Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2003-3-18 (Devralma)
Karar Sayısı : 03-22/247-108
Karar Tarihi : 3.4.2003
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK (Başkan Y.)
Üyeler :A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin
KALDIRIMCI, Tuncay SONGÖR, Kublay ATASAYAR,
M. Sıraç ASLAN
B-RAPORTÖRLER:Aydın ÇELEN, Osman Tan ÇATALCALI
C- BİLDİRİMDE
BULUNAN :Cadbury Schweppes
Temsilcisi: Dr. Ünal TEKİNALP
Büyükdere Cadesi Ben-Tek İş Merkezi No: 47/606
80310 Mecideköy / İstanbul
D- TARAFLAR :Cadbury Schweppes
25 Berkeley Square Londra / İNGİLTERE
Pfizer Inc.
235 East 42nd Street New York NY 10017-5755 ABD
E- DOSYA KONUSU: Pfizer Inc.’in iştiraki olan Warner Lambert şirketinin
şekerli mamüller alanında iş departmanı olan Adams’ın iştiraklerinin ve
mal varlığının, Cadbury Schweppes tarafından devralınmasına izin
verilmesi talebi.
F-RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; söz konusu devralma işlemine
ilişkin olarak;
1- ilgili ürün pazarlarından çiklet, çikolata ve kakaolu ürünler pazarlarındaki
payının %25 eşiğinin altında olmasına karşın, Cadbury Schweppes’in gerek
paketlenmiş şekerleme pazarındaki payı gerekse cirosu bakımından 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında izne tabi bir devir işlemi olduğu,
2- bu işlem sonucunda aynı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen hakim
durumun yaratılması veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının sözkonusu olmadığı, bu nedenle
bildirim konusu hisse devri işlemine izin verilmesi gerektiği,
03-22/247-108
2
3- ancak, devir sözleşmesinin “Rekabet Yasağı” başlıklı 7.9. maddesinde,
çikolata hariç şekerleme ürünleri (çiklet dahil) pazarına ilişkin olarak 5 yıllık
bir süre için Pfizer’a getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün hem konu hem
de süre bakımından gereğinden daha fazla sınırlayıcı olduğu, dolayısıyla söz
konusu rekabet etmeme yükümlülüğünün bu haliyle yan sınırlama olarak
değerlendirilmesinin ve devralma işlemiyle birlikte izin almasının mümkün
olmadığı,
4- sadece şekerleme pazarını kapsaması ve en fazla 2 yılla sınırlandırılması
şartıyla Pfizer’a getirilecek bir rekabet etmeme yükümlülüğünün yan sınırlama
olarak değerlendirilebileceği,
5- Pfizer’in rakip teşebbüslere %15’den (veya %10’dan) daha fazla oranda
ortak olmasını yasaklayan sözleşme hükmünün, rakip teşebbüslerin
doğrudan ya da dolaylı kontrol edilmesine ya da yönetiminde söz sahibi
olunmasına yol açmaksızın sadece yatırım amaçlı hisse alımlarını da
engelleyebilecek mahiyette olması nedeniyle, söz konusu yasaklamanın yan
sınırlama olarak kabul edilmemesi gerektiği,
6-rakip teşebbüslere en fazla ne kadar hisse ile ortak olunabileceğine ilişkin
Pfizer’e herhangi bir sınırlama getirilmeden, sadece rakip teşebbüslerin
kontrolüne imkan veren ortaklıklara giremeyeceğinin belirtilmesi durumunda
yan sınırlama sayılabilecek bu yükümlülüğe devralma işlemi ile birlikte izin
verilebileceği,
7- devir sözleşmesinin “Rekabet Yasağı” başlıklı 7.9. maddesinin (b)
bendindeki, kapanış tarihinden itibaren 2 yıl süreyle, Pfizer’in Cadbury
Schweppes çalışanlarının Cadbury Schweppes’ten ayrılmalarını teşvik
etmeyeceği yönündeki düzenlemeye, inceleme konusu devralmanın etkin bir
biçimde gerçekleşebilmesi için zorunlu olması nedeniyle, yan sınırlama olarak
değerlendirilerek devralma işlemiyle birlikte izin verilebileceği
ifade edilmektedir.
G- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 5.2.2003 tarih, 557 sayı ve
25.3.2003 tarih, 1233 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen
31.3.2003 tarih, 2003-3-18/Öİ-03-AÇ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu
31.3.2003 tarih, REK.0.07.00.00/36 sayılı Başkanlık önergesi ile 03-22 sayılı
Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H- İNCELEME ve DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
03-22/247-108
3
Dosya konusu devralma, Türkiye Cumhuriyeti sınırlarının dışında gerçekleşen
bir devralmadır. Devralan konumundaki Cadbury Schweppes’in bir iştiraki
olan Kent Gıda Maddeleri San. ve Tic. A.Ş. (Kent Gıda) Türkiye pazarında
şekerleme, çikolatalı ve kakaolu ürünler ve çiklet olmak üzere geniş bir ürün
yelpazesinde faaliyetlerini sürdürmektedir. Bu ürünlerin tüketici gözünde
birbirlerinden farklı niteliklere sahip olmaları nedeniyle, ilgili ürün pazarının
ayrı ayrı şekerleme, çikolatalı ve kakaolu ürünler ve çiklet pazarları olduğu
tespit edilmiştir. Ancak, Pfizer’in sadece Halls markalı ürününün Türkiye
pazarına sunuluyor olması nedeniyle, inceleme konusu devralmanın etkileri
öncelikle şekerleme pazarında hissedilecektir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Cadbury Schweppes’in Türkiye genelinde faaliyet göstermesi ve söz konusu
ürünler bakımından pazara giriş, arz kaynaklarına ulaşma, üretim, dağıtım,
pazarlama ve satış koşullarının bölgesel bir farklılık göstermemesi dikkate
alınarak, ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları olarak belirlenmiştir.
H.2.Taraflar
H.2.1. Pfizer Inc. (Pfizer)
1849 yılında kurulan Pfizer, 2001 yılı itibarıyla dünyanın en büyük ilaç
üreticisi firması olmuştur. Şirketin üç ana iş dalı bulunmaktadır. Bunlar, sağlık
hizmetleri, hayvan sağlığı ile ilgili ürünler ve insan sağlığı ile ilgili ürünlerdir.
Pfizer insan ve hayvan sağlığını korumaya yönelik ilaçlar konusunda
uzmanlaşmış olup, çeşitli iştirakleri ve bunlara bağlı belirli bir ürün grubunun
üretim, dağıtım ve satışını gerçekleştiren iş departmanları bulunmaktadır. Söz
konusu devralma işleminde devralınan taraf olan Warner Lambert şirketinin
Adams adlı iş departmanı “Halls, Trident, Dentyne/Dentyne Ice,
BubbasClorets, Chiclets ve Cert” markalarının üretim, dağıtım ve satışından
sorumludur. 2001 yılında Adams’ın 70 ülkedeki net satışı 1,9 trilyon ABD
Doları'dır. Pfizer’in, Türkiye’de herhangi iştiraki bulunmamaktadır. Ancak,
Pfizer’in Halls markalı ürünleri Cadbury Schweppes’in bir iştiraki olan Birlik
Gıda San. ve Tic. A.Ş.(Birlik Gıda) aracılığıyla Lübnan’dan ithal edilmekte ve
Türkiye pazarına sunulmaktadır. Pfizer’in Cadbury Schweppes aracılığı ile
Türkiye şekerleme pazarında elde etmiş olduğu pazar payı ihmal edilebilir
düzeydedir.
H.2.2. Cadbury Schweppes
Cadbury Schweppes, İngiltere’de tescil edilmiş, hisseleri Londra Borsası'nda
işlem gören, halka açık bir şirkettir. Cadbury Schweppes’in faaliyet konularını
markalı içecekler ve şekerli mamullerin üretimi, dağıtımı ve satımı
oluşturmaktadır. 5 ayrı bölgedeki (Kuzey Amerika, Avrupa, Asya Pasifik,
Hindistan ve Ortadoğu) 200 ülkede faaliyet göstermektedirler. Son 5 yılda
yeni pazarlara girebilmek için çeşitli devralmalar gerçekleştirmiş, bu
stratejileri doğrultusunda ülkemizde de Kent Gıda ve Birlik Gıda’yı 2001
yılında devralmıştır
03-22/247-108
4
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşlem
Cadbury Schweppes, Pfizer’in bir iştiraki olan Warner Lambert şirketinin bir iş
departmanı olan Adams’ı devralmak istemektedir. Adams’ın faaliyet gösterdiği
tüm ülkelerdeki bütün mal varlığı ve iştirakleri Cadbury Schweppes’e
devredilecektir. Bildirim konusu işlem, hem hisse devrinin hem de malvarlığı
devrinin gerçekleştiği bir devir işlemidir.
H.3.2. Kontrol Değişikliği
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ'in birleşme ve devralma sayılan halleri belirten
2. maddesinin (b) bendinde "Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir
teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya
da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması
veya kontrol etmesi" ni Tebliğ kapsamında kabul edilmiştir.
Devralan konumundaki Cadbury Schweppes, Pfizer’in bir iştiraki olan Warner
Lambert’ın Adams işini yürütmekte olan çok sayıdaki şirketin hisselerini
ve/veya malvarlığını satınalmaktadır. Böylece, Adams işi olarak tanımlanan
ve “Halls, Trident, Dentyne/Dentyne Ice, BubbasClorets, Chiclets ve Cert”
markalarının üretim, dağıtım ve satışından oluşan faaliyetlerin kontrolü
Pfizer’den Cadbury Schweppes’e geçmektedir. Dolayısıyla, bildirim konusu
işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralmadır.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde; birleşme veya devralma sonucunda
birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında
veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının %25’i
aşması veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25 trilyon Türk Lirasını
aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları gerektiği belirtilmektedir.
Devralan konumundaki Cadbury Schweppes ilgili pazar olan Türkiye
şekerleme pazarında, üretimini Kent Gıda aracılığı ile gerçekleştirdiği ürünleri
bir başka yavru şirketi Birlik Gıda kanalı ile dağıtmaktadır. Yukarıda da ifade
edildiği üzere, devreden teşebbüs olan Pfizer’in ise sadece Halls markalı
ürünü çok az miktarda Türkiye pazarına satılmaktadır ve bu satışı da Birlik
Gıda gerçekleştirmektedir. Türkiye şekerleme pazarında Cadbury
Schweppes’in pazar payı %(…), cirosu ise yaklaşık (…………..).TL
civarındadır. Dolayısıyla, söz konusu devir işlemi Rekabet Kurulu’ndan izin
alınması gereken bir işlemdir.
H.3.3. 4054 sayılı Kanun'un 7. Maddesi Açısından Değerlendirme
4054 sayılı Kanun'un 7. maddesinin birinci fıkrasında, bir veya birden fazla
teşebbüsün hakim durum yaratmaya ya da hakim durumlarını güçlendirmeye
yönelik olarak piyasadaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu
03-22/247-108
5
doğuracak şekilde birleşmeleri veya bu sonucu doğuracak şekilde bir
teşebbüsün başka bir teşebbüsü devralması hukuka aykırı bulunmuş ve
yasaklanmıştır.
Bildirim konusu işlem, doğrudan Türkiye pazarında gerçekleşen bir devralma
işlemi değildir. Devreden konumundaki Pfizer, dünyanın değişik ülkelerinde
Adams iş departmanı faaliyetlerini yürütmekte olan çok sayıdaki şirketteki
hisselerini ve mal varlıklarını tamamen Cadbury Schweppes’e devretmektedir.
Pfizer’in Adams iş departmanı Türkiye’de aktif olarak faaliyet
göstermemektedir. Pfizer, Türkiye pazarında herhangi bir şekilde üretim
faaliyetinde bulunmamaktadır. Türkiye’ye sadece Halls markalı şekerleme
ürünü çok az miktarlarda devralan konumundaki Cadbury Schweppes
tarafından ithal edilmektedir. Dolayısıyla, devralma herhangi bir şekilde
Türkiye pazarını etkileyecek ise, çok düşük seviyede gerçekleşecek bu etki
şekerleme pazarıyla sınırlı kalacaktır. Cadbury Schweppes paketlenmiş
şekerleme pazarında %(…) pazar payına sahip olmasına rağmen, halen
Türkiye’de oldukça yüksek oranda paketlenmemiş şeker tüketimi
bulunmaktadır. Şekerleme pazarı hem paketlenmiş hem de paketlenmemiş
şekerlemeleri de kapsayacak şekilde geniş tanımlandığında, Cadbury
Schweppes’in pazar payı %(….)’ya kadar düşmektedir. Dolayısıyla, devralma
öncesi Cadbury Schweppes hakim durumda değildir. Ayrıca, Türkiye
şekerleme, çikolatalı ve kakaolu ürünler ve çiklet pazarlarının tamamında
faaliyetlerini sürdürmekte olan Cadbury Schweppes’in devralma sonrasında
pazar gücünde herhangi bir şekilde artış da olmayacaktır. Sonuç olarak,
devralma neticesinde, pazarda herhangi bir şekilde hakim durum yaratılması
ya da hakim durumun güçlendirilmesi ve bunun sonucunda pazarda rekabetin
önemli ölçüde azaltılması söz konusu değildir.
H.3.4. Yan Sınırlamalar
Devir veya birleşme işleminin gerçekleşebilmesi için gerekli olan ve
yoğunlaşma işlemiyle doğrudan ilintili kısıtlamalar yan sınırlama olarak
değerlendirilebilmekte ve bu tür sınırlamalara yoğunlaşma işlemiyle birlikte
izin verilebilmektedir. Devralma işleminin gerçek değeriyle hayata
geçirilebilmesi, alıcının müşteri sadakatını sürdürebilmesi ve devraldığı know-
how’ı özümseyebilmesi için satıcının rekabetinden belli bir süre korunması
gerekmektedir. Devir işleminin gerçekleşebilmesi için sınırlamanın zorunlu
olması, bahse konu sınırlamanın yokluğu halinde işlemin daha zor ve daha
pahalı bir şekilde gerçekleştirileceğini ifade etmektedir.
Devralan konumundaki teşebbüslere getirilen rekabet etmeme yükümlülükleri
(rekabet yasağı) yan sınırlama olarak değerlendirilebilecek kısıtlamaların
başında gelmektedir. Bunun yanı sıra, rakip teşebbüslere ortak olmama,
devredilen şirketin müşterilerini çekmeme, personelini istihdam etmeme ve
ticari bilgilerin gizli tutulması gibi yükümlülükler de yan sınırlama olarak
değerlendirilebilmektedir.
Bir kısıtlamanın devralma için gerekli olup olmadığı değerlendirilirken,
sınırlamanın süre, konu ve coğrafi alan açısından da incelenmesi ve
03-22/247-108
6
kısıtlamaların zorunlu olandan daha fazla getirilmediğinin tespit edilmesi
gerekmektedir. Buna göre, devir sırasında alıcıya şerefiye (goodwill) ve
know-how devrediliyor ise alıcıya üç yıla kadar rekabet etmeme yükümlülüğü
getirilebilmektedir. Ancak, alıcıya sadece şerefiye devri söz konusu ise
rekabet etmeme yükümlülüğü en fazla iki yıllık süre için getirilebilmektedir.
Diğer yandan, kısıtlama satıcının ilgili ürün pazarına dahil olan ürünleri
ürettiği coğrafi pazarla sınırlı olmalıdır. Bir başka deyişle, satıcının daha önce
faaliyet göstermediği pazarlarda alıcının korunmasına gerek
bulunmamaktadır.
Rakip bir firmanın hisselerini satın almamasına yönelik olarak devreden
konumundaki teşebbüse getirilen sınırlamalar da yan sınırlama olarak
değerlendirilebilmektedir. Ancak, satıcıya rakip firmanın kontrolünde
doğrudan veya dolaylı yer alma olanağı vermeyen yatırım amaçlı hisse satın
alımını engelleyen kısıtlamalar, yan sınırlama kavramı içerisinde
değerlendirilmemektedir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgeden ve devir sözleşmesinin 7.9. maddesinden,
devreden konumundaki teşebbüs olan Pfizer’e 5 yıllık bir süre boyunca
çikolata hariç şekerleme ürünleri (çiklet dahil) pazarında faaliyet göstermeme
yükümlülüğü getirildiği anlaşılmaktadır. Bu yükümlülüğün tüm ülkeler için
geçerli olması nedeniyle Pfizer, halen yok denecek kadar az ürünün satıldığı
Türkiye pazarında da rekabet etmeme yükümlülüğü altına girmiş
bulunmaktadır. Devreden konumundaki teşebbüslere getirilen birtakım yan
sınırlamalara, birleşme/devralma işlemi ile birlikte izin verilmesinin nedeni,
birleşme/devralmaların etkin bir biçimde gerçekleşebilmesi için devralan
teşebbüsün devreden teşebbüsün rekabetinden korunma zorunluluğunun
bulunmasıdır. Ancak, devralan teşebbüse sağlanan bu korumanın, korumanın
süresi, konusu ve coğrafi alanı bakımından yoğunlaşmanın tesisi için gerekli
olandan daha fazla olmaması gerekmektedir. Oysa Pfizer ve Cadbury
Schweppes arasında imzalanan devir sözleşmesinde rekabet etmeme
yükümlülüğü hem konu hem de süre bakımından gereğinden daha sınırlayıcı
bir şekilde düzenlenmiştir.
Devralma konu bakımından değerlendirildiğinde, belirleyici husus Pfizer’in
dünya ülkelerinin tamamında hangi faaliyetlerini devrettiği değil, Türkiye’de
devir işlemine konu olan ürünlerden hangilerinde faaliyet gösterdiğidir. Pfizer,
çikolata hariç şekerleme ürünlerinden (çiklet dahil) oluşan iş departmanını
faaliyet gösterdiği tüm ülkelerde Cadbury Schweppes’e devretmesine
rağmen, bu devir işleminin etkileri Türkiye’de sadece şekerleme pazarında ve
çok sınırlı seviyede olacaktır. Dolayısıyla, Cadbury Schweppes’in şekerleme
pazarı dışındaki devir işlemine konu olan ürün pazarlarında korunmasına
gerek bulunmamaktadır. Bu nedenle, Pfizer’a getirilen rekabet etmeme
yükümlülüğü, sadece şekerleme pazarı ile sınırlı tutulması şartıyla yan
sınırlama olarak kabul edilebilecektir.
Pfizer’a getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü süre bakımından da
gereğinden fazla sınırlayıcı niteliktedir. Pfizer ile Schweppes arasında
03-22/247-108
7
imzalan sözleşmede çikolata hariç şekerleme ürünleri (çiklet dahil) ile iştigal
eden rakip teşebbüslere Pfizer 5 yıllık bir süre boyunca ortak olamayacaktır.
Toplam net gelirinin %20’sinden azını çikolata hariç şekerleme ürünlerinden
(çiklet dahil) elde eden rakip teşebbüslere ise ikinci yılın sonundan itibaren
ortak olabilecektir. İnceleme konusu devir işlemi bu çerçevede
değerlendirildiğinde, Cadbury Schweppes’in Türkiye pazarında üç yıllık bir
süre için korunmasını zorunlu kılacak bir know-how transferi
bulunmamaktadır. Türkiye’de Pfizer’e ait sadece Halls markalı şekerleme
satılıyor olması nedeniyle, Pfizer, sadece şekerleme pazarında, sınırlı da
olsa, şerefiye oluşturabilmiştir. Devir sonrasında Cadbury Schweppes sadece
Halls markasına ait şerefiyeyi Pfizer’den devralacağından dolayı, rekabet
etmeme yükümlülüğünün ancak şekerleme pazarına yönelik olarak ve en
fazla iki yıllık bir süre için getirilebileceği kanaatine varılmıştır.
Devir sözleşmesinin 7.9. maddesinde, Pfizer’in rakip teşebbüslere en fazla
%15 oranında ortak olabileceği belirtilmiştir. Aynı maddeye göre şayet, rakip
teşebbüs borsada işlem görüyor ise, bu oran en fazla %10 olabilecektir.
Ancak bu sınırlama kontrol unsuru içermeyen yatırım amaçlı hisse alımlarını
da yasaklayabilecek niteliktedir. Bununla birlikte, rakip teşebbüslere en fazla
ne kadar hisse ile ortak olunabileceğine ilişkin Pfizer’e herhangi bir sınırlama
getirilmeden, sadece rakip teşebbüslerin kontrolüne imkan veren ortaklıklara
giremeyeceğinin belirtilmesi durumunda yan sınırlama sayılabilecek bu
yükümlülüğe, devralma işlemi ile birlikte izin verilmesi mümkündür.
Devir sözleşmesinin “Rekabet Yasağı” başlıklı 7.9. maddesinin (b) bendinde,
kapanış tarihinden itibaren 2 yıl süreyle, devreden konumundaki Pfizer’in,
devralan konumundaki Cadbury Schweppes’in çalışanlarını Cadbury
Schweppes’ten ayrılmaya teşvik etmeyeceği hükme bağlanmıştır. 2 yıllık
makul bir süre için Pfizer’e getirilen bu yükümlülüğün, devralma işleminin
daha etkin bir şekilde gerçekleşebilmesi için zorunlu olduğu kabul edilmiştir.
I. SONUÇ
Yukarıda yer verilen açıklamalar ışığında;
1. Pfizer’in iştiraki olan Warner Lambert şirketinin şekerli mamuller alanında
iş departmanı olan Adams’ın iştiraklerinin ve mal varlığının Cadbury
Schweppes tarafından devralınması işleminin, ilgili ürün pazarlarından çiklet,
çikolata ve kakaolu ürünler pazarlarında tarafların toplam payının %25
eşiğinin altında olmasına karşın, Cadbury Schweppes’in paketlenmiş
şekerleme pazarındaki payı ve cirosu bakımından 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında
izne tabi bir devir işlemi olduğuna,
2. bu işlem sonucunda aynı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen hakim durum
yaratan veya mevcut hakim durumu güçlendiren ve sonuçta ilgili piyasadaki
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte bir devralma
olmadığına, dolayısıyla bildirim konusu hisse devri işlemine izin verilmesine,
03-22/247-108
8
3. bununla beraber, devir sözleşmesinin “Rekabet Yasağı” başlıklı 7.9.
maddesinde, çikolata hariç şekerleme ürünleri (çiklet dahil) pazarına ilişkin
olarak 5 yıllık bir süre için Pfizer’a getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün
hem konu hem de süre bakımından gereğinden daha fazla sınırlayıcı olması
dolayısıyla, söz konusu rekabet yasağının bu haliyle yan sınırlama olarak
değerlendirilerek devralma işlemiyle birlikte izin almasının mümkün
olmadığına,
4. sadece şekerleme pazarını kapsaması ve en fazla 2 yılla sınırlandırılması
şartıyla Pfizer’a getirilecek bir rekabet etmeme yükümlülüğünün yan sınırlama
olarak değerlendirilebileceğine,
5. Pfizer’in rakip teşebbüslere belirli bir orandan daha fazla ortak olmasını
yasaklayan sözleşme hükmünün, rakip teşebbüslerin doğrudan ya da dolaylı
kontrol edilmesine ya da yönetiminde söz sahibi olunmasına yol açmaksızın
sadece yatırım amaçlı hisse alımlarını da engelleyebilecek mahiyette olması
nedeniyle, söz konusu yasaklamanın yan sınırlama olarak kabul
edilemeyeceğine,
6. rakip teşebbüslere en fazla ne kadar hisse ile ortak olunabileceğine ilişkin
Pfizer’e herhangi bir sınırlama getirilmeden, sadece rakip teşebbüslerin
kontrolüne imkan veren ortaklıklara giremeyeceğinin belirtilmesi durumunda
ilgili sözleşme hükmüne yan sınırlama sayılarak devralma işlemi ile birlikte
izin verilebileceğine,
7. Devir Sözleşmesinin “Rekabet Yasağı” başlıklı 7.9. maddesinin (b)
bendindeki, kapanış tarihinden itibaren 2 yıl süreyle, Pfizer’in Cadbury
Schweppes’in çalışanlarını Cadbury Schweppes’ten ayrılmaya teşvik
etmeyeceği yönündeki düzenlemeye, inceleme konusu olan devralmanın
etkin bir biçimde gerçekleşebilmesi için zorunlu olması nedeniyle, yan
sınırlama olarak değerlendirilerek devralma işlemiyle birlikte izin verilmesine,
OY ÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
03-22/247-108
2
Rekabet Kurulu’nun 3.4.2003 Gün ve 03-22/247-108 Sayılı Karar’ına
KARŞI OY GEREKÇESİ
Karar’ın 4.maddesinde 2 yılla sınırlanması koşuluyla yan sınırlama
olarak kabul edilebileceği ifade olunan rekabet etmeme yükümlülüğü,
Pfizer’ın şekerleme sektöründe 2 yıl boyunca faaliyette bulunamaması demek
olduğuna göre, yasaklanması 7.maddede yan sınırlama kabul edilen,
elemanları işten ayrılmaya teşvik eylemi, Pfizer için ancak başka bir faaliyet
alanında faaliyet göstermesi halinde anlamlıdır. Başka bir ifade ile Pfizer
sözkonusu personeli işten ayrılıp kendi kadrosuna katılmaya ancak
şekerleme üretimi dışında bir işte çalıştırmak üzere davet edebilir. Dolayısıyla
Pfizer’in böyle bir davet yapmasının tam çalışma alanı belirtilmeksizin, genel
bir ifade ile yasaklanması, şekerleme üretimi alanında bir devralmanın
gerçekleşmesini sağlayacağı gerekçesiyle, gereğinden daha geniş bir
sınırlama getirmektedir ve yan sınırlama olarak kabul edilemez.
Yukarıda açıklamaya çalıştığım görüş nedeniyle, Rekabet Kurulu’nun
başlıkta anılan Karar’ına katılamadım.
Murat GENCER
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy