1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2002-1-18 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 02-26/266-106
Karar Tarihi : 30.4.2002
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM,
A.Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER,
Mustafa PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL
B- RAPORTÖRLER: H. Gökşin KEKEVİ, M. Akif KAYAR, Şenol KOCAER
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - Egesil Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Temsilcisi: Av. Tolga KARATAŞ
Lamartine Caddesi No:10 80090 Taksim-İstanbul
D- TARAFLAR: - Egesil Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Cendere Yolu No.16-18 Kağıthane-İstanbul
- Degussa AG
Bennigsenplatz 1, D-40474 Düsseldorf-ALMANYA
E- DOSYA KONUSU: Degussa AG’nin, Egesil Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin
sermaye artırımına katılarak %25’lik pay ile hissedar olması işlemine izin
verilmesi, bildirime konu işleme Kurul izin vermediği takdirde, yapılan
bildirimin, “menfi tespit için başvuru” veya “muafiyet için bildirim” olarak
değerlendirilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 6.2.2002 tarih ve 651 sayı, 8.3.2002 tarih
ve 1107 sayı, 11.3.2002 tarih ve 1143 sayı, 14.3.2002 tarih ve 1188 sayı, 28.3.2002
tarih ve 1462 sayı, 2.4.2002 tarih ve 1538 sayı, 2.4.2002 tarih ve 1539 sayı,
2.4.2002 tarih ve 1540 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 4, 5, 7 ve 8. maddeleri uyarınca düzenlenen
12.4.2002 tarih ve 2002-1-18/MM-02-H.G.K. sayılı Muafiyet Raporu, 24.4.2002 tarih,
REK.0.05.00.00/46 sayılı Başkanlık önergesi ile 02-26 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Degussa AG (Degussa)’nin, Egesil
Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Egesil)’nin sermaye artırımına katılarak %25’lik pay ile
hissedar olması işleminin,
- "Ortak girişimin, kendini oluşturan ana teşebbüslerden bağımsız bir iradesinin
olması ve kendi iktisadi ve ticari politikalarını özgürce belirleyebilmesi için ana
teşebbüslerin ortak kontrolünde bulunması” koşulunun gerçekleşmemesine bağlı
olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi kapsamında
değerlendirilemeyeceği,
2 REKABET KURUMU
- İlgili pazardaki rekabetçi davranışların koordinasyonunu sağlamaya yönelik
niteliğinden dolayı anılan Kanun'un 4. maddesi kapsamında yer aldığı, bu nedenle
menfi tespit belgesi verilemeyeceği,
- Ancak, ilgili Kanun’un 5. maddesinde belirtilen şartların tamamının varlığı
nedeniyle, 4. madde hükümlerinin uygulanmasından beş yıl süre ile muaf tutulması
gerektiği
ifade edilmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
Egesil 26.7.2001 tarihinde kurulmuş olup, herhangi bir ticari faaliyeti
bulunmamaktadır. Bir aile şirketi olan Ege Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Ege Kimya)
yöneticileri tarafından kurulan Egesil’in hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir:
HİSSEDAR HİSSE ADEDİ ORAN (%)
Metin N. Mansur 126.116 28,7
Cem Mansur 121.715 27,7
Danyal Navaro 48.235 11
Erdoğan Beri 48.235 11
Yosef Aryas 44.000 10
Silviyo Sayah 38.500 8,7
Ali Mansur 13.200 2,9
TOPLAM 440.001 100
Yapılacak sermaye artırımı neticesinde Egesil’in hissedarlık yapısı aşağıdaki
gibi olacaktır:
HİSSEDAR HİSSE
GRUBU
HİSSE ADEDİ ORAN (%)
Metin N. Mansur A 167.247 23,23
Cem Mansur A 80.923 11,24
Serra Mansur A 80.922 11,24
Danyal Navaro A 62.050 8,62
Erdoğan Beri A 62.050 8,62
Silviyo Sayah A 52.695 7,30
Yosef Aryas A 17.912 2,50
Ali Mansur A 16.201 2,25
Degussa B 180.000 25
TOPLAM 720.000 100
Sermaye artırımı sonrasında, Egesil, Ege Kimya’dan, presipite silika ve
alüminyum silikat üretim tesislerini satın alarak, faaliyete geçecektir. Ege Kimya,
satış sonrasında ilgili pazardan çekilmekle birlikte, halen yapmakta olduğu kobalt
oksit gibi maddelerin üretim ve satışını, mevcut tüzel kişiliği altında devam
ettirecektir.
3 REKABET KURUMU
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. Ürün Pazarı
Egesil’in, Ege Kimya’nın tesislerini satın alarak üreteceği ve satacağı presipite
silika ve alüminyum silikat, sodyum silikatın, sülfirik asit ile reaksiyonu sonucunda
elde edilmektedir. Bu iki ürünün üretim teknolojisi bakımından birbirine çok yakın
olması, her ikisinin de aynı tesiste üretilebilmesini sağlamaktadır. Ancak bu
ürünlerden presipite silika, oto lastiği, kauçuk ve ayakkabı tabanı üretiminde,
alüminyum silikat ise boya ve sofra tuzu üretiminde kullanılmaktadır.
Talep ikamesinin bulunmaması nedeniyle ilgili ürün pazarları “presipite silika”
ve “alüminyum silikat” üretim ve satışı olarak belirlenmiştir.
H.2.2. Coğrafi Pazar
Taşıma maliyeti gerek presipite silika gerekse alüminyum silikatın satış fiyatı
içinde önemli yer tutmaktadır. Bu durum, fabrika çıkış fiyatları düşük olan ilgili
ürünlerin hacim kaplayan özelliklerinden kaynaklanmaktadır. Ancak Ege Kimya’nın
Türkiye’deki tek üretici olması, ürünlerinin Türkiye genelinde satılması ve alt
pazarların bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar, "Türkiye Cumhuriyeti sınırları"
olarak tesbit edilmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Hisse devredilmesi suretiyle ortak kontrol edilen, tam işlevsel ve ana
teşebbüslerin rekabetçi davranışlarının koordinasyonuna yol açmayacak bir ortak
girişim oluşturulması, 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in 2. maddesinin (c) bendi kapsamında bir
işlemdir. Dolayısıyla Degussa’nın, Egesil’in %25’lik hissesini devralması işleminin
yoğunlaşma doğurucu olarak değerlendirilebilmesi için, “ortak girişimin, kendini
oluşturan ana teşebbüslerden bağımsız bir iradesinin olması, kendi iktisadi ve ticari
politikalarını özgürce belirleyebilmesi ve ana teşebbüslerin ortak kontrolünde
bulunması” gerekmektedir. Bu çerçevede, aşağıda yer verilen Egesil Ana
Sözleşmesi tadil metninin ilgili maddeleri incelenmiştir.
“YÖNETİM KURULU
MADDE 10
Şirket’in faaliyetleri ve idaresi Genel Kurul tarafından Türk Ticaret Kanunu’na uygun
olarak hissedarlar arasından seçilerek dört (4) üyeden oluşan bir Yönetim Kurulu
tarafından yürütülecektir. Yönetim Kurulu üyelerinden üçü (3) A Grubu hissedarların
göstereceği adaylar arasından, biri (1) B Grubu hissedarların göstereceği adaylar
arasından seçilecektir.
YÖNETİM KURULU TOPLANTI VE KARAR NİSABI
MADDE 13
Yönetim Kurulu toplantı nisabı, Yönetim Kurulu üyesi sayısının yarısından bir
fazlasının mevcudiyeti ile sağlanacaktır.
Yönetim Kurulu kararlarının geçerli olabilmesi için toplantıda hazır bulunan üyelerin
çoğunluğunun olumlu oyu gerekmektedir.
4 REKABET KURUMU
Ancak aşağıdaki hususlarda alınacak Yönetim Kurulu kararlarında, aralarında en az
bir A Grubu hissedarların gösterdiği adaylar arasından seçilen Yönetim Kurulu üyesi
ile en az bir B Grubu hissedarların gösterdiği adaylar arasından seçilen Yönetim
Kurulu üyesinin olumlu yönde oy kullanacağı, toplantıda hazır bulunan üyelerin oy
birliği gerekmektedir.
a) Şirketin tasfiyesi için hissedarlara yapılacak davet,
b) Şirketin gerçekleştireceği devralma, iştirak veya bir başka şirket ya da kurum
ile birleşmesi, ortak bir girişimde bulunması, yan kuruluş kurması için alınacak karar,
c) Mali yatırımlar, borçlar ve fonlar,
d) Yıllık işletme bütçesi ve satış programı,
e) Hisselerin bir hissedar tarafından diğerine veya üçüncü şahıslara satılması,
hisse devrinin Şirket pay defterine kaydı,
f) Sermaye artırımı veya Ana Sözleşme değişikliği için alınacak kararlar,
g) Yatırım plan ve bütçesi ve değeri 125.000.- EURO’u aşan bütçesiz tek
yatırıma karar verilmesi,
h) Temettü dağıtımı için hissedarlara yapılacak teklif.
MURAKIP
MADDE 17
Genel Kurul, gerek pay sahipleri arasından, gerekse dışarıdan bir yıl süre ile biri A
Grubu hissedarlar, diğeri B Grubu hissedarların göstereceği adaylar arasından
seçilecek iki (2) murakıp seçer. Süresi biten murakıp yeniden seçilebilir. Murakıplar
Türk Ticaret Kanunu hükümleri dairesinde vazife görürler.
HİSSEDARLAR GENEL KURULU
MADDE 20
…Aşağıda belirtilen hususlar Genel Kurulca usulüne uygun olarak alınacak kararlar
ile nihai karara bağlanacaktır.
1) Şirket Ana Sözleşmesinde yapılacak değişiklikler,
2) Yönetim Kurulu Üyelerinin seçimi ve Türk Ticaret Kanunu madde 315/1
uyarınca geçici olarak atanan Yönetim Kurulu Üyesinin oylanması, Yönetim Kurulu
Üyelerinin sorumluluktan ibrası veya azledilmesi,
3) Kanuni denetçi atanması,
4) Şirketin yıllık bilançosunun, kar-zarar tablosunun onaylanması ve kar dağıtımı,
5) Şirket tarafından tahvil veya diğer menkul kıymetlerin ihracı,
6) Şirketin tasfiyesi veya birleşmesi,
7) Kanun veya işbu Sözleşme gereğince Genel Kurul onayı veya kararı
gerektiren diğer hususlar.
Olağan veya Olağanüstü Genel Kurul toplantılarında, aşağıda belirtilen hususlarda
karar alınabilmesi için A Grubu hisseleri ve B Grubu hisseleri elinde bulunduran
hissedarların çoğunluğunun olumlu oyları gerekmektedir.
a) Şirketin fesih veya tasfiye edilmesi,
b) Şirketin, bir başka şirketin aktif ve pasiflerini kısmen veya tamamen
devralması, bir başka şirket ile birleşmesi, ortak bir girişimde bulunması, yan kuruluş
kurması,
5 REKABET KURUMU
c) Türk Ticaret Kanunu uyarınca daha yüksek toplantı nisabı
gerekmedikçe, sermaye artırımı veya Şirket Ana Sözleşmesinde yapılacak değişiklik,
d) Temettü dağıtımı."
Hissedarların eşit oy hakkına sahip olmadığı Egesil’de, azınlık konumundaki
Degussa’ya, “bütçe, çalışma programı, yatırımlar” gibi önemli konularda veto hakkı
tanınması nedeniyle, anılan ortak girişimin, kendini oluşturan ana teşebbüslerden
bağımsız bir iradesinin olacağı ve ana teşebbüslerin ortak kontrolünde bulunacağı
kanaatine varılmıştır.
Taraf teşebbüslerin ilgili pazardaki payları aşağıda belirtilmiştir:
PRESİPİTE SİLİKA
2000 2001
TEŞEBBÜS SATIŞ
MİKTARI (Ton)
PAZAR PAYI
(%)
SATIŞ
MİKTARI
(Ton)
PAZAR
PAYI
(%)
Ege Kimya 4000 86,49 3750 ….
Degussa 625 13,51
Akzo 170 ….
TOPLAM 4625 100 3920 100
ALÜMİNYUM SİLİKAT
2000 2001
TEŞEBBÜS SATIŞ
MİKTARI (Ton)
PAZAR PAYI
(%)
SATIŞ
MİKTARI
(Ton)
PAZAR
PAYI
(%)
Ege Kimya 1500 51,28 950 ….
Degussa 625 21,37 250 ….
Akzo 200 6,84 680 ….
Huber 200 ….
Diğer İthalat 600 20,51 400 ….
TOPLAM 2925 100 2480 100
Taraf teşebbüslerin ilgili pazarlardaki toplam pazar payı ve cirosu dikkate
alındığında, bildirime konu işlemin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile
değişik 4. maddesi hükmü ile getirilen pazar payı ve ciro eşiklerini aştığı dolayısıyla,
anılan Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden; 19-21.3.2002 tarihleri arasında ilgili
pazarlarda faaliyet gösteren şirket yetkilileri ile görüşüldüğü, presipite silika ve
alüminyum silikat alıcılarının, ilgili pazardaki rekabetten ve bu rekabet neticesinde
oluşan fiyat seviyesi ve hizmet kalitesinden memnuniyetlerini dile getirdikleri, Ege
Kimya’nın Türkiye’deki tek üretici olmasına rağmen, ithalat yolunun açık olmasından
kaynaklanan rekabetçi baskılar nedeniyle fiyatlarını düşük tuttuğunu, anılan
ürünlerin tüketicilerinin genelde büyük lastik ve boya üreticileri olmasının, Ege
Kimya’nın satış fiyatları üzerinde, alım gücünden kaynaklanan ikinci bir baskı
yarattığını belirttikleri anlaşılmıştır. Ayrıca, taraf teşebbüsler izin konusu işlemin
6 REKABET KURUMU
ardından, Degussa’nın ücretsiz olarak mevcut ürün kalitesini artırıcı hizmetler
sunmaya başlayacağını, ilk aşamada yeni bir teknoloji transferinin söz konusu
olmadığını, ancak ortaklığın geliştirilmesi şeklindeki planın uygulanması halinde bu
durumun da gerçekleşebileceğini ve genel itibarıyla bu işbirliği sonrasında pazar
yapısının değişmesinin ve fiyatların artmasının beklenmediğini ifade etmişlerdir.
Özellikle lastik üreticisi teşebbüslerin yetkilileri, yeni tip lastikler için, farklı
spesifikasyonlara sahip presipite silikalara ihtiyaç duyabileceklerini, bu nedenle
temel sağlayıcıları konumundaki Egesil’e, Degussa ile işbirliği sayesinde sağlanacak
teknolojik desteğin faydalı olacağını belirtmişlerdir.
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, Degussa’nın Egesil’in sermaye
artırımına katılarak %25’lik pay ile hissedar olması işleminin, ilgili pazarda rekabetin
önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı kanaatine varılmıştır.
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında,
- Degussa AG’nin, Egesil Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin sermaye artırımına
katılarak %25’lik pay ile hissedar olması işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında
ortak girişim oluşturmaya yönelik bir hisse devir anlaşması olduğuna;
ancak ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi
çerçevesinde izin verilmesine OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy