1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2002-1-132 (Devralma)
Karar Sayısı : 03-03/17-2
Karar Tarihi : 9.1.2003
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, Nejdet KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL
B- RAPORTÖRLER: E. Cenk GÜLERGÜN, M. Oğuzcan BÜLBÜL
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - CPS Color Group OY
Temsilcisi: Av. Tolga KARATAŞ
La Martin Cad. No:10 34437 Taksim İstanbul
D- TARAFLAR: - Industri Kapital
(CPS Color Group OY)
P.O.Box 53 01301 Vantaa FİNLANDİYA
- Swisslog Management AG
(Corob S.p.A)
Webereiweg 3 5033 Buchs İSVİÇRE
E- DOSYA KONUSU: Industri Kapital şirketi tarafından kontrol edilen CPS
Color Group OY'nin, Swisslog Management AG tarafından kontrol edilen Corob
S.p.A’nın hisselerinin tamamını ve Corob OY’nin işi ile Corob’un işine yönelik
olarak Corob International AG ve Corob Color Robots B.V.’nin sahip olduğu
fikri mülkiyet haklarını devralması işlemine izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 3.12.2002 tarih ve 5162 sayı, 20.12.2002
tarih ve 5432 sayı, 25.12.2002 tarih ve 5518 sayı ile giren bildirim üzerine,
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen
27.12.2002 tarih 2002-1-132/Öİ-02-ECG sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu,
30.12.2002 tarih, REK.0.05.00.00/142 sayılı Başkanlık önergesi ile 03-03 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Industri Kapital’in kontrol ettiği
CPS Color Group OY’nin; Swisslog Management AG tarafından kontrol edilen Corob
Scandinavia AB, Corob North America Inc., Corob S.A. Color Engineering, Corob
LTDA, Corob Ltd., Corob Ltd. Australia ve Corob Service Ltd’nin hisselerinin %100’ü
dahil olmak üzere, Corob S.p.A’nın tüm sermayesi ile Corob OY’nin işi, Corob’un
işine yönelik olarak Corob International AG ve Corob Color Robots B.V.’nin sahip
olduğu fikri mülkiyet haklarını devralması işleminin;
2 REKABET KURUMU
- 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu ancak,
- ilgili ürün pazarlarında hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumu
güçlendirerek rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı ve bu
nedenle söz konusu devralma işlemine izin verilmesinin uygun olacağı
ifade edilmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
Söz konusu devralma işlemi, Corob S.p.A. (Corob) 'nın hisselerinin ve sahip
olduğu tüm yavru şirketlerin sermayesinin %100’ü, Corob OY’nin işi ve Corob’un
işine yönelik olarak Corob International AG ve Corob Color Robots B.V.’nin sahip
olduğu fikri mülkiyet haklarının, CPS Color Group OY (CPS Color) tarafından
devralınmasını kapsamaktadır.
Özel bir sermaye yatırım şirketi olan Industri Kapital tarafından yönetilen CPS
Color esas itibarıyla, renklendirme işleminin kimyasal unsurları olan renklendiricilerin
üretimini gerçekleştirmekte, ayrıca boya endüstrisi (satışlarının %95’i) başta olmak
üzere deri, doymamış polyester ve esnek plastik endüstrileri için renklendiriciler
geliştirmekte, üretmekte ve satmaktadır.
CPS Color, renklendiricilerin satışlarını desteklemek üzere, renklendirme
işleminde kullanılan mekanik aletleri de satışa sunmaktadır. Söz konusu mekanik
aletler dağıtıcıları, karıştırıcıları, renk kartlarını, spektrofotometreleri ve ilgili
yazılımları kapsamaktadır.
Corob ise renklendirme işleminde kullanılan mekaniklerden olan dağıtıcı ve
karıştırıcıların üretimi, satışı ve pazarlanmasıyla iştigal etmekte olup, son olarak da
spektrofotometrelerin üretimini başlatmıştır. Corob'u, çeşitli sanayilere otomasyon
çözümleri sağlayan Swisslog Management AG kontrol etmektedir.
CPS Color’un ve Corob’un, Türkiye'de dağıtıcı ve karıştırıcı üretimi, satışı ve
pazarlanması ile ilgili herhangi bir iştiraki veya bağlı ortaklığı bulunmamaktadır.
H.2. İlgili Pazar
CPS Color’un 2001 yılı Türkiye cirosu tamamıyla renklendirici satışlarından
kaynaklanmaktadır. Corob ise aynı yılda Türkiye'de dağıtıcı ve karıştırıcı satışı
gerçekleştirmiştir. Bu çerçevede, pazar tanımlamalarında, bu ürünlerin kullanım
alanları, amaçları ve özellikleriyle bunlarla denk ürünlerin var olup olmadığı dikkate
alınmıştır.
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Renklendirme, renklendiriciler gibi kontrollü renk konsantrasyonlarının,
önceden belirlenmiş bir renk formülüne göre baz materyale katıldığı alternatif bir
renkli boya veya diğer renkli materyallerin üretimi işlemidir. Renklendiriciler ve baz
materyalleri, renklendirme işleminin kimyasal unsurlarını oluştururken; renk kartları,
dağıtıcılar, karıştırıcılar, spektrofotometreler ve ilgili yazılımlar işlemin mekanik
unsurlarıdır.
3 REKABET KURUMU
Renkli boya üretiminde; renklendiricilerin yerine kuru pigmentler, renk
konsantrasyonları ya da renk topları kullanılabilmektedir. Toz halindeki renkli
pigmentler, diğer boya hammaddeleriyle karıştırılırken; toz pigmentin işlenip akışkan
hale getirildiği renk konsantrasyonları doğru rengi bulmak açısından kontrolsüzdür.
Renk topları kullanılan üretimde ise, farklı renklerin tonlama boyaları istenen rengi
elde etmek için birbiriyle karıştırılmaktadır. Dosya mevcudu bilgilerden, CPS
Color’un renklendiriciler pazarındaki en büyük müşterilerinden, Kaleterasit Sıva
Sanayi A.Ş. ile Polisan Kimya Sanayii A.Ş.’nin yetkilileriyle yapılan görüşmelerde;
bazı farklılıklara işaret edilmekle birlikte, sayılan girdilerin boya üretiminde esas
itibarıyla birbirinin alternatifi olduğunun ifade edildiği anlaşılmıştır. Bu çerçevede,
ilgili pazarlardan biri, renklendiricilerin yanında renk konsantrasyonları, kuru
pigmentler ve renk toplarından oluşan “renklendiriciler pazarı” olarak tanımlanmıştır.
Öte yandan, bu işlemin iki aşamasını gerçekleştiren dağıtıcı ve karıştırıcının
ayrı birer ilgili ürün pazarı oluşturup oluşturmadığının ya da renklendirme işleminin
bütün olarak incelenmesinin gerekip gerekmediğinin belirlenmesi büyük önem
taşımaktadır.
Pazar tanımında ürünler, arz veya talep ikame edilebilirliklerine göre
sınıflandırılabilmektedir. Bunun yanısıra pazarlar, ürünlerin tamamlayıcılık
özelliklerine göre de tanımlanabilmektedir. (Tamamlayıcılık “grup ürünler pazarı”
(cluster markets) kavramıyla ifade edilebilir.)
“Grup ürünler pazarı”, tüketimde veya üretimde, ikame mallar olarak kabul
edilmeyen, ancak birbirlerinin tamamlayıcısı olarak kullanılan ürünlerin oluşturduğu
pazardır. Bu tamamlayıcılığın en önemli kaynağı, söz konusu ürünleri ayrı ayrı almak
yerine, bu ürünleri tek seferde birlikte almanın ortaya çıkardığı “işlemsel
maliyetlerden tasarruf” imkanıdır. Tamamlayıcı ürünler, tüketicilerin çoğu tarafından
işlemsel olarak birlikte tüketilmeyecek dahi olsalar, birarada alınması dolayısıyla
ortaya çıkan maliyet düşüşü sebebiyle birlikte ve tek firmadan alınan ürünlerdir.
Ancak bir pazarın “grup ürünler pazarı” olarak tanımlanabilmesi için şu üç
şarttan en az birinin sağlanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır:
1) Tüketicilerin satın alma kararını vermeden önce yaptıkları fiyat karşılaştırmasını, o
ürün grubunu oluşturan ürünlerin fiyatları arasında ayrı ayrı değil; aksine, o ürün
grubunu bir bütün olarak düşünerek ve benzeri ürün gurupları arasında
yapmaları,
2) Üreticilerin, ayrı ayrı ürettikleri ürünlerin fiyat açısından tutundurmasını, her ürün
için ayrı ayrı yapmak yerine o ürünleri bir bütün olarak değerlendirmek suretiyle
yapmaları,
3) Dağıtıcıların ise daha çok kar elde edeceklerini düşünerek bu ürünleri, ayrı ayrı
dağıtmak yerine, ürün grubu olarak dağıtmayı tercih etmeleri gerekmektedir.
Bu açıklamalar çerçevesinde; renklendiriciler, karıştırıcılar ve dağıtıcıların bir
ürün grubu olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin belirlenmesinde
öncelikle, farklı firmalarca sağlanan girdi veya mekaniklerin uyumu tespit edilmelidir.
Dosya mevcudu bilgilere göre, renklendirme işlemi için farklı üreticilerin dağıtıcı ve
karıştırıcılarını kullanmak mümkündür ve her iki işlemi de (renklendirme ve
karıştırma) yapan kombine makinalar mevcut değildir. Ayrıca farklı üreticilerin
4 REKABET KURUMU
spektrofotometrelerinin, renk kartlarının, renklendiricilerinin ve baz boyalarının da
genel olarak birbirleriyle uyumlu olduğu belirtilmiştir. Dağıtıcı ve karıştırıcıların dünya
çapındaki satışlarında payların simetrik olmaması da bu tespiti desteklemektedir.
CPS Color, renklendirme sisteminin parçalarını üretmemekte, ancak ekipman
üreticilerine bu parçaları sipariş vermekte ve sonrasında paketler halinde veya
bireysel parçalar halinde müşterilere sunmaktadır.
Bu açıklamaların ışığında, farklı parçaların aynı süreçte kullanılabilmesi,
üreticilerin renklendirici, dağıtıcı ve karıştırıcıları bölünemez paketler halinde
satmamaları, aynı firmanın ürünlerinin birlikte alınmasının sağlayabileceği maliyet
avantajının müşterinin farklı parçaları farklı firmalardan almasına engel olmaması
göz önünde bulundurulduğunda; anılan ürünlerin, üretici ve tüketicilerce bir “ürün
grubu” olarak görülmediği sonucuna ulaşılmaktadır. Diğer bir deyişle, her bir ürün
farklı bir ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Dolayısıyla, ilgili ürün pazarları
“karıştırıcı”, “dağıtıcı” ve “renklendiriciler” pazarları olarak tespit edilmiştir.
H.2.2. Coğrafi Pazar
İşlemin değerlendirilmesinde renklendiriciler, dağıtıcılar ve karıştırıcılar ilgili
ürün pazarlarına yönelik bölgesel pazar tanımı yapılmasını gerektirecek koşullar var
olmadığından, ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırlarıdır.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Swisslog Management AG ve Industri Kapital, Corob Grubu’nun mülkiyetinin
CPS Color’a devredilmesine yönelik olarak 5.11.2002’de Hisse Alım Sözleşmesi
akdetmişlerdir. İşlem, CPS Color’un, Corob S.p.A ‘nın hisselerinin tamamı ve Corob
OY’nin işi, Corob’un işine yönelik olarak Corob International AG ve Corob Color
Robots B.V.’nin sahip olduğu fikri mülkiyet haklarını devralması ile
gerçekleştirilecektir. Dolayısıyla, Corob Grubu’nun kontrolünün CPS Color’a geçmesi
nedeniyle işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi anlamında bir devralmadır.
CPS Color’un ve Corob Grubu’nun 2001 yılında Türkiye’deki müşterilerine
yaptıkları satışlardan elde ettikleri ciroları sırasıyla ………………………. TL ve
………………………… TL olduğundan; 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile
değişik 4. maddesinde belirtilen 25 trilyon TL’lik ciro eşiğinin aşılmadığı
anlaşılmaktadır.
CPS Color, Türkiye’de 2001 yılı rakamlarına göre renklendiriciler pazarında
yaklaşık %….. oranında paya sahiptir. Corob Grubu ise, Türkiye’de 2001 yılı
rakamlarına göre, dağıtıcı ve karıştırıcı pazarlarında %….. oranında paya sahiptir.
Corob Grubu’nun tek rakibi, bu pazarların her ikisinde birden faaliyet gösteren ve
her iki pazarda da %….. oranında paya sahip olan Fluid Management’dır. Buna
göre, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde belirtilen
pazar payı eşiğinin aşılması nedeniyle, anılan devralma izne tabi bir devralmadır.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden CPS Color ve Corob Grubu’nun,
Türkiye’de, yukarıda tespit edilmiş olan üç ayrı ilgili ürün pazarında faaliyet gösteren
herhangi bağlı işletmesi veya iştirakinin olmadığı, tarafların Türkiye’deki satışlarını
Fuchs Kollektif Şirketi adında bir distribütör aracılığı ile yaptıkları anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında bulunan ticari ilişkiler de dikkate alındığında, bildirim konusu işlem
sonucu pazar yapısı açısından rekabet şartlarını etkileyebilecek değişimler ortaya
5 REKABET KURUMU
çıkmayacaktır. Sadece, yukarıda tanımlanan üç ayrı ilgili ürün pazarından ikisinde
Corob Grubu’nun sahip olduğu pazar payı, devralma işlemi ile CPS Color’a geçecek,
renklendiriciler pazarında ise herhangi bir yapısal değişiklik olmayacaktır.
Bu çerçevede, başvuru konusu devralma işleminin; renklendiriciler, dağıtıcılar
ve karıştırıcılar pazarlarında hakim durum yaratmaya ya da mevcut bir hakim
durumu güçlendirmeye yol açmayacağı kanaatine varılmıştır.
Söz konusu işleme ilişkin Hisse Alım Sözleşmesi’nin 10/4. maddesi ile,
kapanış tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, satıcı tarafa üç yıllık rekabet yasağı
getirilmiştir. Dosya mevcudu bilgilerden, dağıtıcı ve karıştırıcıları Türkiye'de
satılmakta olan Corob Grubu'nun bu coğrafi pazarda bir ağırlığının olduğu, bu
nedenle ticari itibar ile maddi olmayan hak transferini içeren işlem sonrasında
satıcının rekabetçi davranışlarından alıcının belirli bir süre korunmasının gerektiği
anlaşılmıştır. Bu çerçevede, öngörülen üç yıllık rekabet yasağının, devralma işlemi
ile doğrudan ilgili, zorunlu ve makul bir yan sınırlama olduğu kanaatine varılmıştır.
I- SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında, Industri Kapital şirketi
tarafından kontrol edilen CPS Color Group OY'nin, Swisslog Management AG
tarafından kontrol edilen Corob S.p.A’nın hisselerinin tamamını ve Corob OY’nin işi
ile Corob’un işine yönelik olarak Corob International AG ve Corob Color Robots
B.V.’nin sahip olduğu fikri mülkiyet haklarını devralması işleminin, tarafların toplam
pazar payları yönüyle 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olmakla birlikte,
4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratarak veya mevcut bir
hakim durumu güçlendirerek ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması
sonucunu doğuran nitelikte bir devralma olmadığına, dolayısıyla bildirim konusu
işleme izin verilmesine OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy