Cad. No:175 Levent-İstanbul
- Ordu Yardımlaşma Kurumu
Ziya Gökalp Cad. No:64 Kurtuluş-Ankara
- Total Outre Mer S.A.
24, Cours Michelet 92800 Puteaux FRANSA
E- DOSYA KONUSU: TotalFinaElf S.A. grubunun Selyak Petrol Ürünleri Üretim
ve Pazarlama A.Ş.'ye ait hisselerin %32'lik kısmını Ordu Yardımlaşma Kurumu
ve Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş.'den satın almasına ilişkin hisse devir
anlaşmasına menfi tespit belgesi verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.3.2002 tarih ve 1347 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. ve 8.
maddeleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 8.4.2002 tarih ve 2002-
1-37/MM-02-CS sayılı Menfi Tespit Raporu, 11.4.2002 tarih, REK.0.05.00.00/37
sayılı Başkanlık önergesi ile 02-26 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Total Oil Türkiye A.Ş. ve Selyak Petrol
Ürünleri Üretim ve Pazarlama A.Ş.'nin birleşme işlemini gerçekleştirme amacı ile
2 REKABET KURUMU
Total Outre Mer S.A. tarafından Selyak Petrol Ürünleri Üretim ve Pazarlama A.Ş.'nin
sermayesinin %25'ini Ordu Yardımlaşma Kurumu (OYAK)'ndan ve %7'sini Motorlu
Araçlar İmal ve Satış A.Ş. (MAİS)'den devralmasına ilişkin olarak yapılan hisse devir
anlaşmasına menfi tespit belgesi verilebileceği ifade edilmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde; akaryakıt (jet yakıtı dışındaki siyah ve
beyaz ürünler) ve madeni yağ pazarları ilgili ürün pazarları olarak belirlenmiş, ilgili
coğrafi pazar ise Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak tesbit edilmiştir.
H.2. Yapılan İşlemler
TotalFina S.A. ve Elf Acquitaine S.A. şirketlerinin dünya çapındaki
birleşmelerini takiben, Total Oil Türkiye A.Ş. (Total) Selyak Petrol Ürünleri Üretim ve
Pazarlama A.Ş.'yi (Elf-Selyak) devralmış, bu devir işlemine Rekabet Kurulu'nun
2.5.2000 tarih ve 00-16/159-81 sayılı kararı ile izin verilmiştir. Söz konusu işlem
neticesinde Elf-Selyak'ın hisse yapısı aşağıdaki şekilde oluşmuştur.
Tablo 1- Elf-Selyak'ın hisse yapısı
Ortak Payı
Elf Union Ocean %68
OYAK %25
MAİS % 7
Elf Union Ocean'ın hisselerinin %100'ü TotalFinaElf S.A.'nın kontrolünde
bulunan Elf Aquitaine S.A.'ya aittir. Dolayısıyla, söz konusu işlemler neticesinde
Total ve Elf-Selyak firmalarını TotalFinaElf S.A. kontrol etmektedir. Bununla birlikte,
Total ve Elf-Selyak firmaları günümüze kadar iki ayrı tüzel kişilik olarak Türkiye'deki
faaliyetlerini devam ettirmişlerdir.
Söz konusu başvurunun konusunu ise, Total ve Elf-Selyak şirketlerinde
yönetimlerin organizasyonunu kolaylaştırmak amacıyla iki firmanın birleşmesini
sağlamak üzere yapılan işlemler oluşturmaktadır. Bu işlemler çerçevesinde, Total
Outre Mer S.A. (hisselerinin %99.99'u TotalFinaElf S.A.'ya aittir), OYAK ve MAİS'in
Elf-Selyak'da sahip olduğu toplam %32 oranındaki hisseleri devir alacaktır. Bu
çerçevede, Elf-Selyak'ın hisselerinin %100'ü TotalFinaElf S.A.'ya geçecek ve daha
sonra Total'in Elf-Selyak'ı devir almasıyla Türkiye'deki birleşme işlemi
tamamlanacaktır.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Başvuruya konu olan devralma işlemi ile TotalFinaElf S.A. grubu, hali hazırda
sahip olduğu %68 oranındaki hisse ile kontrolünde bulunan Elf-Selyak'ın geri kalan
%32 oranındaki hissesini OYAK ve MAİS'den alacaktır. Başka bir ifadeyle, Elf-
Selyak'ın kontrolünde herhangi bir değişiklik olmaması nedeniyle söz konusu hisse
devir işlemi 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesi kapsamında bir devralma işlemi
değildir.
3 REKABET KURUMU
Bununla birlikte, söz konusu hisse devir işleminin gerçekleştirilmesi
aşamasında taraflar arasında yapılan anlaşmanın 6.1.6. maddesinde, devreden
tarafa, Türkiye akaryakıt ve madeni yağ pazarlarında 1 yıl süreyle rekabet yasağı
getirildiği görülmektedir. Ayrıca devreden taraflar 3 yıl boyunca da Elf-Selyak
çalışanlarına teklif götürmeyecek ve iş vermeyecektir.
Devralınan teşebbüsün değerinin eksiksiz olarak alıcıya geçmesi için getirilen
düzenlemeler "yan sınırlamalar" olarak tanımlanmakta ve bu tür kısıtlamalar, 4054
sayılı Kanun'un 4. maddesi kapsamında değil, 7. maddesi çerçevesinde ilgili olduğu
işlemle birlikte değerlendirilmektedir. Genellikle devir işlemi ile sadece hisselerin ya
da ticaret yerinin değil, müşteri bilgileri, mevkii, itibar ve sair gayrimaddi unsurların
ve know-how gibi kayıtlı olmayan hakların da devrinin söz konusu olması halinde,
devir işlemi sonrasında devir alanın bu işlem için ödediği bedelin değerini koruması
için devreden tarafa bir süre rekabet yasağının getirildiği görülmektedir. Ancak bu
düzenlemelerin yan sınırlama olarak kabul edilmesi için yalnız taraflar açısından
kısıtlayıcı, yoğunlaşmayla doğrudan ilgili, işlemin yürütülmesi için zorunlu,
kapsamının belirli ve sınırlı olması gerekmektedir.
Söz konusu devir işleminde ise kontrolün devri gerçekleşmemekle birlikte, Elf-
Selyak'da 1990'dan itibaren hisse sahibi olan ve yönetim kurulunda birer temsilcisi
bulunan OYAK ve MAİS'in ticari bilgilere sahip olduğu ve kısıtlamaların sürelerinin
de makul ölçüler içinde kaldığı dikkate alındığında, TotalFinaElf S.A.'nın, OYAK ve
MAİS'den toplam %32 oranındaki Elf-Selyak hissesini devralırken getirdiği
kısıtlamaların anılan işlemin bir yan sınırlaması olduğu kanaatine varılmıştır.
I- SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler çerçevesinde;
Total Oil Türkiye A.Ş. ve Selyak Petrol Ürünleri Üretim ve Pazarlama A.Ş.'nin
birleşme işlemini gerçekleştirme amacı ile Total Outre Mer S.A. tarafından Selyak
Petrol Ürünleri Üretim ve Pazarlama A.Ş.'nin sermayesinin %32'sini temsil eden
hisseleri Ordu Yardımlaşma Kurumu ve Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş.'den
devralmasına ilişkin olarak yapılan hisse devir anlaşmasındaki rekabet yasağına
ilişkin hükümlerin devir işleminin yan sınırlaması olduğuna; dolayısıyla bu anlaşma
için talep edilen menfi tespit belgesinin verilmesine
OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy