1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2002-1-141 (Devralma)
Karar Sayısı : 03-04/42-15
Karar Tarihi : 16.1.2003
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
İkinci Başkan : Dr. Kemal EROL
Üyeler : Nejdet KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Rıfkı ÜNAL, Tulez BARUTOĞLU
B- RAPORTÖRLER: F.Yeşim AKCOLLU, Şenol KOCAER
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - ECT Europe Finance Incorporated
Temsilcisi: Hakkı GEDİK, Deniz POLAT
Süleyman Seba Cad. No: 55/57 Akaretler Sıraevler
80680 Beşiktaş-İstanbul
D- TARAFLAR: - ECT Europe Finance Incorporated
1400 Smith Street, Houston, Texas, 77002 ABD
- Fikret ÖZTÜRK
Bulgurlu Mah. Sarıgazi Cad. No: 47
81190 Üsküdar-İstanbul
E- DOSYA KONUSU: Opet Petrolcülük A.Ş.'de ECT Europe Finance
Incorporated'a ait % 7,75 oranındaki hissenin Opet Petrolcülük A.Ş.'nin mevcut
ortaklarından olan Fikret Öztürk tarafından devralınmasına izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 25.12.2002 tarih ve 5495 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen
6.1.2003 tarih 2002-1-141/Öİ-03-FYA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu,
13.1.2003 tarih, REK.0.05.00.00/3 sayılı Başkanlık önergesi ile 03-04 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; OPET Petrolcülük A.Ş.’de ECT
Europe Finance Incorporated ait %7,75 oranındaki hissenin OPET’in mevcut
ortaklarından Fikret Öztürk tarafından devralınması işleminin 4054 sayılı Kanun'un
7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi kapsamında izne tabi bir devralma
işlemi olduğu, fakat söz konusu devralma işlemi sonucunda aynı Kanun’un
7. maddesinde belirtilen, bir hakim durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde etkilenmesinin söz konusu
olmadığı, bu nedenle anılan devralma işlemine izin verilmesinde herhangi bir
sakıncanın bulunmadığı ifade edilmektedir.
2 REKABET KURUMU
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
Söz konusu işlemde devreden taraf ECT Europe Finance Incorporated (ECT),
devralan taraf ise OPET Petrolcülük A.Ş. (OPET)’in mevcut ortaklarından olan Fikret
Öztürk’tür.
ECT, Enron North America Corp.’un yavru şirketi, Enron North America Corp.
ise Enron Corp. U.S.A. (Enron)’un bağlı şirketidir. Enron, dünya çapında enerji
santrallerinin yapımı, geliştirilmesi ve işletimi ile uğraşmakta, ayrıca müşterilerine
finansal risk yönetimi hizmetleri sunmaktadır.
Fikret Öztürk, Opet Petrolcülük A.Ş. ve iştiraklerinde pay sahibidir. Söz
konusu şirketlerin ana faaliyet alanları akaryakıt, madeni yağ, petrol ürünleri
nakliyatı ile gıda ve ihtiyaç maddeleri satışıdır.
Devralma işlemine konu olan Opet’in işlem öncesi ve sonrası ortaklık yapısı
aşağıdaki gibidir:
Tablo 1- Opet'in Devralma Öncesi Ortaklık Yapısı
Hisse Sahibi
Payı (%)
F... Ö.... 44,28
N... Ö... 32,29
ECT 7,75
U... Ö... 4,61
F... G... 4,61
A... Ş... Ö... 4,61
Güvenok Tur. A.Ş. 1,85
Tablo 2- Devralma Sonrasında Opet’in Ortaklık Yapısı
Hisse Sahibi
Payı (%)
F... Ö.... 52,03
N... Ö... 32,29
U... Ö 4,61
F... G... 4,61
A... Ş... Ö... 4,61
Güvenok Tur. A.Ş. 1,85
Yukarıdaki tablolardan da görüldüğü üzere, işlem sonrasında ECT’ye ait
%7,75 oranındaki hisse şirketin mevcut ortaklarından olan F... Ö.... tarafından
3 REKABET KURUMU
devralınacak, dolayısıyla F... Ö.... şirketin %52,03 hissesine sahip olacaktır. F... Ö....
%52,03 oranında sahip olduğu çoğunluk hisseleriyle ve buna ek olarak hisse
sahibine imtiyazlı veto hakkı sağlayan 1 adet A grubu hissesinin de sahibi olup,
OPET’in kontrolünü ele geçirecektir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Opet Petrolcülük A.Ş. ve kontrol ettiği şirketler aşağıdaki pazarlarda faaliyette
bulunmaktadır:
Akaryakıt beyaz ürünler (jet yakıtı hariç) dağıtım pazarı,
Akaryakıt siyah ürünler dağıtım pazarı,
Madeni yağ üretim ve satış pazarı,
İstasyon marketçiliği pazarı.
Akaryakıt beyaz ürünler dağıtım pazarı otomobillere yönelik akaryakıtların
dağıtımı faaliyetlerini; akaryakıt siyah ürünler dağıtım pazarı konut, sanayi tesisi,
deniz araçlarına yönelik akaryakıtların dağıtım faaliyetlerini; madeni yağ üretim ve
satış pazarı madeni yağ üretimi ve üretici firmalar kontrolündeki dağıtıcı firmalarca
pazarlanması faaliyetlerini; istasyon marketçiliği ise akaryakıt istasyonları içerisinde
yer alan marketlerde yapılan satış faaliyetlerini kapsamaktadır.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Söz konusu ilgili ürün pazarlarında teşebbüsler ürünlerini yaygın dağıtım ağı
ve satış noktaları kanalıyla ülkenin her yerine ulaştırabilmektedirler. Bu nedenle, ilgili
coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
15.12.1999 tarihinde F... Ö.... ve ECT arasında OPET’te F... Ö...’ün sahibi
olduğu %7,75 oranındaki hissenin ECT’ye devredilmesini öngören Katılım ve
Hissedarlar Sözleşmesi imzalanmıştır. Söz konusu devralmaya 30.5.2000 tarihinde
00-20/201-110 sayılı Rekabet Kurulu kararı ile izin verilmiştir. Bildirim konusu işlem
ise ECT'nin OPET’te sahibi olduğu %7,75 oranındaki hisseyi Fikret Öztürk’e
devretmesine ilişkindir.
15.12.1999 tarihinde imzalanan ve 16.8.2000 tarihinde değiştirilen Katılım ve
Hissedarlar Sözleşmesine göre OPET’te ECT ile Öztürk ailesi ortak kontrole sahip
olmuşlardır. Bildirim konusu işlem ile ECT, Fikret Öztürk’ten devraldığı hisseleri geri
vermekte ve Fikret Öztürk tekrar şirketin kontrolünü ele geçirmektedir. Dolayısıyla
“kontrol”ün el değiştirmesi nedeniyle, işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2 (b) maddesi
anlamında bir devralmadır.
2001 yılında ilgili ürün pazarlarına ilişkin OPET’in toplam pazar payı ve ciro
rakamları aşağıdaki gibidir:
4 REKABET KURUMU
Tablo 3- Opet'in Pazar Payı ve Ciro Rakamları
İlgili Ürün Pazarları
Pazar Payı
(%)
Ciro
(Milyar TL)
Akaryakıt beyaz ürünler ..... .....
Akaryakıt siyah ürünler ..... .....
Madeni yağ ..... .....
İstasyon marketçiliği ..... .....
Yukarıdaki tablodan da anlaşıldığı üzere, söz konusu devralmada;
- akaryakıt beyaz ürünler dağıtım pazarı ve akaryakıt siyah ürünler dağıtım
pazarlarında 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinde belirtilen pazar payı eşiğinin
aşılmamasına rağmen ciro eşiğinin aşıldığı, dolayısıyla bu devirlerin söz konusu
tebliğ kapsamında olduğu;
- madeni yağ üretim ve satış, istasyon marketçiliği pazarlarında ise ciro ve pazar
payı eşiklerinin aşılmadığı; dolayısıyla bu devirlerin söz konusu tebliğ kapsamında
olmadığı görülmektedir.
Dosya mevcudu bilgilerden; söz konusu devir işlemi sonucunda hakim
durumun yaratılmayacağı veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmeyeceği
anlaşılmıştır.
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmelerin ışığında;
Opet Petrolcülük A.Ş.’de ECT Europe Finance Incorporated (ECT)’ye ait
%7,75 oranındaki hissenin OPET’in mevcut ortaklarından Fikret Öztürk tarafından
devralınması işleminin, 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”in 4. maddesi kapsamında izne tabi bir
devralma işlemi olduğuna; bununla birlikte 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir
hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ilgili piyasadaki rekabetin önemli
ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte bir devralma olmadığına, dolayısıyla
bildirim konusu işleme izin verilmesine OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy