Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2002-3-29 (Devralma)
Karar Sayısı : 02-32/366-152
Karar Tarihi : 28.5.2002
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU.
Üyeler :Dr.Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet
KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL
B- RAPORTÖRLER: Kürşat ÜNLÜSOY, Onur Yelda TOY YÜKSEL
C- BİLDİRİMDE
BULUNAN : Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.
Temsilcisi: Av. Esra TACETTIN
BJK Plaza, Spor Cad., 92 B Blok Kat: 9,
Akaretler Beşiktaş / İSTANBUL
D- TARAFLAR : Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.
Tophanelioğlu Cad. STFA İş Merkezi No:19 B Blok K:4
81190 Altunizade / İSTANBUL
Parıltı Toplu Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.
Tophanelioğlu Cad. STFA İş Merkezi No:19 B Blok K:4
81190 Altunizade / İSTANBUL
Semiha AYDIN
STFA İş Merkezi Tophanelioğlu Cad. 19 B Blok K:4
81190 Altunizade / İSTANBUL
Necat AYDIN
STFA İş Merkezi Tophanelioğlu Cad. 19 B Blok K:4
81190 Altunizade / İSTANBUL
Bahadır AYDIN
STFA İş Merkezi Tophanelioğlu Cad. 19 B Blok K:4
81190 Altunizade / İSTANBUL
02-32/366-152
2
Buşra AYDIN
STFA İş Merkezi Tophanelioğlu Cad. 19 B Blok K:4
81190 Altunizade / İSTANBUL
Damak Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.
Çınarbey Mah. Üsttahsinbey Cad. Altınkum İş Merkezi
No:21/ 8-9-11 Küçükyalı Maltepe / İSTANBUL
Nurettin KOCABAŞ
Çınar Mah. Üst. Tahsinbey Cad. Altınkum İşmerkezi
No:21/8-9-11 Küçükyalı Maltepe / İSTANBUL
İbrahim KOCABAŞ
Çınar Mah. Üst. Tahsinbey Cad. Altınkum İşmerkezi
No:21/8-9-11 Küçükyalı Maltepe / İSTANBUL
Metin KOCABAŞ
Çınar Mah. Üst. Tahsinbey Cad. Altınkum İşmerkezi
No:21/8-9-11 Küçükyalı Maltepe / İSTANBUL
Sinem KOCABAŞ
Çınar Mah. Üst. Tahsinbey Cad. Altınkum İşmerkezi
No:21/8-9-11 Küçükyalı Maltepe / İSTANBUL
E- DOSYA KONUSU: Parıltı Toplu Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.’nin % 30 ve
Damak Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.’nin %50 oranındaki hisselerinin
Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin
verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.3.2002 tarih, 1110 sayı; 2.4.2002
tarih, 1523 sayı; 18.4.2002 tarih, 1830 sayı; 1.5.2002 tarih, 2033 sayı ve 9.5.2002
tarih, 2142 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri
uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 16.5.2002 tarih, 2002-3-
29/Ö.İ.-02-KÜ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 17.5.2002 tarih,
REK.0.07.00.00/24 sayılı Başkanlık önergesi ile 02-30 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek ek bir çalışma yapılmasına karar verilmiş ve bunun üzerine
hazırlanan Bilgi Notu 24.5.2002 tarih, REK.0.07.00.00/28 sayılı Başkanlık
önergesi ile 02-32 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
1- Parıltı Toplu Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.'nin % 30 oranındaki hisselerinin
Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. tarafından devralınması işleminin söz
konusu şirketin kontrolünde herhangi bir değişiklik olmaması nedeniyle 1997/1
02-32/366-152
3
sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ” anlamında bir devralma olmadığı,
2- Anılan Tebliğ anlamında bir devralmanın dolayısıyla devralma sonucunda
ortaya çıkması beklenen olumlu etkilerin söz konusu olmaması nedeniyle “Hisse
Satın Alma Sözleşmesi”nin 8. maddesinde öngörülen rekabet etmeme hükmünün
yan sınırlama olarak değerlendirilemeyeceği ve sözleşmeden çıkarılması
gerektiği,
3- Damak Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.’nin %50 oranında hissesinin Sofra
Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. tarafından devralınması suretiyle Kocabaş Ailesi
ile Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. arasında 1997/1 sayılı Tebliğin 2.
maddesinin (c) bendi anlamında bir ortak girişim tesis edildiği,
4-Söz konusu işlemin taraf teşebbüslerin ilgili ürün pazarlarındaki cirolarının
toplamı yönüyle, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi kapsamında bildirime tabi
olduğu, ancak bu işlem sonucunda bir hakim durum yaratılmasının veya var olan
bir hakim durumun güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmasının
söz konusu olmaması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde
bildirim konusu işleme izin verilmesi gerektiği,
5- Damak Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.'nin % 50 oranındaki hisselerinin
Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.’ye devredilmesini düzenleyen “Hisse Satın
Alma Sözleşmesi”nin ilgili maddesinin,
- devralma işleminden dolayı satıcı Damak Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.’ye
ve ilgili şirketlerine devralma işleminin gerçekleşmesiyle başlayacak iki
yıllık süre için (9. madde),
- ortak girişim işleminden dolayı ise Damak Hazır Yemek Üretim ve Hizmet
A.Ş.'nin ortakları olacak Nurettin KOCABAŞ, İbrahim KOCABAŞ, Metin
KOCABAŞ ve Sinem KOCABAŞ’a ise Damak Hazır Yemek Üretim ve
Hizmet A.Ş.'nin ortak kontrolünü paylaştıkları süre boyunca (9. madde)
rekabet yasağı getirilecek şekilde düzenlenmesi halinde yan sınırlama olarak
değerlendirilebileceği,
6- Damak Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.’nin % 50 oranındaki hisselerinin
Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.’ye devredilmesini düzenleyen “Hisse Satın
Alma Sözleşmesi”nin 8. maddesinde öngörülen gizlilik yükümlülüğüne
yoğunlaşma işlemiyle birlikte izin verilmesi gerektiği,
ifade edilmektedir.
02-32/366-152
4
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Toplu yemek hizmeti, fabrika, ofis, şantiye, hastane, okul gibi yerlerde çalışanlara
ve bulunanlara mahallinde kurulu mutfaklardan yemek hizmeti sunulmasıdır.
Yemek hizmetinin verildiği kuruluşun niteliğine göre toplu yemek hizmetleri
endüstriyel yemekler ve kurum yemekleri olarak ikiye ayrılmaktadır.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen unsurlar ve devralma işlemine
konu olan faaliyetler göz önünde bulundurularak, ilgili ürün pazarı "toplu yemek
hizmetleri pazarı" olarak belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Devralma işlemine konu olan hizmetlerin taraflarca ülke genelinde
gerçekleştirilmesi ve rekabet koşullarının bölgesel bir farklılık arz etmemesi
dikkate alınarak, ilgili coğrafi pazar, “Türkiye Cumhuriyeti Sınırları” olarak tespit
edilmiştir.
H. 2.Taraflar
H.2.1. Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.
Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. (Sofra A.Ş.), 1992 yılında kurulan ve uluslar
arası Eurest markasıyla iş merkezi, fabrika, okul, üniversite, hastane ve
şantiyelere toplu yemek hizmeti sunmakta olan STFA grubu (Sezai TÜRKEŞ-
Fevzi AKKAYA grubu) ile Compass grubunun kontrolünde olan bir şirkettir.
Şirket, Türkiye’nin 10 ayrı bölgesinde 257 kuruluşta çalışan toplam 140 bin kişiye
hizmet vermektedir.
Aynı gruba bağlı olarak toplu yemek hizmetleri alanında faaliyet gösteren diğer
firma ise STFA grubunun % 49,9 ve Compass grubunun % 50 ortaklığının
bulunduğu Efthor Servis Hizmetleri A.Ş. (Efthor)’dir. Efthor’un mali hesap dönemi
olan 1.10.2000-30.9.2001 tarihleri arasında gerçekleşen toplam cirosu
9,251,579,841,055 TL tutarındadır. Aynı grubun anılan sektörde % 50 oranında
ortaklığı bulunan diğer bir şirket ise Parıltı Toplu Yemek Üretim ve Hizmet
A.Ş.’dir. STFA ve Compass grubunun toplu yemek sektörü alanında faaliyet
gösteren başka bir ortaklığı ya da şirketi bulunmamaktadır. Buna ek olarak
benzer bir alan olan uçaklara catering hizmeti alanında Sofra A.Ş.’nin
ortaklarından Compass grubunun Inflight Yemek Servisleri A.Ş. adında bir iştiraki
bulunmaktadır.
Sofra A.Ş.’nin ortaklık yapısı Tablo 1.'de sunulmuştur:
02-32/366-152
5
Tablo 1. Sofra A.Ş.’nin Ortaklık Yapısı
Pay Sahibinin Adı/Unvanı Pay Oranı
(%)
Compass Group France 50.0000
Temel İnşaat Taahhüt İmalat San. ve Tic. A.Ş. 32.3464
STFA Temel Kazıkları İnşaat A.Ş. 17.6411
STFA İnşaat A.Ş. 0.0124
Philipe Michel Thierry Adam 0.0010
Toplam 100.0000
Şirketin yönetim kurulu üyeleri ise; İlker KEREMOĞLU (Yönetim Kurulu Başkanı),
Serge CARPENTIER (Yönetim Kurulu Başkan Vekili), M. Ramis BARRIOS, Nur
Çetin TAŞKENT, Alain DUPUIS’dan oluşmaktadır.
Şirketin mali hesap dönemi olan 1.10.2000-30.9.2001 tarihleri arasındaki toplam
cirosu 27,901,385,923,097 TL tutarında gerçekleşmiştir.
H.2.2. Parıltı Toplu Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.
Parıltı Toplu Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. (Parıltı A.Ş.), 1984 yılında kurulan ve
1998 yılından bu yana Compass Grubu ortaklığıyla toplu yemek hizmeti
sunmakta olan bir şirkettir. Türkiye’nin 5 ayrı bölgesinde mevcut bölge ofisleri
aracılığıyla 43 kuruluşta çalışan 43,000 kişiye yemek hizmeti sunmaktadır.
Şirketin ortaklık yapısı Tablo 2.'de sunulmaktadır:
Tablo 2. Parıltı A.Ş.'nin Ortaklık Yapısı
Pay Sahibinin Adı/Unvanı Pay Oranı
(%)
Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. 50.000
Semiha AYDIN 20.833
Necat AYDIN 20.833
Bahadır AYDIN 4.166
Buşra AYDIN 4.166
Toplam 100.000
Şirketin yönetim kurulu üyeleri ise; Deniz GÜRSOY (Yönetim Kurulu Başkanı),
Semiha AYDIN (Yönetim Kurulu Başkan Vekili), Necat AYDIN, Michel L.
COTTET’den oluşmaktadır.
Şirketin mali hesap dönemi olan 1.10.2000-30.9.2001 tarihleri arasındaki toplam
cirosu 10,701,517,557,124 TL tutarında gerçekleşmiştir.
H.2.3. Damak Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.
Damak Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. (Damak A.Ş.), 1985 yılında kurulan ve
Kocabaş ailesinin kontrolünde toplu yemek hizmetleri pazarında faaliyet gösteren
02-32/366-152
6
bir şirkettir. Aynı ailenin toplu yemek hizmetleri dışında süt ürünleri üretimi ve
restoran işletmeciliği alanında faaliyet gösteren firmaları da bulunmaktadır.
Şirketin ortaklık yapısı Tablo 3.'te sunulmaktadır:
Tablo 3. Damak A.Ş.'nin Ortaklık Yapısı
Pay Sahibinin Adı/Unvanı Pay Oranı
(%)
İbrahim KOCABAŞ 22
Nurettin KOCABAŞ 22
Metin KOCABAŞ 21
Murat Serdar EKE 20
D. Gülüzar GÜLYÜZ KOCABAŞ 5
Arzu KOCABAŞ 5
Sinem KOCABAŞ 5
Toplam 100
Şirketin yönetim kurulu üyeleri ise; İbrahim KOCABAŞ (Yönetim Kurulu Başkanı),
Metin KOCABAŞ (Yönetim Kurulu Başkan Vekili) ve Nurettin KOCABAŞ’dan
oluşmaktadır.
Şirketin 2001 yılına ilişkin toplam cirosu 7,669,982,980,901 TL tutarında
gerçekleşmiştir.
H.2.4. Damak Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.
Damak Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. (Damak Hazır A.Ş.), 25.12.2001
tarihinde Damak A.Ş. ve bu şirketin ortakları tarafından toplu yemek sektöründe
faaliyet göstermek üzere kurulmuştur. Şirketin yeni kurulması nedeniyle toplu
yemek hizmetleri pazarında 2001 yılına ilişkin cirosu ve pazar payı
bulunmamaktadır.
Şirketin ortaklık yapısı Tablo 4.'te sunulmuştur:
Tablo 4. Damak Hazır A.Ş. Ortaklık Yapısı
Pay Sahibinin Adı/Unvanı Pay Oranı
(%)
Damak Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. 50
İbrahim KOCABAŞ 14
Metin KOCABAŞ 13
Murat Serdar EKE 5
Nihat KARTAL 5
Nurettin KOCABAŞ 13
Toplam 100
Şirketin yönetim kurulu üyeleri ise; İbrahim KOCABAŞ (Yönetim Kurulu Başkanı),
Metin KOCABAŞ (Yönetim Kurulu Başkan Vekili), Murat Serdar EKE, Nihat
KARTAL’dan oluşmaktadır.
02-32/366-152
7
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Hisse Devirleri
H.3.1.1. Parıltı A.Ş. Hisselerinin Devri
Bildirim konusu devralma işlemi, Parıltı A.Ş. hisselerinin % 30’unun ve Damak
Hazır A.Ş.’nin hisselerinin %50’sinin Sofra A.Ş. tarafından devralınmasını
kapsamaktadır.
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ’in
2. maddesinde yer alan tanımlamaya göre bir işlemin devralma sayılabilmesi için,
herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut
ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi
olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi gerekmektedir.
Dolayısıyla Tebliğ kapsamında bir devralmadan söz edilebilmesi için hisseleri
devralınan teşebbüslerin kontrolünde bir değişiklik olmalıdır.
Parıltı A.Ş.’nin devir öncesi ortaklık yapısı Tablo 5.'te sunulmuştur:
Tablo 5. Parıltı A.Ş.’nin Devir Öncesi Ortaklık Yapısı
Pay Sahibinin Adı/Unvanı Pay Grubu Pay Tutarı Pay Oranı (%)
Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. A 16,875,265,000 50.000
Semiha AYDIN B 7,031,360,000 20.833
Necat AYDIN B 7,031,360,000 20.833
Bahadır AYDIN B 1,406,270,000 4.166
Buşra AYDIN B 1,406,270,000 4.166
Toplam A+B 33,750,525,000 100.000
Tablodan da anlaşılacağı üzere Parıltı A.Ş.’nin A ve B ortaklık payları % 50-50
olmak üzere sırasıyla Sofra A.Ş. ile Aydın ailesi arasında paylaşılmıştır. Parıltı
A.Ş.’nin devir öncesi ana sözleşmesinin 22 ve 23. maddeleri uyarınca A ve/veya
B grubu hisselere genel kurul toplantılarında herhangi bir imtiyaz tanınmadığı
görülmektedir. Buna göre ana sözleşmenin 22. maddesi uyarınca olağan ve
olağanüstü toplantılarda hazır bulunan hisse sahiplerinin veya vekillerinin her
hisse için bir oy hakkı bulunmaktadır. Genel kurul toplantı ve karar nisabına ilişkin
olarak ise ana sözleşmenin 23. maddesinde TTK'nun daha yüksek nisapları
öngörmediği hallerde genel kurul toplantıları için şirket sermayesinin en az %
51’inin temsil edilmesinin yeterli olduğu ve kararların mevcut oyların çoğunluğu
ile alınacağı belirtilmektedir. Açıklamalar çerçevesinde genel kurul toplantılarında
taraflardan herhangi birinin belli bir yönde karar alınmasını engelleme gücünün
olduğu anlaşılmaktadır.
Diğer yandan Parıltı A.Ş.’nin devir öncesi ana sözleşmesinin 8. maddesi uyarınca
şirket işlerinin ve idaresinin, genel kurul tarafından seçilecek en az dört kişiden
kurulu yönetim kurulu tarafından yürütüleceği hükme bağlanmıştır. Ana
sözleşmenin 9. maddesinde ise yönetim kurulu üyelerinden ikisinin “A” grubu
02-32/366-152
8
hisse sahipleri tarafından tayin edilecek adaylar arasından, diğer bir üyenin ise
“B” grubu hisse sahipleri tarafından tayin edilecek adaylar arasından genel kurul
tarafından seçileceği hükme bağlanmıştır. Sofra ve Aydın ailesinin Parıltı’daki
ortaklıklarını düzenleyen “Hissedarlar Sözleşmesi”nin 5.3. maddesinde; yönetim
kurulunun dört üyeden oluşacağı, bu üyelerden ikisinin A grubu hissedarların
göstereceği adaylar arasından, diğer ikisinin ise B grubu hissedarların
göstereceği adaylar arasından seçileceği açıkça ifade edilmektedir. Dolayısıyla,
devir işlemi öncesinde Sofra A.Ş. ve Aydın ailesi Parıltı A.Ş.’nin yönetim
kurulunda eşit sayıda üye ile temsil edilmektedir.
Yönetim kurulunun toplantı ve karar nisabı ise yine “Hissedarlar Sözleşmesi” ile
öngörülen hükümler doğrultusunda şirket ana sözleşmesinin 13. maddesinde
düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre, yönetim kurulu toplantılarının bütün
üyelerin toplantıya katılması ile yapılacağı ve oybirliği gerektiren kararlar
dışındaki kararların toplantıya katılan üyelerin oy çokluğu ile alınacağı ve yönetim
kurulunda temsil edilen her gruptan bir üyenin müsbet oy vermiş olmasının
gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu çerçevede her iki hissedar grubunun yönetim
kurulundaki ağırlığının eşit olmasından dolayı oybirliği gerektirmese de herhangi
bir konuda karar alınabilmesi için tek tarafın oyu yeterli olmamakta, diğer tarafın
da ilgili karara olumlu yönde katılımı gerekmektedir.
Tüm bunlara ek olarak ana sözleşmenin 13. maddesi uyarınca borçlanma, borç
verme, şirketin faaliyet konusunun genişletilmesi veya esaslı bir şekilde
değiştirilmesi, şirketin iştigal ettiği işlerine veya faaliyetlerine son verilmesi,
şirketin bir başka tüzel kişilik ile birleşmesi ya da ortak olması, faaliyet planının
hazırlanması, faaliyet planının ve yıllık bütçenin kabulü veya esaslı biçimde
değiştirilmesi, onaylanmış faaliyet planı ve bütçede öngörülmeyen harcamaların
yapılması, faaliyet raporu ile bilançonun ve kar-zarar hesaplarının tasdiki
konularında yönetim kurulu üyelerinin oy birliği aranmaktadır. Ancak aralarında
stratejik karar olarak nitelendirilebilecek kararların da bulunduğu bu kararlarda oy
birliği aramasa dahi, karar süreçlerinin işlemesinde ve şirketin yönetiminde
tarafların etkin rol oynamaları gerekmekte, taraflardan sadece birinin onayı ile
hem genel kurulda hem de yönetim kurulunda karar alınması mümkün
görünmemektedir. Bu çerçevede bildirim konusu devralma işlemi öncesinde
Parıltı A.Ş.’nin kontrolünün Sofra A.Ş. ile Aydın ailesi arasında paylaşıldığı
anlaşılmaktadır.
Bildirim konusu devralma işlemi ile Sofra A.Ş., Aydın ailesi bünyesindeki gerçek
kişilerin her birinden ayrı ayrı olmak üzere Aydın ailesinden toplamda şirket
sermayesinin % 30’unu temsil eden hisseleri alacaktır. Hisse devrinden sonra
Parıltı A.Ş.’nin ortaklık yapısı Tablo 6.'da gösterildiği şekilde olacaktır:
02-32/366-152
9
Tablo 6.Parıltı A.Ş.’nin Devralma İşleminden Sonraki Ortaklık Yapısı
Pay Sahibinin Adı/Unvanı Pay Grubu Pay Tutarı Pay Oranı (%)
Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. A 16,875,265,000 50.000
Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. B 10,125,150,000 30.000
Semiha AYDIN B 2,812,545,000 8.333
Necat AYDIN B 2,812,545,000 8.333
Bahadır AYDIN B 562,510,000 1.667
Buşra AYDIN B 562,510,000 1.667
Toplam A+B 33,750,525,000 100.000
Bu hisse devri sonucunda Parıltı A.Ş.’nin kontrolünde bir değişikliğin ortaya çıkıp
çıkmayacağının anlaşılması amacıyla şirketin ana sözleşmesinde bu devir
işleminden dolayı yapılacak değişikliklere temel teşkil edecek olan “Hisse Satın
Alma Sözleşmesi”nin dikkate alınması gerekmektedir. İlgili sözleşmenin 6.
maddesinde; yönetim kurulunun ikisi A grubu, diğer ikisi de B grubu hissedarları
tarafından atanan toplam dört kişiden oluşacağı, B grubu hissedarları tarafından
atanan 2 kurul üyesinden birinin satıcı diğerinin ise alıcı tarafından atanacağı
hükme bağlanmıştır.
Dosya mevcudundan ve taraflardan edinilen bilgilerden; Sofra A.Ş.’nin hem A
hem de B grubu hisseye, dolayısıyla 4 kişiden oluşan yönetim kurulu üyelerinden
üçünü atama hakkına sahip olacağı, hisse devrinden sonra bu değişiklik dışında
şirket ana sözleşmesinde herhangi bir değişiklik yapılmayacağı anlaşılmaktadır.
“Hisse Satın Alma Sözleşmesi”nde de bu hüküm dışında ana sözleşmede
değişiklik yapılmasını öngören ya da gerektiren herhangi bir hükmün olmadığı
görülmektedir.
Bu çerçevede yönetim kurulunda Sofra A.Ş. ile Aydın ailesini temsil eden üyelerin
sayısında bir değişikliğin ortaya çıkması beklenmekle birlikte, yönetim kurulunun
toplantı ve karar nisabında bazı kararlar için oy birliği aranmasında ve oy birliği
aranan kararlarda hiçbir değişiklik öngörülmemektedir. Bu nedenle oy birliği
gerektirmeyen konularda sadece Sofra A.Ş.’nin kabulüyle karar alınabilmesime
karşın, oy birliği gerektiren kararlarda ise Aydın ailesinin veto yetkisi
bulunmaktadır.
Ortak kontrolün varlığı açısından veto haklarının şirketin stratejik kararlarına
ilişkin konular için öngörülmesi önemlidir. Parıltı A.Ş.’nin ana sözleşmesi uyarınca
oy birliği gerektiren kararlar değerlendirildiğinde, bunlar içinde yer alan faaliyet
planının hazırlanması, faaliyet planının ve yıllık bütçenin kabulü veya esaslı
biçimde değiştirilmesi stratejik karar niteliğindedir. Faaliyet planı bir şirketin
hedeflerini ve hedeflere ulaşılması için gerekenleri ortaya koyması bakımından,
bütçe ise şirketin faaliyetleri üzerindeki bağlayıcı etkisi açısından önemli stratejik
kararlar arasında sayılmaktadır. Ortak kontrolün varlığı için şirketin her stratejik
kararı üzerinde veto hakkına sahip olunmasının gerekmemesi, stratejik
kararlardan bir ya da birkaçını içeren veto haklarının yeterli olması dikkate
02-32/366-152
10
alındığında, Aydın ailesinin bildirim konusu hisse devri işleminden sonra da
Parıltı A.Ş.’nin kontrolünü paylaşmaya devam edeceği kanaatine varılmıştır.
Hisse devirleri öncesinde Sofra A.Ş.’nin ve Aydın Ailesi’nin ortak kontrolünde
olan Parıltı A.Ş.’yi kontrol eden teşebbüslerde ve bu kontrolün niteliğinde hisse
devri sonrasında herhangi bir değişiklik olmaması nedeniyle, bildirim konusu
hisse devri 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma değildir.
H.3.1.2. Damak Hazır A.Ş.'nin Hisselerinin Devri
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (c) bendinde; “Amaçlarını gerçekleştirmek
üzere işgücü ve mal varlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık
olarak ortaya çıkan ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki
rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler” teşebbüsler arası
birleşme ve devralma kabul edilmekte ve bunlar hakkında Tebliğ’in 4.
maddesindeki koşullara bağlı olarak Rekabet Kurulundan izin alınması
gerekmektedir.
Teşebbüsler arası bir işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in ilgili maddesi çerçevesinde
birleşme ve devralma sayılabilmesi için taşıması gereken unsurlar şunlardır:
- Ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması,
- Ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması,
- Ortak girişimin, taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki
rekabeti sınırlayıcı amacı veya etkisinin olmaması.
Bu noktada Damak A.Ş.’nin, Damak Hazır A.Ş.’de sahip olduğu % 50 oranındaki
hissesini Sofra A.Ş.’ye devretmesi sonucunda Damak Hazır A.Ş.’nin 1997/1
sayılı Tebliğ anlamında bir ortak girişim niteliği kazanıp kazanmayacağının,
yukarıda sayılan unsurlar bakımından değerlendirilmesi gerekmektedir.
Bildirim konusu sözleşme ile satıcı, alıcıya devre konu Damak Hazır A.Ş.’nin %50
oranında sermayesini temsil eden A grubu hisselerin tamamını satmakta ve alıcı
da bu hisseleri satıcıdan satın almaktadır. Sözleşmede öngörülen bu hüküm
uyarınca Damak Hazır A.Ş.’nin esas sözleşmesinde meydana getirilecek
değişiklik ile devir sonrasında devre konu şirketin ortaklık payları Sofra A.Ş. (A
grubu hisseler) ile, Kocabaş ailesi (B grubu hisseler) arasında eşit oranda
bölüşülmektedir. Ortaklık paylarındaki bu eşitliğe karşın, ortaklık paylarının
sahiplerine genel kurul toplantısında verdiği oy hakkında farklılık bulunmaktadır.
Buna göre A grubu hisse sahiplerine iki oy, B grubu hisse sahiplerine ise bir oy
hakkı verilmektedir.
Genel kurulun toplanabilmesi için şirket sermayesinin en az % 50’sini temsil eden
pay sahiplerinin veya vekillerinin hazır bulunması gerekmekte ve bunlar
tarafından verilen oyların çoğunluğu ile karar alınması gerekmektedir. A grubu
hisselere oy hakkı konusunda imtiyaz verilmiş olması ve oy çokluğu ile karar
02-32/366-152
11
alınabilmesi nedeniyle, genel kurul toplantılarında sadece A grubu hisse
sahiplerinin oyları ile herhangi bir konuda karar alınabileceği anlaşılmaktadır.
Diğer yandan, Damak Hazır A.Ş.’nin yönetim kurulu 5 üyeden oluşacak ve üç üye
A grubu hissedarların çoğunluğunun göstereceği adaylar arasından; iki üye ise B
grubu hissedarların çoğunluğunun göstereceği adaylar arasından seçilecektir.
Yönetim kurulu en az dört üye ile toplanacak ve en az üç üyenin olumlu oyuyla
karar alacaktır. Ancak her halûkarda, yönetim kurulu kararlarının geçerli olarak
alınabilmesi için A grubu hissedarlar tarafından tayin olunan en az üç üyenin
olumlu oyunun gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu hüküm doğrultusunda yönetim
kurulunda sadece A grubu hissedarların belirlediği yönetim kurulu üyelerinin
olumlu oyları ile karar alınabileceği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte şirket esas
sözleşmesinde “Önemli Kararlar” olarak nitelendirilen birtakım konulara ilişkin
kararların alınabilmesi için tüm yönetim kurulu üyelerinin kabulünün alınması
gerekmektedir. Bu kararlar şirketin borçlanmasına, borç vermesine, yeni bir
faaliyet alanına girmesine, faaliyetlerine son vermesine, başka şirketlerle
ortaklıklara girişilmesine, faaliyet planında yer almayan harcamaların yapılmasına
ilişkin kararlardır.
İki ana teşebbüs arasında oy haklarında ya da karar alma organlarının temsilinde
eşitsizlik bulunsa dahi bazı koşullar altında ortak kontrolün varlığından
bahsedilebilmektedir. Bu durumlarda ortak kontrol, genellikle azınlık pay
sahiplerine tanınan ortak girişimin stratejik ticari kararlarını veto etme yetkisi ile
sağlanmaktadır. Bu açıdan veto yetkisinin bütçenin onaylanması, yeni ya da
büyük çaplı yatırımlara girişilmesi, yönetim kurulunun ve üst düzey yöneticilerin
atanması ve faaliyet planının onaylanması gibi şirketin işletme politikalarına ilişkin
stratejik kararlarını kapsaması önem taşımaktadır. Bu konulardan bir ya da
birkaçına ilişkin veto haklarının varlığı ortak kontrol için yeterli bulunmaktadır.
İncelenen işlem bakımından birlikte şirketin %50’sine sahip olmakla birlikte,
Kocabaş ailesinin, A grubu hisse sahiplerine tanınan imtiyaz ve yönetim kurulu
üyelerinin sayısındaki eşitsizlik nedeniyle belirlenmiş birtakım konular dışında
alınan kararlarda etkili olması mümkün görünmemektedir. Buna karşılık
belirlenmiş konulara ilişkin kararların alınabilmesi oy birliğini gerekli kıldığından,
bu tür kararlar bakımından Kocabaş ailesinin veto yetkisi bulunmaktadır.
Bu çerçevede; veto yetkisine sahip olunan yeni bir faaliyet alanına girilmesi,
faaliyet planında yer almayan harcamaların yapılması konularına ilişkin kararların
şirketin yatırımlarıyla dolayısıyla uzun dönemli ticari stratejileriyle ilgili olması
nedeniyle, söz konusu işlem bakımından taraf teşebbüsler arasında ortak
kontrolün sağlandığı anlaşılmıştır.
Öte yandan, yeni kurulmuş bir şirket olmasına karşın, ilgili ürün pazarında birçok
müşteri ile imzaladığı sözleşmeler ile faal bir şekilde ilgili hizmetleri sunan Damak
Hazır A.Ş.’nin üçüncü kişilere bu hizmetleri sunması aynı pazarda faaliyet
gösteren diğer firmaların sahip olduğu tüm fonksiyonları yerine getirebildiğinin, bu
02-32/366-152
12
amaçla gerekli maddi ve gayri maddi varlıklara sahip olduğunun, dolayısıyla
bağımsız bir iktisadi varlığa sahip olduğunun göstergesidir.
Tarafların ortak girişimin faaliyet gösterdiği ilgili ürün pazarında aktif olmamaları,
ana teşebbüslerden sadece birinin ilgili ürün pazarındaki faaliyetlerine devam
etmesi ya da ana teşebbüslerin ortak girişimin faaliyet göstereceği ilgili ürün
pazarındaki tüm faaliyetlerini ortak girişime devretmeleri hallerinde bağımsız
teşebbüsler arasında rekabetçi davranışların koordinasyonu riski
bulunmamaktadır. Taraflardan Damak A.Ş., toplu yemek hizmetlerinden oluşan
ilgili ürün pazarına ilişkin faaliyetlerinin tamamını devralma işleminden sonra bir
ortak girişim şirketi niteliğine sahip olacak Damak Hazır A.Ş.’ye devretmekte,
dolayısıyla ilgili ürün pazarında taraflardan sadece Sofra A.Ş. faal olarak
kalmaktadır. Bu nedenle ilgili işlemin taraflar arasındaki ya da taraflarla ortak
girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amaç ya da etkisi bulunmamaktadır.
Özetle; Damak A.Ş.’nin Damak Hazır A.Ş.’de sahip olduğu %50 oranındaki
hissesini Sofra A.Ş.’ye devretmesi yoluyla Kocabaş Ailesi ile Sofra A.Ş. arasında
1997/1 sayılı Tebliğin 2. maddesinin (c) bendi anlamında bir ortak girişim ortaya
çıkmaktadır.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde yer alan “Ülkenin tamamında veya bir
bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini
aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon
Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur”
hükmü ile birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği getirilmiştir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden; devralmaya taraf teşebbüslerin ve tarafların
bağlı şirketlerinin ilgili ürün pazarında % 10’un üzerinde bir pazar payının
bulunmadığı anlaşılmaktadır. Söz konusu teşebbüslerin bir önceki mali
dönemlerindeki toplam cirolarına bakıldığında, Sofra A.Ş.’nin cirosunun
27,901,385,923,097 TL, Efthor’un cirosunun 9,251,579,841,055 TL, Damak
A.Ş.’nin 7,669,982,980,901 TL olarak gerçekleştiği ve anılan teşebbüslerin
Türkiye genelindeki ciro toplamının 44,822,948,745,053 TL olduğu görülmektedir.
Özetle; Damak Hazır A.Ş.’nin hisselerinin devralınmasına ilişkin işlem, ilgili ürün
pazarında Tebliğ’de öngörülen pazar payı eşiğinin aşılmamasına karşın ciro
eşiğinin aşılması nedeniyle izne tabidir.
İşleme taraf teşebbüsler ile bağlı şirketlerinin ilgili pazardaki paylarının oldukça
düşük olması ve pazarın rekabetçi bir yapıda olması nedeniyle Damak Hazır
A.Ş.’nin devralma yoluyla bir ortak girişime dönüşmesi işleminin ilgili ürün
pazarında yoğunlaşma doğurucu etkisi bulunmamaktadır. Bu hususlar dikkate
alındığında, devralma sonucunda bir hakim durum yaratılarak veya var olan bir
hakim durumun güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmadığı
dolayısıyla, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde bildirim konusu
işleme izin verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
02-32/366-152
13
H.3.2. Rekabet Yasakları
H.3.2.1. Parıltı A.Ş.’nin Hisselerinin Devrine İlişkin Rekabet Yasağı
Parıltı A.Ş.’nin % 30 oranındaki hisselerinin Sofra A.Ş.’ye devredilmesini
düzenleyen “Hisse Satın Alma Sözleşmesi”nin 8. maddesinde; sonuçlandırma
tarihinden itibaren 5 yıllık süre boyunca satıcıların, devre konu şirketin işi olan
yemek hizmetleri faaliyetleri ile doğrudan ya da dolaylı olarak iştigal
etmeyecekleri, bu hizmetler ile doğrudan rekabet halinde olan hizmetler sunan bir
şirkete, o şirketin organlarının oluşumunda veya kararları üzerinde belirleyici etki
sağlayan haklara sahip olmak sureti ile iştirak etmeyecekleri, şirketin herhangi bir
çalışanını işe almayacakları hükmü yer almaktadır.
Parıltı A.Ş.’nin % 30 oranındaki hisselerinin Sofra A.Ş.’ye devredilmesi Parıltı
A.Ş.’nin kontrolüne sahip olan teşebbüslerde ve bu kontrolün niteliğinde bir
değişikliğe yol açmamakta, dolayısıyla 1997/1 sayılı Tebliğ anlamında ortaya bir
devralma işlemi çıkmamaktadır. Ortada bir devralma işleminin bulunmaması
nedeniyle ele alınan rekabet yasağının söz konusu işlemin yan sınırlaması olarak
değerlendirilmesi mümkün değildir.
Diğer yandan, ilgili “Hisse Satın Alma Sözleşmesi”nin ve dolayısıyla rekabet
yasağının 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırı olduğu açıktır. Her ne kadar
tarafların bildirim konusu işlemle ilgili olarak menfi tespit ya da muafiyet talebi
bulunmasa da, ilgili sözleşme Kanun’un 5. maddesi uyarınca bireysel muafiyet
analizine tabi tutulduğunda; sözleşmenin kontrolde bir değişiklik ortaya
çıkarmayacak şekilde sadece hisse devrini içermesi nedeniyle Kanun’un 5.
maddesinin (a) ve (b) bentlerindeki koşulları sağlamadığı görülmektedir. Diğer bir
deyişle ilgili sözleşmenin rekabet yasağını mazur gösterecek herhangi bir olumlu
etkisi bulunmamaktadır. Buna ek olarak, getirilen rekabet yasağının Kanun’un 5.
maddesinin (d) bendinde öngörülen diğer bir koşul olan “rekabetin zorunlu
olandan fazla sınırlanmasına yol açmaması” koşulunu karşılamayacağı da
dikkate alınırsa söz konusu anlaşmaya bireysel muafiyet tanınması imkanı
bulunmamaktadır. Bu bakımdan söz konusu rekabet yasağının “Hisse Satın Alma
Sözleşmesi”nden çıkarılması gerekmektedir. Nitekim bildirim konusu işlemin
incelenmesi safhasında taraflar, devir işlemi dolayısıyla ve bu işlem bakımından
öngördükleri açıkça anlaşılan ve hisse devrini düzenleyen “Hisse Satın Alma
Sözleşmesi”nin 8. maddesinde yer alan rekabet yasağını bu sözleşmeden
çıkarmışlardır. İlgili sözleşmenin, bu son hali değerlendirildiğinde, 4054 sayılı
Kanun'un 4. maddesine aykırı herhangi bir hüküm içermediği kanaatine
ulaşılmıştır.
H.3.2.2. Damak Hazır A.Ş.’nin Hisselerinin Devrine İlişkin Rekabet Yasağı
Damak A.Ş.’nin, Damak Hazır A.Ş.’de sahip olduğu %50 oranındaki hisselerini
Sofra A.Ş.’ye devretmesini bu yolla bir ortak girişim tesis edilmesini düzenleyen
“Hisse Satın Alma Sözleşmesi”nin 9. maddesinde;
02-32/366-152
14
“Satıcı ve/veya Satıcı’nın İlgili Şirket’i (Sözleşmenin “Tanımlar” başlıklı 1’inci
maddesi uyarınca ilgili tarafın kontrol ettiği ya da ilgili tarafça kontrol edilen, ya da
ilgili tarafı kontrol eden şirket tarafından kontrol edilen bir şirket) ve/veya
Satıcı’nın Sahipleri, gerek Nurettin Kocabaş, İbrahim Kocabaş, Metin Kocabaş ve
Sinem Kocabaş’ın Şirketteki ortaklıklarının devamı süresince gerekse
ortaklıklarının sona ermesinden itibaren 5 yıl süre ile Türkiye sınırları içerisinde
kendi namlarına veya başka bir şahıs şirket ya da diğer bir yasal kuruluş adına,
tek başlarına ya da başkaları ile müştereken hareket ederek, kendi yetkileri
dahilinde veya başka bir şirketin, kurumun müdürü, yöneticisi, yönetim araçlarını
elinde bulunduran ortağı ya da hissedarı olarak doğrudan veya acentalar, aracılar
ya da başka bir şahıs, şirket, yasal kuruluş ya da araç vasıtası ile (ortak girişim
de dahil olmak üzere) ya da başka herhangi bir şekilde Şirket’le rekabet
etmeyecektir.”
hükmü yer almaktadır.
Devralmalarda alıcıların satıcılara getirdiği rekabet yasakları, alıcıların
yatırımlarının değerinden tam olarak yararlanmalarının bir aracı olarak
görülmektedir. Ortak girişimlerde ise rekabet yasakları taraflar arasındaki veya
taraflarla ortak girişim arasında rekabetçi davranışların koordinasyonuna yol
açılmaması gerekliliği nedeniyle ana teşebbüslerin ortak girişimin faaliyet
göstereceği ilgili pazardan çekilmelerini ve böylelikle yeni ekonomik birimin fiili ya
da potansiyel rakibi olma imkanlarının ortadan kalkmasını sağlamaktadır. Bu
özellikleriyle gerek devralma işlemlerinde satıcılara getirilen rekabet yasakları,
gerekse ortak girişim işlemlerinde ana teşebbüslere getirilen rekabet yasaklarının
yoğunlaşma işlemi ile doğrudan ilgili ve gerekli olduğu kabul edilmektedir. Bunun
yanı sıra “sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerinin de
sağlanması gerekmektedir.
Sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olması bakımından Damak Hazır A.Ş.’nin
%50 oranındaki hissesinin Sofra A.Ş. tarafından devralınması yoluyla bir ortak
girişim oluşturulmasına ilişkin olarak devralma işleminden dolayı satıcıya ve
satıcının bağlı kuruluşlarına; ortak girişim işleminden dolayı ise ortak girişim
şirketinin ortakları olan Nurettin Kocabaş, İbrahim Kocabaş, Metin Kocabaş ve
Sinem Kocabaş’a rekabet yasağı getirilebilecektir.
Orantılılık kriteri, bir kısıtlamanın kapsamının, süresinin ve coğrafi uygulama
alanının işlemin yürütülebilmesi için gerekli olandan fazla sınırlanmaması
anlamına gelmektedir. Damak Hazır A.Ş.’nin % 50 oranındaki hisselerinin Sofra
A.Ş.’ye devredilmesine ilişkin rekabet yasağı süre yönünden değerlendirildiğinde,
satıcılara ve satıcıların ilgili şirketlerine getirilen rekabet yasağının süresinin
devre konu şirkette ortaklıklarının sona ermesinden itibaren 5 yıl süre ile geçerli
olacak şekilde düzenlendiği görülmektedir. Devralma işlemlerinde rekabet
yasakları ile alıcılara getirilen koruma, alıcının müşteri bağımlılığını
kazanabilmesi ve know-how devrinin söz konusu olduğu durumlarda bu devirden
02-32/366-152
15
tam olarak yararlanabilmesi için satıcının rekabetçi davranışlarından korunması
ihtiyacından doğmaktadır. Bu nedenle genelde ticari itibarın devrinin söz konusu
olduğu işlemlerde iki yıl, ticari itibarla birlikte know-how devrinin gerçekleştiği
işlemlerde ise üç yıllık rekabet etmeme süresi makul bulunmaktadır.
Taraflardan alınan 2.4.2002 tarih ve 1523 sayılı yazıda yer alan bilgilerden
incelenen devir işleminin know how devrini içermediği anlaşılmıştır. Taraflar
bunun nedenini, Sofra A.Ş.’nin ilgili ürün pazarında yıllardır başarıyla hizmet
veren bir firma olarak gerekli bilgi ve tecrübeye dolayısıyla know how’a sahip
olmasıyla açıklamaktadırlar. Diğer yandan devir işlemini düzenleyen sözleşmenin
ekinde Damak Hazır A.Ş.’ye ait müşteri listelerine ve müşteri sözleşmelerine yer
verildiği dolayısıyla bu listelerin ve sözleşmelerin de devir kapsamında yer aldığı
görülmüştür. Müşteri listelerinin devrinin ticari itibar devrine işaret etmesi
nedeniyle, ilgili devralma işlemi bakımından rekabet yasağının devir işleminin
gerçekleşmesinden sonraki iki yıllık dönem için öngörülmesi makul olacaktır.
Özetle; ilgili rekabet yasağının devralma işlemi bakımından satıcıya ve satıcının
ilgili şirketlerine getirilecek ve devir işleminin gerçekleşmesinden sonraki 2 yılı
aşmayacak bir şekilde düzenlenmesi gerekmektedir.
Ortak girişim işlemi bakımından öngörülen rekabet yasağının süresinin ise ortak
girişimin ömrünü aşmaması gerekmektedir. Bu çerçevede söz konusu rekabet
yasağının ortak girişim işlemi bakımından Nurettin Kocabaş, İbrahim Kocabaş,
Metin Kocabaş ve Sinem Kocabaş’ın birlikte Damak Hazır A.Ş.’nin ortak
kontrolünü paylaştıkları süreyle sınırlı olması ve ilgili sözleşme maddesinin bu
yönde düzenlenmesi uygun olacaktır.
Hisse Satın Alma Sözleşmesi”nin 9. maddesinde yer alan düzenlemelerin yan
sınırlama olarak değerlendirilebilmesi için yukarıda yer verilen değişikliklerin
yapılmaması halinde, söz konusu maddedeki düzenlemelerin Kanun’un 4.
maddesi kapsamında rekabet ihlali olarak değerlendirilmesi gerekecektir. Her ne
kadar tarafların bildirim konusu işlemle ilgili olarak menfi tespit ya da muafiyet
talebi bulunmasa da, anılan sözleşme ile getirilen rekabet yasağının Kanun’un 5.
maddesinde öngörülen muafiyet koşullarından olan “rekabetin zorunlu olandan
fazla sınırlanmasına yol açmaması” koşulunu karşılamaması nedeniyle muafiyet
başvurusunda bulunulması durumunda sözleşmeye bireysel muafiyet tanınması
mümkün görünmemektedir.
Diğer yandan Damak Hazır A.Ş.'nin % 50 oranındaki hisselerinin Sofra A.Ş.’ye
devrine ilişkin “Hisse Satın Alma Sözleşmesi”nin 8’inci maddesinde Damak Hazır
A.Ş.’nin kamuya açıklanmamış programlarına, sistemlerine, pazarlama planlarına
ve stratejilerine, mali durumuna ilişkin, kısaca Damak Hazır A.Ş. tarafından gizli
olarak nitelendirildiği bilinen bilgi ve belgelerin devir işleminin gerçekleşmesini
izleyen beş yıllık süreyle gizli tutulacağı hükme bağlanmıştır.
02-32/366-152
16
Devralma işlemlerinde satıcıya, ortak girişim işlemlerinde ortaklara getirilen
bilginin gizli tutulmasına ilişkin yükümlülükler, rekabet yasakları ile benzer
sonuçlar doğurmaları nedeniyle aynı temel kriterlere göre değerlendirilerek
yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli kabul edilmektedirler. Ancak bilginin gizli
tutulmasına ilişkin yükümlülüklerin kapsamının rekabet yasakları kadar geniş
olmaması nedeniyle, rekabet yasağı için makul bulunan süreden daha uzun
süreli gizlilik yükümlülüklerinin yan sınırlama olarak değerlendirilme imkanı
bulunmaktadır. Bu bakımdan söz konusu gizlilik yükümlülüğünün devralma
işleminin yan sınırlaması olarak değerlendirilmesinde sakınca bulunmamaktadır.
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında;
A-1.) Parıltı Toplu Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.'nin % 30 oranındaki hisselerinin
Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. tarafından devralınmasının, söz konusu
şirketin kontrolünde herhangi bir değişiklik olmaması nedeniyle 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” anlamında bir devralma olmadığına OY ÇOKLUĞU ile,
2.) Anılan Tebliğ anlamında bir devralmanın dolayısıyla devralma sonucunda
ortaya çıkması beklenen olumlu etkilerin söz konusu olmaması nedeniyle, “Hisse
Satın Alma Sözleşmesi”nin 8. maddesinde öngörülen rekabet etmeme hükmünün
yan sınırlama olarak değerlendirilemeyeceği ve sözleşmeden çıkarılması
gerektiğine OY ÇOKLUĞU ile,
B-1.) Damak Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.’nin hisselerinin %50’sinin Sofra
Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. tarafından devralınması suretiyle Kocabaş Ailesi
ile Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş. arasında 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2.
maddesinin (c) bendi anlamında bir ortak girişim tesis edildiğine OY BİRLİĞİ ile,
2.) Taraf teşebbüslerin ilgili ürün pazarlarındaki cirolarının toplamı yönüyle söz
konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi kapsamında izne tabi
olduğuna; ancak bu işlem sonucunda bir hakim durum yaratılmasının veya var
olan bir hakim durumun güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde
sınırlandırılmasının söz konusu olmaması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi çerçevesinde bildirim konusu bu işleme izin verilmesine OY BİRLİĞİ ile,
3.) Damak Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.'nin % 50 oranındaki hisselerinin
Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.’ye devredilmesini düzenleyen “Hisse Satın
Alma Sözleşmesi”nin ilgili maddesinin,
- devralma işleminden dolayı satıcı Damak Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.’ye
ve ilgili şirketlerine devralma işleminin gerçekleşmesiyle başlayacak iki
yıllık süre için (9. madde),
02-32/366-152
17
- ortak girişim işleminden dolayı ise Damak Hazır A.Ş.’nin ortakları olacak
Nurettin KOCABAŞ, İbrahim KOCABAŞ, Metin KOCABAŞ ve Sinem
KOCABAŞ’a ise Damak Hazır A.Ş.’nin ortak kontrolünü paylaştıkları süre
boyunca (9. madde)
rekabet yasağı getirilecek şekilde düzenlenmesi halinde yan sınırlama olarak
değerlendirilebileceğine OY ÇOKLUĞU ile,
4.) Damak Hazır Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.’nin % 50 oranındaki hisselerinin
Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.’ye devredilmesini düzenleyen “Hisse Satın
Alma Sözleşmesi”nin 8. maddesinde öngörülen gizlilik yükümlülüğüne
yoğunlaşma işlemiyle birlikte izin verilmesine OY BİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
02-32/366-152
18
KARŞI OY GEREKÇESİ
Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.(Sofra A.Ş.)’nin, Pırıltı Toplu Yemek
Üretim ve Hizmet A.Ş.(Pırıltı A.Ş.) hisselerinin %30’unu ve Damak Hazır Yemek
Üretim ve Hizmet A.Ş. hisselerinin %50’sini devralmasına ilişkin Rekabet
Kurulu’nun 28.05.2002 tarih ve 02-32/366-152 sayılı kararına aşağıda belirtilen
nedenlerle karşı oy kullanılmıştır.
1- Sofra A.Ş., Pırıltı A.Ş.’deki hisselerin %30’unu devraldıktan sonra hisse
oranı %80’e ulaşmış ve yönetim kurulunda çoğunluğu belirleme hakkı
kazanmıştır. Şirket anasözleşmesi gereğince; şirket faaliyet konusunun
genişletilmesi, yıllık bütçenin kabulü, faaliyet raporu ile bilançonun ve kar zarar
hesabının tasdiki gibi konularda şirketin diğer ortakları olan Aydın Ailesinin
onayının aranmasının şirketteki kontrolün el değiştirmediği anlamına
gelmeyeceği, söz konusu devir işlemiyle kontrolün el değiştirdiği kanaatindeyiz.
Bu nedenle işlemin bir devralma olduğu, devralma işlemine izin verilmesi ve
sözleşmenin 8. maddesinde öngörülen rekabet yasağının yan sınırlama olarak
kabulü gerekirken, işlemin devralma olmadığına ve 8. maddenin sözleşmeden
çıkarılması gerektiğine dair kararın (A) bendindeki çoğunluk görüşüne iştirak
edilmemiştir.
2- Yapılacak hisse devri yoluyla Sofra A.Ş. ile Kocabaş Ailesi arasında
ortak girişim şirketi olarak faaliyetine devam edecek olan Damak Hazır Yemek
Üretim ve Hizmet A.Ş.’nin ortakları olan Kocabaş ailesi fertlerine bu şirketteki
ortak kontrolü paylaştıkları sürece rekabet yasağı öngörüldüğüne ve bu husus
Kurul’ca kabul edildiğine göre, Kocabaş Ailesinin kontrolünde bulunan Damak
Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.’ne de aynı şekilde rekabet yasağının öngörülmesi
gerektiği düşüncesinde olduğumuzdan, adı geçen şirket için iki yıllık rekabet
yasağı getirilmesine dair kararın (B-3) bendindeki çoğunluk görüşüne katılmamız
mümkün olmamıştır.
Nejdet KARACEHENNEM R.Müfit SONBAY
Kurul Üyesi Kurul Üyesi
02-32/366-152
19
KARŞI OY GEREKÇESİ
Sofra Yemek Üretim ve Hizmet A.Ş.(Sofra A.Ş.)’nin, Pırıltı Toplu Yemek
Üretim ve Hizmet A.Ş.(Pırıltı A.Ş.) hisselerinin %30’unu ve Damak Hazır Yemek
Üretim ve Hizmet A.Ş. hisselerinin %50’sini devralmasına ilişkin Rekabet
Kurulu’nun 28.05.2002 tarih ve 02-32/366-152 sayılı kararına aşağıda belirtilen
nedenle karşı oy kullanılmıştır.
Sofra A.Ş., Pırıltı A.Ş.’deki hisselerin %30’unu devraldıktan sonra hisse
oranı %80’e ulaşmış ve yönetim kurulunda çoğunluğu belirleme hakkı
kazanmıştır. Şirket ana sözleşmesi gereğince; şirket faaliyet konusunun
genişletilmesi, yıllık bütçenin kabulü, faaliyet raporu ile bilançonun ve kar zarar
hesabının tasdiki gibi konularda şirketin diğer ortakları olan Aydın Ailesi’nin
onayının aranmasının şirketteki kontrolün el değiştirmediği anlamına
gelmeyeceği, söz konusu devir işlemiyle kontrolün el değiştirdiği kanaatindeyim.
Bu nedenle işlemin bir devralma olduğu, devralma işlemine izin verilmesi ve
sözleşmenin 8. maddesinde öngörülen rekabet yasağının yan sınırlama olarak
kabulü gerekirken, işlemin devralma olmadığına ve 8.maddenin sözleşmeden
çıkarılması gerektiğine dair kararın (A-1 ve 2) bendindeki çoğunluk görüşüne
katılmam mümkün olamamıştır.
A.Ersan GÖKMEN
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy