1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2002-2-39 (Birleşme)
Karar Sayısı : 02-43/503-208
Karar Tarihi : 11.7.2002
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, A. Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Murat GENCER, Mustafa PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ
B- RAPORTÖRLER: Ebru ÖZTÜRK, Fatma GÖZLÜKAYA
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - Tire Kutsan Oluklu Mukavva Kutu ve
Kağıt Sanayi A.Ş.
Temsilcisi: Av. İlhan İmik
Kemeraltı Cad. No:46 Tophane/İstanbul
D- TARAFLAR: - Tire Kutsan Oluklu Mukavva Kutu ve Kağıt Sanayi A.Ş.
Bekleme Mevkii 35900 Tire/İzmir
- Bomsaş Mukavva Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Sarımeşe Mah. Uzuntarla Beldesi 41320 İzmit
E- DOSYA KONUSU: Bomsaş Mukavva Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin Tire Kutsan
Oluklu Mukavva Kutu ve Kağıt Sanayi A.Ş. tarafından tüm aktif ve pasifleriyle
birlikte devralınması suretiyle iki şirketin birleşmesi işlemine izin verilmesi
talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.5.2002 tarih, 2250 sayı ve 19.6.2002
ve 2708 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan
inceleme sonucunda düzenlenen 20.6.2002 tarih 2002-2-39/B.N.-02-EÖ sayılı Bilgi
Notu 24.6.2002 tarih ve REK.0.06.00.00/56 sayılı Başkanlık önergesi ile 02-41 sayılı
Kurul toplantısında görüşülerek konunun incelenmesine karar verilmiştir.
Bu karar üzerine ilgili Raportörlerce 1.7.2002 tarihinde Yıldız Holding
yetkilisiyle yapılan görüşme ve düzenlenen 2.7.2002 tarihli Bilgi Notu 5.7.2002 tarih
ve REK.0.06.00.00/59 sayılı Başkanlık önergesi ile 02-43 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Bildirim konusu devralma işlemi sonucunda
oluşacak yeni yapılanmada ortaklığın kontrol unsurunda bir değişiklik olmayacağı,
bu nedenle söz konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir işlem olmadığı
ifade edilmiştir.
2 REKABET KURUMU
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflara İlişkin Bilgiler
H.1.1. Tire Kutsan Oluklu Mukavva Kutu ve Kağıt Sanayi A.Ş.
Şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo 1
Hissedar Hisse Oranı (%)
Yıldız Holding A.Ş. 16,05
Highland and Universal Securities Ltd. 13,81
Highland and Universal Investment Ltd. 11,66
Ülker Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. 4,39
Taç Yatırım Ortaklığı A.Ş. 3,42
Farmamak Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş. 1,35
İstanbul Gıda Dış Ticaret A.Ş. 0,04
Diğer 49,28
TOPLAM 100
Şirketin Yönetim Kurulu; V… B…, G… O…, Y… M. S…, A… R…, E… B…,
C… B…, B… S…, W… C… ve A… H… G…'tan oluşmaktadır.
H.1.2. Bomsaş Mukavva Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki tabloda gösterilmektedir:
Tablo 2
Hissedar Hisse Oranı (%)
Yıldız Holding A.Ş. 9,4
Doruk Gıda Kimya Sanayi A.Ş. 25
Anadolu Gıda Sanayi A.Ş. 7,5
Birlik Pazarlama Sanayi A.Ş. 7,5
Vural Bulut 31,8
O… Ö… 5
M… Ü… 5,1
M… B… 3,1
T… B… 1,6
F… B… 1,6
G… B… 1,6
S… Ü… 0,1
A… Ö… 0,1
A… Ü… 0,6
TOPLAM 100
3 REKABET KURUMU
Şirketin Yönetim Kurulu; O… Ö…, M… Ü…, V… B… ve A… R…'den
oluşmaktadır.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Bildirime konu işlem, Bomsaş Mukavva Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Bomsaş)'nin
tüm aktif ve pasifleriyle birlikte Tire Kutsan Oluklu Mukavva Kutu ve Kağıt Sanayi
A.Ş. (Tire Kutusan A.Ş.) tarafından devralınması suretiyle adı geçen iki şirketin
birleşmesi işlemidir.
4054 sayılı Kanun'un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
Tebliğ'in 2. maddesinin (a) bendinde "Bağımsız iki veya daha fazla teşebbüsün
birleşmesi" birleşme veya devralma sayılan haller olarak öngörülmüştür.
Teşebbüs kavramı, 4054 sayılı Kanun'un 3. maddesinde, "piyasada mal veya
hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişilerle bağımsız karar verebilen ve
ekonomik bakımdan bir bütün teşkil eden birimler" şeklinde tanımlanmıştır. Bir başka
deyişle anılan hükümden, ekonomik faaliyetleri sırasında piyasada bağımsız karar
veremeyen gerçek ve tüzel kişilerin, birbirinden ayrı hukuki kişilikleri olsa dahi, pay
sahipliği ve karar alma süreçlerini etkileyebilme gücü bakımından kontrolü altında
bulundukları, gerçek veya tüzel kişilerle birlikte ekonomik bir bütün oluşturdukları ve
tek bir teşebbüs sayılmaları gerektiği anlaşılmalıdır.
Bomsaş’ın ortaklık yapısını gösterir yukarıdaki tabloda pay sahibi olarak
görülen Doruk Gıda Kimya Sanayi A.Ş., Anadolu Gıda Sanayi A.Ş. ve Birlik
Pazarlama Sanayi A.Ş. Yıldız Holding A.Ş.'nin iştirakleridir. Yıldız Holding A.Ş.’nin
payı ile Yıldız Holding A.Ş.’yi kontrolünde bulunduran Özokur ve Ülker Ailelerine
mensup kişilerin paylarının da bu üç şirketin payına eklenmesi halinde, toplam
%59,4 ortaklık payına ulaşılmaktadır. Bu durum, Bomsaş’ın Yıldız Holding A.Ş.
tarafından kontrol edildiğini göstermektedir.
Tire Kutsan A.Ş.’nin ortaklık yapısını gösterir yukarıdaki tabloda, pay sahibi
olarak görülen Ülker Gıda Sanayi A.Ş., Taç Yatırım Ortaklığı A.Ş., İstanbul Gıda Dış
Ticaret A.Ş. ve Farmamak Ambalaj A.Ş. de Yıldız Holding A.Ş.'nin iştirakleridir. Bu
şirketlerle birlikte Yıldız Holding A.Ş.’nin şirketteki payı %25,25 oranına
ulaşmaktadır. Bu durum, şirketin yönetim kurulu üyelerinin tamamının Yıldız Holding
A.Ş. tarafından atanmış olduğu bilgisi ile birlikte değerlendirildiğinde, halka açık bir
şirket olan ve çok sayıda küçük paylı hissedarı bulunan Tire Kutsan A.Ş.’nin de
Yıldız Holding A.Ş.'nin kontrolünde olduğunu göstermektedir.
Yukarıdaki bilgilerden, bildirime konu işlemin tarafları olan Bomsaş ve Tire
Kutsan A.Ş.’nin, ortaklık yapısı ve karar alma süreçleri incelendiğinde, aynı şirket
tarafından kontrol edildiklerinden ve işlem sonucunda kontrol unsurunda bir
değişiklik olmayacağından söz konusu işlem, 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi ve
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında değildir.
I- SONUÇ
Yukarıda yer verilen tespitler ve değerlendirmeler doğrultusunda; Bomsaş
Mukavva Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Tire Kutsan Oluklu Mukavva Kutu ve Kağıt
Sanayi A.Ş. arasında gerçekleştirilen birleşme işlemi sonucu oluşacak yeni
yapılanmada ortaklığın kontrol unsurunda bir değişiklik olmayacağı ve işlem
4 REKABET KURUMU
sonrasında kontrolün yine Yıldız Holding A.Ş.’de kalacağı anlaşıldığından bildirim
konusu işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesi kapsamında bir birleşme
olmadığına OY ÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
Rekabet Kurulu’nun 11.7.2002 Gün ve 02-43/503-208 Sayılı Karar’ına
KARŞI OY GEREKÇESİ
Dosya konusu birleşme/devralma işleminde gerek devralan taraf olan Tire
Kutsan Oluklu Mukavva Kutu ve Kağıt Sanayi A.Ş. (Tire Kutsan)’ın gerekse
devralınan teşebbüs olan Bomsaş Mukavva Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin (Bomsaş
A.Ş.) ortaklık yapıları konusunda verilen bilgiler yeterli değildir. Özellikle Bomsaş
A.Ş. ile ilgili olarak Karar’a da yansıyan değerlendirmede görüleceği üzere Özokur
ve Ülker aileleri mensuplarının ortaklık payları otomatikman, yani aynı aileden
olmanın ticari kararlarda da mutlaka aynı doğrultuda davranma anlamına geldiği
varsayılarak, Yıldız Holding payına eklenivermiş ve Bomsaş A.Ş.’nin kontrolünün
Yıldız Holding’de olduğuna hükmedilmiştir.
Bu gibi durumlarda, ilgili teşebbüslerce yapılan bildirimlerde yer verilen
ifadelerin rapörtörlerce aynen kabul edilmesi, şirketin ana sözleşmesinin kontrol
yetkileri açısından incelenmemesi (ya da incelendiyse bunun rapora yansıtılmasının
ihmal edilmesi), hatta bazı kritik durumlarda aynı aile mensubu ortaklardan söz
konusu gruplarla birlikte hareket ettikleri yolunda beyan istenmesi bile
düşünülebilecekken bu gibi doğrulatma çalışmalarının fuzuli sayılarak ihmal
edilmesi, inceleme ve değerlendirmeleri eksik kılmaktadır.
Bu nedenlerle, dosya konusu olayda da, her iki teşebbüsün Yıldız Holding
kontrolünde olduğuna hükmetmek için yeterli bilgi olmadığı düşüncesiyle, Kurul’un
başlıkta anılan ve bir kontrol değişikliğinin söz konusu olmadığı kabulüne dayanan
Karar’ına katılma olanağı bulamadım.
Murat GENCER
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy