1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2003-2-79 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 03-13/141-68
Karar Tarihi : 27.2.2003
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, Necdet KARACEHENNEM, A. Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER, Mustafa PARLAK,
Rıfkı ÜNAL, Tulez BARUTOĞLU
B- RAPORTÖRLER: İlmutluhan SELÇUK, Fatma GÖZLÜKAYA
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - Optimum Media Direction Medya Hizmetleri A.Ş.
Temsilcisi: Av. Şefika Pekin
B. Giz Plaza (Maslak Kule) Meydan Sok.
No: 28 Kat.14 80670 Maslak/İstanbul
D- TARAFLAR: - Alice BBDO Reklamcılık ve İletişim Hizmetleri
Ticaret A.Ş.
Büyükdere Cad. Plaza Spring Giz K. 6 Maslak/İstanbul
- TBWA Reklam Hizmetleri A.Ş.
Ata Center Ahi Evren Cad. No: 1 K. G2
80870 Maslak/İstanbul
- Medina/Turgul DDB Reklam Hizmetleri Ticaret
ve Sanayi A.Ş.
Ali Kaya Sok. No: 8/4 80650 Levent/İstanbul
E- DOSYA KONUSU: Alice BBDO Reklamcılık ve İletişim Hizmetleri Ticaret
A.Ş., TBWA Reklam Hizmetleri A.Ş. ve Medina/Turgul DDB Reklam Hizmetleri
Ticaret ve Sanayi A.Ş. tarafından Optimum Media Direction Medya Hizmetleri
A.Ş. (Optimum Media) unvanlı bir ortak girişim kurulması işlemine izin verilmesi
talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 3.12.2002 tarih, 5168 sayı, 9.1.2003
tarih,116 sayı ve 17.2.2003 tarih, 627 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 21.2.2003 tarih ve
2003-2-79/Öİ-02-İ.S. sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu, 24.2.2003 tarih ve
REK.0.06.00.00/19 sayılı Başkanlık önergesi ile 03-13 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
H- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu ortak girişim
işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesi kapsamında birleşme ve devralma
sayılan hallerden biri olmakla birlikte, tarafların toplam pazar payları ve ciroları
2 REKABET KURUMU
yönüyle, anılan Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen eşikler aşılmadığından, Rekabet
Kurulu’nun iznine tabi bir işlem olmadığı ifade edilmiştir.
I- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Taraflar
I.1.1. Alice BBDO Reklamcılık ve İletişim Hizmetleri Ticaret A. Ş. (Alice BBDO)
Alice BBDO, Türk Ticaret Kanunu (TTK) uyarınca kurulmuş, reklamcılık ve
pazarlama iletişimi faaliyetleri ile turistik tesis işletmeciliği ve matbaacılık
faaliyetlerinde bulunan bir şirkettir. Şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo 1- Alice BBDO'nun Ortaklık Yapısı
Hissedarlar Hisse Oranı (%)
BBDO Worldwide Inc. 55
BBDO Worldwide Europe GmbH 30
Hasan Vural 13
Erhan Toprakkıran 1
Gülümser Kermen 1
TOPLAM 100
Tabloda görüleceği üzere, Alice BBDO'da BBDO Worldwide Inc.'in %55,
BBDO Worldwide Europe GmbH'ın ise %30 oranında hissesi bulunmaktadır. Her iki
şirket de merkezi ABD’de bulunan Omnicom Group Inc. tarafından kontrol
edilmektedir. Dolayısıyla Alice BBDO, %85 oranındaki hisse payıyla dolaylı olarak
Omnicom Group Inc. tarafından kontrol edilmektedir.
Şirketin Türkiye’deki iştirakleri; Focus 4 Stratejik Araştırma ve Planlama
Hizmetleri A.Ş., BBDO Direkt Pazarlama ve İletişim Hizmetleri Ticaret A.Ş. ve
Media + Planlama ve Satınalma Hizmetleri Ticaret A.Ş.’dir.
I.1.2. TBWA Reklam Hizmetleri A. Ş. (TBWA)
TBWA, TTK hükümleri uyarınca kurulmuş ve reklam hizmetlerinin verilmesi ile
bu hizmetlerin verilmesi amacıyla iletişim araçlarının kullanılması, alımı ve satımı
faaliyetlerinde bulunmakta olan bir şirkettir. Şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo 2- TBWA'nın Ortaklık Yapısı
Hissedarlar Hisse Oranı (%)
TBWA International Holding EURL 66,67
Mehmet Cem Topçuoğlu 33,32
Abdullah Topçuoğlu 0,0033
Müge Nazik Topçuoğlu 0,0033
Fatma Yüksel Topçuoğlu 0,0033
TOPLAM 100
Yukarıdaki tabloda, ortaklık yapısı içinde %66,67 oranında hisse sahibi olarak
gösterilen TBWA International Holding EURL, ABD merkezli TBWA Worldwide Inc.
tarafından kontrol edilmektedir. TBWA Worldwide Inc. ise tümüyle Omnicom Inc.'in
kontrolündedir. Dolayısıyla, Omnicom Inc., TBWA üzerinde %66,67 oranında hisse
payıyla dolaylı olarak kontrole sahip bulunmaktadır.
3 REKABET KURUMU
TBWA’nın Türkiye’deki tek iştiraki Sportsnet Tanıtım Yayıncılık ve
Organizasyon Hizmetleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.’dir.
I.1.3. Medina/Turgul DDB Reklam Hizmetleri Ticaret ve Sanayi A. Ş.
(Medina/Turgul DDB)
Medina/Turgul DDB, TTK hükümleri uyarınca kurulmuş, her türlü grafik,
tasarım, reklamcılık ve ilancılık faaliyetleri ile reklam pazarlamacılığı ve bu
faaliyetlerle ilgili olarak kitap, dergi, gazete ile bu gibi basın ürünlerinin çıkarılması,
basılması ve yayınlanması faaliyetlerinde bulunan olan bir şirkettir. Şirketin ortaklık
yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo 3- Medina/Turgul DDB'nin Ortaklık Yapısı
Hissedarlar Hisse Oranı %
Jeffi Jozef Medina 32,50
Yavuz Turgul 31,25
DDB Europe Holding SCA 30,00
Mustafa Şahin 5,00
M. Kutcebe Turgul 1,25
TOPLAM 100
Yukarıdaki tabloda Medina/Turgul DDB'nin hissedarları arasında yer alan
DDB Europe Holding SCA, DDB Needham Worldwide tarafından kontrol
edilmektedir. DDB Needham Worldwide ise %86 oranında Omnicom Group Inc.
tarafından kontrol edilmektedir. Dolayısıyla şirket, Omnicom Group Inc.'in %30
oranındaki dolaylı kontrolü ile birlikte, Jeffi Jozef Medina, Yavuz Turgul ve Omnicom
Group Inc’in ortak kontrolü altında bulunmaktadır. Aynı doğrultuda, Şirket Esas
Mukavelesi’nin 12. maddesinde şirketin belirli bir meblağın üzerindeki
işlemleri gibi şirketin önemli işlerine ilişkin alınacak kararlarda oybirliği esasının
kabul edilmesi de ortak kontrolün varlığını göstermektedir.
Şirketin Türkiye’deki iştirakleri, Optimum Medya Reklam Hizmetleri Ticaret
Sanayi Limited Şirketi, Market Direkt ve Dijital İletişim, Pazarlama, Reklam Limited
Şirketi, Grafis Grafik Tasarım ve Reklam Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Profilm
Film ve Ses Prodüksiyon Hizmetleri Limited Şirketi’dir.
Yukarıda yer verilen bilgiler doğrultusunda, ortak girişimi kuran taraflardan
Alice BBDO ve TBWA’nın Omnicom Inc. tarafından dolaylı olarak kontrol edildiği ve
dolayısıyla aynı grubun (Omnicom Inc. Grubu) şirketleri olduğu, Medina/Turgul
DDB’nin ise, taraflarından birini Omnicom Inc.’in oluşturduğu, üçlü bir yapılanma ile
ortak kontrol altında yönetildiği anlaşılmaktadır.
I.2. İlgili Pazar
I.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Ortak girişimin ve tarafların faaliyet gösterdiği pazarlama sektörü genel olarak
pazarlama iletişimi ve medya pazarlama biçiminde tanımlanabilecek iki pazardan
oluşmaktadır.
Ortak girişim şirketi Optimum Media’nın tarafları olan Alice BBDO,
Medina/Turgul DDB ve TBWA’nın faaliyetlerinin, ortak girişim kurulmadan önce, hem
4 REKABET KURUMU
pazarlama iletişimini hem de medya pazarlama hizmetini kapsadığı, bununla birlikte
tarafların bildirim konusu işlem ile iştirakleri olan şirketler ya da bünyelerindeki
bölümleri aracılığıyla yürüttükleri medya pazarlama faaliyetinden tümüyle çekilerek
sadece pazarlama iletişimi alanında faaliyet göstermeye başladıkları belirlenmiştir.
Öte yandan, ortak girişim Optimum Media’nın, Hissedarlar Anlaşması’nda hükme
bağlandığı üzere tarafların müşterilerine ve ilaveten bu üç şirketten hiçbirinin
müşterisi olmayan bağımsız müşterilere (reklamverenlere) sadece medya pazarlama
alanında hizmet vermek üzere kurulduğu tespit edilmiştir.
Piyasada mevcut teşebbüslerin bir kısmı her iki pazarda da faaliyet
gösterirken; bir kısmı sözü edilen pazarların sadece birinde faaliyet göstermekte ve
buna bağlı olarak her iki pazara özgü hizmetler birbirinden kolayca
ayrıştırılabilmektedir. Pazarın talep yönünü oluşturan reklamverenler açısından ise,
her iki hizmete tek elden ulaşılması yönünde bir talebin söz konusu olmadığı tespit
edilmiştir. Bu nedenlerle, “pazarlama iletişimi” ile “medya pazarlama” faaliyet
alanlarının iki ayrı pazar olarak ele alınması gerekmektedir.
Reklamverenlerin, radyo, televizyon, dergi gibi çeşitli mecraların tümünü ya
da bir bölümünü kullanmak suretiyle reklam harcamalarını planlayabilmeleri, bununla
birlikte reklamverenler ile mecra kuruluşları arasında bulunan medya pazarlama
şirketleri açısından ise, reklamverenin bütçesini bu mecralardan yalnız birine ya da
birkaçına yönlendirmek istemesinin pazarlama faaliyetinin niteliğinde bir değişime
yol açmaması ve bu çerçevede medya pazarlama şirketleri açısından, reklamların
yayınlandıkları mecraların farklılaşabilmesi dikkate alındığında, bu mecraları baz
alarak bir ayrım yapılmasının gerekli olmaması nedenleriyle medya pazarlama
faaliyetinin tüm mecraları içerecek şekilde bir pazar olarak tanımlanması
gerekmektedir. Bu nedenlerle ilgili ürün pazarı, “medya pazarlama” pazarı olarak
belirlenmiştir.
I.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Dünya çapında yürütülmekte olan bildirime konu işlemin, Türkiye pazarının
tümünü etkilemesi ve Türkiye sınırları içerisinde rekabetin farklılaşmasına neden
olacak bir unsur bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar, "Türkiye Cumhuriyeti
sınırları" olarak tespit edilmiştir.
I.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
I.3.1. Ortak Girişim Olma Niteliği
Ortak girişim şirketi Optimum Media üzerinde tüzel kişi ortakları Alice BBDO,
Medina/Turgul DDB ve TBWA’nın %33,3’er ve gerçek kişi ortakları Hasan VURAL,
Jeffi Jozef MEDİNA ve Mehmet Cem TOPÇUOĞLU’nun %0,02’şer oranda hisseleri
bulunmaktadır. Gerçek kişi ortakların hisseleri de esasen tüzel kişi ortakları temsil
etmektedir, zira her biri sırasıyla taraf şirketlerin ortağıdır. Şirketin ortaklık yapısı
aşağıdaki gibidir:
5 REKABET KURUMU
Tablo 4- Optimum Media'nın Ortaklık Yapısı
Hissedarlar Hisse Oranı %
Alice BBDO 33,3
Medina/Turgul DDB 33,3
TBWA 33,3
Hasan Vural 0,002
Jeffi Jozef Medina 0,002
Mehmet Cem Topçuoğlu 0,002
TOPLAM 100
Ortak girişim şirketinin yönetim kurulu ise; Richard James ANDERSON, Jeffi
Jozef MEDİNA ve M. Cem TOPÇUOĞLU'ndan oluşmaktadır.
Yönetim kurulu üyelerinin her biri taraflardan birini temsil etmektedir.
Hissedarlar Anlaşması'nın 9. maddesinde, şirket yönetimine ilişkin stratejik ve önemli
kararların (üst düzey yöneticilerin atanması, değerleri belirli meblağı aşan malların
satın alınmasına yetki verilmesi gibi) oybirliği ile alınacağı hükme bağlanmıştır.
Yukarıdaki bilgiler doğrultusunda, Optimum Media’nın, Alice BBDO, TBWA,
dolayısıyla Omnicom Inc. ile Medina/Turgul DDB’nin ortak kontrolü altında
bulunduğu anlaşılmıştır.
Hissedarlar Anlaşması'nın 10. maddesi uyarınca ortak girişimin tarafları,
mevcut medya şirketlerinin ve bölümlerinin yeni şirketin kurulması için gerekli olan
varlıklarını ortak girişime düşük değerlerle satma yükümlülüğü altında
bulunmaktadırlar. Aynı amaçla taraflar, ortak girişimin faaliyetine devam edebilmesi
için gerekli yazılım ve teknolojiyi de şirkete sunacaklarını ve personelinden kabul
edenleri ortak girişime transfer edeceklerini kabul etmişlerdir. Halihazırda bu transfer
gerçekleşmiş bulunmaktadır. İlaveten, Hissedarlar Anlaşması’nın 4.5. maddesi
hükmü uyarınca ortak girişim, tarafların müşterileri dışında kalan bağımsız
müşterilere de hizmet verme yetkisini haizdir. Bunun için yönetim kurulunun oybirliği
ile karar alması gerekmektedir. İlaveten ortak girişim Hissedarlar Anlaşması 4.2.d(ii)
maddesi uyarınca müşterilerin yasal ve mantıklı talimatlarına uygun davranmakla
yükümlüdür. Bu esastan hareketle bağımsız müşteri, ortak girişimin medya satın
alma hizmeti beraberinde tarafların sundukları pazarlama iletişimi hizmetlerini de
alma zorunluluğu altında bulunmamaktadır. Böylece, ortak girişimin ilgili pazarda
taraflardan bağımsız olarak hareket edebilme ve iktisadi varlığını devam ettirebilme
yeteneğine sahip olduğu anlaşılmıştır.
Ortak girişim, tarafların faaliyet gösterdiği iki pazardan biri olan medya
pazarlama alanında faaliyet göstermek üzere kurulmuştur. Taraflar, ortak girişimin
kurulmasıyla birlikte ortak girişimin faaliyet göstereceği medya pazarlama alanındaki
faaliyetlerine son vermişlerdir. Bundan böyle taraflar sadece pazarlama iletişimi
alanında faaliyet göstermeye devam edecek, dolayısıyla ortak girişim şirketi ile
taraflar aynı pazarda faaliyet göstermeyeceklerdir.
Yukarıda yer verilen nedenlerle, bildirim konusu ortak girişim şirketinin
1997/1 sayılı Tebliğin 2. maddesinin (c) bendi kapsamında bir ortak girişim olduğu
tespit edilmiştir.
6 REKABET KURUMU
I.3.2. Eşikler Açısından Değerlendirme
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, tarafların ilgili ürün pazarındaki 2001 yılı
toplam cirosunun (Alice BBDO'nun …………………………. TL., Medina/Turgul
DDB'nin ……………………… TL. ve TBWA'nın ……………………… TL.)
19.309.000.000.000 TL., toplam pazar paylarının ise (Alice BBDO'nun %….,
Medina/Turgul DDB'nin %… ve TBWA'nın %….) yaklaşık olarak %10.8 olduğu
anlaşılmaktadır.
Bu çerçevede dosya konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ
ile değişik 4. maddesinin; “birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin,
ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar
paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam
cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin
almaları zorunludur.” hükmü açısından değerlendirildiğinde, tarafların sahip oldukları
toplam pazar payı ve ciroları yönüyle 1997/1 sayılı Tebliğ’de yer alan eşikleri
aşmadığı dolayısıyla, anılan Tebliğ kapsamında izne tabi bir işlem olmadığı
anlaşılmıştır.
J- SONUÇ
Yukarıda yer verilen tespitler ve yapılan değerlendirmeler doğrultusunda,
Alice BBDO Reklamcılık ve İletişim Hizmetleri Ticaret A.Ş., TBWA Reklam Hizmetleri
A.Ş. ve Medina/Turgul DDB Reklam Hizmetleri Ticaret ve Sanayi A.Ş. tarafından
Optimum Media Direction Medya Hzimetleri A.Ş. unvanlı bir ortak girişim kurulması
işleminin;
1- 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesine dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ”in 2. maddesi (c) bendi kapsamında birleşme ve
devralma sayılan hallerden biri olduğuna,
2- Taraflarının sahip olduğu toplam pazar paylarının ve cirolarının, 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 4. maddesinde öngörülen eşikleri aşmaması nedeniyle, Rekabet
Kurulu’nun iznine tabi bir işlem olmadığına,
OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy