1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2002-1-9 (Devralma)
Karar Sayısı : 02-28/316-131
Karar Tarihi : 14.5.2002
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM,
A. Ersan GÖKMEN, R.Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER,
Mustafa PARLAK, Rıfkı ÜNAL
B- RAPORTÖRLER: M. Ömür PAŞAOĞLU, Şenol KOCAER
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - Bayer AG.
Temsilcisi Dr. Ünal TEKİNALP
Büyükdere Cad. Ben-Tek İşhanı No.47 Kat 6 D.606
Mecidiyeköy-İstanbul
D- TARAFLAR: - Bayer AG.
51368 Levekusen - ALMANYA
- Aventis SA
16, Avenue de l'Europe F 67300 Schiltigheim - FRANSA
- Schering AG
Müllerstrasse 178 D- 13342 Berlin - ALMANYA
E- DOSYA KONUSU: Bayer AG'nin, Aventis Crop Science Holding SA’daki
Aventis SA’nın bağlı şirketleri olan Aventis Agriculture SA ile Hoechst AG'ye
ve Schering AG ile iştiraki SCIC Holdings LLC'ye ait hisseleri devralmasına izin
verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.1.2002 tarih ve 283 sayı; 15.4.2002
tarih ve 1762 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca
yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 9.5.2002 tarih 2002-1-9/Öİ-02-MÖP sayılı
Devralma Ön İnceleme Raporu, 10.5.2002 tarih, REK.0.05.00.00/52 sayılı Başkanlık
önergesi ile 02-28 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; söz konusu işlemin 1997/1 sayılı
Tebliğ kapsamında bir devralma olduğu, ancak ilgili ürün pazarlarında hakim durum
yaratılmasının veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin ve bunun
sonucunda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle
bildirim konusu devralma işlemine izin verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
2 REKABET KURUMU
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. TARAFLAR
Zirai kimyasallar alanında faaliyet gösteren ve hisseleri devredilecek olan
Aventis Crop Science Holding SA (ACS Holding SA)’nın ortaklık yapısı aşağıdaki
şekildedir:
FİRMA ADI PAYI(%)
Aventis Agriculture SA 47.93
Hoechst AG 28.07
Schering AG 19.83
SCIC Holdings LLC 4.17
Aventis SA, Aventis Agriculture SA ve Hoechst AG’de sırasıyla %100 ve %95,
Schering AG ise, SCIC Holdings LLC’da %100 oranında pay sahibidir.Bu çerçevede
devralma işleminin devreden tarafları ACS Holding SA’nın sırasıyla % 76 ve % 24
oranında payına sahip olan Aventis SA ve Schering AG’dir.
ACS Holdings SA zirai kimyasallar alanındaki faaliyetlerini, sırasıyla %84.28
ve %100 oranında pay sahibi olduğu Aventis Crop Science SA ve Aventis Crop
Science GmbH aracılığıyla sürdürmektedir.
H.1.1. AVENTIS SA (AVENTIS)
Aventis, temel olarak eczacılık alanında faaliyet gösteren ve doğrudan veya
dolaylı olarak herhangi bir hissedarı tarafından kontrol edilmeyen halka açık bir
teşebbüstür. Aventis’in eczacılık alanı dışındaki faaliyetleri dört ayrı işkoluna
ayrılmıştır:
1. Mahsul koruma bölümü, böcek ilaçları, mantar ilaçları, ot kurutucu ilaçlar, mahsul
büyüme düzenleyicileri, tohum işleme dahil olmak üzere zirai mahsul koruma
ajanlarının incelenmesi, geliştirilmesi, üretilmesi ve pazarlanması alanlarında faaliyet
göstermektedir.
2. Çevresel bilim bölümü, zararlı hayvan kontrolü, depolanmış, hastalık taşıyıcı
hayvan ve çekirge kontrolü ürünleri, özel endüstri satışları, ev tipi böcek ilaçları,
endüstriyel ot kurutucu ajanlar ile bahçe ve çayır ürünleri de dahil olmak üzere zirai
olmayan ürünleri araştırma, geliştirme, üretme ve dağıtma faaliyetlerini
yürütmektedir.
3. Tohum bölümü, tarla ve sebze tohumlarının araştırılması, üretilmesi ve
yetiştirilmesi alanında faaliyet göstermektedir.
4. Biyobilim bölümü, mahsul değerini ve onu oluşturan girdi ve çıktı özelliklerini
artırmak için teknolojilerin araştırılması ve geliştirilmesi alanında faaliyet
göstermektedir.
ACS Holdings SA’ya bağlı olarak Türkiye’de zirai kimyasallar alanında
faaliyette bulunan şirketler olan Aventis Tarım Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Aventis
Tarım) ve 2001 yılında faaliyete geçen Nunhems Tohumculuk Ltd. Şti. (Nunhems
Tohumculuk) Bayer AG tarafından dolaylı olarak devralınacak şirketlerdir.
3 REKABET KURUMU
H.1.2. SCHERİNG AG
Schering AG, ihtisaslaşmış terapi, üreme kontrolü, hormonal terapi,
dermatoloji, teşhis ve radyofarmasotikal alanlarındaki eczacılığa ait ürünlerin
araştırılması, geliştirilmesi, imal edilmesi, pazarlanması ve dağıtılması alanlarında
faaliyet gösteren şirketler grubunun ana şirketidir.
H.1.3. BAYER AG (BAYER)
Halka açık bir şirket olan Bayer’in faaliyetleri, sağlık koruma, ziraat, polimerler
ve kimyasallar olmak üzere dört işkoluna ayrılmıştır.
Bayer AG’nin Türkiye’de devralma konusu zirai kimyasallar alanında faaliyet
gösteren şirketi %99.97 oranında pay sahibi olduğu Bayer Türk Kimya San. Ltd.
Şti.(Bayer Türk )’dir.
H.2. İLGİLİ PAZAR
H.2.1. Ürün Pazarı
Söz konusu devralma işlemi, otların, böceklerin ve mantarların neden
olabileceği her türlü zarardan mahsulleri korumak üzere üretilen geniş ürün
çeşitlerinden oluşan zirai mahsul koruma ürünleri pazarlarında etkili olacaktır.
Mahsul koruma ürünleri, kontrol etmeye çalıştıkları zararlı gruplarına göre
yabancı ot ilaçları (Herbicides), mantar ilaçları (Fungicides) ve haşarat ilaçları
(Insecticides) olarak üç ana bölüme ayrılmaktadır. Bu pazarlarda tarafların
Türkiye’deki iştirakleri benzer pazarlarda faaliyette bulunmaktadır.
H.2.1.1. Haşarat İlaçları
Bu ürünler kültür bitkilerine, özellikle de gıdasal mahsullere zarar veren
böcekleri kontrol etmek için üretilirler. Devralma işleminin her iki tarafı da bu
ürünlerin geliştirilmesinde, üretilmesinde ve dağıtımında faaliyet göstermektedir.
H.2.1.2. Mantar İlaçları
Mantar ilaçları, bitkilerin ve mahsullerin hasattan önce ve sonra mantar ve küf
yoluyla bozulmasının önüne geçmek için kullanılmaktadır.
H.2.1.3 Yabancı Ot İlaçları
Yabancı ot ilaçları, yetiştirilmek istenen mahsule zarar veren yabancı otları
kontrol etmek amacıyla kullanılan kimyevi ürünlerdir. Tarla boşken atılan ve tarladaki
tüm zararlı otları öldürerek mahsulün sağlıklı bir şekilde yetiştirilmesini sağlayan
ilaçlar ‘total ürünler’, ekimden sonra yetiştirilecek bitkinin dışındaki tüm veya belirli
bitki veya otları öldüren ilaçlar ise ‘selektif ürünler’ dir.
H.2.1.4. Zirai Olmayan Hayvan Zehirleri Pazarı
Söz konusu devralma işleminin her iki tarafı da zirai olmayan hayvan zehirleri
pazarında faaliyet göstermektedir.
Zirai olmayan hayvan zehirleri pazarı, profesyonel zararlı hayvan kontrolü için
böcek ilaçları, evcil hayvan dış parazit ilaçları, ev tipi böcek ilaçları pazarları olarak
alt bölümlere ve bu bölümlerden profesyonel zararlı hayvan kontrolü pazarı;
4 REKABET KURUMU
dezenfektanlar, buharlı dezenfektanlar, böcek ilaçları, kemirgen ilaçları olmak üzere
alt bölümlere ayrılmaktadır. Ancak her iki tarafın da faaliyet gösterdiği pazarlar
böcek ilaçları ve kemirgen ilaçları pazarlarıdır. Bu nedenle ilgili ürün pazarlarına
sadece bu iki pazar dahil edilmiştir. Söz konusu ürünler zirai amaçla kullanılmayan
ve daha ziyade belediyeler ve sanayi kuruluşları tarafından tüketilen ürünlerdir.
Bu çerçevede, haşarat ilaçları, mantar ilaçları, yabancı ot ilaçları ve zirai
amaçla kullanılmayan böcek ve kemirgen ilaçları ilgili ürün pazarları olarak tespit
edilmiştir.
H.2.2. Coğrafi Pazar
Tarafların tüm ülkede faaliyet göstermesi nedeniyle ilgili coğrafi pazar
"Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak belirlenmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Aventis'in zirai kimyasallar alanındaki faaliyetlerinin Bayer’e devri işlemi,
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendinde yer alan “Herhangi bir
teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının
tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren
araçları devralması veya kontrol etmesi” hükmü çerçevesinde bir devralmadır.
Aventis’in devredilecek yavru şirketlerinin Türkiye pazarındaki faaliyetlerine
ilişkin 2000 yılı itibarıyla toplam ciroları 39.676.816.000.000 TL.'dir.
Tarafların zirai kimyasallar pazarının alt pazarları ve ilgili ürün pazarları
olarak belirlenen böcek ilaçları, mantar ilaçları, ot kurutucu ilaçlar pazarlarına ilişkin
2000 yılı itibarıyla pazar payları aşağıdaki gibidir:
Tablo 1- Zirai kimyasallara ilişkin pazar payları
Zirai Kimyasallar (%) Aventis Bayer Toplam
Böcek İlaçları Pazarı 15 9 23
Mantar İlaçları Pazarı 18 10 28
Ot Kurutucu İlaçlar Pazarı 5 12 18
Zirai amaçla kullanılmayan böcek ve kemirgen ilaçlarına ilişkin 2000 yılı
itibarıyla tahmini pazar paylarına da aşağıda yer verilmiştir:
Tablo 2- Zirai amaçla kullanılmayan kimyasallara ilişkin pazar payları
Zirai amaçla kullanılmayan kimyasallar (%) Aventis Bayer Toplam
Böcek İlaçları 42.6 30.1 72.7
Kemirgen İlaçları 3.5 28.1 31.6
Taraf teşebbüslerin ilgili pazarlardaki toplam pazar payı ve cirosu dikkate
alındığında, bildirime konu işlemin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile
değişik 4. maddesi hükmü ile getirilen pazar payı ve ciro eşiklerini aştığı, dolayısıyla
anılan Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Pazardaki yoğunlaşma oranları ise yıllar itibarıyla aşağıdaki şekildedir:
5 REKABET KURUMU
Tablo 3- Yoğunlaşma oranları
Yıl İşyeri
Sayısı
CR4 CR8
1992 16 61,51 88,12
1993 19 51,44 77,95
1994 18 50,16 80,16
1995 17 55,80 83,12
1996 18 52,69 80,82
Bu tablo, mahsul koruma ürünleri pazarında imal ve ithal faaliyetinde bulunan
firmaların sayısında son yıllarda artış olduğunu göstermektedir. Pazardaki bazı
firmaların 1999 ve 2000 yılları itibarıyla pazar paylarına aşağıda yer verilmiştir:
Tablo 4- Rakiplerin Pazar Payları
FİRMA 1999 2000
Syngenta - 21
Hektaş 19 18
Bayer 17 13
Aventis 14 10
Novartis 10 -
AstraZeneca 6 -
Agrosan 5 6
Pazarda HEKTAŞ ve Syngenta gibi önemli rakiplerin yanısıra küçük ölçekte
üretim ve ithalat yapan çok sayıda teşebbüsün varlığı dikkate alındığında,
devralmanın, zirai kimyasallar pazarlarında ve zirai amaçla kullanılmayan kemirgen
ilaçları pazarında önemli bir yoğunlaşmaya yol açmayacağı, sektörde görülen
birleşme eğiliminin, önemli ölçüde teşebbüslerin ürünlerinin aktif bileşenlerine ilişkin
üretiminde maliyet etkinliği sağlama ve AR-GE gücünü artırma hedeflerinden
kaynaklandığı, ürünlerin aktif bileşenlerine yönelik patent korumasının mevcut
olması hali dışında, pazara giriş engeli bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Öte yandan, işlem sonrası Bayer'in zirai amaçla kullanılmayan böcek ilaçları
pazarında 2000 yılı itibarıyla payı %72 oranına ulaşacaktır. Ancak dosya mevcudu
bilgilerden, tarafların, söz konusu pazarda toplam satışlarının %70’den fazlasını
belediyeler ve diğer yerel makamlar tarafından düzenlenen ihaleler yoluyla
gerçekleştirdiklerini, bu nedenle pazar paylarının zaman zaman radikal şekilde
değişebildiğini ifade ettikleri anlaşılmıştır. Bu çerçevede, ihale pazarlarında yalnız bir
yılda oluşan pazar payının değerlendirmeye alınmasının getirdiği sakıncalar da
dikkate alınarak, Ankara Büyükşehir Belediyesi yetkilisiyle görüşmede bulunulduğu,
yapılan görüşmede yetkilinin, ihaleye giren firmaların çeşitlilik gösterdiğini, böcek
ilacı, açık ve kapalı alan dezenfektasyonu konusunda değişik firmaların teklif
yaptığını ve ihale kazandığını ifade ettiği belirlenmiştir. Ayrıca, anılan Belediye'nin
gönderdiği belgelerden, 1999, 2000 ve 2001 yıllarında çok sayıda küçük ölçekte
6 REKABET KURUMU
teşebbüsün ihale kazandığının da tespit edildiği, bu durumun pazar paylarının yıllar
itibarıyla radikal bir şekilde değiştiğinin göstergesi olduğu kanaatine varılmıştır.
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, dosya konusu devralma işleminin
ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde
hakim durum yaratmaya veya güçlendirmeye yönelik olmadığı kanaatine ulaşılmışır.
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler çerçevesinde, Bayer AG'nin, Aventis
Crop Science Holding SA’daki Aventis SA’nın bağlı şirketleri olan Aventis Agriculture
SA ile Hoechst AG'ye ve Schering AG ile iştiraki SCIC Holding LLC'ye ait hisseleri
devralması işleminin;
- 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ” kapsamında bir devralma olduğuna,
- İlgili pazarlarda hakim durum yaratıcı ya da hakim durumu güçlendirici ve bunun
sonucunda rekabeti önemli ölçüde azaltıcı nitelikte olmadığına ve bu nedenle anılan
işleme izin verilmesine
OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy