Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2003-1-24
Karar Sayısı : 03-42/483-M
Karar Tarihi : 12.6.2003
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK (Başkan Y.)
Üyeler : A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin
KALDIRIMCI, Kublay ATASAYAR, Süreyya ÇAKIN
B- SORUŞTURMA HEYETİ
Başkan : A. Ersan GÖKMEN,
Raportörler : Aydın ÖZTUNALI, Hilal YILMAZ, Özgür BAL,
Oğuzcan BÜLBÜL, Müge ÖZERCAN
C- HAKKINDA İNCELEME YAPILAN:
Lafarge Beton A.Ş.
Darıca Taşliman Mevkii 41700 Gebze / Kocaeli
D- DOSYA KONUSU: 24.4.2003 tarih, 03-27/325-M sayılı Kurul kararı ile Ege
Bölgesi hazır beton pazarında yürütülmekte olan soruşturma çerçevesinde
Kurum yetkili raportörlerinin yerinde inceleme yapmalarının
tamamlanmasının Lafarge Beton A.Ş. tarafından engellenmesi nedeniyle adı
geçen teşebbüse para cezası verilmesine dair Soruşturma Heyeti
önergesinin görüşülmesi.
E- İDDİALARIN ÖZETİ: 24.4.2003 tarih, 03-27/325-M sayılı Kurul kararı
çerçevesinde, 3.6.2003 tarihinde yerinde inceleme yapmak üzere gidilen Lafarge
Beton A.Ş.'de raportörler tarafından alınmak istenen belge fotokopilerinin
verilmemesi suretiyle incelemenin tamamlanmasının engellenmesi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 5.6.2002 tarih, 2519 sayı; 5.6.2002
tarih, 2529 sayı; 4.11.2002 tarih, 4749 sayı; 15.11.2002 tarih, 4913 sayı;
9.12.2002 tarih, 5235 sayı; 10.1.2003 tarih, 128 sayı ve 7.2.2003 tarih, 610 sayı
ile intikal eden muhtelif şikayet dilekçelerinde, Ege bölgesinde faaliyet gösteren
hazır beton üreticilerinin 4054 sayılı Kanunu ihlal ettiklerinin iddia edilmesi
üzerine 20.2.2003 tarih ve 03-11/119-M sayılı Kurul kararı doğrultusunda
hazırlanan 8.4.2003 tarih, 2003-1-24/ÖA-03-AÖ sayılı Önaraştırma Raporu,
03-42/483-M
2
Kurulun 24.4.2003 tarih, 03-27 sayılı toplantısında görüşülmüş ve 03-27/325-M
sayılı karar ile ilgili teşebbüsler hakkında soruşturma açılmıştır.
Anılan soruşturma kararı çerçevesinde, yetkili raportörlerce gidilen Lafarge Beton
A.Ş.'de yerinde incelemenin tamamlanmasının Şirket yetkililerince engellenmesi
karşısında 4054 sayılı Kanunun ilgili maddeleri uyarınca belge fotokopilerinin
Kuruma gönderilmesi ve cezai işlem uygulanması konuları, 5.6.2003 tarih ve
REK.0.02.00.01/129 sayılı Soruşturma Heyetinin önergesi ile 10.6.2003 tarihli,
03-41 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 03-41/461-M sayıyla;
1- Kurum yetkili raportörlerince 3.6.2003 tarihinde gidilen ve Darıca Taşliman
Mevkii, 41700 Gebze/KOCAELİ adresinde bulunan Lafarge Beton A.Ş.’nde,
Agrega ve Beton Grubu Başkanının odasında yapılan yerinde incelemede
verilmediği için kapakları mühürlenerek adı geçen Şirkette bırakılan 6 adet zarf
içinde bulunan ve toplam 766 parçadan oluşan belge fotokopilerinin, kararın
Lafarge Beton A.Ş.’ye tebliğinden itibaren 3 gün içinde açılmamış olarak Rekabet
Kurumuna iletilmesine,
2- İdari para cezasına ilişkin oylamada ise, 4054 sayılı Kanunun 51. maddesinde
öngörülen karar yeter sayısı oluşmadığından, anılan maddenin ikinci fıkrasında
öngörülen yöntemin izlenmesine
OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Bu defa 03-42 sayılı Kurul toplantısında 4054 sayılı Kanunun 51. maddesinin
ikinci fıkrası uyarınca ceza yönüyle konu yeniden ele alınmıştır.
G- SORUŞTURMA HEYETİNİN GÖRÜŞÜ: 3.6.2003 tarihinde Lafarge Beton
A.Ş.'de yapılan yerinde incelemenin tamamlanmasının engellenmesi nedeniyle,
Lafarge Beton A.Ş. hakkında 4054 sayılı Kanunun 17. maddesinin (d) bendi
uyarınca, mühürlü zarflarda şirkette bırakılan 766 sayfa belgenin Rekabet
Kurumuna gönderilmesine kadar süreli para cezasının başlatılması ve işletilmesi
gerektiği ifade edilmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Yerinde inceleme sırasında, raportörlerce soruşturmanın yürütülmesi için gerekli
görülen 766 parçadan oluşan belge fotokopileri Lafarge A.Ş. yetkilileri tarafından
teslim edilmemiştir.
Ancak 03-41/461-M sayılı Rekabet Kurulu kararında açıklandığı üzere, Şirket
yetkililerince fotokopileri verilmeyen belgeler soruşturmanın seyrini
etkileyebilecek niteliktedir.
4054 sayılı Kanunun 15. maddesi uyarınca Kurul yerinde incelemeyi, emrinde
çalışan uzmanlar eliyle yapmaktadır.
03-42/483-M
3
Ayrıca "Rekabet Kurumu Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik"in
"Soruşturmada Delillerin Toplanması" başlıklı 60. maddesinde; görevlendirilen
Kurul üyesi ve raportörlerden oluşan bir heyetin, soruşturma safhasında Kanunun
14. maddesinde düzenlenen bilgi isteme ve 15. maddesinde düzenlenen yerinde
inceleme yetkilerini kullanabileceği, verilecek bu süre içinde gerekli görülen
evrakın gönderilmesi ve her türlü bilginin verilmesinin taraflardan ve ilgili diğer
yerlerden istenebileceği kurala bağlandığından, görevlendirilen heyette yer alan
raportörlerin Kanunun 15. maddesinde belirlenen yetkileri kapsamında bilgi ve
belge istemişlerdir.
Görevlendirilen raportörlerin yetki belgelerinde de; yerinde incelemenin konusu,
amacı ve yerinde inceleme sırasında gerekli gördükleri her türlü bilgi ve belgeyi
alabilecekleri ifade edilmiştir.
Soruşturma ile ilgili görülen bazı belgelerin fotokopileri verilmeyerek, yapılan
incelemenin tamamlanması engellenmiş ve söz konusu engellemeye ilişkin
olarak ileri sürülen nedenler hukuken kabul edilebilir nitelikte bulunmamıştır.
Kanunun 16. maddesinin birinci fıkrası (b) bendinde ise, Kurul kararı ile bilgi
isteme veya yerinde inceleme hallerinde eksik, yanlış veya yanıltıcı bilgi verildiği
takdirde, teşebbüs niteliğindeki gerçek ve tüzel kişilerle teşebbüs birlikleri ve/veya
bu birliklerin üyelerine para cezası verileceği hükmü düzenlenmiştir. Söz konusu
para cezasının miktarı, 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 28.7.1999 tarih ve 4421
sayılı Kanun ile değişik Ek 2. maddesindeki usule göre 4.623.805.000-
(Dörtmilyaraltıyüzyirmiüçmilyonsekizyüzbeşbin) TL olarak tespit edilmiş olup,
2003/1 sayılı Tebliğ ile 25.2.2003 tarih, 25031 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak ilan edilmiştir. Bu çerçevede ilgili Kanun hükmü uyarınca Lafarge
Beton A.Ş. hakkında 2003/1 sayılı Tebliğ ile ilan edilen miktarda idari para cezası
uygulanması gerekmektedir.
İ- SONUÇ
Yapılan değerlendirmeler sonucunda;
1) Ege bölgesi hazır beton pazarında faaliyet gösteren teşebbüsler ile ilgili
iddialara ilişkin olarak başlatılan soruşturmayı yürütmek üzere Kurul kararı ile
görevlendirilmiş olan raportörlerin, kimliklerini ve yetki belgelerini ibraz etmelerine
karşın yukarıda belirtilen işyerinde 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanunun 15. maddesi ile "Rekabet Kurumu Çalışma Usul ve Esasları Hakkında
Yönetmelik"in 60. maddesi uyarınca yapılan incelemenin tamamlanmasının
soruşturma ile ilgili görülen bazı belgelerin kopyaları verilmeyerek engellendiğinin
sabit olduğu ve söz konusu engellemeye ilişkin gerekçenin ilgili Kanun hükmünün
sarahati karşısında hukuken kabul edilebilir olmadığı gözönüne alınarak, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun “Para Cezaları” başlıklı 16.
maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve 25.2.2003 tarih, 25031 sayılı Resmi
03-42/483-M
4
Gazete’de yayımlanan 2003/1 sayılı Rekabet Kurulu Tebliği uyarınca; Lafarge
Beton A.Ş.'nin, Kurul kararı ile bilgi isteme veya yerinde inceleme hallerinde
eksik, yanlış veya yanıltıcı bilgi verilmesi halleri için 2003/1 sayılı Tebliğ ile
belirlenen 4.623.805.000. (Dörtmilyaraltıyüzyirmiüçmilyonsekizyüzbeşbin) TL.-
para cezası ile cezalandırılmasına OY ÇOKLUĞU ile;
2) 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 16. maddesinin üçüncü
fıkrası ve 2003/1 sayılı Rekabet Kurulu Tebliği uyarınca, istenen belgelerin
verilmesi gereken tarihte adıgeçen teşebbüsün yönetim kurulunda görevli
şahıslara da idari para cezası verilmesi ile ilgili olarak yapılan oylamada, 4054
sayılı Kanunun 51. maddesinde öngörülen karar yeter sayısının oluşmadığı
anlaşıldığından, anılan maddenin ikinci fıkrasında öngörülen yöntemin
izlenmesine OY BİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
03-42/483-M
5
KARŞI OY GEREKÇESİ
4054 sayılı Kanun’un 15. Maddesinde, uzmanlar tarafından yapılan
yerinde inceleme sırasında teşebbüslerin her türlü evrak ve belgelerinin
incelenebileceği ve gerektiğinde suretlerinin alınabileceği hüküm altına alınmıştır.
Olayda da, yerinde inceleme sırasında bir kısım belgeler uzmanlara
verilmemiştir. Dolayısıyla 15. maddede öngörülen yerinde inceleme yapılması
engellenmiştir. Bu eylemin müeyyidesi, Kanunun 17. maddesinin (d) bendinde
özel olarak düzenlenmiş olup süreli para cezasını gerektirmektedir. Bu
müeyyidenin amacı da, belgeler verilinceye kadar geçen her gün için süreli para
cezası uygulamak suretiyle belgelerin verilmesini sağlamaktır. Madde
gerekçesinde de bu husus açıkça belirtilmiştir.
Kanunun 16/1-b maddesinde ise yerinde inceleme halinde eksik, yanlış
veya yanıltıcı bilgi verilmesi halinde maktu para cezası uygulanması
öngörülmüştür. Bu maddenin uygulanabilmesi için verilen bilginin; eksik, yanlış
veya yanıltıcı olduğunun daha sonra başka belge ve bilgilere göre belirlenmiş
olması gerekir. Yani olması gereken bilgi belirlendikten sonra, önceki bilginin
eksikliği, yanlışlığı veya yanıltıcılığı anlaşılabilecektir. İşte o zaman 16/1-b.
maddeye göre maktu para cezası verilmesi ile bu eylemi gerçekleştiren
cezalandırılmış olacaktır ve ondan sonra yapılacak bir işlem kalmayacaktır. Oysa
olayımızda, yerinde incelemede verilmeyen belgelerin temin edilmesi
gerekmektedir. Bu da ancak belgeler verilene kadar uygulanacak süreli para
cezası ile sağlanabilecektir.
Yerinde inceleme sırasında, varlığı belli olan ve uzmanlarca görülen
belgelerin suretlerinin uzmanlara verilmemiş olması, 16/1-b. maddedeki eksik
veya yanlış bilgi verilmesi olarak değerlendirilemeyeceğinden, sözü edilen
eyleme Kanun’un 17/d. bendi uyarınca süreli para cezası uygulanması gerektiği
düşüncesiyle Rekabet Kurulunun 12.6.2003 tarih, 03-42/483-M sayılı kararına
katılmıyoruz.
Mustafa PARLAK A. Ersan GÖKMEN
Başkan Y. Kurul Üyesi
R. Müfit SONBAY Kublay ATASAYAR
Kurul Üyesi Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy