1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2002-4-192 (Devralma)
Karar Sayısı : 03-05/48-16
Karar Tarihi : 17.1.2003
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
İkinci Başkan : Dr. Kemal EROL
Üyeler : Nejdet KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Rıfkı ÜNAL, Tulez BARUTOĞLU
B- RAPORTÖRLER: Süleyman CENGİZ, Levent KUTOĞLU
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: Deniz Yatırım Menkul Kıymetler A.Ş.
Büyükdere Cd. No: 106 34394 Esentepe/İstanbul
D- TARAFLAR: - Denizbank A.Ş.
Büyükdere Cd. No: 106 34394 Esentepe/İstanbul
- Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu
Yıldız Posta Cd. Yener Sk. No: 3 Esentepe/İstanbul
E- DOSYA KONUSU: Denizbank A.Ş. (Denizbank)’nin, Tasarruf Mevduatı
Sigorta Fonu (TMSF)’nun sahibi bulunduğu Milli Aydın Bankası T.A.Ş.
(Tarişbank) hisselerinin % 99,99’unu satın alması dolayısı ile Tariş Yatırım
Menkul Değerler A.Ş. (Tariş Yatırım)’nin Denizbank’ın iştiraki haline gelmesi
işlemine izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.12.2002 tarih, 5572 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 13.1.2003 tarih,
2002-4-192/Öİ-03-SC sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 14.1.2003 tarih,
REK.0.08.00.00/7 sayılı Başkanlık önergesi ile 03-05 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, bildirim konusu işlemin, tarafların
ilgili ürün pazarındaki toplam ciroları yönüyle, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma olduğu, ancak bu devralma işlemi
sonucunda ilgili ürün pazarında, anılan Kanun maddesinde belirtilen bir hakim
durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun daha da güçlendirilmesi ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığı; bu nedenle,
bildirime konu devir işlemine izin verilmesi gerektiği görüşü ifade edilmiştir.
2 REKABET KURUMU
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı: Bildirim konusu devralma işleminin gerçekleştiği ilgili ürün
pazarı, tarafların faaliyetleri dikkate alınarak, "hisse senedi, tahvil ve diğer menkul
kıymetler ve bunların dışında kalan kıymetli evrak ile mali değerleri temsil eden veya
ihraç edenin mali yükümlülüklerini içeren belgelerin birinci ve ikinci el piyasalarında
el değiştirmesine yönelik aracılık hizmetleri pazarı" olarak belirlenmiştir. İlgili ürün
pazarı, "hisse senetleri işlemleri pazarı", "tahvil ve bono işlemleri pazarı" ve "tescil
işlemleri pazarı" alt ürün pazarlarına ayrılmaktadır.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar: Aracı kurumlar, sundukları hizmetin pazarın karşı
tarafına ulaşması için internet, telefon, kısa mesaj servisi gibi modern iletişim
imkanlarını etkin bir şekilde kullanmak suretiyle Türkiye genelinde hizmet
vermektedirler. Bu nedenle inceleme konusu devralma işlemi açısından ilgili coğrafi
pazar, "Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak tespit edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Başvurunun konusunu, Denizbank'ın, TMSF'ye ait olan Tarişbank hisselerinin
%99,99’unu satın alması ve bunun sonucunda Tarişbank’ın iştiraki olan Tariş
Yatırım’ın da %99,99 hissesine sahip olması işlemine izin verilmesi talebi
oluşturmaktadır.
Söz konusu işlem, Tariş Yatırım’ın kontrolünde değişiklik yaratması nedeniyle,
1997/1 sayılı Tebliğ'in birleşme ve devralma sayılan hallerin belirlendiği
2. maddesinin (b) bendinde, “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir
teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da
kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol
etmesi” olarak tanımlanan bir devralmadır.
Anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer alan,
“birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin tamamında veya bir
bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini
aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk
Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü ile
izne tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği getirilmiştir.
Devralan taraf olan Denizbank, bağlı şirketleri Deniz Yatırım Menkul Kıymetler
A.Ş. ve Ekspres Yatırım Menkul Kıymetler A.Ş. ile devralınan Tariş Yatırım'ın ilgili
pazarda toplam pazar payları, alt pazarlar dikkate alındığında, hisse senetleri
işlemleri pazarında % ……, tahvil ve bono işlemleri pazarında kesin alım-satım için
%......, repo-ters repo için %......, tescil işlemleri pazarında ise alım-satım için %.......,
repo-ters repo için % ……'dır. Anılan devralma işlemi tarafların pazar payları
açısından Tebliğ'de öngörülen eşiklerin altında kalmaktadır.
Öte yandan, dosya mevcudu bilgilere göre, devralan ve devralınanın 2001 yılı
ciroları toplamı .................................... TL. olarak gerçekleşmiştir. Buna göre, söz
konusu ciro miktarının 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen eşiği aşması nedeniyle
anılan devralma işlemi Kurul'un iznine tabidir.
3 REKABET KURUMU
4054 sayılı Kanun’un "Birleşme veya Devralma" başlıklı 7. maddesi, “Bir ya da
birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da
güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal
veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak
şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün
malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine
yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları miras yoluyla iktisap durumu hariç
olmak üzere devralması hukuka aykırı ve yasaktır” şeklindeki hükümle hakim durum
yaratma veya mevcut hakim durumu güçlendirme neticesini verebilecek devralma
işlemlerini yasaklamıştır.
Anılan Kanun maddesi çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda,
bildirim konusu devralma işleminin taraflarının toplam pazar paylarının, hakim durum
yaratılması ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasına neden olamayacak
seviyede olduğu kanaatine varılmıştır.
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmelerin doğrultusunda; Denizbank
A.Ş.’nin, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’nun sahibi bulunduğu Milli Aydın Bankası
T.A.Ş. hisselerinin %99,99’unu satın alması dolayısı ile Tariş Yatırım Menkul
Değerler A.Ş.’nin Denizbank’ın -%99,99 payına sahip olduğu- iştiraki haline gelmesi
işleminin, 1998/2 ve 1998/6 sayılı Tebliğler ile değişik 1997/1 sayılı “Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi bir devralma olduğuna, ancak, bu devralma sonucunda,
4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi hükmünde belirtilen, hakim durum yaratılması
veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli
ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin
verilmesine OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy