1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D2/2/B.E.-02/2 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 02-27/290-118
Karar Tarihi : 07.05.2002
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM,
A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER,
Rıfkı ÜNAL
B- RAPORTÖRLER: Barış EKDİ, Derya YENİŞEN, Ebru ÖZTÜRK, Hakan BİLİR
C- ŞİKAYET EDEN: - Radyo Televizyon Yayıncıları Meslek Birliği (RATEM)
Temsilcisi: Prof. Dr. Arif ESİN
Akaretler Sıraevleri Spor Cad. No: 67
80680 Beşiktaş/İstanbul
- Piramit FM Radyo Televizyon ve Yayıncılık A.Ş.
Ankara Cad. 2. Vakıf İşhanı No: 93 K.6 D.11-12 İzmit/Kocaeli
- Radyo Tek Yayıncılık Reklamcılık Tanıtım Hizmetleri A.Ş.
Karabaş Mah. İnönü Cad. No: 125 K.2 İzmit/Kocaeli
- Radyo Gold Altınel Radyo Reklam ve Yayıncılık A.Ş.
İnönü Cad. No: 7 Karamürsel/Kocaeli
- Şahin FM Hizmet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş.
M. Paşa Mah. 702 Sok. No: 1/A Gebze/Kocaeli
- Red Radyo Televizyon Yapım ve Yayıncılık A.Ş.
Demiryolu Cad. No: 74/6 İzmit/Kocaeli
- Kartepe Radyo Yayıncılık A.Ş.
Karabaş Mah. Demiryolu Cad. No: 190/A İzmit/Kocaeli
- Kocaeli Yayıncılık Özgün Dağıtım A.Ş.
Ankara Cad. Tüysüzler İşhanı No: 89/7 İzmit/Kocaeli
- Nikomedya Radyo Televizyon Reklamcılık A.Ş.
Kemalpaşa Mah. Hürriyet Cad. No: 39/6 İzmit/Kocaeli
- Kocaeli Marmara Radyo TV Yayım ve Yapımcılık A.Ş.
İnönü Cad. Himmet Apt. No: 148 İzmit/Kocaeli
- Figür Yayıncılık A.Ş. Radyo Sistem
İnönü Cad. Tuğtekin Pasajı No: 124 İzmit/Kocaeli
- Filiz Fidan Yayıncılık Sanayi Ticaret A.Ş.
Fettah Öven Sok. Balıkçılar Çarşısı Faik Bulut İş Hanı
Teras Kat İzmit/Kocaeli
D- HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILANLAR
- Türkiye Musıki Eseri Sahipleri Meslek Birliği (MESAM)
Halaskargazi Caddesi, No: 364 Şişli/İstanbul
2 REKABET KURUMU
- Komşu Hak Sahibi Müzik Yapımcıları Meslek Birliği (MÜ-YAP)
Turnacıbaşı Sokak, No: 16 Beyoğlu/İstanbul
- Müzik Yorumcuları Meslek Birliği (MÜYORBİR)
Mevlüt Pehlivan Sokak, No: 25/10 Gayrettepe/İstanbul
- Müzik Eseri Sahipleri Grubu (MSG)
4. Gazeteciler Sitesi A 21/2, 1. Levent/İstanbul
- Radyo Televizyon Yayıncıları Meslek Birliği (RATEM)
Serasker Caddesi, Piri Çavuş Sokak, Abidin Bey İş Merkezi,
No: 1/6 Kadıköy/İstanbul
E- DOSYA KONUSU: MESAM’ın radyo, televizyon ve çeşitli işletmelerde
yayınlanacak müzik eserleri için fahiş ücret talep etmek, yayıncılar arasında
ayrımcılık yapmak ve MESAM, MÜYAP ve MÜYORBİR’in müzik eserlerinin satış
koşulları konusunda protokol yapmak suretiyle 4054 sayılı Kanunu ihlal
ettikleri iddiası.
F- İDDİALARIN ÖZETİ
Kocaeli'ndeki yerel ve bölgesel radyo yayın kuruluşlarının şikayet
dilekçesinde özetle;
- Telif haklarının ve komşu hakların özgür radyo ve televizyonların yok olması için
kullanılmaya başlandığı,
- Bir bölümü yabancı sermayeli olmak üzere bazı yapımcı kuruluşların "meslek
birliği" adı altında örgütlenerek tekel oluşturduğu,
- MÜYAP'ın, üyesi olan yapımcıların ürettiği kaset ve CD'lerin yayınlanmamasını
istediği, bu kuruluşun üye olarak gösterdiği bazı firmaların repertuarını
açıklamadığı,
- Frekans ihalesi yapılmadan MÜYAP tarafından "Telif Hakkı" olarak yerel ve
bölgesel radyolardan yüksek bedellerin istenmesinin, hukuki ve ticari açıdan büyük
bir haksızlık olduğu ve frekans ihalesi yapılana kadar MÜYAP'ın yaptırımlarını
ertelemesi gerektiği,
- Telif hakkı olarak MÜYAP tarafından talep edilen miktarların hangi ölçüye göre
belirlendiğinin belli olmadığı, hiçbir yerel ve bölgesel radyonun bu bedeli
ödeyemeyeceği, bu nedenle telif bedelinin uygun bir boyuta indirilmesi gerektiği,
- Aksi takdirde bütün yerel ve bölgesel radyoların yayın yayın yapamaz duruma
geleceği ve ekonomik gücü yüksek ulusal radyo ve TV kuruluşları arasında
tekelleşmenin baş göstereceği,
ifade edilmektedir.
RATEM'in şikayet dilekçesinde ise özetle;
a- MESAM'ın, başka kaynaklardan elde edilebilmesi mümkün olmayan ve yayıncı
kuruluşlar bakımından elde edilerek yayınlanması zorunlu olan eserler için
4054 sayılı Kanun'un 6. maddesine aykırı biçimde yıllık 10.000 ABD Doları
seviyesinde fahiş fiyat uygulanması suretiyle hakim durumunu kötüye kullandığı,
3 REKABET KURUMU
b- Bazı yayıncı kuruluşlardan anlaşmalara dayalı olarak talep edilen fahiş ücretleri
tahsil etmesine karşılık, bazı yayıncı kuruluşlara karşı anlaşmalardan kaynaklanan
alacağın tahsilatı cihetine gitmediği, dolayısıyla eşit durumdaki alıcılar arasında
4054 sayılı Kanunun 6/2. maddesinin (b) bendi anlamında eşit hak, yükümlülük ve
edimler için farklı şartlar ileri sürerek ayrımcılık yaptığı,
c- Farklı radyo frekanslarında farklı ticari unvan altında yayın yapan ve aynı
ekonomik gruba bağlı olan yayıncı kuruluşların tümüne de tek ve bağımsız nitelikteki
yayıncı kuruluşlara da aynı ücretin tahakkuk ettirilmesi suretiyle 4054 sayılı Kanunun
6/2. maddesinin (b) bendi anlamında ayrımcılık yapılmasına ve bahse konu yayıncı
kuruluşlar arasındaki rekabet şartlarının bozulmasına neden olduğu,
d- MÜYAP ve MÜYORBİR'in, 2001 yılının Nisan ayında yapmış oldukları protokol ile
alım ve satım fiyat ve şartlarını tespit etmek, piyasa kaynak ve unsurlarını bölüşmek
ve piyasalarda oluşması gereken parametreleri piyasa dışında belirlemek suretiyle
4054 sayılı Kanunun 4. maddesini ihlal ettikleri
iddiaları yer almaktadır.
G- DOSYA EVRELERİ: Kocaeli'ndeki yerel ve bölgesel radyo yayın kuruluşlarının
21.03.2001 tarih ve 1120 sayılı şikayet dilekçeleri üzerine hazırlanan 4.3.2002 tarih
ve D2/1/D.Y.-02/01 sayılı İlk İnceleme Raporu ile, RATEM’in 11.12.2001 tarih ve
5273 sayılı şikayet dilekçesi üzerine hazırlanan 4.3.2002 tarih ve D2/1/B.E-02/1
sayılı İlk İnceleme Raporu, Rekabet Kurulu’nun 12.3.2002 tarih ve 02-14 sayılı
toplantısında görüşülmüş ve anılan dosyaların birleştirilerek yürütülmesine ve
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4 ve 6. maddelerinin ihlaline
ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla,
Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
İlgili karar uyarınca düzenlenen 24.4.2002 tarih ve D2/2/B.E.-02/2 sayılı Önaraştırma
Raporu 2.5.2002 tarih ve REK.0.06.00.00/40 sayılı Başkanlık önergesi ile
02-27 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Dosya raportörleri, söz konusu iddiaların
4054 sayılı Kanun kapsamında ihlal oluşturmadığı, dolayısıyla anılan teşebbüsler
hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı yönünde görüşlerini bildirmişlerdir.
I- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
Şikayete konu olan eylemler “müzik eserlerinin radyo, televizyon ve eğlence
yerlerinde yayınlanmasına ilişkin olarak, eser üzerindeki hak sahiplerinin izinlerinin
belirli bir bedel karşılığında toplu olarak temin edilmesi” ile ilgilidir. Bu nedenle, ilgili
pazar “radyo, televizyon ve muhtelif işletmelerde yayınlanacak müzik eserlerinin
(kullanım izninin) pazarlanması (lisanslanması)” pazarı olarak tespit edilmiştir.
Söz konusu eserlerin ülke çapında, bölgesel veya yerel olarak yayın yapan
radyo ve televizyonlarda ve bunların yanı sıra ülkemizdeki muhtelif eğlence
yerlerinde kullanıldığı dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti”
olarak belirlenmiştir.
4 REKABET KURUMU
I.2. Yapılan Tespitler
I.2.1. Müzik Eseri, Eser Üzerindeki Haklar, Hakların Takibi ve
Eserin Yayınlanması ile İlgili Mevzuat
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (FSEK) 3. maddesine göre,
“Musiki eserleri, her nevi sözlü ve sözsüz bestelerdir." Aynı Kanun'un 8. maddesine
göre “Bir eserin sahibi onu meydana getirendir.”
Eser sahibinin manevi hakları, umuma arz salahiyeti, adın belirtilmesi
salahiyeti, eserde değişiklik yapılmasını men etme salahiyeti (FSEK m.14-16) olarak
belirtilmiştir.
FSEK’in 20 ila 25. maddelerinde belirtildiği üzere,
(a) işleme hakkı (md. 21),
(b) çoğaltma hakkı (md. 22),
(c) yayma hakkı (md. 23),
(d) temsil hakkı (md. 24),
(e) işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla
umuma iletim hakkı (md.25),
münhasıran eser sahibine ait olan mali haklardır.
Bir müzik eseri üzerinde eser sahibinin yanı sıra, eseri kayda geçiren ve
çoğaltan yayıncının, eseri icra eden yorumcunun komşu (bağlantılı) hakları vardır.
Komşu haklar "Eser sahibinin haklarına zarar vermeden ve onun rızası ile bir eseri
özgün biçimde icra eden veya icrasına katılan, bir icrayı ya da sesleri ilk defa tespit
eden, yayınlayan gerçek ve tüzel kişilerin münhasıran sahip oldukları; icrayı tespit
etme, çoğaltma, kiralama, telli-telsiz her türlü araçla yayınlama ve kamuya açık
yerlerde temsil suretiyle bundan faydalanma hakları" olarak tanımlanmaktadır.
FSEK'in 80. maddesinde icracı sanatçılara, yapımcılara, radyo-televizyon
kuruluşlarına çeşitli komşu haklar tanınmıştır. Anılan madde uyarınca, bir eseri
sahibinin izniyle özgün bir biçimde yorumlayan icracı sanatçılara, bir icra ürünü olan
veya sair sesleri ilk defa tespit eden fonogram yapımcılarına ve radyo-televizyon
kuruluşlarına, icralarının ve tespitlerinin işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan
araçlarla umuma iletimine ve yeniden iletimine izin verme hususunda yetki
verilmiştir.
Eseri yayınlamak isteyen bir radyo veya televizyon kuruluşu, FSEK’in
43. maddesi uyarınca bütün hak sahiplerinden önceden izin almak zorundadır.
Eserin radyo veya televizyonda yayınlanmasından sonra, söz konusu radyo/TV
kuruluşu da, kendi programı çerçevesinde eser üzerinde komşu hak sahibi olur.
Madde 43- (Değişik: 21.2.2001-4630/22) Radyo ve televizyon kuruluşları,
yayınlarında yararlanacakları sahneye konmuş eserlerle ilgili olarak, eser
sahiplerinden önceden izin almak zorundadır.
Radyo-televizyon kuruluşları ile uydu ve kablolu yayın kuruluşları ve mevcut
veya ileride bulunacak teknik imkanlardan yararlanarak yayın ve/veya iletim yapan
kuruluşlar yayınlarında kullandıkları sahne eserleri dışında kalan fikir ve sanat
eserleri için, eser sahipleri ve/veya eser sahipleri ile bağlantılı hak sahipleri veya
5 REKABET KURUMU
üye oldukları meslek birlikleri ile 52. maddeye uygun toplu bir sözleşme yaparak izin
almak ve bu kullanımlara ilişkin ödemeleri eser ve/veya bağlantılı hak sahiplerine
veya üye oldukları meslek birliğine yapmak zorundadır.
Eserlerin kullanımına ilişkin usul ve esaslar, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu
ile ilgili meslek birliklerinin görüşü alınmak suretiyle Kültür Bakanlığınca
hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.
FSEK’in 42. maddesi ile, eser sahibinin ve komşu hak sahiplerinin haklarını
korumak amacıyla meslek birlikleri kurulması öngörülmüştür.
Madde 42- (Değişik: 21.2.2001-4630/21) Eser sahipleri ve eser sahiplerinin hakları
ile bağlantılı hak sahipleri, üyelerinin ortak çıkarlarını korumak ve bu Kanun ile
tanınmış hakların idaresini ve takibini, alınacak ücretlerin tahsilini ve hak sahiplerine
dağıtımını sağlamak üzere, Kültür Bakanlığınca hazırlanan ve Bakanlar Kurulunca
onaylanan tüzük ve tip statülere uygun olarak tespit edilecek alanlarda birden fazla
meslek birliği kurabilirler. (…)
…
Meslek birlikleri ve federasyonu özel hukuka tabi tüzel kişilerdir. Üyeleri
sermaye koymak, kar ve zarara, hukuki mesuliyete iştirak etmekle yükümlü
tutulamazlar.
(…) Bu birliklerin ve federasyonun (…) gerçek ve özel hukuk tüzel kişileri ile
olan ilişkileri, bu ilişkilerdeki hak ve yetkileri, üyeleriyle olan mali ilişkileri, elde edilen
telif ücreti ve tazminatların dağıtımı ve diğer usul ve esaslara ilişkin hususlar, ilgili
kuruluşların görüşleri alındıktan sonra Kültür Bakanlığınca hazırlanacak tüzük ile
belirlenir.
…
(Değişik: 21.2.2001-4630/21) Eser sahipleri ile bağlantılı hak sahiplerinin bu
Kanunla tanınmış hakları, ülke içinde bu maddeye göre kurulan meslek birlikleri
dışında; başka birlik, dernek ve benzeri kuruluşlar tarafından takip edilemez. (…)
Bir eserin, eser sahibinin veya komşu hak sahibinin rızası alınmaksızın
yayınlanması, FSEK’in 72. maddesi uyarınca suçtur ve hapis cezası ile ağır para
cezası yaptırımına tabidir. Hak sahiplerinin tazminat hakları saklıdır:
Madde 72- Hak sahibinin yazılı izni olmaksızın, bu Kanuna aykırı olarak kasten
(1) Bir eseri herhangi bir şekilde işleyen, (2) Bir eseri herhangi bir şekilde çoğaltan,
(3) Bir eser veya işlenmelerinin kendi tarafından çoğaltılmış nüshalarını satan veya
satışa veyahut tedavüle arz eden, (4) Bir eseri temsil eden veya topluma açık
yerlerde gösteren, bu gösterimi düzenleyen veya dijital iletim de dahil olmak üzere
her nevi işaret, ses ve/veya görüntü iletimine yarayan araçlarla yayan veya yayımına
aracılık eden (5) Bir eseri kiralayan veya kamuya ödünç veren (6) Yapılan nüshaları
yasal veya yasal olmayan yollardan ülkeye sokan ve her ne şekilde olursa olsun
ticaret konusu yapan ve kullanan kişiler hakkında dört yıldan altı yıla kadar hapis ve
50 milyar liradan 150 milyar liraya kadar ağır para cezasına hükmolunur.
6 REKABET KURUMU
I.2.2. Meslek Birlikleri
I.2.2.1. Türkiye Musiki Eseri Sahipleri Meslek Birliği (MESAM)
1987 yılında kurulmuş olan MESAM'ın üyeleri besteci, söz yazarı, aranjör ve
editörlerden veya miras veya devir yoluyla eser sahibine ait olan hakları iktisap eden
kişilerden oluşmaktadır.
MESAM, Türkiye’de telif haklarını koruduğu eser sahiplerinin yurtdışı haklarını
da korumak üzere, 1988 yılında merkezi Paris’te bulunan Dünya Temsili Telif Hakları
Meslek Birlikleri Konfederasyonu (CISAC)’a tam üye olmuştur. 28.2.2000 tarihi
itibarıyla MESAM’ın farklı ülkelerden toplam 38 meslek birliği ile karşılıklı temsilcilik
anlaşması vardır. Dolayısıyla MESAM, bazı yerli müzik eserlerinin yanı sıra, bazı
yabancı müzik eserlerine ilişkin mali hakların takibi konusunda da yetkilidir.
I.2.2.2. Komşu Hak Sahibi Müzik Yapımcıları Meslek Birliği (MÜYAP)
Müzik yapımcılarını temsil etmek üzere kurulan MÜYAP, 3.8.2000 tarihinde
tüzel kişilik kazanmıştır. MÜYAP, üyesi olan müzik yapımcılarının, Kültür
Bakanlığınca verilen “yapımcı belgesi” ile, “komşu hak sahibi” sıfatıyla ilk defa
tespitini yaparak ve/veya ilk defa tespitini yapandan devralarak ürettiği veya özel
sözleşme ile yetki sahibi olarak ithal ettiği plak, kaset, CD, vb. fonogram ürünlerinin
her türlü ticari kullanımından doğan yapımcı haklarının takip, tahsil, tahakkuku ve
korumasını sağlamak üzere faaliyet göstermektedir.
I.2.2.3. Müzik Eseri Sahipleri Grubu (MSG)
MSG 2.8.1999 tarihinde MESAM ile aynı alanda kurulmuş olan ve kendisine
üye eser sahiplerinin (besteci, söz yazarı vb.) eserleri için müzik kullanıcılarına
kullanım izni ve lisansı veren, mali haklarını toplayan ve üyesi eser sahiplerine
dağıtan bir meslek birliğidir.
Dokuz yabancı ülke meslek birliğinin Türkiye temsilciliğini yapan MSG aynı
zamanda CISAC ve Dünya Mekanik Telif Hakları Meslek Birlikleri Konfederasyonu
(BIEM) üyesidir.
I.2.2.4. Müzik Yorumcuları Meslek Birliği (MÜYORBİR)
MÜYORBİR, yorumcuların (icracı sanatçıların) kanun gereği sahip oldukları
komşu haklarının takibi, tahsili, tahakkuku ve korunmasını sağlamak amacıyla
kurulmuş olan meslek birliğidir.
Komşu hak sahibi ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan ses sanatçıları,
enstrümanı ile bir eseri icra eden sanatçılar, grup ve orkestralar ile bir yorumcunun
mirasçıları, yorumcunun haklarını sözleşme ile devralan kişiler (yani yapımcı
firmalar), reşit olmayan veya mahcur (kısıtlı) sanatçılar, yabancı uyruklu ve çalışma
izni olan sanatçılar MÜYORBİR’e üye olabilir.
I.2.2.5. Radyo Televizyon Yayıncıları Meslek Birliği (RATEM)
RATEM de FSEK’in 42. maddesi gereğince 10.3.1999 tarih ve 99/12574 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararı ile 14.1.1999 tarihli ve 23653 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanarak yürürlüğe giren "Fikir ve Sanat Eseri Sahipleri ile Komşu Hak Sahipleri
7 REKABET KURUMU
Meslek Birlikleri ve Federasyonları Hakkında Tüzük" hükümlerine göre alanında
kurulan meslek birliğidir. 2.3.2001 tarihinde tüzel kişilik kazanmıştır.
I.2.3. İnceleme Konusuna İlişkin Yaşanan Gelişmeler
5846 sayılı Kanun'u değiştiren 4110 sayılı Kanun ile komşu hak sahiplerine
de haklarına ilişkin bedel talep etme ve izin yetkisi verilmiştir. Ancak, izinsiz
kullanımlara karşı yaptırım uygulanabilmesi açısından bu kanun yetersiz kalmıştır.
MÜYAP, hakların takipçisi ve yasal kullanımlardan doğabilecek hakların
karşılıklarının sahiplerine aktarılmasını sağlamak için 12.2.2001 tarihinde dört büyük
gazetede duyuru yayınlamıştır. Bu duyurusunda 1995 yılından itibaren (4110 sayılı
Kanun ile) yazılı izin konusunda yasaklama yetkisi olmasına rağmen izinsiz
kullananlara izin almaları için bir aylık süre tanıdığını, aksi takdirde yasal haklarını
kullanacağını ilan ve tebliğ etmiştir.
FSEK’i değiştiren 21.2.2001 tarihli ve 4630 sayılı Kanun ise, eserlerin izinsiz
kullanımına karşı, ağır para cezası ve hapis cezasını gündeme getirmiştir. Bunu
müteakip MÜYAP, yayınların durdurulması için dava açma yoluna gitmiştir. Açılan
çok sayıda dava ve alınan tedbir kararları sonrasında radyo ve televizyonlar MÜYAP
ile sözleşme imzalamak veya yayınlarında MÜYAP repertuarındaki eserleri
kullanmamak durumunda kalmışlardır.
MESAM’ın da MÜYAP’a benzer şekilde dava yoluna başvurması neticesinde
radyo ve televizyon yayıncıları Kültür Bakanlığı’ndan konuya çözüm bulunması
talebinde bulunmuşlar ve taraflar Kültür Bakanı’nın da hazır bulunduğu çeşitli
toplantılarda karşı karşıya gelmişlerdir.
Bu toplantılardaki en önemli sorun, eserlerin kullanım izni karşılığında talep
edilen bedeller olmuştur. Toplantılardan bir sonuç alınamaması üzerine Kültür
Bakanlığı ödemelere ilişkin bir yönetmelik hazırlanacağı duyurusunda bulunmuş ve
konu ile ilgili olarak açılmış davalarda da mahkemelere bu yöndeki görüşünü
iletmiştir.
Kültür Bakanlığı 15.9.2001 tarihinde “Fikir ve Sanat Eserlerinin Radyo ve
Televizyon Yayınlarında Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”i
yayınlayarak ödemeler konusundaki usul ve esasları belirlemenin yanı sıra, tarafların
anlaşamamaları halinde de bedelin nasıl belirleneceğine dair düzenleme getirmiştir.
Ancak, MESAM ile MÜYAP adı geçen yönetmeliğin yürütülmesinin durdurulması
talebiyle iptal davası açmış ve Danıştay yönetmeliğin yürütülmesinin durdurulmasına
karar vermiştir.
Bu gelişme sonrasında, Kültür Bakanlığı’nın Danıştay İdari Davalar Genel
Kurulu’na yaptığı itiraz kabul edilerek, 12.4.2002 tarihinde Danıştay 10. Dairesinin
vermiş olduğu yürütmeyi durdurma kararı bozulmuş ve anılan yönetmelik tekrar
işlerlik kazanmıştır.
I.2.4. Anlaşmazlık Konuları
Meslek birlikleri bazen doğrudan yayıncılar ile bazen de yayıncıları temsilen
RATEM ile görüşmelerde bulunmuşlardır. Tüm bu süreç boyunca “izin
müessesesinin karmaşıklığı”, “ödenecek bedellerin tespiti”, “ödemelere konu olacak
8 REKABET KURUMU
eserlerin neler olduğu” ve “kullanılan eserlerin listelenmesi” temel anlaşmazlık
konuları olmuştur.
I.2.4.1. İzin Müessesesinin Karmaşıklığı
FSEK uyarınca, yayıncıların her bir hak (eser ve komşu hak) sahibinden izin
alması ve buna mukabil ödemede bulunması gerekmektedir. Ancak, hak sahiplerinin
her birinin farklı koşullar üzerinden bedel talep etmesi yayıncıların karşılarında tek
bir muhatap ve ödenecek bedellerin belirlenmesinde standart bir uygulama talep
etmesine yol açmıştır.
Aşağıdaki şemada görüldüğü üzere, fonograma (kaset/CD vb.) kaydedilmiş bir
eseri yayınlamak isteyen radyo ve televizyonun, eser sahibinden, yapımcıdan ve
yorumcudan ayrı ayrı izin alması gerekmektedir. Taraflardan yalnızca birinden izin
alınması, diğer tarafların izin ve bedel talebi saklı olduğu için yayıncı açısından
yeterli olmamaktadır.
MESAM
Eser sahibi Asıl hak
MSG
Yapımcı Komşu hak MÜYAP
MÜZİK
ESERİ
Yorumcu Komşu hak MÜYORBİR
YAYINCI
I.2.4.2. Ödenecek Bedellerin Tespiti
Ödenecek bedellerin tespitinde temel olarak üç yöntem kullanılmaktadır:
- Yayın kuruluşunun yer aldığı kategoriye göre (ulusal/yerel/bölgesel/tematik vb.)
sabit bir bedelin ödenmesi.
- Yayın kuruluşunun yer aldığı kategoriye göre, reklam veya brüt gelir/gider
üzerinden belirlenecek bir orana göre bedel ödenmesi.
- Yayıncı kuruluşun kullandığı eser başına veya eserin kullanım süresine göre
(saniye bazında) bedel ödenmesi.
Meslek birlikleri ve yayıncılar bugüne kadar;
- Kategoriye göre sabit bedel ödenmesinin küçük yayıncıların aleyhine olacağı,
- Oran üzerinden bedel ödenmesinin, az eser kullanan ancak geliri yüksek olan
yayıncılar aleyhine olacağı,
- Eser başına bedel ödenmesinde ise, yayıncıların kullandıkları eserlerin sağlıklı bir
şekilde tespit edilmesinin mümkün olmadığı ve eser başına talep edilen bedelin
yüksekliği
gerekçeleriyle herhangi bir yöntem üzerinde genel bir anlaşma sağlayamamışlardır.
Buna karşın, meslek birlikleri ile yayıncıların farklı yöntemlerle münferiden
anlaşma sağladıkları durumlar da mevcuttur. MÜYAP ve MESAM, sabit ücret ve
gelire oranla bedel talep etmekte iken, MSG kullanılan eserin süresi bazında ücret
talep etmektedir. Bunun yanı sıra, hak sahipleri asgari ücret konulmasını isterken,
RATEM gelir üzerinden bir üst sınır konulmasını istemektedir.
9 REKABET KURUMU
I.2.4.3. Ödemelere Konu Olacak Eserlerin Neler Olduğu
Hak sahibi meslek birlikleri, reklam müziği, fon müziği ve cıngıllar gibi
eserlerin de diğer eserlerle aynı kapsam içinde değerlendirilmesi gerektiği görüşünü
savunurken, yayıncılar cıngıllar vb. eserler için daha düşük bir bedel ödemek
istemektedirler.
I.2.4.4. Kullanılan Eserlerin Listelenmesi
Kullanılan eserlerin listelenmesi özellikle meslek birliklerinin üyelerine
yapacakları ödemeler açısından önemlidir. MSG halihazırda söz konusu listeler
üzerinden bedel talep etmekte iken, MESAM ve MÜYAP yayıncıların bu tür
alışkanlıklarının olmaması ve teknolojik altyapı yetersizlikleri nedeniyle bunun
mümkün olmadığını savunmaktadır.
I.3. Değerlendirme
I.3.1. Hakim Durum Değerlendirmesi
FSEK uyarınca hak sahipleri; müzik eserleri sahipleri, yapımcıları ve
yorumcuları olarak çeşitli mali haklara sahip olan veya asıl iştigal konusu bunlar
olmamakla birlikte miras, satın alma vb. yollarla bu hakları devralmış olan gerçek
veya tüzel kişilerdir. Hak sahipleri, gerek tek başlarına, gerekse meslek birlikleri
aracılığıyla bu hakları ticari faaliyete konu etmeleri nedeniyle 4054 sayılı Kanun
açısından teşebbüstürler. MESAM, MÜYAP, MÜYORBİR ve RATEM de FSEK
uyarınca eser sahiplerinin ve komşu hak sahiplerinin haklarının takip ve tahsili için
kurulmuş meslek birlikleridir. Bu açıdan bakıldığında bunların da “teşebbüs birlikleri”
olduğu söylenebilir.
Meslek birliklerinin üyelerinin haklarını kullanma biçimi, üyeler adına
sözleşme yapılması, elde edilen bedelin bir kısmının doğrudan meslek birliğinin geliri
olması, üyelerin kendi eserlerinin bedelini tayin etme imkanlarının olmaması gibi
hususlar göz önünde bulundurulduğunda, kâr amacı gütmeseler dahi üyeleri adına
ticari faaliyette bulundukları ve elde edilen gelirin üyeler arasında paylaştırıldığı
görülmektedir. Bu nedenle, meslek birliklerinin 4054 sayılı Kanun’un 3. maddesi
kapsamında “teşebbüs” olarak nitelendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
FSEK’in 42. maddesi uyarınca aynı alanda (aynı nitelikteki hakka) ilişkin
birden fazla meslek birliği kurulması da mümkündür. Ancak bunun asgari şartı,
kurulacak meslek birliğinin, aynı alanda kurulmuş bulunan ve en fazla üyeye sahip
olan meslek birliğinin üye sayısının üçte biri kadar üye potansiyeline sahip olmasıdır.
Bu durum, bir alanda birden fazla meslek birliğinin kurulmasını zorlaştırmaktadır.
Meslek birliklerinin hakim durumda olup olmadıklarına ilişkin
değerlendirmede;
a. Meslek birliklerinin sahip oldukları izin verme yetkileri1 ve yayıncı kuruluşlarla
yapılmış olan sözleşmeler,
1 Yapılan incelemede MÜYAP, MÜYORBİR ve RATEM’in kendi alanlarındaki tek meslek birliği oldukları
anlaşılmıştır. MESAM ve MSG ise, eser sahiplerinin haklarını takip amacıyla oluşturdukları meslek birlikleridir.
MÜYAP, MESAM ve MSG yabancı meslek kuruluşları ile yapmış olduğu protokoller gereğince birçok yabancı
esere ilişkin mali hakların takibini de yapmaktadır.
10 REKABET KURUMU
b. meslek birliklerinin üye sayıları (aynı alandaki hak sahiplerinin toplamı içindeki
payı),
c. meslek birliklerinin sahip oldukları repertuar (aynı alandaki hak sahiplerinin
toplamı içindeki payı),
d. radyo ve televizyonlarda yayınlanan eserlerin ne kadarının meslek birliklerinin
üyelerine ait olduğu,
e. radyo ve televizyonlarda yayınlanan eserlerin kullanılma sıklıkları,
f. meslek birliklerine üye olmayan hak sahiplerinin sayıları ve bunların sahip olduğu
repertuarın büyüklüğü ve yayın kuruluşlarında yayınlanma sıklıkları
dikkate alınabilir.
Radyo ve televizyonlarda kullanılan eserlerin listelemesinin
yapılamamasından dolayı (d) ve (e); meslek birliğine üye olmayan hak sahiplerinin
sayısının bilinememesinden dolayı da (b), (c) ve (f) bentlerindeki kriterlere dair
sağlıklı bilgilere ulaşılamamıştır.
Ancak, herhangi bir meslek birliğine üye olmaksızın haklarını kendi başlarına
kullanan kişilerin, bir radyo veya TV kanalını besleyecek kadar eser üretmeleri
ihtimalinin ihmal edilebilir derecede az olması, müzik yayını yapmak isteyen
yayıncıların bu meslek birlikleri ile sözleşme yapmaları zorunluluğu ve meslek
birliklerinin (a) bendinde yer verilen izin yetkisi dikkate alınarak; meslek birliklerinin
davranışları, kendi alanlarında hakim durumda oldukları varsayımı ile 4054 sayılı
Kanun'un ilgili hükümleri çerçevesinde değerlendirilmiştir.
I.3.2. Meslek Birliklerinin Uygulamalarının 4054 sayılı Kanun
Açısından Değerlendirilmesi
Müzik eserlerinin radyo ve televizyonlardan yayınlanabilmesi için, FSEK’in
80. maddesi uyarınca eser sahiplerinden ve komşu (bağlantılı) hak sahiplerinden
izin alınması zorunludur. Eser sahiplerinin veya komşu hak sahiplerinin izin hakkına
riayet edilmeksizin eserlerin radyo ve televizyondan yayınlanması halinde ise,
FSEK’in 68-73. maddeleri uyarınca tazminat davası açılabilmesi ve faillere iki yıldan
dört yıla kadar hapis ve ağır para cezası verilmesi mümkündür.
MESAM ve MSG eser sahibi olarak, MÜYAP da komşu hak sahibi olarak söz
konusu izin müessesesini kullanmak amacıyla adli takipte bulunmakta olup, bu
konuda alınmış muhtelif tedbir kararları mevcuttur. Bu kuruluşların yapmış olduğu
sözleşmeler de söz konusu izin/yasaklama yetkisine dayanmaktadır.
MÜYORBİR ise, Kanun’un anılan maddesi uyarınca “izin verme/yasaklama”
yetkisinin icracılar için söz konusu olmadığını, icracıların radyo ve televizyondan
yayınlar konusunda yalnızca makul bedel talep etme haklarının bulunduğunu
savunmakta ve yalnızca kullanılan eserlere ilişkin ödemeler konusunda talepte
bulunmaktadır.
I.3.2.1. Meslek Birlikleri Arasındaki Protokoller
I.3.2.1.1. MESAM - MÜYAP Protokolü
9.4.2001 tarihinde, “Eser sahipleri ile komşu hak sahiplerinin FSEK’den doğan
haklarının takibi” amacıyla (md. 1), MESAM ile MÜYAP arasında işbirliğini öngören
(md. 2) bir protokol imzalanmıştır.
11 REKABET KURUMU
Türkiye sınırları dahilinde ağırlıklı müzik yayını yapan ulusal, bölgesel, yerel
televizyonlar ve radyolar ile bunların dışındaki otel, motel, eğlence yeri, konser
salonu, restoran, mağaza gibi müzik kullanan işletmelere,
- yayın izni verilmesi,
- tarifelerin saptanması,
- mali bedellerin tahsili konusunda sözleşme yapılması
bu protokolün kapsamını oluşturmaktadır. (md. 3 ve 4-e)
Portokolün “Genel Hükümler” başlıklı 4. maddesinin;
(a) bendinde, MESAM ve MÜYAP’ın 3. madde kapsamındaki sözleşmelere ilişkin
görüşmelerde birlikte hareket etmesi ve sözleşmelerin imzalanması,
(b) bendinde tarafların protokol tarihinden sonra yapacakları sözleşmelerin, protokol
ekinde sunulan ve taraflarca kabul edilen tarifeler üzerinden yapılması,
(c) ve (e) bentlerinde ise, radyo ve televizyonlar ile kayıttan yayın yapan
işletmelere2 verilen izinler sonucunda tahakkuk eden mali hak bedellerinin eser
sahipleri ile komşu hak sahipleri arasında yarı yarıya paylaşılması
öngörülmektedir.
Bu protokolün ekinde “radyo ve televizyonlara uygulanacak tarife” yer
almaktadır. Söz konusu tarifede yayıncının brüt gelir veya giderleri dikkate
alınmakta, bunun yanı sıra “asgari aylık bedel” öngörülmektedir. Tarifeye göre
yayıncı, “brüt gelir ya da giderinden yüksek olanının”;
- müzik televizyonlarında %6’sını,
- radyolarda %6’sını,
- diğer televizyonlarda (ulusal, bölgesel, yerel) %4’ünü
ve KDV’sini mali hak bedeli olarak ödeyecektir.
Yukarıdaki kuralın yanı sıra, tarifede belirtilen ve 1.1.2001-31.12.2001
tarihlerini kapsayan “asgari aylık bedeller” aşağıdaki tablodaki gibi belirlenmiştir:
Tablo 1
Radyo ve Televizyonlar Aylık Asgari Bedelleri (ABD Doları) (KDV Hariç)
Türü TV Türü Radyo
Ulusal (Genel) 25.000 Ulusal (Genel) 10.000
Ulusal Müzik Kanalları 20.000
Müzik Bölgesel 1 (Marmara) 15.000 Bölgesel 1 (Marmara) 5.000
Bölgesel 1 (Büyük Şehir) 15.000 Bölgesel (Diğer) 2.500
Bölgesel (Diğer) 5.000 Yerel (Marmara) 2.500
Yerel (Marmara) 5.000 Yerel (Büyük Şehir) 1.500
Yerel (Diğer) 5.000 Yerel (Diğer) 900
Kablolu 10.000
2 Canlı temsil halinde tahakkuk edecek mali hak bedelinin tamamı eser sahibine ait olacaktır. m.4(e).
12 REKABET KURUMU
İşletmeler her ayın üçüncü iş gününe kadar en az tabloda belirtilen tutar
üzerinden ödeme yapacak; üç aylık gelir gider tahakkuklarının meslek birliklerine
verilmesinden sonra asgari ücreti aşan kısım bir ay içinde ayrıca ödenecektir.
I.3.2.1.2. MÜYAP-MÜYORBİR Protokolü
MÜYAP ile MÜYORBİR arasında Nisan 2001’de imzalanan protokolün
3. maddesinde, MÜYAP-MESAM Protokolü ve ekinde yer alan tarife ile eserlerin
yayınlanmasından elde edilecek mali hakların %50’sinin komşu hak sahiplerine
verilmesinin kararlaştırıldığı ve bu bedelin, komşu hak sahibi icracılar ile komşu hak
sahibi fonogram yapımcıları arasında paylaşılmasına yönelik olarak protokolün
imzalandığı ifade edilmiştir.
MÜYAP-MESAM Protokolü’ne paralel olan bu protokolde de;
a. Türkiye sınırları dahilinde ağırlıklı müzik yayını yapan ulusal, bölgesel, yerel
televizyonlar ve radyolara MÜYAP’ın yayın izni vermesi, buna ilişkin tarifelerin
saptanması ve mali hak bedellerinin tahsili konusunda sözleşme yapılması
(md. 3),
b. Tarafların 3. madde kapsamındaki sözleşmelere ilişkin görüşmelerde birlikte
hareket etmesi ve sözleşmelerin imzalanması (md. 4/a),
c. Tarafların protokol tarihinden sonra yapacakları sözleşmelerin, protokol ekinde
sunulan ve taraflarca kabul edilen tarifeler üzerinden yapılması (md. 4/b),
d. Radyo ve televizyonlar ile kayıttan yayın yapan işletmelere verilen izinler
sonucunda tahakkuk eden mali hak bedellerinden komşu hak sahiplerine düşen
% 50’lik kısmın % 60’ının MÜYAP’a, % 40’ının ise MÜYORBİR’e verilmesi
kararlaştırılmıştır (md. 4/b,f).
Bu protokolün ekinde, MÜYAP-MESAM Protokolü’nün de eki olan ve daha
önce ayrıntılı olarak açıklanan “radyo ve televizyonlara uygulanacak tarife” yer
almaktadır.
I.3.2.1.3. Tarafların Protokollere İlişkin Görüşleri
MESAM Genel Sekreteri;
- 2001 yılında MESAM ile MÜYAP arasında bir protokol imzalandığını, ancak hiçbir
zaman uygulanmadığını, bu protokolün yapılmasında radyo ve televizyon
kuruluşlarının karşılarında tek muhatap bulma taleplerinin ve Kültür Bakanlığı’nın
telkinlerinin rol oynadığını, MÜYAP’ın radyoların müzik eserlerini “sömürü”
derecesinde kullanmaları ve kaset/CD gelirlerini olumsuz yönde etkilemesi nedeniyle
radyoların eserleri bu şekilde kullanmalarını kısıtlamak amacıyla yüksek bir bedel
talep etmiş olabileceğini, bu durumun MESAM üyelerinin eserlerinin satışını ve
kullanılmasını da engellemesi nedeniyle MÜYAP’ın talep ettiği bedelin makul bir
seviyeye çekilebilmesi amacıyla bu protokolün yapılmasının uygun görülmüş
olabileceğini,
- MESAM, MÜYAP ve MÜYORBİR’in birlikte hareket etmelerinin söz konusu
olmadığını, ancak zaman zaman sözleşme yapmak isteyen yayıncıların veya diğer
işletmelerin sözleşmeler konusunda görüşmek üzere üç meslek birliğini de bir arada
görme talepleri nedeniyle istisnai olarak yayıncılarla hep birlikte görüşme yapıldığını;
halihazırda Kültür Bakanlığı’nın yeni bir düzenleme yapmasını bekleyen birçok yayın
13 REKABET KURUMU
kuruluşunun müzik eserlerini yayınlamalarına rağmen bedel ödemekten
kaçındıklarını ve MESAM’ın da bu konuda yasal yollara başvurmaya devam ettiğini,
MSG Genel Müdürü ve MSG Finans Direktörü;
- MESAM’ın üye sayısı MSG’nin üye sayısından daha fazla olmakla birlikte, güncel,
rağbet edilen parçaların birçoğunun MSG repertuarına dahil olduğunu; bu nedenle,
yayıncıların her iki meslek birliği ile de, temsil ettikleri repertuar gereği sözleşme
yapmalarının gerektiğini,
MÜYAP Yönetim Kurulu Başkanı;
- MÜYAP üyelerinin yapımlarının piyasadaki yapımların yaklaşık %80’ini
oluşturduğunu; 2001 yılında MÜYAP ile MESAM arasında imzalandığı iddia edilen
protokolün taraflar açısından herhangi bir bağlayıcılığının olmadığını ve
uygulanmadığını, 2002 yılına ilişkin olarak da bu tür bir uygulamanın olmadığını,
fiiliyatta her bir meslek birliğinin yayıncılarla kendi iradesi doğrultusunda ve temsil
ettiği haklara ilişkin olarak münferit sözleşmeler yaptığını, MÜYAP ile sözleşme
yapan ancak MESAM veya MÜYORBİR ile sözleşme yapmamış olan birçok yayıncı
olduğu gibi, diğer meslek birlikleri ile sözleşme yapıp MÜYAP ile sözleşme
yapmayan yayıncıların da bulunduğunu,
MÜYORBİR Genel Sekreteri;
- MÜYORBİR ile MÜYAP arasında 2001 yılında imzalanan protokolün
uygulanmadığını ve daha sonra MÜYORBİR’in noter kanalıyla MÜYAP’a ihbarda
bulunarak bu protokolü bozduğunu, yayıncıların kendi iradeleri doğrultusunda her bir
meslek kuruluşu ile ayrı ayrı sözleşmeler yaptığını, dolayısıyla MESAM, MÜYAP ve
MÜYORBİR’in birlikte sözleşme yapmaları gibi bir durumun söz konusu olmadığını
ifade etmiştir.
I.3.2.1.4. Protokollerin Değerlendirilmesi
MESAM, MÜYAP ve MÜYORBİR yetkilileri, yayıncı kuruluşların karşılarında
tek muhatap görme talepleri ve Kültür Bakanlığı’nın telkinleri üzerine 2001 yılında bu
protokolleri yapmış olduklarını, ancak bu protokollerin hiçbir zaman uygulanmadığını
ve 2002 yılı için de bu tür bir uygulamanın söz konusu olmadığını belirtmişlerdir.
Eser üzerindeki hak sahiplerinden herhangi biri ile anlaşılamaması
durumunda, eserin yayınlanması mümkün değildir. Bu açıdan bakıldığında MESAM,
MÜYAP ve MÜYORBİR’in birbirlerine rakip olduklarını söyleme imkanı yoktur. Bu üç
meslek birliği, radyo ve televizyonlar açısından önemli bir “hammadde” oluşturan
eserler üzerinde birlikte tasarruf hakkına sahiptirler ve bu tasarruflarını kullanabilmek
amacıyla aralarında protokoller yapmışlardır. Bu protokoller, yayıncıların hak
sahiplerine ulaşmasını kolaylaştırarak, yayıncıyı farklı meslek birlikleri ile ayrı ayrı
görüşme yapma zahmetinden kurtarmakta ve eserin haklardan birinin satın
alınamaması nedeniyle yayınlanamaması riskini bertaraf etme amacını gütmektedir.
Meslek birliklerinin takip ettiği hakların birbirlerini tamamlayıcı nitelikte
olmaları, dolayısıyla birbirlerinin rakibi olmamaları, yayıncıların tek muhatap bulma
talepleri dikkate alındığında, söz konusu protokollerin Kanun’un 4. maddesi
14 REKABET KURUMU
açısından rekabeti kısıtlama amacı veya etkisi bulunduğu savına herhangi bir
dayanak mevcut olmadığı görüşüne ulaşılmıştır.
I.3.2.2. Fahiş Fiyat İddiası
MESAM’ın 2002 yılı fiyat tarifesi aşağıdaki gibidir:
Tablo 2
MESAM TARİFESİ (2002)
Brüt Reklam Geliri
Üzerinden MESAM
Tarifesi
Asgari MESAM Payı
(Yıllık)*
(ABD Doları)
Ulusal Genel 1 %2,1 380.000
Ulusal Genel 2 %2,1 156.000
Ulusal (Haber/Tematik) %1,6 120.000
Ulusal Müzik %2,1 96.000
Marmara Büyükşehir %2,1 93.000
Bölgesel Müzik Marmara %2,4 72.000
Bölgesel Diğer %2,1 31.200
Yerel Marmara %2,1 31.200
Yerel Diğer %2,1 15.600
T
V
Kablo %10
Ulusal Genel %2,4 48.000
Ulusal (Haber/Tematik) %1,8 36.000
Bölgesel Marmara %2,4 24.000
Bölgesel Diğer %2,4 12.000
Yerel Marmara %2,4 12.000
Yerel Büyükşehir %2,4 7.200
R
A
D
Y
O
Yerel Diğer %2,4 4.320
* Yayıncı tarafından RTÜK'e sunulan brüt reklam geliri yukarıda verilen asgari ödeme miktarlarının
altında kalırsa bu miktarlar tahsil edilir. Söz konusu asgari miktarlar uygulanmış tarifeler, önceki
anlaşmalar, yabancı meslek birliklerinin reklam geliri/toplam gelir tahsilat oranları dikkate alınarak
belirlenmiştir. MESAM’ın 2001 yılına ait sözleşmeleri de aynı paraleldedir.
Kurum raportörlerince MSG yetkilileri ile yapılan görüşmede, MSG'nin
yayınlanan eserler için saniye bazında radyolardan 0,001 ABD Doları (medya kuru3
üzerinden) televizyonlardan ise 0,021 ABD Doları (medya kuru üzerinden) bedel
talep ettiği öğrenilmiştir.
MÜYAP’ın 2002 yılına ilişkin tarifesi ise aşağıdadır:
Tablo 3
MÜYAP TARİFESİ-2002* Talep Edilen Bedel (Aylık)
Müzik Televizyonu Ulusal 9.000.000.000 TL
Müzik Televizyonu Bölgesel 6.750.000.000 TL
3 Medya şirketleri anlaşmalarını dolar üzerinden yaptıkları için, dolarda aşırı bir değer artışı olunca aralarında
anlaşıp piyasadaki dolar kuru yerine kendi belirledikleri bir değeri (piyasa değerinin altında) belirli bir süreliğine
geçerli dolar kuru olarak kabul ederek, bunu medya kuru olarak isimlendirmişlerdir. Aylık bazda gözden
geçirilerek yenilenen bu kur, her ay için piyasadaki USD doları kuruna oranlanarak belirleniyordu. (Temmuz
2001 tarihinden itibaren, bir yıl boyunca 1 ABD Dolarının 850.000 TL üzerinden değerlendirilmesi ve bunu
müteakip medya kurunun dikkate alınması öngörülmüştür.)
15 REKABET KURUMU
Müzik Televizyonu Sadece
Kabloda
4.500.000.000 TL
Ulusal TV 7.875.000.000 TL
Bölgesel TV (Büyükşehir ) 4.725.000.000 TL
Bölgesel TV (Diğer) 1.575.000.000 TL
Yerel TV Marmara 1.575.000.000 TL
Yerel TV Diğer 787.500.000 TL
T
V
Sadece Kabloda TV 3.150.000.000 TL
Ulusal Radyo 4.500.000.000 TL
Bölgesel Radyo (Marmara) 2.250.000.000 TL
Bölgesel Radyo (Diğer) 1.125.000.000 TL
Yerel Radyo (Marmara) 1.125.000.000 TL
Yerel Radyo (Büyükşehir) 675.000.000 TL
R
A
D
Y
O Yerel Radyo (Diğer) 405.000.000 TL
* MÜYAP’ın 2001 yılına ilişkin sözleşmeleri aynı kategoriler çerçevesinde ABD Doları üzerinden
yapılmış olup, yukarıdaki tabloda belirtilen değerlere yaklaşık bedeller belirlenmiştir.
MÜYORBİR 2001’de imzalanan ve 2002’de de devam eden sözleşmelere
göre iki yerel radyodan aylık 180 ABD Doları+KDV talep etmektedir. MÜYORBİR
Genel Sekreteri’nin belirttiği üzere, 2001 yılında bunlar dışında sözleşme
yapılmamıştır ve 2002 yılındaki talepler için de Kültür Bakanlığı’nın yapacağı
düzenleme beklenmektedir.
I.3.2.2.1. Fahiş Fiyat İddiasıyla İlgili Olarak Tarafların Görüşleri
Fahiş fiyat iddiasıyla ilgili olarak tarafların görüşleri aşağıda özetlemiştir:
MESAM Genel Sekreteri,
- MESAM’ın tarifeler konusunda gelişmekte olan ülkelerdeki tarifeleri dikkate
aldığını, bu ülkelerde kullanıcı gelirinin %10’unun talep edilmesinin ve elde edilen
bedelin komşu hak sahipleri ve eser sahipleri arasında 1/3 oranında paylaşılmasının
mutat olduğunu; MESAM'ın da bu örnekler çerçevesinde kullanıcılardan gelire oranlı
olarak bedel talep etme yoluna gittiğini, ancak bazı kuruluşların sürekli olarak zarar
göstermeleri nedeniyle bedelin tespitinde gelir veya gidere oranla bedel talep
edilmesinin öngörüldüğünü;
- Asgari bedellerin kategorideki en düşük reklam gelirine sahip olan yayın kuruluşları
dikkate alınarak belirlendiğini, müzik eseri kategorileri bazında ayrım yapılmasının
aynı zamanda eserler ve üyeler arasında ayrımcılık yapılması anlamına geleceğini,
- MESAM'ın aynı zamanda yabancı kuruluşların da haklarının takibini ve temsilciliğini
yapması nedeniyle, yaygın kullanılanın ücretlendirmenin dışına çıkılmasının yabancı
kuruluşlara yapılacak ödemelerde sıkıntılar doğurduğunu,
- Uygulamada tarifelerin belirlenmesinde kullanıcıların niteliğinin göz önünde
bulundurulduğunu, ulusal, yerel, bölgesel, tematik, kablo radyo ve televizyonlara
farklı tarifeler uygulandığını, ayrıca gruplara (birden fazla radyo/TV’ye sahip olan
kanallara) indirim yapılabildiğini
belirtmiştir.
16 REKABET KURUMU
MSG Genel Müdürü ve MSG Finans Direktörü;
- MSG fiyatlarının dünya standartlarına uygun olduğunu ve MSG'nin ücretlendirme
konusunda yayıncılar arasında ayrımcılık yapmadığını; MSG ile anlaşmak isteyen
tüm yayın kuruluşları ile aynı anda, aynı fiyat ve tipte sözleşme yapıldığını; MSG’nin,
CISAC (temsili haklar) ve BIEM (mekanik haklar) konfederasyonun üyesi olduğunu
ve bu nedenle fiyatlandırma politikasının CISAC ve BIEM’in standartlarına uygun
olması gerektiğini; yayıncının brüt geliri üzerinden müzik kanallarına %12, genel
eğlence kanallarına %5, haber kanallarına %1 oranında bedel ödenmesinin dünyada
yaygın biçimde uygulanan standart olduğunu, Türkiye uygulamasında ise yayıncılar
tarafından brüt gelir değil reklam geliri üzerinden bedel alınmasının talep edildiğini,
ancak yayın kuruluşlarının daha sonra buna da itiraz ettiklerini,
- Yaşanan krizin de etkisiyle, şu anda MSG’nin yaptığı sözleşmelerle yayınlanan
eserler için saniye bazında radyolardan 0,1 cent (medya kuru üzerinden)
televizyonlardan ise 2,1 cent (medya kuru üzerinden) bedel talep edildiğini, yayın
kuruluşlarının program bazında ve saniye bazında yayınladıkları eserleri MSG’ye
listeler halinde ilettiklerini, bu listelerdeki verilerin MSG’nin tabanındaki eser
kimlikleri ile karşılaştırılarak yayın kuruşlarına telif hakkı faturalarının düzenlendiğini
ve aynı şekilde eser kimlikleri bazında tahsil edilen telif haklarının hak sahiplerine
ödendiğini; bazı durumlarda yayıncı kuruluşların sözleşme uyarınca MSG
çalışanlarını ücreti mukabilinde istihdam ettiklerini,
- Uzun vadede tüm meslek birlikleri adına brüt gelir ya da reklam geliri üzerinden bir
pay alınmasının, alınan bedelin meslek birlikleri arasında belirli oranlara göre
paylaştırılmasının, meslek birliklerinin de yayın kuruluşlarından alınan eser listeleri
oranında kendi repertuarına düşen telif bedelini almalarının ve bu düzen üzerinden
üyelerine ödeme yapmalarının öngörüldüğünü,
- Yayıncıların “hammadde” olarak müzik eserlerini kullandıklarını, kullanılan müzik
eserlerinin, radyoların izleyici çekmeleri dolayısıyla reklam geliri elde etmeleri
açısından önemli olduğu dikkate alındığında, ücretlerin yayıncıların gelirleriyle
orantılı olarak belirlenmesinin hakkaniyete daha uygun olacağını,
- Bu açıdan bakıldığında, radyoların ve televizyonların tematik vb. nitelikte olup
olmadıklarına, yayın kapsamına (bölgesel, ulusal vb.) göre, gelire, ciroya oranla
bedel talep edilmesinin makul olduğunu; diğer yandan, parça başına ücret talep
edilmesinin reklam geliri yüksek olmayan yerel radyolar açısından güçlükler
yaratması riskinin bulunduğunu
belirtmiştir.
MÜYAP Yönetim Kurulu Başkanı;
- 2001 yılında yapılan sözleşmelerde reklam gelirinden pay alınması öngörülmüş
iken yayıncıların sözleşmede üstlendikleri beyan yükümlülüğünü yerine
getirmemeleri nedeniyle 2002 yılından itibaren reklam gelirinden pay talep
edilmesinden vazgeçilerek maktu bir ücret belirlenmesi yoluna gidildiğini,
- Yayın izni konusundaki talep edilen bedellerin, Radyo ve Televizyon Üst
Kurulu’nun belirlemiş olduğu kategoriler çerçevesinde ve yayıncılarla yapılan
pazarlıklar neticesinde belirlendiğini; birden fazla televizyonu veya radyosu bulunan
17 REKABET KURUMU
gruplar için indirimler yapılmasının mümkün olduğunu; ayrıca NTV-TV, NTV-Radyo
(haber kanalları) gibi RTÜK’ün kategorilerinde belirtilmemiş olan tematik yayın
kuruluşlarından da daha farklı bedel talep edildiğini,
- MÜYAP ile sözleşme yapmış olan yayıncıların, kullandıkları yapımların listesini
MÜYAP’a verme yükümlülüğüne riayet etmemeleri, yayınlanan eserlerin takibine
(teknolojik olarak mümkün olmakla birlikte) ülkemizdeki altyapı yetersizlikleri
nedeniyle olanak bulunmaması gibi sorunlar yüzünden yapım (eser) bazında ücret
talep etmenin uygulamada mümkün olmadığını,
- Diğer yandan, üyelerin aldıkları genel kurul kararı uyarınca, kendileri lehlerine
tahakkuk eden bedelleri, yukarıda söz edilen (eser izleme) teknolojilerinin Türkiye’de
uygulanabilmesini teminen gerekli yatırımların yapılabilmesi ve korsan kaset/CD
üretimiyle mücadele edilmesi için 2002 yılı sonuna kadar MÜYAP’ın tasarrufuna
bıraktıklarını
ifade etmiştir.
MÜYORBİR Genel Sekreteri;
- Bütün yorumcuların yaklaşık %10-%15’inin MÜYORBİR üyesi olduğunu,
- FSEK'in 80/5. maddesi uyarınca yayıncıların icracılardan izin talep etme
zorunluluğunun bulunmadığını,
- Ancak icracıların makul bir bedel talep etme hakkının saklı olduğunu, bu nedenle
MÜYORBİR’in tekel olmasının söz konusu olmadığını
belirtmiştir.
RATEM Başkan Vekili;
- Kültür Bakanlığı’nın hazırlamış olduğu yönetmelik çerçevesinde RATEM, MESAM,
MÜYAP, MÜYORBİR ve MSG’nin Kültür Bakanı başkanlığında toplanan Hak
İdareleri Uzlaştırma Kurulu’na davet edildiğini, ancak MESAM ve MÜYAP’ın söz
konusu yönetmeliği tanımadıklarını belirterek bu toplantılara katılmadıklarını,
toplantılarda en son gelinen noktada reklamlarda kullanılan müzikten talep edilecek
bedel konusunda anlaşma sağlanamadığını,
- RATEM’in bu konudaki teklifinin, yayın kuruluşlarının bulundukları kategoriler de
dikkate alınarak eser bazında ücretlendirmeye gidilmesi olduğunu; bu teklif
çerçevesinde, yayıncıların gün içinde kullandıkları eserlerin listelerini Bakanlığa
veya belirtilecek bir diğer merciye iletmelerinin ve eser bedelinin de meslek birlikleri
adına açılacak bir havuz hesaba aktarmalarının öngörüldüğünü, otomatik lisanslama
olarak tanımlanan bu sistem uyarınca, meslek birliklerinin aralarında anlaşacakları
oranlar üzerinden kendilerine düşen bedelleri bu havuzdan tahsil etmelerinin veya
meslek birliğine üye olmasalar dahi, eserleri kullanılan kişilerin mali haklarını aynı
havuzdan talep edebilmelerinin mümkün olacağını, bu sistemin aynı zamanda
kullanılacak her bir eser için izin isteme yükümlülüğünü de ortadan kaldırarak
işlemleri kolaylaştıracağını, ancak bu teklifin, toplantılara katılmayan MÜYAP ve
MESAM tarafından kabul edilmediğini
ifade etmiştir.
18 REKABET KURUMU
I.3.2.2.2. Fahiş Fiyat İddialarının Değerlendirilmesi
Fahiş fiyat iddialarının değerlendirilmesinde aşağıdaki kriterler dikkate
alınabilir:
a. Ürünün Maliyeti
Müzik eserleri, diğer piyasalarda karşılaşılan hizmetlerden veya sınai
mallardan farklı bir nitelik taşımaktadır. Sınai malların ve hizmetlerin üretilmesinde
veya sunulmasında teşebbüslerin katlandıkları maliyetlerin objektif ve somut bir
şekilde tespit edilmesi mümkün iken, fikir ve sanat eserleri için bu durum söz konusu
değildir. Fikir ve sanat eserlerinin değeri, söz konusu eseri yaratan kişi veya
kişilerce sübjektif olarak tayin edilmektedir. Dolayısıyla, müzik eserlerinin maliyetine
ilişkin bir tespit yapılamamıştır.
Diğer yandan, başka piyasalar (radyo ve televizyon yayınları) için
vazgeçilmez nitelikte bir girdi olması nedeniyle müzik eserleri diğer birçok fikir ve
sanat eserinden ayrılmaktadır. Bu nedenle, bu eserlerin kullanım bedellerinin her iki
tarafa da zarar vermeyecek bir şekilde tespit edilmesi gereklidir.
b. İstenen Bedelin Kullanıcının Toplam Geliri veya Gideri İçindeki Yeri
Radyo ve televizyon yayınlarında büyük ölçüde müzik eseri kullanma
gerekliliği, yayıncıların (özellikle radyoların) gelirlerinin oluşmasında bu eserlerin
büyük rol oynadığı dikkate alındığında, kullanılan eserler için yayıncıların geliri ile
orantılı bir bedel tespit edilmesi ve/veya belirlenecek asgari bir ücretin de söz
konusu gelirlerle orantılı olması gerekmektedir.
c. Ürünün Niteliği Gereği Eserlerin Yayıncılar Tarafından Kullanılmasının
Hak Sahiplerine Yüklediği Maliyetler
Özellikle yapımcılar açısından, müzik eserlerinin radyo ve televizyonlarda
kullanımı, kaset, CD vb. ürünlerin satışlarını düşürmek suretiyle yapımcıları olası
gelirlerden mahrum bırakmaktadır. Ancak telif müessesesinin söz konusu zararların
tazmini amacıyla bir araç olarak kullanılmaması gerekir.
Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler dikkate alındığında, MESAM,
MSG ve MÜYAP’ın talep ettiği kullanım bedellerinin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi
çerçevesinde kötüye kullanma olduğu yönünde bir kanıya varılamamıştır.
I.3.2.3. Ayrımcılık İddiası ve Değerlendirilmesi
Şikayet dilekçesinde yer alan iddialardan biri de, MESAM’ın ücretlerin tahsili
aşamasında bazı yayıncıların alacaklarının tahsilinde müsamahakâr davranmakla ve
birden fazla frekansta yayın yapan kanalları tek bir yayıncı olarak değerlendirmek
suretiyle diğer yayıncılar aleyhine ayrımcılık yaptığıdır.
MESAM ve MÜYAP’ın 2001 ve 2002 yıllarına ilişkin sözleşmeleri incelenmiş
ve fiyatlandırma (talep edilen ücret) açısından aynı kategorideki yayın kuruluşları
arasında ayrımcılık yapıldığına dair herhangi bir bulguya rastlanmamıştır. Ancak,
MÜYAP’ın sözleşmelerinde aynı kategorideki yayın kuruluşlarıyla yapılan
sözleşmelerde ödemelerin şekli (çek/senet vb.) ve taksitlendirme (3 ya da 4 taksit)
konusunda farklı hükümler bulunabildiği görülmüştür. MÜYAP Yönetim Kurulu
19 REKABET KURUMU
Başkanı bu durumun gerekçesi olarak yayıncının ödemeler konusundaki
güvenilirliğinin ve tercihinin dikkate alındığını belirtmiştir.
Bunların yanı sıra, MESAM ve MÜYAP’ın birden fazla radyo ve/veya
televizyon kanalına sahip olan medya kuruluşlarına farklı ödeme olanakları sunduğu
gözlemlenmiştir.
Yukarıda yer verilen bilgiler ve yapılan incelemeler neticesinde, MÜYAP’ın
ödeme koşullarını farklılaştırmasının ve MESAM ve MÜYAP’ın gruplara indirim
uygulamasının 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde ayrımcılık olarak
nitelendirilebilecek bir durum oluşturduğu sonucuna ulaşılamamıştır.
I.3.2.4. Repertuarın Bütün Olarak Satılması ve Değerlendirilmesi
MESAM ve MÜYAP’ın radyo ve televizyon kuruluşları ile yapmış olduğu
sözleşmeler, anılan meslek birliklerinin repertuarlarının kullanım izni ile ilgilidir.
MESAM ve MÜYAP, repertuarlarını bir bütün halinde kullanıma sunmakta ve müzik
türlerine göre (yerli/yabancı/pop/klasik vb.) herhangi bir ayrım yapmamaktadırlar.
Meslek birlikleri repertuarı kategorilere ayırmanın pratikte uygulanabilir olmadığını,
uygulanabilir olsa dahi bu durumun üyeleri arasında ayrımcılık yapılması sonucunu
doğurabileceği ve meslek birliklerinin üyelerinin çıkarlarını koruma amacıyla
çelişeceğini ifade etmişlerdir.
Bu durum ilk bakışta, rekabet hukukunda hakim durumun kötüye kullanılması
hallerine örnek gösterilen bağlama (tying) uygulaması şüphesini doğurmaktadır.
Ancak MESAM Genel Sekreteri, kullanıcıların hangi eserleri yayınladıklarının sağlıklı
tespitinin mümkün olmaması, yayıncıların kullandıkları eserlerin listelerini vermekten
kaçınmaları, farklı ekonomik güce sahip kullanıcılar arasındaki dengeyi güçlü
kullanıcılar lehine bozma riskinin olması, parça bazında bedel talep edilmesi
yönündeki teknolojilerin hem MESAM’a hem de kullanıcılara ekstra maliyetler
yüklemesi gibi nedenlerle repertuarın bölümlere ayrılmasının veya parça bazında
ücret talep edilmesinin makul olmadığını ifade etmiştir.
Bu çerçevede, meslek birliklerinin repertuarında bulunan eserlerin kullanım
alanının çok geniş olması, yayıncıların bu eserleri fon müziği, reklam müziği, cıngıl
gibi farklı alanlarda kullanmaları nedeniyle yayın akışı içinde farklı türdeki birçok
esere ihtiyaç duyulabilmesi ve bunun önceden belirlenmesinin pratikte mümkün
olmaması gibi nedenlerle repertuarın bölünmesinin rasyonel olmadığı, hiçbir yayıncı
kuruluştan bu yönde bir talep olmadığı, dünya uygulamasının da repertuarın bütün
üyelerin eserlerini içerecek şekilde oluşturulması ve lisanslanması şeklinde olduğu
dikkate alındığında, repertuarın bütün olarak satışının bağlama (tying) uygulaması
olarak nitelendirilmemesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.
I.3.3. RATEM’in Durumu
RATEM, FSEK’in komşu hak sahiplerine ilişkin 80. maddesinin (c) bendinde
yer alan “Radyo-televizyon kuruluşları yayınlarının tespit edilmesine, bu tespitlerin
çoğaltılmasına, telli-telsiz her türlü araçla yeniden yayınlanmasına ve girişi ücrete
tabi yerlerde izin vermek ya da yasaklamak hakkına sahiptir” hükmü uyarınca komşu
hakların takibi amacıyla kurulmuş olan bir meslek birliğidir. Ancak, RATEM’in çeşitli
radyo ve televizyonların temsilcisi sıfatıyla ve kendisini ilgilendiren komşu hakların
20 REKABET KURUMU
takibi için değil de MESAM, MSG, MÜYAP ve MÜYORBİR’in takip ettiği hakların
talibi olarak anlaşma yolunu seçtiği anlaşılmaktadır.
RATEM’in bu durumunun ilk bakışta, satın alma davranışının koordine
edilmesi suretiyle Rekabet Kanunu açısından sakınca doğurabileceği düşünülebilir.
Ancak, incelemeler sonucunda, eserlerin radyo ve televizyondan yayınlanmasından
doğan telif hakları konusunda Kültür Bakanlığı koordinasyonunda yapılan
görüşmelerde, Bakanlığın, MESAM, MSG, MÜYAP ve MÜYORBİR’in yayın
kuruluşlarını temsilen muhatap bulma çabaları karşısında RATEM’e fiilen bu tür bir
görev yüklendiği kanaatine ulaşılmış olup; RATEM’in rekabeti kısıtlama ya da bozma
amacı güttüğüne ya da RATEM’in şu ana kadarki faaliyetlerinin bu tür bir etki
yarattığına dair bir görüş oluşmamıştır.
I.3.4. Kültür Bakanlığı'nın Konu İle İlgili Yönetmeliği
Kültür Bakanlığı, meslek birliklerinin yayın izni verme haklarını kullanmalarını
düzenlemek amacıyla, FSEK uyarınca, 15.09.2001 tarih ve 24524 sayılı Resmi
Gazete’de "Fikir ve Sanat Eserlerinin Radyo ve Televizyon Yayınlarında Kullanımına
İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik"i yayınlamıştır.
Anılan yönetmeliğin “Eserlerin Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar ile
Sözleşmelerin Yapılmasına Dair Prosedür” başlıklı 6. maddesinde;
" Ödemelerin tespitinde;
a) Yayın kuruluşunun yayın alanı (ulusal, bölgesel, yerel) ve izleyici/dinleyici
sayısı,
b) Eserlerin kullanım sıklığı,
c) Yayın kuruluşunun reklam gelirleri,
d) Kullanılan her bir eser başına bir ücret,
e) Sabit ücret,
f) Saniye veya dakika bazında birim fiyat,
g) Pazar oranı,
gibi ölçütlerden bir veya bir kaçı esas alınır." hükmü yer almaktadır.
Bu maddede ayrıca, eserlerin kapsamına, sözleşmeler yapılırken dikkat
edilmesi gereken hususlara da ayrıntılı olarak yer verilmiştir.
Anılan Yönetmeliğin “Anlaşmazlık Halinde Uygulanacak Prosedür” başlıklı
7. maddesinde ise, taraflar arasında anlaşma sağlanamaması durumunda, ilk
aşamada “Hak İdareleri Uzlaşma Kurulu”nun oluşturulması ve burada da mutabakat
sağlanamaması durumunda “Hakem Komisyonu” prosedürünün uygulanması,
buradan çıkan sonucun yine Hak İdareleri Uzlaşma Kurulu’nda değerlendirmesi ile
eserlerin kullanımına ilişkin nihai bedellerin tespit edilmesi öngörülmektedir.
MÜYAP ve MESAM’ın açmış olduğu davalar çerçevesinde Danıştay
10. Dairesi yürütmeyi durdurma kararı almış; ancak Kültür Bakanlığı’nın itirazı
neticesinde bu karar iptal edilmiştir.
Danıştay’ın yürütmeyi durdurma kararının iptali sonrasında halihazırda işler
halde bulunan yönetmelik uyarınca; radyo ve televizyonlara, meslek birliklerinden
izin almaları gereği olmaksızın, “Hak İdareleri Uzlaştırma Kurulu”nun tespit edeceği
bedeli ödemek kaydıyla, eserleri kullanma imkanı tanınmaktadır.
21 REKABET KURUMU
Yönetmeliğin yürürlükte olmasının inceleme konusu davranışlar açısından
sonuçları ise şunlardır:
- Yönetmeliğin 7. maddesi uyarınca, müzik eserleri gibi sık kullanılan eserlerin
kullanımına ilişkin sözleşmeler söz konusu olduğunda; anılan yönetmelik hükümleri
gereğince sözleşme yapmak amacıyla ilgili alan meslek birliklerine başvuruda
bulunan ve bu başvuruyu Bakanlığa bildiren yayın kuruluşları eser ve/veya
fonogramları yayınlarında kullanmaya devam edebilirler.
- Eserlerin kullanımına ilişkin bedel, usul, esas vb. unsurların söz konusu Yönetmelik
çerçevesinde tespit edilmektedir.
- Yayıncılar söz konusu yönetmelik uyarınca eserleri meslek birliklerinden izin
almaksızın kullanma olanağına kavuştuklarından, meslek birliklerinin Yönetmeliğe
uymayarak yayıncıların eserleri kullanımını zorlaştırmaları veya engellemeleri riski
ortadan kalkmaktadır.
J. SONUÇ
Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde;
1. MESAM, MSG, MÜYAP, MÜYORBİR ve RATEM’in 4054 sayılı Kanun’un
kapsamında olduklarına,
2. MESAM, MÜYAP ve MÜYORBİR’in aralarında yapmış oldukları protokollerin
rekabeti kısıtlama amacı ve etkisi olmadığına ve bu nedenle Kanun’un 4. maddesi
çerçevesinde bir ihlal oluşmadığına,
3. MESAM, MSG ve MÜYAP’ın repertuarı bir bütün olarak lisanslamalarının,
Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde bir ihlal olarak değerlendirilmeyeceğine,
4. MESAM, MSG, MÜYAP ve MÜYORBİR’in yayın kuruluşlarıyla akdettiği
sözleşmelerin ve uygulamalarının ayrımcılık oluşturduğuna ve dolayısıyla
Kanun’un 6. maddesinin ihlal edildiğine dair yeterli bulguya ulaşılamadığına,
5. MESAM, MSG ve MÜYAP’ın eserlerin kullanım izni karşılığında radyo ve
televizyonlardan talep ettikleri bedellerin, Kanun’un 6. maddesi çerçevesinde
ihlale yol açacak nitelikte fahiş fiyat uygulaması olarak değerlendirilebilmesi için
yeterli bilgi ve belgenin bulunmadığına,
6. RATEM’in üyeleri adına diğer meslek birlikleri ile eserlerin kullanım bedellerine
ilişkin görüşmeler yürütmesinin, rekabeti kısıtlama amacı ve etkisi olmaması
nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında bir ihlal oluşturmadığına,
7. Yukarıda yer verilen nedenlerden dolayı haklarında önaraştırma yapılmış olan
MESAM, MSG, MÜYAP, MÜYORBİR ve RATEM hakkında soruşturma açılmasına
gerek bulunmadığına,
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy