1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2003-4-10 (Devralma)
Karar Sayısı : 03-23/277-125
Karar Tarihi : 10.4.2003
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK (Başkan Y.)
Üyeler : A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
Tuncay SONGÖR, Kublay ATASAYAR
B- RAPORTÖRLER: M. Okan ALPAY, Uygar GAZİOĞLU
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: Automobiles Peugeot SA
Temsilcisi: Av. Tolga KARATAŞ
La Martin Cd. No: 10 34437 Taksim/İstanbul
D- TARAFLAR: - Automobiles Peugeot SA
75 Avenue de la Grande Armee
75016 Paris Cedex 16-B.P.01 FRANSA
- Christian DELOUS
75 Avenue de la Grande Armee
75016 Paris Cedex 16-B.P.01 FRANSA
- Gilles ROBERT
75 Avenue de la Grande Armee
75016 Paris Cedex 16-B.P.01 FRANSA
- David RIO
75 Avenue de la Grande Armee
75016 Paris Cedex 16-B.P.01 FRANSA
- Patrick POUCHELON
75 Avenue de la Grande Armee
75016 Paris Cedex 16-B.P.01 FRANSA
- Kıraça Otomotiv Sanayi ve Ticari Yatırımlar A.Ş.
Acıbadem Cd. Doğancı Sk. No: 3 81190 Üsküdar/İstanbul
- İnan KIRAÇ
Acıbadem Cd. Doğancı Sk. No: 3 81190 Üsküdar/İstanbul
- Macit AKMAN
Acıbadem Cd. Doğancı Sk. No: 3 81190 Üsküdar/İstanbul
- Gündüz KÖSEMEN
Acıbadem Cd. Doğancı Sk. No: 3 81190 Üsküdar/İstanbul
- Peugeot Otomotiv Pazarlama A.Ş.
Kayışdağı Cd. Kar Plaza E-Blok 81120
İçerenköy/İstanbul
2 REKABET KURUMU
E- DOSYA KONUSU: Kıraça Otomotiv Sanayi ve Ticari Yatırımlar A.Ş. (Kıraça
Otomotiv), İnan KIRAÇ, Macit AKMAN ve Gündüz KÖSEMEN’e ait Peugeot
Otomotiv Pazarlama A.Ş. (Peugeot Otomotiv) hisselerinin Peugeot
Automobiles SA (Peugeot Automobiles)’ya ve Kıraça Bayilerinin bir kısım
taşınır, taşınmaz malları ile tarafı olduğu belirli anlaşmaların Peugeot Otomotiv
Pazarlama A.Ş. (Peugeot Otomotiv)’ye devri işlemine izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 4.3.2003 tarih, 888 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 19.3.2003 tarih,
2003-4-10/Öİ-03-MOA sayılı Birleşme Ön İnceleme Raporu 24.3.2003 tarih,
REK.0.08.00.00/51 sayılı Başkanlık önergesi ile 03-23 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;
- Kıraça Otomotiv’in, Peugeot Otomotiv'de sahip olduğu (B) Grubu hisselerin
Automobiles Peugeot’ya devredilmesi işleminin, devre konu teşebbüsün kontrolünde bir
değişiklik yaratmaması nedeniyle, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir birleşme veya
devralma işlemi olmadığı,
- Kıraça Grubu’nun kontrolünde bulunan Karsat Otomotiv Pazarlama ve Ticaret A.Ş.,
Karsat Otomotiv Pazarlama ve Ticaret A.Ş. Bursa Şubesi, Karpej Otomotiv
Pazarlama ve Ticaret A.Ş., Karsat Antalya Otomotiv Pazarlama ve Ticaret A.Ş.
unvanlı yetkili bayilerin bazı taşınabilir ve taşınmaz varlıkları ve anlaşmalarının
Peugeot Otomotiv Pazarlama A.Ş.'ye devredilmesi işleminin 1997/1 Sayılı Tebliğ
kapsamında bir devralma işlemi olduğu, ancak söz konusu işlemin bir hakim durum
yaratılması veya bir hakim durumun güçlendirilmesi sonucuna yol açmayacağı, bu
nedenle işleme izin verilmesi gerektiği,
görüşlerine yer verilmiştir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. Ürün Pazarı: Bildirim konusu çerçevesinde tarafların faaliyet alanları dikkate
alınarak, ilgili ürün pazarları, "ilk defa piyasaya sunulan binek otomobiller pazarı" ve
"hafif ticari araçlar pazarı" olarak belirlenmiştir.
H.1.2. Coğrafi Pazar: İlgili ürün olarak tespit edilen binek otomobillerin ülkemiz
genelinde arz ve talep edilen ürünler olması ve farklı homojen pazarlar bulunmaması
nedeniyle coğrafi pazar, "Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak tespit edilmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Bildirimin konusu, Kıraça Grubu'nun (Kıraça Otomotiv, İnan KIRAÇ, Macit
AKMAN ve Gündüz KÖSEMEN)'in, Peugeot Otomotiv'de sahip olduğu (B) Grubu
hisselerin Automobiles Peugeot SA, Christian Delous, Gilles ROBERT, David RIO ile
Patrick POUCHELON (Automobiles Peugeot)’a devredilmesi ve Kıraça Grubu’nun
kontrolünde bulunan Karsat Otomotiv Pazarlama ve Ticaret A.Ş., Karsat Otomotiv
Pazarlama ve Ticaret A.Ş. Bursa Şubesi, Karpej Otomotiv Pazarlama ve Ticaret
3 REKABET KURUMU
A.Ş., Karsat Antalya Otomotiv Pazarlama ve Ticaret A.Ş. unvanlı yetkili bayilerin
bazı taşınabilir ve taşınmaz varlıkları ve belirli anlaşmalarının Peugeot Otomotiv'e
devredilmesi işlemlerine izin verilmesi talebinden ibarettir.
Söz konusu bildirim temel olarak iki işlemden oluşmaktadır. Bunlardan
birincisini Kıraça Grubu’nun Peugeot Otomotiv’deki hisselerinin Automobiles
Peugeot’ya devri, ikincisini ise Kıraça Bayileri’nin belli taşınır, taşınmaz malları ve
tarafı olduğu bazı anlaşmaların Peugeot Otomotiv'e devri oluşturmaktadır.
H.2.1. Peugeot Otomotiv Pazarlama A.Ş.'nin Peugeot Automobiles SA
Tarafından Devralınması
Bildirim formunda devralma işlemi öncesinde Peugeot Otomotiv’in,
Automobiles Peugeot, Kıraça Otomotiv, İnan KIRAÇ, Macit AKMAN, Gündüz
KÖSEMEN ve arasında kurulmuş olan bir ortak girişim şirketi olduğu ifade edilmiştir.
Peugeot Otomotiv’in, devralma işleminden önceki hissedarlık yapısı şu
şekildedir:
Hissedarın Adı Hisselerin Değeri (TL) Ortaklık Payı
(%)
Hisse
Grubu
Automobiles Peugeot S.A. 4.362.831.000,000 60 A
Kıraça Otomotiv Sanayi ve
Ticari Yatırımları A.Ş.
2.908.464.000.000
40
B
İnan KIRAÇ 30.000.000 B
Macit AKMAN 30.000.000 B
Gündüz KÖSEMEN 30.000.000 B
Toplam 7.271.385.000.000 100
Buna göre, Automobiles Peugeot halihazırda Peugeot Otomotiv'in (A) Grubu
hisselerini elinde bulundurmaktadır. Bu hisseler, anılan şirketin sermayesinin %60'ını
temsil etmektedir. İşlem öncesi, Peugeot Otomotiv ana sözleşmesi (8. ve
15. maddeler) uyarınca, (A) Grubu hisseleri elinde bulunduran hissedarlar
(Automobiles Peugeot), yönetim kurulunun 6 üyesinden 4'ünü seçme hakkına
sahiptir. Öte yandan şirket ana sözleşmesi gereği (A) ve (B) grubu hisseler imtiyazlıdır.
Yönetim kurulu ilk başkanı (B) grubu hissedarları arasından ve Başkan vekili (A)
grubu hissedarları arasından, Yönetim Kurulu tarafından seçilmektedir. (Bu
düzenleme yönetim kurulunun sadece ilk başkanı için geçerli olup, teşebbüsün hali
hazırdaki yönetim kurulu başkanı Peugeot’nun yönetim kurulu üyeleri arasından
seçilmiştir). Ayrıca Şirket Genel Müdürü ve Finans Müdürü (A) Grubu hissedarları
tarafından gösterilen adaylar arasından, Şirket Satış Müdürü ise (B) Grubu
hissedarları tarafından gösterilen adaylar arasından seçilmektedir. (B) Grubu
hissedar konumundaki Kıraça Otomotiv'in şirkette sadece satış müdürünü
belirleyebilme yetkisi bulunmaktadır. Bu çerçevede şirketin yönetimine ilişkin
kararların asıl olarak (A) grubu hisseleri elinde bulunan hissedar Automobiles
Peugeot tarafından alındığı anlaşılmaktadır.
Bunların dışında şirketin ana sözleşmesinin ağırlaştırılmış karar nisabı başlıklı
17. maddesinin (d) bendinde bazı kararlarda 5 yönetim kurulu üyesinin müspet
oyuna ihtiyaç duyulduğu belirtilmektedir. Söz konusu kararlar, şirketin esas
mukavelesinin çeşitli hükümlerinin değiştirilmesine, şirketin sermaye artırımına,
4 REKABET KURUMU
şirketin hissedarlarına veya üçüncü şahıslara borç verilmesine ya da kefil
olunmasına ve şirketin feshine dair kararlardır. Söz konusu kararların şirketin
yönetimine ilişkin stratejik konulara ait olmadığı açıktır.
Bir ortak girişimin kurucularca ortaklaşa kontrol edildiğinin kabul edilebilmesi
için tarafların ortak girişimin stratejik kararlarını veto etme hakkının olması gerekir.
Veto yetkisi şirketin işletme politikalarına ilişkin stratejik kararları kapsamalıdır.
Stratejik ticari kararlara; bütçenin onaylanması, yeni ya da büyük çaplı
yatırımlara girişilmesi, yönetim kurulunun ve üst düzey yöneticilerin atanması,
faaliyet planının onaylanması, örnek olarak sayılabilir. Şirket ana sözleşmesi gereği
(8/d ve 4. maddeler) Kıraça, Peugeot Otomotiv’in yalnızca satış müdürünü belirleme
yetkisine sahiptir ve satış müdürü şirketin stratejik ticari kararlarına etki edecek
nitelikte bir üst düzey yönetici olarak değerlendirilmemektedir. Bu çerçevede
başvuru konusu işlem öncesi, Automobiles Peugeot’nun Peugeot Otomotiv'in
hisselerinin çoğunluğunu ve kontrolünü elinde bulundurduğu, dolayısıyla devir
işlemine konu olan şirketin bir ortak girişim olmadığı kanaatine varılmıştır.
Bildirim konusu işlemde, devir öncesinde Kıraça Grubu’nun sahip olduğu
Peugeot Otomotiv sermayesinin % 40’ını oluşturan (B) Grubu hisseler Automobiles
Peugeot’ya devredilmektedir. Devredilen şirketin söz konusu işlem sonrası hissedarlık
yapısı aşağıdaki gibi olacaktır:
Hissedarın Adı Hisselerin Değeri (TL)
Automobiles Peugeot S.A. 7.271.384.980.000
Christian Delous 5.000
Giles Robert 5.000
David Rio 5.000
Patrick Pouchelon 5.000
Toplam 7.271.385.000.000
Hisse devri öncesinde, Automobiles Peugeot, Peugeot Otomotiv'in çoğunluk
hisselerini elinde bulundurduğundan hisse devri, bu şirkette herhangi bir kontrol
değişikliğine yol açmayacaktır. Bu sebeple, bildirimi yapılan işlem 1997/1 Sayılı
Tebliğ kapsamında bir işlem değildir.
H.2.2. Kıraça Grubu Bayilerinin Bazı Taşınabilir ve Taşınmaz Varlıkları ile
Belirli Anlaşmalarının Peugeot Otomotiv'e Devredilmesi
Bildirimde yer alan ikinci işlemde, Kıraça Grubu bayilerinin bazı taşınabilir ve
taşınmaz varlıkları ve belirli anlaşmaları Peugeot Otomotiv'e devredilmektedir. Söz
konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ'in birleşme ve devralma sayılan hallerin
belirlendiği 2. maddesinin (b) bendinde, “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer
bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da
kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol
etmesi” olarak tanımlanan bir devralmadır.
Anılan Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde yer alan,
“birleşme veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin tamamında veya bir
bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini
aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk
5 REKABET KURUMU
Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü izne
tabi birleşme ve devralmalara pazar payı ve ciro eşiği getirmiştir.
İşlemin taraflarından Peugeot Otomotiv'in 2001 yılı cirosu,
………………………… TL, Kıraça Grubu’nun ise …………………….. TL olarak
gerçekleşmiştir. Dolayısıyla tarafların ciroları toplamı ilgili Tebliğ'de düzenlenen eşiği
aşmaktadır. Bu çerçevede söz konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında
Rekabet Kurulu’undan izin alınması gereken bir işlemdir.
Peugeot Otomotiv, yetkili bayilerine binek otomobil ve hafif ticari araç
sağlamakta olup, yetkili bayileri de bu araçları son kullanıcılara satmaktadır. Diğer
bir ifadeyle, Peugeot Otomotiv toptan satış faaliyetlerinde bulunurken, yetkili bayiler
son kullanıcılara yönelik perakende satış yapmaktadır. Kıraça Grubu Bayileri de
diğer yetkili bayilerle birlikte, Peugeot Otomotiv'den temin ettikleri binek otomobilleri
ve hafif ticari araçları satmaktadır.
Taşınabilir malların satışına ilişkin işlemler çerçevesinde, Peugeot Otomotiv
Kıraça Grubu Bayileri’yle olan bayilik ilişkilerine son vermektedir. Böylece, Peugeot
Otomotiv Kıraça Grubu bayilerinin bulunduğu 4 ilde (Ankara, İstanbul, Bursa,
Antalya) son kullanıcıya satışı bölgelerdeki diğer bayilerinin yanında kendisi de
üstlenmektedir.
Hisseler dışındaki varlıkların devri sonrasında, tüzel kişilikleri devam
edecek olan Kıraça Grubu Bayileri, Peugeot marka araç bayiliği ve bu araçlara
ilişkin olarak servis işi yapmayacaklardır. Öte yandan, Kıraça Grubu Bayileri,
Peugeot marka araçların yedek parçaları da dahil olmak ve fakat bununla sınırlı
olmamak üzere yedek parça satış işleriyle iştigal edeceklerdir.
Dosya mevcudu bilgilere göre söz konusu işlem sonucunda Peugeot
Otomotiv’in, dağıtım ağının alt seviyelerinde bulunan bayilerin taşınır taşınmaz
malvarlıklarını devralmak suretiyle bayilik faaliyetlerine başlayarak dikey bir
bütünleşme içerisine gittiği anlaşılmaktadır. Bildirime konu işlem bu yönüyle marka
içi rekabeti olumsuz yönde etkileyebilecektir. Öte yandan, malvarlığı devralınan
bayiler devir işlemi öncesinde Peugeot Otomotiv’in %40’lık hissesini elinde
bulunduran Kıraça Grubu’nun kontrolünde bulunan bayilerdir. Bu nedenle, her ne
kadar Kıraça Grubu işlem öncesinde Peugeot Otomotiv’in kontrolüne sahip olmasa
da, ortaklık yapısı bakımından dağıtıcı Peugeot Otomotiv ve Kıraça Grubu bayileri
arasında halihazırda dikey bir bütünlük olduğu ve bildirim konusu işlemin bu yapıda
önemli bir değişikliğe neden olmayacağı açıktır. Ayrıca malvarlıkları devre konu olan
Kıraça bayileri, 46 bayiden oluşan Peugeot Otomotiv dağıtım sisteminin satış hacmi
bakımından yalnızca %…..’lik bir bölümünü oluşturmakta olup, işlemin etki
doğuracağı 4 ilde aynı dağıtım sistemi içerisinde alternatif yetkili bayiler
bulunmaktadır. Bu nedenle işlem sonucunda diğer bayilerin faaliyetlerinin marka içi
rekabetin devam etmesini sağlayacağı açıktır.
Bunların yanı sıra, 40’ı aşkın teşebbüsün faaliyet gösterdiği ve markalar arası
rekabetin oldukça yoğun bir biçimde yaşandığı ilgili pazarda Peugeot’nun
2002 yılında sahip olduğu binek araçlardaki %……’lik, ticari araçlarda ise %……’lük
pazar payları dikkate alındığında da, bildirime konu işlemin bir hakim durum
6 REKABET KURUMU
yaratılması veya bir hakim durumun güçlendirilmesi sonucuna yol açmayacağı ve bu
nedenle işleme izin verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
I- SONUÇ
Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmelerin doğrultusunda;
1- Kıraça Otomotiv Sanayi ve Ticari Yatırımlar A.Ş.’nin Peugeot Otomotiv Pazarlama
A.Ş.'de sahip olduğu (B) Grubu hisselerin Automobiles Peugeot SA’ya devredilmesi
işleminin, devre konu teşebbüsün kontrolünde bir değişiklik olmaması nedeniyle
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkındaki Tebliğ kapsamında bir birleşme veya devralma işlemi olmadığına,
2- Kıraça Grubu’nun kontrolünde bulunan Karsat Otomotiv Pazarlama ve Ticaret
A.Ş., Karsat Otomotiv Pazarlama ve Ticaret A.Ş. Bursa Şubesi, Karpej Otomotiv
Pazarlama ve Ticaret A.Ş., Karsat Antalya Otomotiv Pazarlama ve Ticaret A.Ş.
unvanlı yetkili bayilerin bazı taşınabilir ve taşınmaz varlıkları ile belirli anlaşmalarının
Peugeot Otomotiv Pazarlama A.Ş.'ye devredilmesi işleminin 1997/1 Sayılı Tebliğ
kapsamında bir devralma işlemi olduğuna, ancak söz konusu işlemin hakim durum
yaratılması veya bir hakim durumun güçlendirilmesi sonucuna yol açmayacağı
kanaati ile, bu nedenle işleme izin verilmesi gerektiğine, OY BİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy