1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2002-4-157 (Devralma)
Karar Sayısı : 02-69/826-334
Karar Tarihi : 7.11.2002
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
II. Başkan : Dr. Kemal EROL
Üyeler : Nejdet KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Murat GENCER, Mustafa PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL
B- RAPORTÖRLER: Ali ILICAK, Levent KUTOĞLU
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: RTS Renal Tedavi Hizmetleri San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Av. Sezin TURAN
Güllü Sk. No:13. Levent/İstanbul
D- TARAFLAR: - RTS Renal Tedavi Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Pırnal Keçeli Mevkii, Cendere Yolu, No:10 Ayazağa
Şişli/İstanbul
- Mehmet EROL
Vişnelik Mh. Savaş Cd. No:9/7 Eskişehir
E- DOSYA KONUSU: Özel Başar Tıp Teşhis ve Tedavi Kliniği Hizmetleri
Ticaret A.Ş. (Başar Tıp)’nin sermayesinin %60’ına karşılık gelen hissesinin RTS
Renal Tedavi Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (RTS) tarafından devralınması
işlemine izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 9.10.2002 tarih, 4411 sayı ile
giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 25.10.2002
tarih, 2002-4-157/Öİ-02-AI sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu 4.11.2002
tarih, REK.0.08.00.00/154 sayılı Başkanlık önergesi ile 02-69 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da,
- bildirim konusu devralma işleminin, tarafların toplam pazar payları ve toplam
cirolarının 1997/1 sayı Tebliğ'le düzenlenen eşiklerin altında kalması nedeniyle,
Kurul'un iznine tabi olmadığı,
- "Hisse Devir Sözleşmesi”nin 11. maddesiyle satıcı Mehmet EROL’a getirilen
rekabet etmeme yükümlülüğünün, ilgili coğrafi pazar olan Eskişehir ili ile
sınırlandırılması gerektiği,
görüşlerine yer verilmiştir.
2 REKABET KURUMU
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
İlgili Ürün Pazarı: Bildirim konusu çerçevesinde, ilgili ürün pazarı, “diyaliz hizmetleri
pazarı” olarak tespit edilmiştir.
İlgili Coğrafi Pazar: Bir diyaliz hastasının, duruma göre değişmekle beraber, haftada
ortalama 3 ya da 4 defa diyaliz merkezine gitmek zorunda olduğu ve acil durumlarda
diyaliz merkezine en kısa sürede ulaşabilmenin önemi dikkate alındığında, Eskişehir
il sınırları içerisinde ikamet etmekte olan hastalar için Türkiye’nin herhangi bir
yerindeki diyaliz merkezinin alternatif olarak görülmesi mümkün değildir. Bu
çerçevede ilgili coğrafi pazar "Eskişehir ili sınırları" olarak belirlenmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.2.1. 4054 sayılı Kanun’un 7. Maddesi Kapsamında Yapılan Değerlendirme
Bildirimin konusu, RTS tarafından, Başar Tıp'ın sermayesinin %60’ına karşılık
gelen hissesinin devralınması işlemine izin verilmesi talebinden ibarettir. Devir
sonrasında, Başar Tıp'ın, kararların oy çokluğu ile alındığı, 4 kişiden oluşan yönetim
kurulunun 3 üyesini belirleme hakkı RTS'ye ait olmaktadır.
Bu bilgiler çerçevesinde, anılan işlem 1997/1 sayılı Tebliğ'in birleşme ve
devralma sayılan hallerin belirlendiği 2. maddesinin (b) bendinde, “Herhangi bir
teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının
tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren
araçları devralması veya kontrol etmesi” olarak tanımlanan devralma işlemidir.
Söz konusu Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi birinci
fıkrasında yer alan, “birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin
tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının,
piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının
yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları
zorunludur.” hükmü ile izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği
getirilmiştir. Yine aynı maddenin üçüncü fıkrasında ise, "Ciro tek düzen hesap
planına göre bir önceki mali yıldaki net satışlardan oluşur." hükmü bulunmaktadır.
Devralan RTS'nin 2002 yılında faaliyete geçmesi nedeniyle 2001 yılı cirosu
bulunmamaktadır. Öte yandan, 2001 yılı için RTS'nin bağlı teşebbüsü Rentıp Özel
Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti.'nin ilgili ürün pazarındaki cirosu ……………………… TL.,
RTS’yi kontrol eden şirketlerden Eczacıbaşı-Baxter Hastane Ürünleri Sanayi ve
Ticaret A.Ş.’nin İstanbul’da aynı ilgili ürün pazarında faaliyet gösteren bağlı
teşebbüsü Transmed Diyaliz ve Tıbbi Hizmetler Ticaret A.Ş.'nin cirosu
………………………. TL. ve devralınan Başar Tıp’ın cirosu ise …………………….
TL. olarak bildirilmiştir. Devir işlemi ile ilgili olarak göz önünde bulundurulan söz
konusu teşebbüslerin toplam ciroları bakımından ilgili Tebliğ'de düzenlenen ciro
eşiği aşılmamaktadır.
Bunun yanısıra, Başar Tıp'ın ilgili pazar olarak tespit edilen "Eskişehir ili
diyaliz hizmeti pazarı"ndaki payı hasta sayısı baz alındığında %….'dir. Alıcı şirket
olan RTS’nin, ana şirketlerinin ve onların diğer yavru şirketlerinin ise ilgili pazarda
işlem öncesinde bir faaliyeti bulunmamaktadır.
3 REKABET KURUMU
Bu çerçevede, tarafların ilgili ürün pazarındaki toplam cirolarının ve ilgili
pazardaki toplam pazar paylarının 1997/1 sayılı Tebliğ'de düzenlen eşikleri
aşmaması dikkate alınarak bildirim konusu birleşme işleminin 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında Kurul'un iznine tabi bir işlem olmadığı kanaatine varılmıştır.
H.2.2. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi Kapsamında Yapılan Değerlendirme
Bildirime konu olan Hisse Devri Sözleşmesi’nin "Rekabet Etmeme" başlıklı
11. maddesinde, Satıcının (Mehmet EROL) Başar Tıp'ta hissedar olmaya devam
ettiği süre boyunca ve hissedarlığın sona ermesinden itibaren bir sene içinde, İç
Anadolu Bölgesi’nde böbrek diyaliz servisi işi ile ilgilenen herhangi bir diğer kuruluşa
yatırım yapamayacağı veya böyle bir kuruluşta ve kuruluşun idaresinde, işlemlerinde
veya kontrolünde ortak olamayacağı belirtilmiştir.
Söz konusu maddede, getirilen kısıtlama ile ilgili olarak, “İş bu kısıtlama
satıcının böyle bir kuruluşta pasif yatırımcı olmasını engellemez; şu kadar ki pasif
yatırımcı (a) başka bir kuruluşun sermayesinin %10’undan azına sahip olmayı ve
(b) böyle bir kuruluşun idaresini, klinik ve tıbbi politikalarını etkileyen veya
düzenleyen bütün ilişkilerden tamamı ile arındırılmış olmayı ve (c) Satıcının ismini
hiçbir şekilde böyle bir kuruluşun faaliyetlerini ilerletmek veya yüklenmek amacı ile
kullanmamayı ve (d) hastaları doğrudan veya dolaylı olarak böyle bir başka kuruluşa
devretmeyen ya da havale etmeyen ya da bu hastaların devrine ya da havalesine
sebep olmamayı ve (e) böyle bir başka kuruluşun mali durumunu veya işlemlerini
geliştiren herhangi bir faaliyette bulunmamayı ifade eder.” şeklinde açıklamada
bulunulmuştur.
Bildirim formunda ise kısıtlamanın sebebinin; sorumlu uzman hekimin ve
sorumlu doktorların uzun yıllar boyunca çalıştıkları diyaliz merkezlerinde yarattıkları;
diyaliz tedavisinin yönteminin belirlenmesi, diyaliz hizmetleri faaliyetinin
organizasyonu ve hastaların takibi gibi önemli hususları içeren know-how’un tam
değeri ile RTS’ye devrinin garantisinin sağlanması olduğu belirtilmiştir. Ayrıca ilgili
formda Diyaliz Merkezleri Yönetmeliği’ne göre, sorumlu uzman hekimin merkeze
sağladığı know-how doğrultusunda, "Diyaliz Merkezi İşletme Ruhsatı"nın sorumlu
uzman hekim adına verildiği ve sorumlu uzman hekimin değişmesi durumunda yeni
ruhsat alınması gerektiği ifade edilmiştir.
Taraflara getirilen bu tür rekabet yasakları, zorunlu, objektif ve makul olmaları
koşuluyla birleşme veya devralma işleminin gerçekleştirilmesi için gerekli "yan
sınırlamalar" olarak kabul edilmekte ve 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi
çerçevesinde değerlendirilmektedirler. Ancak yan sınırlamalar, kapsam, süre ve
coğrafi alan açısından amacını aşar nitelikte olmamalı, özellikle kısıtlamanın süresi
kabul edilebilir bir dönemi kapsamalıdır. Söz konusu sürenin belirlenmesinde işin
teknolojisi, devredilen faaliyetin know-how seviyesi ve müşteri portföyünün devri gibi
hususlar göz önünde bulundurulmaktadır.
Bu çerçevede yapılan değerlendirme sonucunda, Hisse Devri Sözleşmesi’nde
getirilen rekabet kısıtlamasının coğrafi ölçeğinin İç Anadolu Bölgesi olarak
belirlenmesinin gereğinden fazla bir sınırlama yarattığı kanaatine varılmıştır. Söz
konusu kısıtlama, ancak Eskişehir ili ile sınırlı kalması halinde makul, objektif ve
zorunlu bir yan sınırlama olarak kabul edilebilir.
4 REKABET KURUMU
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda;
1- Özel Başar Tıp Teşhis ve Tedavi Kliniği Hizmetleri Ticaret A.Ş.’nin hisselerinin
%60’ının RTS Renal Tedavi Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından
devralınması işleminin, tarafların sahip olduğu toplam pazar payının ve cironun
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ'in 4. maddesinde düzenlenen eşiklerin altında kalması nedeniyle,
söz konusu Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olmadığına,
2- “Hisse Devir Sözleşmesi”nin 11. maddesiyle satıcı Mehmet EROL’a getirilen
rekabet etmeme yükümlülüğünün, ilgili coğrafi pazar olan Eskişehir ili ile
sınırlandırılması halinde yan sınırlama sayılabileceğine ve bu yönde değişiklik
yapılması halinde ilgili sözleşmeye menfi tespit belgesi verilebileceğine;
3- a) Öngörülen değişikliğin yerine getirilmesi için kararın tebliğinden itibaren ilgili
taraflara 60 gün süre verilmesine;
b) Aksi takdirde 4054 sayılı Kanun’un 56. maddesi uyarınca sözleşmenin
geçersiz olacağının, öngörülen düzeltmeler yapılmadan uygulamaya devam edilmesi
halinde haklarında soruşturma açılacağının ve aynı Kanun’un 16 ve 17. maddeleri
uyarınca işlem yapılacağının taraflara bildirilmesine;
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy