1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2002-2-52
Karar Sayısı : 03-28/348-148
Karar Tarihi : 1.5.2003
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK (Başkan Y.)
Üyeler : A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Tuncay SONGÖR, Kublay ATASAYAR,
M. Sıraç ASLAN
B- RAPORTÖRLER: Hakan BİLİR, A.Ogün SARI, Ekrem KALKAN, Adnan AKGÜN
C- ŞİKAYET EDEN: - İş-Tim Mobil Telekomünikasyon Hizmetleri A.Ş.
Abdi İpekçi Cad. No: 75 Maçka/İstanbul
D- HAKKINDA İNCELEME YAPILAN
- Telsim Mobil Telekomünikasyon Hizmetleri A.Ş.
Mehmet Akif Mah. Star Sok. No: 2 İkitelli/İstanbul
E- DOSYA KONUSU: Telsim Mobil Telekomünikasyon Hizmetleri A.Ş.'nin
Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. lehine daha düşük görüşme ücreti uygulamak
suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal ettiği iddiası.
F- İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda özetle; Telsim Mobil Telekomünikasyon
Hizmetleri A.Ş. (Telsim)’nin kendi şebekesinden diğer operatör şebekelerine giden
çağrılarda karşılıklılık bulunmaksızın Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. (Turkcell)
lehine belirli oranda indirim uyguladığı, ancak İş-Tim Mobil Telekomünikasyon
Hizmetleri A.Ş. (Aria) ve Aycell Haberleşme ve Pazarlama Hizmetleri A.Ş.
(Aycell)'nin şebekelerine giden çağrılar için ise herhangi bir indirim uygulamadığı,
bu anlamda Telsim’in söz konusu uygulamalarının pazara yeni girişlerin
engellenmesine yönelik olduğu belirtilerek, aboneler arasında ayrımcılık içermesi
nedeniyle söz konusu uygulamalara son verilmesi gerektiği talep edilmiştir
G- DOSYA EVRELERİ: Telekomünikasyon Kurumu tarafından gönderilen ve
23.7.2002 tarih ve 3269 sayı ile Kurum kayıtlarına giren İş-Tim Mobil
Telekomünikasyon Hizmetleri A.Ş. imzalı başvuru üzerine hazırlanan 7.10.2002 tarih
ve 2002-2-68/BN-02-HB Bilgi Notu Rekabet Kurulu’nun 18.10.2002 tarih ve
02-63/792-M sayılı toplantısında görüşülmüş ve soruşturma açılmasına gerek olup
olmadığının belirlenmesi amacıyla 4054 sayılı Kanun’un 40/1. maddesi uyarınca
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
6.11.2002 tarihi itibarıyla hakkında önaraştırma açılan konularda; 12.01.2003
tarihi itibarıyla ise düzenlenen 9.12.2002 tarih ve 2002-2-52/ÖA-02-HB sayılı
önaraştırma raporu hakkında Telekomünikasyon Kurulu’nun görüşü talep edilmiştir.
2 REKABET KURUMU
Telekomünikasyon Kurulu, Rekabet Kurumu kayıtlarına 26.12.2002 tarih,
9815 sayı ve 25.3.2003 tarih ve 2397 sayı ile intikal eden yazılarıyla konuya ilişkin
görüşünü göndermiştir.
20.3.2003 tarih ve 03-18/212-M sayılı Kurul toplantısında ise 4054 sayılı
Kanun'da öngörülen karar yeter sayısının bulunmaması nedeniyle konu hakkında bir
işlem yapılamayacağına ve konunun gerekli nisap oluşuncaya kadar Kurul
gündeminde tutulmasına karar verilmiştir.
9.12.2002 tarih ve 2002-2-52/ÖA-02-HB sayılı önaraştırma raporu ile
Telekomünikasyon Kurulu’nun görüşleri Kurul’un 10.4.2003 tarih ve 03-23/283-M
sayılı toplantısında ele alınarak; gündemde yer alan ve ortak noktaları bulunması
sebebiyle birlikte görüşülmeye açılmış olan tüm konulara ilişkin her bir şikayet ile
ilgili inceleme ve araştırma sonuçları tasnif edilerek, rekabet ihlali olduğu yönünde
tespit ve değerlendirme bulunmadığından şikayetin reddini gerektiren ve ayrıca
soruşturma açılması yönünde ciddi ve yeterli bulgunun mevcut olduğu sonuçların,
somut isnatlar belirtilerek ayrı ayrı ve alınacak kararlara esas teşkil etmek üzere her
şikayet konusuna göre tefrik edilmiş metinler halinde, hukuki dayanak ve gerekçeleri
de belirtilerek Kurul gündemine ayrı önergeler ile getirilmesine karar verilmiştir.
Bu karar üzerine hazırlanan 22.4.2003 tarih ve 2002-2-52/B.N.-03-H.B. sayılı
bilgi notu, 28.4.2003 tarih ve REK.0.06.00.00/44 sayılı Başkanlık önergesi ile
Kurul’un 03-28 sayılı toplantısında görüşülerek karar verilmiştir.
H- RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: Dosya konusu işlemle ilgili olarak;
- Telsim’in uygulamış olduğu, Turkcell şebekesine giden çağrılar ile diğer şebekelere
giden çağrılar arasında farklı fiyatlara mukabil Turkcell’in sadece şebeke içi ve
diğer operatörler olarak iki farklı fiyat kategorisine sahip olduğu ve bu nedenle
aralarında uyumlu eylem niteliğinde herhangi bir bulguya rastlanmadığı,
- Telsim’in "GSM Hizmetleri" pazarında hakim durumda olmadığı ve bu nedenle
uyguladığı fiyat politikasının 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi anlamında rekabet
ihlali oluşturabilecek bir uygulama olmadığı
bu nedenlerle şikayet konusuna yönelik soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade
edilmiştir.
I- YAPILAN TESPİTLER VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Şikayet konusu olan Telsim’den; Turkcell, Telsim, Aria ve PSTN’e doğru
yapılan çağrıların dakika ücretlerine ilişkin tarifelerin incelenmesinden, Turkcell’e
çağrı yapılması durumunda uygulanan tarifeler ile Telsim şebeke içi yapılan çağrılar
arasında fark bulunmadığı, Aria ile PSTN’e doğru yapılan çağrıların dakika
ücretlerinin bu tarifelere oranla daha yüksek belirlendiği anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan prepaid (ön ödemeli) kartlara bakıldığında ise PSTN, Aria ve
Aycell’e doğru yapılan çağrılar ile Turkcell’e yapılan çağrılar arasında “Normal” tarife
sınırında herhangi bir fark olmayıp 720.000 TL/dk öngörülmesine karşın, Advantage
Class tarifesinde indirimli saatler ve hafta sonu seçeneğinde Turkcell’e doğru
yapılacak çağrılar için 360.000 TL/dk öngörülmüştür. Bu rakam yine Telsim’e doğru
yapılacak olan aramalarda Advantage Class tarifesindeki TL/dk ücretine eşittir.
3 REKABET KURUMU
Burada da faturalı hatlarda olduğu gibi Turkcell’e yapılacak olan aramalar şebeke içi
gibi ücretlendirilmiştir.
Turkcell tarafından yönlendirilen çağrılarda ise yine şebeke içi
ücretlendirmelerde -Telsim’den farklı olarak- kategoriler şebeke içi ve yurtiçi
aramalar şeklinde biçimlendirilmiş ve Turkcell dışındaki operatörlere yapılan çağrılar
arasında herhangi bir fark gözetilmemiştir. Turkcell’in farklı tarife paketlerinde genel
olarak gözlenen, şebeke içi görüşmelere indirim uygulanması diğer tarifelerinde ise
şebeke içi tarifeye oranla daha yüksek bir tarife uygulanmasıdır.
Başvuru değerlendirildiğinde Telsim’in eylemlerinin rekabet mevzuatı
bağlamında “hakim durumun kötüye kullanılması” ve “Turkcell ile birlikte uyumlu
eylem” başlıkları altında değerlendirilebileceği görülmüştür. Her iki konu başlığında
da şikayetin esası, piyasaya girmeye çalışan firmaların girişlerinin engellenmesi
veya teşebbüslerin pazar dışına çıkartılmaya çalışılması olarak özetlenebilir.
I.1. Hakim Durum Değerlendirmesi
Yapılan şikayette, Telsim tarafından uygulanan arabağlantı ücretlerinden
farklı olarak Turkcell’e daha düşük olan Telsim’in şebeke içi tarife fiyatının
uygulanmasının ayrımcılık olduğu iddia edilmektedir.
Telsim’in GSM operatörü diğer iki rakibi Aycell ve Aria’ya ve PSTN
abonelerine yapılan çağrıların ücreti konusunda ayrımcılık yapıyor olmasının,
rekabeti bozucu etkilere sahip olması ve bunun akabinde eylemlerinin 4054 sayılı
Kanun uyarınca yasaklanması, Telsim’in aynı Kanun uyarıca hakim durumda kabul
edilip edilmemesine bağlıdır. Telsim, GSM hizmetleri pazarında yaklaşık %…..’lük
pazar payına sahiptir. Turkcell’in %…..’lık pazar payı ile en büyük operatör olduğu
bu pazarda, Telsim’in -pazar payı haricindeki diğer kriterler ile birlikte- hakim
durumda olmadığı görülmektedir.
I.2. Uyumlu Eylem Değerlendirmesi
Fiyat tarifelerini operatörler bazında farklılaştırarak, rakiplerini piyasa dışına
itme eyleminin bir diğer aracı, başka bir operatör ile karşılıklı olarak bu eylemi
yapmak olabilir. Bir başka deyişle Telsim’in Turkcell’e düşük ücret uygulamasının
yanı sıra Turkcell’in de aynı şekilde davranması, piyasaya sonradan giren
operatörleri zor durumda bırakabilecektir.
Ancak yapılan incelemelerde, Telsim’in, Turkcell dışındaki operatörlere
şebekeler arası yüksek ücret tarifesi, Turkcell’e ise kendi şebeke içi fiyatı üzerinden
tarife uygulamasına, Turkcell tarafından aynı biçimde karşılık verilmediği
görülmektedir. Turkcell’in fiyatlandırmalarına bakıldığında, operatörler arasında bir
ayrım yapmadığı, tarifelerini şebeke içi ve diğer operatörler olarak iki farklı
kategoride düzenlediği ve Telsim’e yapılan çağrıları da diğer operatörler
kategorisinde ele aldığı görülmektedir. Bu anlamda Telsim ve Turkcell arasında,
sadece şikayet konusu tarife bakımından uyumlu eylem olarak nitelendirilebilecek bir
uygulama tespit edilememiştir.
Yukarıdaki bilgiler doğrultusunda, Telsim’in şikayet konusu tarifesinin
4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddesi kapsamında ihlal oluşturmadığı kanaatine
varılmıştır.
4 REKABET KURUMU
J- SONUÇ
Yukarıda yer verilen tespitler ve yapılan değerlendirmeler doğrultusunda,
Telsim'in, Turkcell dışındaki operatörlere şebekeler arası yüksek tarife uygularken,
Turkcell’e giden çağrılara daha düşük olan kendi şebeke içi tarifesi uygulamasının,
pazara giriş engeli yarattığı yolundaki şikayet, 4054 sayılı Kanun çerçevesinde
incelenmiş olup;
- Telsim'in hakim durumda bulunmaması nedeniyle, bahse konu fiyatlandırma
eyleminin 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi anlamında rekabet ihlali oluşturabilecek
bir uygulama olmadığı,
- Turkcell’in fiyatlandırmalarında, Telsim’in yaptığı biçimde, Telsim veya diğer
telekomünikasyon operatörleri arasında farklı bir tarife uygulamasına gitmediği göz
önüne alındığında, yalnızca şikayet konusu tarife ile ilgili olarak, iki teşebbüs
arasında uyumlu eylem niteliğinde şüpheye yol açacak herhangi bir bulguya
rastlanmadığı ve bu anlamda 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilmediği
sonuç ve kanaatine varılarak, şikayet konusuna yönelik soruşturma açılmasına
gerek bulunmadığına OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy