1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2002-1-121 (Devralma)
Karar Sayısı : 02-76/890-366
Karar Tarihi : 2.12.2002
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, Nejdet KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN,
R.Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK, Rıfkı ÜNAL
B- RAPORTÖRLER: Cenk GÜLERGÜN, H. Deniz KARAKOÇ
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - Rohm and Haas Company
Temsilcisi: Av. Hakkı GEDİK, Av. Deniz POLAT
Süleyman Seba Cad. 55-57 Akaretler Sıraevler
80680 Beşiktaş - İstanbul
D- TARAFLAR: - Rohm and Haas Company
100 Independence Mall West, Philadelphia
PA, 19106, ABD
- Kureha Chemical Industry Company
1-9-11, Nihonbashi Horidome-cho,
Cho-ku, Tokyo 103-8552 JAPONYA
E- DOSYA KONUSU: Kureha Chemical Industry Company’nin, Rohm and Haas
(Scotland) Ltd.'deki %25 ve Kureha Chemicals (Singapore) Pte. Ltd.'deki %75
oranındaki hissesinin ve ayrıca Nishiki hariç Japonya'daki darbe mukavemet
artırıcıları girişiminin belli varlıklarının, Kureha Americas New York'un Kuzey ve
Güney Amerika, Kureha Chemicals Germany'nin ise Doğu ve Batı Avrupa’daki
darbe mukavemet artırıcılarının pazarlanması ve satışıyla ilgili belli varlıklarının,
Rohm and Haas Company tarafından devralınması işlemine izin verilmesi
talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 7.11.2002 tarih ve 4803 sayı; 20.11.2002
tarih ve 4980 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca
yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 29.11.2002 tarih, 2002-1-121/Öİ-02-E.C.G.
sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 29.11.2002 tarih, REK.0.05.00.00/133 sayılı
Başkanlık önergesi ile 02-76 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Kureha Chemical Industry
Company'nin dünya genelindeki darbe mukavemet artırıcıları işininin Rohm and
Haas Company tarafından devralınması işlemi dahilinde;
2 REKABET KURUMU
- Rohm and Haas (Scotland) Ltd.'deki Kureha Chemical Industry'e ait %25
oranındaki hissenin Rohm and Haas Company'e devredilmesinin, Rohm
and Haas Company'nin halihazırda Rohm and Haas Ltd.'yi kontrol etmesi
ve işlemin kontrol değişikliğine yol açmaması nedeniyle 1997/1 sayılı
Tebliğ kapsamında olmadığı,
- Kureha Chemical Industry'nin kontrol ettiği Kureha Chemicals (Singapore)
Pte. Ltd.'deki %75 oranındaki hissesinin; Nishiki hariç Japonya'daki darbe
mukavemet artırıcıları girişiminin belli varlıklarının, ayrıca Kureha
Americas New York'un Kuzey ve Güney Amerika, Kureha Chemicals
Germany'nin ise Doğu ve Batı Avrupa’daki darbe mukavemet artırıcılarının
pazarlanması ve satışıyla ilgili belli varlıklarının Rohm and Haas Company
tarafından devralınmasının, 1997/1 sayılı Tebliğ'in kapsamında izne tabi
olduğu, ancak bu devirler sonucunda hakim durum yaratılması veya
mevcut hakim durumun güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işlemin 4054 sayılı
Kanun'un 7. maddesine aykırı olmadığı
ifade edilmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Rohm and Haas Company (RandH)
RandH, ABD tabiyetli, çok uluslu bir şirket olup, kaplamalar, performans
kimyasal maddeleri, elektronik malzemeler, tuzlar, yapıştırıcılar ve sızmayı önleyen
maddeler alanlarında faaliyet göstermektedir. RandH’ın üretimini yaptığı ve devralma
konusu olan darbe mukavemet artırıcıları, ilgili teşebbüsün ABD, İskoçya ve
Fransa’daki tesislerinde üretilmektedir.
H.1.2. Kureha Chemical Industry Company (KCI)
KCI, Japon tabiyetli bir şirket olup, Türkiye’de herhangi bir irtibat bürosu ya da
iştiraki bulunmamakla birlikte, Türkiye pazarına ihraç ettiği ürünleri Marubeni
Corporation vasıtasıyla pazarlamaktadır.
RandH ve KCI 1989 yılında İskoçya'da yerleşik bir şirket olan Rohm and Haas
(Scotland) Ltd. (RHS)'yi kurmuşlardır. Her iki şirketin darbe mukavemet artırıcıları
alanında ortak olduğu bir diğer şirket Singapur'da faaliyet gösteren Kureha
Chemicals (Singapore) Pte. Ltd. (KCS)'dir. Ayrıca KCI, Japonya'daki fabrikasında
(Nishiki) da darbe mukavemet artırıcılarını üretmektedir.
H.2. İlgili Pazar
Bildirime konu işlem, darbe mukavemet artırıcıları üretimini gerçekleştiren
işletmelerin ve bu faaliyetlerle ilgili diğer varlıkların devridir. Bu nedenle, işlemin
hangi pazardaki rekabeti etkileyeceğinin belirlenmesinde, anılan faaliyet alanı
dikkate alınmıştır.
3 REKABET KURUMU
H.2.1. Ürün Pazarı
Darbe mukavemet artırıcıları (DMA), termoplastik ürünlerden polivinilklorür
(PVC)’ün ve polistiren (PS)’in dayanıklılığını artırmak için kullanılabilecek olan her
türlü katkı maddesini ifade etmektedir. İki temel DMA kategorisi mevcuttur;
methakrılat butadien strilen (MBS) DMA ve akrilik DMA (ADMA). MBS daha çok
ambalaj üretiminde, otomotiv ve mühendislik parçalarında, ADMA ise inşaat
uygulamalarında yoğun olarak kullanılmaktadır. Ancak, bir çok uygulamada, örneğin;
mobilyalar, filmler ve elektrik kablolarında her iki ürün birbirinin yerine
kullanılabilmektedir.
Söz konusu ürünler arasında belirtilen uygulamalar için talep ikamesinin
bulunmasının yanı sıra, MBS ve ADMA'nın, herhangi bir değişikliğe gidilmeden aynı
üretim hattında üretilebilmesi nedeniyle yüksek bir arz ikamesi de mevcuttur.
Bu çerçevede, ilgili ürün pazarı "plastik üretiminde kullanılan tüm darbe
mukavemet artırıcıları pazarı" şeklinde belirlenmiştir.
H.2.2. Coğrafi Pazar
Türkiye sınırları içerisinde DMA üretimi bulunmamaktadır. Ancak ithalat yolu
ile gelen ürünler üretici teşebbüslerin temsilcileri vasıtası ile ülke genelinde
pazarlanmaktadır. Bu nedenle, ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak
tesbit edilmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
KCI'nın, DMA pazarından ayrılmayı, RandH'ın ise bu işi geliştirmeyi
planlaması nedeniyle taraflar, KCI'nın RHS ve KCS'deki hisseleri ile Asya Pasifik,
Avrupa ve Latin Amerika'daki dağıtım işlerinin devredilmesinde anlaşmışlardır.
Ancak KCI Nishiki'deki üretim tesisini muhafaza edecektir.
RandH ile KCI arasında 5.11.2002 tarihinde imzalanan "Satış ve Satın Alım
Anlaşması"na göre; RandH'ın,
- KCI ile ortak kurmuş oldukları (hisselerin %75'i RandH'a, %25 KCI'ya ait
olacak şekilde) ve RandH tarafından kontrol edilen RHS ile yine her iki
tarafın ortaklaşa kurmuş oldukları (hisselerin %25'i RandH'a, %75'i KCI'ya
ait olacak şekilde) ve kontrolüne KCI’nın sahip olduğu KCS'deki KCI
hisselerini,
- KCI'nın Japonya'daki üretim tesisi (Nishiki) hariç, Japonya'daki DMA
girişiminin belli varlıklarını,
- KCI’nın Amerika Kıtası’ndaki faaliyetlerini yürüten Kureha Americas New
York (KAN) ile Avrupa’daki faaliyetlerini yürüten Kureha Chemicals
Germany (KCG)'nin esas olarak Kuzey ve Güney Amerika ile Doğu ve Batı
Avrupa’daki DMA'nın pazarlanması ve satışıyla ilgili belli varlıklarını,
KCI'dan satın alması öngörülmüştür.
Dosya mevcudu bilgilere göre; RHS ve KCS şirketlerinde %75 oranındaki
hisseye sahip olan taraflar, sekiz kişilik yönetim kurullarının altı üyesini atama,
4 REKABET KURUMU
yönetici müdür atama, iş planını diğer taraftan bağımsız olarak onaylama yetkilerine
sahip olmaları nedeniyle anılan şirketlerin kontrolünü ellerinde bulundurmaktadırlar.
Bu çerçevede, RHS'nin ortak girişim şirketi olmadığı, halihazırda RandH'ın
kontrolündeki bu işletmenin kalan hisselerinin yine RandH tarafından satın alınması
nedeniyle kontrol değişikliğinin gerçekleşmediği, dolayısıyla 1997/1 sayılı Tebliğ'in
2(b) maddesi kapsamında bir devralma olmadığı tesbit edilmiştir. KCI kontrolündeki
KCS'nin hisselerinin ve diğer varlıklarının RandH tarafından satın alınması işlemi
ise, kontrolün değişmesi nedeniyle 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralmadır.
İlgili pazarda ithalat yolu ile faaliyet gösteren teşebbüsler ve bu teşebbüslerin
pazar payları aşağıda sunulmuştur.
Tablo 1- Teşebbüslerin Pazar Payları (%)
Teşebbüs Adı Pazar Payı
KCI ….
Kaneka ….
Wacker ….
ATO ….
Barlocher ….
Dow ….
Diğerleri ….
KCI'nın Türkiye DMA pazarında KCG vasıtasıyla yaptığı satışlara ilişkin payı
%….. olup, işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4.
maddesinde belirtilen %25'lik pazar payı eşiğini aşması nedeniyle izne tabi bir
devralmadır.
Dosya mevcudu bilgilerden, RandH'ın bu pazarda faaliyetinin bulunmadığı ve
işlemin KCI'nın pazar payının RandH'a geçmesinden ibaret olduğu anlaşılmıştır. Bu
nedenle, anılan işlemin ilgili pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim
durumun güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu
doğurmayacağı kanaatine varılmıştır.
I- SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında, Kureha Chemical Industry
Company’e ait dünya genelindeki darbe mukavemet artırıcıları işinin Rohm and Haas
Company tarafından devralınması işlemi çerçevesinde,
- Rohm and Haas (Scotland) Ltd.'deki Kureha Chemical Industry Company’e
ait %25 oranındaki hissenin Rohm and Haas Company'e devredilmesinin,
Rohm and Haas Company'nin halihazırda Rohm and Haas (Scotland)
Ltd.'yi kontrol etmesi ve işlemin kontrol değişikliğine yol açmaması
nedeniyle, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında olmadığına,
- Kureha Chemical Industry Company’nin kontrol ettiği, Kureha Chemicals
(Singapore) Pte. Ltd.'deki %75 oranındaki hissesinin; Nishiki hariç
Japonya'daki darbe mukavemet artırıcıları girişiminin belli varlıklarının,
ayrıca Kureha Americas New York'un Kuzey ve Güney Amerika, Kureha
5 REKABET KURUMU
Chemicals Germany'nin ise Doğu ve Batı Avrupa’daki darbe mukavemet
artırıcılarının pazarlanması ve satışıyla ilgili belli varlıklarının Rohm and
Haas Company tarafından devralınmasının, 1997/1 sayılı Tebliğ'in
kapsamında ve izne tabi olduğuna, 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi
anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu
güçlendiren ve bunun sonucunda rekabetin önemli ölçüde azaltılması
sonucunu doğuran nitelikte bir devralma olmadığına; dolayısıyla söz
konusu devir işlemine izin verilmesine
OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy