1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2003-4-21
Karar Sayısı : 03-11/124-58
Karar Tarihi : 20.2.2003
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, A. Ersan GÖKMEN, R.Müfit SONBAY,
Kubilay ATASAYAR, Mustafa PARLAK, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL;
Tulez BARUTOĞLU
B- RAPORTÖRLER: Süleyman CENGİZ, Uygar GAZİOĞLU
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: Avis Europe plc.
Temsilcisi: Av. Tunç LOKMANHEKİM
Sümbül Sk. No: 41, 80620, 1. Levent/İstanbul
D- TARAFLAR: - Avis Europe plc.
Avis House, Park Road, Bracknell,
Berkshire RG 12 2 EW, İngiltere
- Brac Rent a Car Corporation
4225 Naperville Road, Lisle, Illinois, 60532, A.B.D.
- Brac Rent a Car International Inc.
C/o Corporation Trust Company, 1209 Orange Street,
Wilmington, New Castle County, DE 19801, A.B.D.
E- DOSYA KONUSU: "Budget" markası altında gerçekleştirilen oto kiralama işi
ile ilgili bazı maddi ve gayrimaddi malvarlıklarının Avis Europe plc. (Avis)
tarafından bizzat ve/veya iştirakleri aracılığı ile devralınması işlemine izin
verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 30.1.2003 tarih, 442 sayı ile giren bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1
sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 7.2.2003 tarih,
2003-4-21/Ö.İ.-03-S.C. sayılı Birleşme/Devralma Ön İnceleme Raporu 17.2.2003
tarih, REK.0.08.00.00/19 sayılı Başkanlık önergesi ile 03-11 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, bildirim konusu devralma
işleminin, 4054 sayılı Kanun’un 2. maddesi kapsamında yer almaması nedeniyle,
aynı Kanun’un 7. maddesi hükümlerine ve 1997/1 sayılı Tebliğ hükümlerine tabi
olmadığı görüşü ifade edilmiştir.
2 REKABET KURUMU
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Bildirimin konusu, "Budget" markası altında gerçekleştirilen oto kiralama işi ile
ilgili bazı maddi ve gayrimaddi malvarlıklarının Avis tarafından bizzat ve/veya
iştirakleri aracılığı ile devralınması işlemine izin verilmesi talebinden ibarettir.
Devredilen ve devralan teşebbüslerin Türkiye’de doğrudan faaliyeti
bulunmamakta, bu teşebbüslerin markaları, ülkemizde faaliyet gösteren ve lisans
sözleşmeleri yapmak suretiyle söz konusu markaların kullanımı hakkını elinde
bulunduran teşebbüsler tarafından kullanılmaktadır. Lisans verenler, bağımsız
şirketler olan lisans alanları ticari açıdan kontrol etme veya bu şirketlerin karar alma
mekanizmalarını etkileme konusunda herhangi bir yetkiye sahip değildir.
Bu çerçevede, Türkiye’de Budget ve Avis’in marka hakkını elinde bulunduran
Ecar Ekonomik Oto Kiralama Turizm ve Ticaret A.Ş. ve Set Oto Turizm ve Ticaret
A.Ş.'nin şirket yapılarının bildirim konusu devralma işleminden etkilenmeyeceği
anlaşılmıştır. Söz konusu işlemin etkisi, sözleşme gereğince devir işleminin
sonrasında lisans alanın, "Budget" markası ile olan anlaşmasını Avis Europe Group
ile sürdürecek olması ile sınırlıdır.
Sonuç olarak, bildirim konusu işlemin Türkiye pazarlarında bir yoğunlaşma
artışına ve yapısal bir değişikliğe neden olmadığı belirlenmiştir.
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda; BRAC Rent A
Car Corporation ve BRAC Rent A Car International Inc.’in “Budget” markası altında
gerçekleştirdikleri oto kiralama işine dair birtakım maddi ve gayrimaddi
malvarlıklarının, Avis Europe plc. ve bu teşebbüsün % 100 iştiraki olan Zodiac
Europe Ltd. tarafından devralınması işleminin, 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 2. maddesi kapsamında olmadığına OY ÇOKLUĞU
ile karar verilmiştir.
(20.02.2003 tarih 03-11/124-58 sayılı Kurul Kararına)
KARŞI OY GEREKÇESİ
Bildirim konusu işlem, ABD kanunlarına göre kurulmuş olan (BRACC) ve
(BRACII) adlı şirketlerle, İspanyol kanunlarına göre kurulmuş olan (BUDGET)
şirketlerinin, hep birlikte, “BUDGET” markası altında gerçekleştirdikleri “oto kiralama”
işine dair birtakım maddi ve gayrimaddi mal varlıklarının İngiliz kanunlarına göre
kurulmuş olan AVİS Europe Plc. (AVİS EUROPE) tarafından bizzat ve/veya iştirakleri
aracılığı ile devralınması işlemidir.
Sayın çoğunluk; söz konusu devir işlemini, devreden ve devralan
teşebbüslerin Türkiye’de doğrudan faaliyeti bulunmadığından, Türkiye piyasasında
yapısal bir değişikliğe ya da başka bir doğrudan etkiye neden olamayacağından
Tebliğin 2 nci maddesi anlamında bir devralma sayılmayacağını kabul etmiştir. Oysa,
devir işlemine konu sözleşme gereğince oto kiralama işinde “BUDGET” markasının
kullanımına ilişkin marka lisans sözleşmesi kapsamındaki haklar, artık (BRAAC),
(BRACII) ve (BUDGET) firmaları yerine rakibi konumundaki (AVİS EUROPE)
3 REKABET KURUMU
firmasına (ya da onun kontrolündeki Zodiac firmasına) geçmiş olmaktadır. Böylece
birbirleriyle rekabet etmekte olan ve dünya çapında ünlenmiş iki ayrı markanın ve bu
markanın bahşettiği hakların tek bir elde toplanmış olması, ilgili pazardaki rekabeti
önemli ölçüde etkileyen bir yoğunlaşmadan başka birşey değildir. Raporda yer alan
ve çoğunluğun da benimsediği görüşün dayandığı husus olarak bu iki teşebbüsün
hukuken biraraya gelmemiş olması bir gerçek ise de, 1997/1 sayılı Tebliğin 2 nci
maddesi herhangi bir teşebbüsün diğer bir teşebbüsün malvarlığının ya da
hisselerinin tümünün devralınmasını şart koşmadığı gibi, bize göre, devreden ve iflas
etmiş olan firmaların en değerli mal varlığı dünya çapında bir üne sahip olan
(BUDGET) markasıdır. Öte yandan, kararın diğer bir gerekçesi olarak, devir
işleminin taraflarının Türkiye’de doğrudan değil sadece marka lisans sözleşmeleri
imzalayan ECAR A.Ş.(Budget) ve Set Oto A.Ş.(Avis) adlı ayrı bağımsız teşebbüsler
aracılığı ile faaliyette bulunması gösterilmekte ise de, Türkiye’de faaliyette bulunan
teşebbüslerin bağımsız olmasının önemi devir işleminden sonra ortadan kalkacaktır.
Başka bir deyişle, Türkiye’de faaliyette bulunan bağımsız teşebbüslerin rekabet
etme imkanı, BUDGET ve AVİS markalarını böyle bir devirden sonra elinde toplayan
AVİS EUROPE şirketinin iradesi ölçüsünde olacaktır. Böylece Türkiye’de rakip olan
iki önemli markadan BUDGET markasının bahşettiği hakkı eline geçiren AVİS
firmasının böylesine önemli bir gayri maddi hakkı eline geçirmiş olmasının Tebliğin
2 nci maddesinin (b) bendi anlamında bir devralma olarak kabul edilmesi ve ancak
4 üncü maddesinde gösterilen ciro ve pazar payı eşikleri altında kaldığı gerekçesiyle
izne tabi olmadığına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesine
karşıyız.
Dr. Kemal EROL R. Müfit SONBAY
II. Başkan Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy