Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2002-4-34 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 03-43/489-211
Karar Tarihi : 17.6.2003
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK (Başkan Y.)
Üyeler : A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
Kublay ATASAYAR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B- RAPORTÖRLER : Serpil ÇINAROĞLU, Uygar GAZİOĞLU
C- BAŞVURUDA BULUNAN: Mais Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş.
Temsilcisi: Av. Ayhan ÖZSARAÇOĞLU
Büyükdere Cd. No:175
34394 Levent/İstanbul
D- TARAFLAR : - Mais Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş.
Büyükdere Cd. No:175 80794 Levent/İstanbul
- Dağıtım ve Yetkili Bayilik Sözleşmesi'ne taraf bayiler
E- DOSYA KONUSU: Mais Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş. (Mais) ile
bayileri arasında akdedilen dağıtım ve yetkili satıcılık, dağıtım ve tali yetkili
satıcılık (konsinye satışlar için), dağıtım ve tali yetkili satıcılık (ödemeli
satışlar için), yetkili servis ve yetkili mekanik servis sözleşmelerine menfi
tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: - Kurum kayıtlarına 15.2.2002 tarih, 798 sayı ile giren
başvuru üzerine, hazırlanan 24.7.2002 tarih ve 2002-4-34/MM-02-SÇ sayılı
Muafiyet Ön İnceleme Raporu Kurul’un 1.8.2002 tarihli toplantısında
görüşülmüş, konuya ilişkin olarak hukuk müşavirliği tarafından ve ilgili dairece
ek çalışma yapılmak ve rapor metninde yer verilmekle beraber “sonuç”
bölümünde özetle ifade edilerek öngörülen değişiklikler karara esas teşkil
edecek şekilde sarahatle belirtilmek üzere, dosya konusunun incelemeye
alınmasına 02-46/566-Mİ sayı ile karar verilmiştir.
- 26.9.2002 tarihli toplantısında ise Kurul, teşebbüsün 17.8.2000 tarihli ilk
başvurusu ile 15.2.2002 tarihli başvurusunun birleştirilmesine karar vermiştir.
03-43/489-211
2
- 31.10.2002 tarihli Kurul toplantısına sunulan Hukuk Müşavirliği görüşünün
24.7.2002 tarih ve 2002-4-34/MM-02-SÇ sayılı rapor ve 25.10.2002 tarihli bilgi
notu ile birlikte değerlendirilmesi sonucunda; Hukuk Müşavirliği’nin konuyla ilgili
02.09.2002 tarih ve 413 sayılı mütalaasında yer verilen görüşler dikkate
alınarak, bildirim konusu bazı sözleşmelerdeki konsinye satışa ilişkin
düzenlemelerin açıklığa kavuşturulması için ek çalışma yapılmak üzere dosya
konusunun incelemesinin devamına, 02-66/815-Mİ sayı ile karar verilmiştir.
- 28.11.2002 tarihli Kurul toplantısında “2000 ve 2002 yıllarında Kurumumuza
yapılan bildirimlerde yer alan konsinye satış sözleşmelerinin nitelik olarak
değerlendirilmesi ve rekabet hukuku bakımından aykırılık içeren yönlerinin
belirlenmesi için Başkanlıkça bir çalışma yapılarak Kurul gündemine
getirilmesine” 02-75/875-M sayı ile karar verilmiştir.
- Son olarak, Mais ile bayileri arasında akdedilen dağıtım ve yetkili satıcılık
sözleşmeleri ile ilgili 17.8.2000 tarih, 3514 sayılı ve 15.2.2002 tarih, 798 sayılı
menfi tespit/muafiyet başvurularına ilişkin 11.6.2003 tarih, REK.0.00.02.00/401
sayılı Başkanlık önergesi, 03-43 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: Raportörler tarafından;
A. Kurum Kayıtlarına 17.8.2000 tarih ve 3514 sayı ile giren bildirime ilişkin
olarak;
1. Mais ile yetkili satıcıları arasında akdedilen Dağıtım ve Yetkili Satıcılık
Sözleşmesi, 1998/3 sayılı Motorlu Taşıtlar Dağıtım ve Servis Anlaşmalarına
İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği çerçevesinde değerlendirilmiş;
- Sözleşmenin,
a. 4. maddesi ile getirilen denetleme ve sınırlama aktif satışlara yönelik ise bu
hususun madde metninde açıkça belirtilerek pasif satışlara yönelik bir sınırlama
getirildiğine dair bir anlam doğurmayacak biçimde madde metninin yeniden
düzenlenmesi,
b. 19.1. maddesinde yer alan, “Yetkili Satıcı, satışlarda … ve diğer Yetkili
Satıcılar’ın ekonomik yaşayabilirliğini dikkate alır” şeklindeki hükmün yetkili
satıcıların fiyat rekabetini sınırlamaya yönelik olarak yorumlanabileceği, bu
nedenle söz konusu hüküm ile kastedilen haksız rekabeti önlemek ise bunun
madde metninde daha açık ifade edilmesi, aksi takdirde “diğer Yetkili Satıcılar’ın
ekonomik yaşayabilirliğini” ifadesinin çıkarılması,
c. “Yetkili Satıcı, değişikliğe uğramış olsun ya da olmasın, her türlü Renault
ürünlerini yurt dışında satamaz veya yurt dışına ihraç edemez.” şeklindeki 19.8.
03-43/489-211
3
maddesinin, pasif satışın yasaklandığı yorumuna yol açabilecek bir muğlaklık
taşıması nedeniyle, Tebliğ’e uygun biçimde yeniden düzenlenmesi
ve söz konusu düzeltmelerin Kurulca öngörülen bir süre içerisinde Kurum'a
tevsik edilmesi koşuluyla Tebliğ’in sağladığı muafiyetten yararlanabileceği,
- Sözleşmenin 28. maddesi uyarınca sözleşmenin ayrılmaz bir parçası kabul
edilen duyuru, tebliğ, el kitabı veya talimatname v.s. dokümanlarla yapılacak
düzenlemelerin rekabet mevzuatı çerçevesinde yapılması gerektiğinin ve bu
konuda tereddüt olması halinde Kurum’a bildirimde bulunulabileceğinin taraflara
tebliğ edilmesi gerektiği,
2. Konsinye ve Ödemeli sistem olmak üzere iki türü bulunan "Dağıtım ve Tali
Yetkili Satıcılık" sözleşmelerinin sonradan değiştirilerek imzalanan son hallerinin
ayrıca kuruma bildirilmiş olması sebebiyle imzalanmayan ve uygulanmayan söz
konusu sözleşmelere ilişkin olarak herhangi bir işlem yapılmasına gerek
bulunmadığı,
3. Mais ile Yetkili Servisler arasında imzalanan “Yetkili Servis Sözleşmesi” ve
Yetkili Mekanik Servisler arasında imzalanan “Yetkili Mekanik Servis
Sözleşmeleri”nin,
- 4054 sayılı Kanun'a aykırı hükümler içermeleri sebebiyle menfi tespit belgesi
alamayacağı, ancak 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti
Tebliği’ne uygun olduğu ve Tebliğin sağladığı muafiyetten yararlanabileceği,
- Yetkili Mekanik Servis Sözleşmesi’nin 8. ve Yetkili Servis Sözleşmesi'nin 19.
maddesi uyarınca tebliğ, el kitabı veya talimatname v.s. dokümanlarla yapılacak
düzenlemelerin rekabet mevzuatı çerçevesinde yapılması gerektiğinin ve bu
konuda tereddüt olması halinde Kurum’a bildirimde bulunulabileceğinin taraflara
tebliğ edilmesi gerektiği,
B. Kurum Kayıtlarına 15.02.2002 tarih ve 798 sayı ile giren bildirime ilişkin
olarak;
1. Mais ile Mais Yetkili Satıcıları arasında akdedilen Dağıtım ve Yetkili Satıcılık
Sözleşmesinin 1998/3 sayılı Tebliğ kapsamında bir sözleşme olduğu;
- Sözleşmenin,
a. 4. maddesinin, madde ile getirilen denetleme ve sınırlama aktif satışlara
yönelik ise bu hususun madde metninde açıkça belirtilerek, pasif satışlara
yönelik bir sınırlama getirildiğine dair bir anlam doğurmayacak biçimde yeniden
düzenlenmesi,
03-43/489-211
4
b. 19.1. maddesinde yer alan “Yetkili Satıcı, satışlarda … ve diğer Yetkili
Satıcılar’ın ekonomik yaşayabilirliğini dikkate alır” şeklindeki hükmün yetkili
satıcıların fiyat rekabetini sınırlamaya yönelik olarak yorumlanabileceği, bu
nedenle söz konusu hüküm ile kastedilen haksız rekabeti önlemek ise bunun
madde metninde daha açık ifade edilmesi, aksi takdirde “diğer Yetkili Satıcılar’ın
ekonomik yaşayabilirliğini” ifadesinin çıkarılması,
c. “Yetkili Satıcı, değişikliğe uğramış olsun ya da olmasın, her türlü Renault
ürünlerini yurt dışında satamaz veya yurt dışına ihraç edemez.” şeklindeki 19.8.
maddesinin pasif satışın yasaklandığı yorumuna yol açabilecek bir muğlaklık
taşıdığından Tebliğ’e uygun biçimde yeniden düzenlenmesi
ve söz konusu düzeltmelerin Kurulca öngörülen bir süre içerisinde Kurumumuza
tevsik edilmesi koşuluyla Tebliğ’in sağladığı muafiyetten yararlanabileceği,
- Sözleşme'nin 28. maddesi uyarınca sözleşmenin ayrılmaz bir parçası kabul
edilen duyuru, tebliğ, el kitabı veya talimatname v.s. dokümanlarla yapılacak
düzenlemelerin rekabet mevzuatı çerçevesinde yapılması gerektiğinin ve bu
konuda tereddüt olması halinde Kurum’a bildirimde bulunulabileceğinin taraflara
tebliğ edilmesi gerektiği,
2. Renault ürünlerinin yetkili satıcı tarafından dağıtımı ve tali yetkili satıcı
tarafından yetkili satıcıdan konsinye alınmasının koşullarının düzenlendiği
“Dağıtım ve Tali Yetkili Satıcılık Anlaşması”nın, kapsamı ve içerdiği hükümler
itibarıyla 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilemeyeceği ve ayrıca menfi
tespit belgesi verilmesine gerek olmadığı,
3. Renault ürünlerinin yetkili satıcı tarafından dağıtımı ile tali yetkili satıcı
tarafından yeniden satış amacıyla alımının koşullarını düzenleyen “Dağıtım ve
Tali Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin,
- içerdiği rekabeti kısıtlayıcı hükümler itibarıyla menfi tespit alamayacağı,
dağıtım ve servisin bir arada bulunmaması sebebiyle 1998/3 sayılı Tebliğ
kapsamında da bulunmadığı, ancak 2002/2 sayılı Tebliğ çerçevesinde
değerlendirilmesinin mümkün olduğu,
- Sözleşmenin,
a. 4. maddesinin, madde ile getirilen denetleme ve sınırlama aktif satışlara
yönelik ise bu hususun madde metninde açıkça belirtilerek pasif satışlara
sınırlama getirildiğine dair bir anlam doğurmayacak biçimde yeniden
düzenlenmesi,
b. 18.1. maddesinde yer alan “Yetkili Satıcı, satışlarda … ve diğer Yetkili
Satıcılar’ın ekonomik yaşayabilirliğini dikkate alır” şeklindeki hükmün yetkili
satıcıların fiyat rekabetini sınırlamaya yönelik olarak yorumlanabileceği, bu
03-43/489-211
5
nedenle söz konusu hüküm ile kastedilen haksız rekabeti önlemek ise bunun
madde metninde daha açık ifade edilmesi, aksi takdirde “diğer Yetkili Satıcılar’ın
ekonomik yaşayabilirliğini” ifadesinin çıkarılması,
c. “Tali Yetkili Satıcı, değişikliğe uğramış olsun ya da olmasın, her türlü Renault
ürünlerini yurt dışında satamaz veya yurt dışına ihraç edemez” şeklindeki 18.8.
maddesinin, pasif satışın yasaklandığı yorumuna yol açabilecek bir muğlaklık
taşıması nedeniyle Tebliğ’e uygun biçimde yeniden düzenlenmesi,
ve söz konusu düzeltmelerin Kurulca öngörülen bir süre içerisinde Kurum'a
tevsik edilmesi koşuluyla Tebliğ’in sağladığı muafiyetten yararlanabileceği,
- Sözleşmenin 28. maddesi uyarınca sözleşmenin ayrılmaz bir parçası kabul
edilen duyuru, tebliğ, el kitabı veya talimatname v.s. dokümanlarla yapılacak
düzenlemelerin rekabet mevzuatı çerçevesinde yapılması gerektiğinin ve bu
konuda tereddüt olması halinde Kurum’a bildirimde bulunulabileceğinin taraflara
tebliğ edilmesi gerektiği,
görüşü ifade edilmiştir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. Ürün Pazarı
Bildirim konusu sözleşmelerin sağlayıcı tarafında yer alan Mais Türkiye'de
Renault marka araçların tedariğini ve bu araçlar ile bunlara yönelik yedek
parçaların dağıtımını yapmaktadır. Mais’in dağıtım ağındaki teşebbüslerle
imzaladığı sözleşmelerin kapsamı dikkate alındığında, ilgili ürün pazarlarının,
her biri ayrı bir ürün pazarı olarak değerlendirilmek üzere, otomobil ve hafif ticari
araçlar ile bu araçların yedek parçalarının ve bakım ve onarım hizmetlerinin
oluşturdukları pazarlar olduğu kanaatine ulaşılmıştır.
H.1.2. Coğrafi Pazar
Mais’in dağıtım ağının Türkiye’nin tamamını kapsayacak şekilde kurulduğu,
otomotiv sanayinin gelişmişliği ve ürünlerinin ülke çapında talep ve arz ediliyor
olması göz önünde bulundurularak, ilgili coğrafi pazar "Türkiye Cumhuriyeti
sınırları" olarak belirlenmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Bildirimin konusu ilk başvuruda yer alan Mais ile Mais Yetkili Satıcıları arasında
akdedilen Dağıtım ve Yetkili Satıcı Sözleşmesi, Dağıtım ve Tali Yetkili Satıcılık
Sözleşmesi (konsinye satışlar için), Dağıtım ve Tali Yetkili Satıcılık Sözleşmesi
03-43/489-211
6
(ödemeli satışlar için), Yetkili Servis Sözleşmesi ve Yetkili Mekanik Servis
Sözleşmesi ile ikinci başvuruda belirtilen Dağıtım ve Yetkili Satıcı Sözleşmesi,
Dağıtım ve Tali Yetkili Satıcılık Sözleşmesi (konsinye satışlar için), Dağıtım ve
Tali Yetkili Satıcılık Sözleşmesi (ödemeli satışlar için)'ne, menfi tespit belgesi
verilmesi veya muafiyet tanınması talebinden ibarettir.
İlgili bildirim formlarında; bildirime konu sözleşmelerle oluşan Mais dağıtım
sisteminin iki kademede yer alan yeniden satıcılardan kurulu bulunduğu, ilk
kademede Rekabet Kurulu’nun 1998/3 sayılı Tebliği kapsamındaki anlaşmalarla
faaliyet gösteren yetkili satıcıların, ikinci kademede yetkili satıcılara tahsis edilen
coğrafi bölgelerde yetkili satıcılardan konsinye olarak mal temin eden tali yetkili
satıcıların bulunduğu, dağıtım sisteminin ikinci kademesinde yer alan ve serbest
birer tacir olarak faaliyet gösteren tali yetkili satıcıların, araçları içinde
bulundukları bölgedeki yetkili satıcılardan konsinye olarak almakta olduğu ve
herhangi bir ticari risk üstlenmeden söz konusu araçların yeniden satışında
aracılık faaliyeti gösterdikleri ifade edilmektedir.
H.2.1. Dağıtım ve Yetkili Satıcılık Sözleşmesi
İlk başvuruda bildirilen sözleşmelerden “Dağıtım ve Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”,
Renault marka araçların dağıtımı ve servisine yönelik olarak Mais ile yetkili
satıcıları arasında imzalanmış, daha sonra sözleşmenin bazı hükümleri
değiştirilerek yenilenen hali yine Mais yetkili satıcılarıyla imzalanarak ikinci
başvuru ile Kurum'a bildirilmiştir. Ancak yukarıda da ifade edildiği üzere konuya
ilişkin olarak Kurum kayıtlarına intikal en son dilekçeden, sözleşmenin ilk halinin
halen Mais ile 5 adet yetkili satıcısı arasında yürürlükte bulunduğu, geri kalan
yetkili satıcılarla ise yeni sözleşmenin imzalandığı anlaşılmaktadır.
Her iki başvuruya konu olan Dağıtım ve Yetkili Satıcılık Sözleşmeleri süre ve
feshi ihbar ile ilgili hükümlerin düzenlendiği 39. madde dışında önemli farklılıklar
taşımamaktadır.
Sözleşmenin eski halinin 39. maddesinde, sözleşme süresinin üç yıl olması, üç
yıllık sürenin sona ermesinden 6 ay önce feshi ihbarda bulunmak kaydıyla
tarafların sözleşmeyi feshedebilecekleri hükme bağlanmıştır. Ancak, Mais
hakkında 25.2.1999 tarih ve 99-10/81-28 sayılı karar ile açılan soruşturma
sonucunda alınan 00-42/453-247 sayılı nihai karar doğrultusunda MAİS’in yetkili
satıcılarıyla imzaladığı sözleşmelerde yapması istenen değişikliklerin
tebliğinden sonra, söz konusu sözleşmenin süreyle ilgili hükümlerinin 1998/3
sayılı Tebliğe uygun bir biçimde düzeltildiğine ilişkin noter şerhini içeren yazı,
16.10.2002 tarih ve 4500 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
Anılan değişiklik sonrası sözleşmenin yeni haliyle eski hali arasında önemli bir
fark kalmaması sebebiyle, her iki sözleşme birlikte değerlendirilmiştir.
03-43/489-211
7
Söz konusu sözleşmelerin niteliği ilgili bildirim formunda, “Mais tarafından
karayollarında kullanım amaçlı üç veya daha fazla tekerlekli motorlu yeni taşıt
araçları ile birlikte yedek parçalarının Türkiye genelindeki belirlenmiş bölgelerde
yetkilendirilen teşebbüslerin bu araçları yeniden satmaları ve satış sonrası
hizmetleri vermelerini teminen akdettiği ve 1998/3 sayılı Grup Muafiyeti
Tebliği’ne uyumlu dağıtım ve yetkili satıcılık anlaşmaları niteliğindedir.” şeklinde
ifade edilmiştir.
Sözleşmelerin amacı ise, "müşterilerin dağıtım ve servis hizmetlerindeki
beklentilerini en iyi şekilde karşılamak ve üretici prensipleri doğrultusunda,
bölgesel yetkilendirmelere dayalı olarak sözleşme konusu ürünlerde yetkili
satıcıların uymaları gereken prosedürleri belirlemek ve Mais ile Yetkili Satıcı
arasındaki karşılıklı hak ve yükümlülükleri, 1998/3 sayılı Rekabet Kurulu Tebliği
uyarınca kayıt altına almak” olarak belirtilmektedir. Bu çerçevede, yetkili
satıcının pazarlama, satış ve satış sonrası faaliyetler, müşteri hizmetleri,
personelin eğitimi gibi konular düzenlenmektedir.
Sözleşmelerin “Sözleşmenin Konusu” başlıklı 1.1. maddesinde yer alan, “…
Tarafların karşılıklı hak ve yükümlülükleri ile Yetkili Satıcı’nın görev alanının,
Renault otomobillerin ve parçalarının kendi nam ve hesabına perakende satımı
ile bunların bakımı, onarımı ve güvenliği ile marka imajının korunması için
gerekli satış ve teşhir ile servis ve bakım istasyonlarının tesisi ile işletilmesinin
tanımlanmasıdır” ifadesinden, Renault marka otomobillerin satışı ve servis
hizmetlerine ilişkin hükümleri içerdiği ve bu anlamda 1998/3 sayılı Tebliğ
kapsamında değerlendirilebilecek bir anlaşma olduğu anlaşılmaktadır.
Sözleşmelerin Tebliğ hükümlerine aykırılık teşkil edebilecek maddeleri aşağıda
değerlendirilmektedir.
H.2.1.1. Madde 4
Sözleşmenin “Bölge” başlıklı 4.2. maddesi; “Yetkili Satıcı bölgesi dışına aktif
satış yapamaz”, üçüncü fıkrası ise, “Şirket, Yetkili Satıcı’nın bölgesi dışına
yaptığı satışları denetlemek, değişik esaslar ve yaptırımlar saptamak,
gerektiğinde sözleşmeyi feshetmek yetkisine sahiptir. Yetkili Satıcı, bu
hususlara uymayı kabul ve taahhüt eder.” şeklindedir.
4.2. madde ile yetkili satıcının sözleşmede tanımlanan bölge dışına aktif satış
yapması engellendikten sonra, 4.3. madde ile bölge dışına yapılacak satışların
denetleneceği, değişik esaslar ve yaptırımlar saptanacağına yönelik hükümler
getirilmesi, söz konusu denetleme ve kısıtlamaların bölge dışına yapılacak aktif
satışlar veya pasif satışlardan hangisine getirileceği yönünde bir karmaşıklığa
yol açmaktadır. Yetkili satıcının bölgesi dışına yaptığı pasif satışlara yönelik bir
sınırlama getirilmesi, 1998/3 sayılı Tebliğ’in "Grup Muafiyeti Dışında Kalan
Koşul ve Yükümlülükleri" düzenleyen 7. maddesinin “Üretici, sağlayıcı veya
dağıtım sistemi içindeki diğer bir teşebbüsün, tüketicilerin, yetkili aracıların veya
03-43/489-211
8
satıcıların anlaşma konusu malları veya bu mallar için servislerini sistem
içindeki diledikleri bir teşebbüsten elde etme serbestliğini veya tüketicilerin ticari
amaçlı olmamak kaydıyla, söz konusu malları yeniden satma özgürlüğünü
doğrudan veya dolaylı olarak sınırlandırması.” şeklindeki (f) bendi kapsamında
olacağından, 4.3. maddede amaçlanan yetkili satıcının yapacağı aktif satışların
denetlenmesi ve engellenmesi ise, bunun madde metninde açıkca belirtilmesi
gerekmektedir.
H.2.1.2. Madde 19
Sözleşmenin 19.1. maddesi; “Yetkili Satıcı, satışlarda piyasa koşullarını, marka
ve ürünün ve diğer Yetkili Satıcılar’ın ekonomik yaşayabilirliğini dikkate alır”
şeklindedir.
Söz konusu maddede yer alan yetkili satıcının satışlarında diğer yetkili
satıcıların ekonomik yaşayabilirliğini dikkate alma zorunluluğu, makul bir
sınırlama değildir. Bu sınırlama yetkili satıcının ürün satış koşullarını belirlerken,
düşük ve rekabetçi fiyatlardan kaçınması anlamına gelmektedir ki, bu durum
1998/3 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin “Üretici, sağlayıcı veya dağıtım sistemi
içindeki diğer teşebbüslerin, anlaşma konusu malların yeniden satışında,
satıcının fiyat belirleme ve indirim konusundaki serbestliğini doğrudan ya da
dolaylı olarak kısıtlaması.” şeklindeki (e) bendinde belirtilen kısıtlama
kapsamında değerlendirilebilecektir. Bu nedenle, sözleşmenin grup
muafiyetinden yararlanabilmesi bakımından, 19.1. maddede yer alan “diğer
yetkili satıcıların ekonomik yaşayabilirliğini” ifadesi ile kastedilen haksız rekabeti
önlemek ise bu durumun madde metninde daha açık ifade edilmesi, aksi
takdirde, anılan ifadenin maddeden çıkarılması gerekmektedir.
H.2.1.3. Madde 28
Sözleşmenin 28.2. maddesi; “Bu sözleşmenin uygulanması ile ilgili olarak,
yasalarda yapılacak değişiklikler veya şirketin gerekli görmesi nedeni ile
öngörülen ödeme şartları, faiz oranları ile tesis inşa ve dekorasyon donanımı ile
otomobil bakım ve onarımı standartlarına ait düzenlemelere ilişkin olarak,
şirketçe yayınlanan ve yayınlanacak olan tüm duyuru, tebliğ, elkitabı, standartlar
kataloğu veya talimatname, tesislerin plan ve projeleri, renault yardım
yönetmeliği v.s. adlar altındaki tüm dokümanlar bu sözleşmenin ayrılmaz bir
parçası kabul edilecek ve taraflar için bağlayıcı olacaktır. Yetkili Satıcı bunlara
itiraz edemeyeceği gibi bunlara aykırı davranışlarda bulunamaz. Böyle
durumlarda şirket, sözleşmeyi geçici olarak askıya alabileceği gibi fesih de
edebilir.” şeklindedir.
Söz konusu madde uyarınca sözleşmenin ayrılmaz bir parçası kabul edilen
duyuru, tebliğ, el kitabı, talimatname v.s. dokümanlarla yapılacak düzenlemeler
rekabet mevzuatı çerçevesinde yapılmalıdır. Bu konuda tereddüt olması halinde
ise Kurum’a bildirimde bulunulması gerekir.
03-43/489-211
9
Bu çerçevede, her iki Dağıtım ve Yetkili Satıcılık Sözleşmesi de, yukarıda
belirtilen maddelerinin Tebliğ’e uygun biçimde yeniden düzenlenmesi halinde
1998/3 sayılı Tebliğ’in sağladığı grup muafiyetinden yararlanabilecektir.
H.2.2. Dağıtım ve Tali Yetkili Satıcılık Sözleşmesi (Konsinye Satış)
İlk başvuru ile Kurum'a bildirilen “Dağıtım ve Tali Yetkili Satıcılık Sözleşmesi
(konsinye satışlara ilişkin)'nin teşebbüsler arasında imzalanmadığı, söz konusu
sözleşmenin yenilenerek imzalanan son halinin ise ikinci başvuru ile bildirildiği
anlaşılmıştır. Bu çerçevede sözleşmelerin imzalanmamış ve uygalamada
bulunmayan halleri için bir işlem yapılmasına gerek bulunmamaktadır.
Yenilenerek imzalanan sözleşmeye ilişkin değerlendirmeye ise aşağıda yer
verilmiştir:
Bildirim formuna göre, sözleşme ile kendisine tesis edilen bölge içerisinde
serbest bir tacir olarak faaliyet gösteren tali yetkili satıcı, sözleşme konusu
araçların mülkiyetine sahip olmadan ve buna bağlı olarak ticari rizikoya
girmeden, Renault marka otomobillerin ve küçük ticari araçların tanıtımı, teşhiri
ve yetkili satıcı adına satışı görevini üstlenmektedir.
Söz konusu sözleşme çerçevesinde, tali yetkili satıcının yalnızca bir ticari
acente gibi faaliyet gösterdiği anlaşıldığından, Dağıtım ve Tali Yetkili Satıcılık
Sözleşmesi’nin Kanun’un 4. maddesine tabi olmayan bir sözleşme niteliğinde
olduğu kanaatine varılmıştır.
H.2.3. Dağıtım ve Tali Yetkili Satıcılık Sözleşmesi (Ödemeli Satış)
Dosya mevcudu bilgilerden, ilk başvuru ile Kurum'a bildirilen, ödemeli satışlara
ilişkin, “Dağıtım ve Tali Yetkili Satıcılık Sözleşmesi"'nin teşebbüsler arasında
imzalanmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle söz konusu sözleşmeler için işlem
yapılmasına gerek bulunmamaktadır. Öte yandan, ikinci başvuru ile bildirilen,
söz konusu sözleşmenin yenilenerek imzalanan son hali değerlendirmeye tabi
tutulmuştur.
Dağıtım ve Tali Yetkili Satıcılık Sözleşmesi ürünlerin satışını düzenleyen
hükümlerden oluşmaktadır. Sözleşme, konsinye satışlara ilişkin sözleşmede
olduğu gibi Mais’in dağıtım sistemi içerisindeki yetkili satıcılar tarafından atanan
tali yetkili satıcılar ile imzalanmaktadır. Ancak sözleşme hükümlerine göre tali
yetkili satıcılar satışını yaptıkları otomobillerin mülkiyetini devralmakta ve ticari
risk üstlenmektedirler. Bu yönüyle konsinye satışlara ilişkin Dağıtım ve Tali
Yetkili Satıcılık Sözleşmesi’nden farklı olan söz konusu sözleşme bağımsız iki
teşebbüs arasında imzalanan anlaşmadır.
03-43/489-211
10
Bildirim formunda söz konusu sözleşmeye ilişkin olarak öncelikle menfi tespit
belgesi verilmesi talep edilmektedir. Ancak, sözleşmenin “Bölge” başlıklı 4.
maddesinin birinci fıkrasında tali yetkili satıcının faaliyet göstereceği bölge
tanımlanarak, maddenin ikinci fıkrasında tali yetkili satıcının bölgesi dışına aktif
satış yapamayacağı düzenlenmektedir. Böylece anılan madde ile tali yetkili
satıcı üzerine bölge sınırlaması getirilmekte olup, bu sınırlama 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde, “mal veya hizmet
piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya unsurlarının
paylaşılması ya da kontrolu” şeklinde tanımlanan hale uygunluk göstermektedir.
Bu nedenle, rekabeti sınırlayıcı bir niteliğe sahip olan sözleşmeye menfi tespit
belgesi verilmesi mümkün değildir.
Bu çerçevede, menfi tespit belgesi alamayan sözleşmenin muafiyet hükümleri
kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Sözleşme'nin 1. maddesinden,
sözleşme ile Türkiye’de üretilen ve yurt dışında üretilip, Mais tarafından
pazarlanan ve dağıtımı yapılan yeni Renault otomobiller ve küçük ticari
araçların yetkili satıcı tarafından dağıtımı ile tali yetkili satıcı tarafından satın
alınmasının koşullarının belirlendiği anlaşılmaktadır. Sözleşmede Renault
ürünlerinin satış ve dağıtımına ilişkin hükümler dışında, servis hizmetlerinin
yürütülmesiyle ilgili hükümler bulunmamaktadır. 1998/3 sayılı Tebliğ’in sadece
dağıtım ve servisin birarada bulunduğu anlaşmalara ilişkin olması nedeniyle,
malların dağıtımına yönelik bir dikey anlaşma niteliğindeki “Dağıtım ve Tali
Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”, 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında
değerlendirilmiştir.
Söz konusu Tebliğ’in ‘Kapsam’ başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrası; “Üretim
veya dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde faaliyet gösteren iki ya da daha fazla
teşebbüs arasında belirli mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımı
amacıyla yapılan anlaşmalar -dikey anlaşmalar- bu Teblğ’de belirtilen koşulları
taşıması kaydıyla, Kanun’un 4 üncü maddesindeki yasaklamadan Kanun’un 5
inci maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak grup olarak muaf tutulmuştur.”
şeklindedir. Bu çerçevede; Renault otomobillerin yeniden satımı amacıyla yetkili
satıcılar ile tali yetkili satıcılar arasında yapılan “Dağıtım ve Tali Yetkili Satıcılık
Sözleşmesi” 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamına giren bir dikey anlaşma
niteliğindedir.
Bu Tebliğ hükümlerine göre yapılan değerlendirme ise aşağıdaki gibidir.
H.2.3.1. Madde 4
Sözleşmenin “Bölge” başlıklı 4.2. maddesi; “Tali Yetkili Satıcı bölgesi dışına
aktif satış yapamaz”, üçüncü fıkrası ise, “Şirket ve Yetkili Satıcı, Tali Yetkili
Satıcı’nın bölgesi dışına yaptığı satışları denetlemek, değişik esaslar ve
yaptırımlar saptamak, gerektiğinde sözleşmeyi feshetmek yetkisine sahiptir. Tali
Yetkili Satıcı, bu hususlara uymayı kabul ve taahüt eder.” şeklindedir.
03-43/489-211
11
“Dağıtım ve Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nde de aynen bulunan ve yeniden
düzenlenmesi istenen söz konusu 4.3. madde ile ilgili olarak yukarıda yapılan
değerlendirme, “Dağıtım ve Tali Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” bakımından da
geçerlidir. Bu çerçevede, 4.3. maddede bahsedilen tali yetkili satıcının yapacağı
aktif satışların denetlenmesi ve engellenmesi ise, bunun madde metninde
açıkça belirtilmesi gerekmektedir.
H.2.3.2. Madde 18
Sözleşmenin 18.1. maddesi, “Tali Yetkili Satıcı, satışlarda piyasa koşullarını,
marka ve ürünün ve diğer Yetkili Satıcılar’ın ekonomik yaşayabilirliğini dikkate
alır” şeklindedir.
2002/2 sayılı Tebliğ’in 4/a maddesi uyarınca alıcının kendi satış fiyatını
belirleme serbestisinin engellenmesi anlaşmayı grup muafiyeti kapsamı dışına
çıkaran sınırlamalar arasında yer almaktadır.
“Yetkili Satıcı, satışlarda … ve diğer Yetkili Satıcılar’ın ekonomik yaşayabilirliğini
dikkate alır” şeklindeki hüküm ile amaçlananın yetkili satıcılar arasındaki haksız
rekabeti önlemek olup olmadığı açık olmadığından, yetkili satıcıların fiyat
rekabetini sınırlamaya yönelik olarak yorumlanabilecek söz konusu hüküm ile
kastedilen haksız rekabeti önlemek ise bunun madde metninde daha açık ifade
edilmesi, aksi takdirde “diğer Yetkili Satıcılar’ın ekonomik yaşayabilirliğini”
ifadesinin maddeden çıkarılması gereklidir.
H.2.3.3. Madde 28
Sözleşmenin 28. maddesi, “Bu sözleşmenin uygulanması ile ilgili olarak,
yasalarda yapılacak değişiklikler veya şirketin gerekli görmesi halinde ödeme
şartları, faiz oranları ile tesis, teşhir, inşa ve dekorasyon standartlarına ait
düzenlemelere ilişkin olarak, şirketçe yayınlanan ve yayınlanacak olan tüm
duyuru, tebliğ, elkitabı, standartlar kataloğu veya talimatname, tesislerin plan ve
projeleri, v.s. adlar altındaki tüm dökümanlar bu sözleşmenin ayrılmaz bir
parçası kabul edilecek ve taraflar için bağlayıcı olacaktır. Tali Yetkili Satıcı
bunlara itiraz edemeyeceği gibi bunlara aykırı davranışlarda bulunamaz. Böyle
durumlarda şirket, sözleşmeyi geçici olarak askıya alabileceği gibi fesih de
edebilir.” şeklindedir.
Söz konusu madde uyarınca sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olarak kabul
edilen duyuru, tebliğ, el kitabı veya talimatname gibi dokümanlarla yapılacak
düzenlemelerin rekabet mevzuatına uygun olarak düzenlenmesi gerektiği
açıktır. Bu konuda herhangi bir tereddüt olması halinde Kurum'a bildirimde
bulunulmalıdır.
Sözleşmenin anılan maddeler dışındaki maddeleri, otomobillerin satış ve teşhir
şartlarına yönelik standartlar getirme amaçlı olan ve tali yetkili satıcı ile yetkili
03-43/489-211
12
satıcı arasındaki ticari ilişkileri düzenleyen hükümlerden oluşmaktadır. Söz
konusu maddelerle 2002/2 sayılı Tebliğe aykırı herhangi bir sınırlama
getirilmediği tespit edilmiştir.
Bu çerçevede, “Dağıtım ve Tali Yetkili Satıcılık Sözleşmesi” yukarıda değinilen
değişikliklerin yapılması halinde 2002/2 sayılı Tebliğ’e uygun hale gelecektir.
H.2.4. Yetkili Servis Sözleşmesi ve Yetkili Mekanik Servis Sözleşmesi
Her iki sözleşme de tanımlanan bölgede Renault otomobillerin yedek
parçalarının dağıtımı ve servis hizmetlerinin yürütülmesine yönelik olarak MAİS
yetkili satıcılarıyla yetkili servis ve yetkili mekanik servisleri arasında
akdedilmiştir. Sözleşme taraflarından birinin diğerine bir hizmeti belirlenen bir
bölgede münhasıran verme hakkı tanımış olması nedeniyle Kanun’un 4.
maddesine aykırılık söz konusudur. Bu nedenle sözleşmelere menfi tespit
belgesi verilmesi mümkün değildir.
Öte yandan, yedek parçaların ve servis hizmetlerinin dağıtımına yönelik olarak
düzenlenen her iki sözleşmenin de 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği hükümlerine uygun olduğu tespit edilmiştir.
Ancak Yetkili Mekanik Servis Sözleşmesinin 8. maddesi ile Yetkili Servis
Sözleşmesinin 19. maddesinde “Talimatlara Uyma Zorunluluğu” başlığı altında,
“Bu sözleşmenin uygulanması ile ilgili olarak, yasalarda yapılacak değişiklikler
veya şirketin gerekli görmesi halinde öngörülen ödeme şartları, faiz oranları ile
tesis inşa ve dekorasyon, otomobil bakım ve onarımı ile servis donanımı
standartlarına ait düzenlemelere ilişkin olarak, şirketçe yayınlanan ve
yayınlanacak olan tüm duyuru, tebliğ, elkitabı, standartlar katoloğu veya
talimatname, tesislerin plan ve projeleri, v.s. adlar altındaki tüm dökümanlar bu
sözleşmenin ayrılmaz bir parçası kabul edilecek ve taraflar için bağlayıcı
olacaktır. Yetkili Mekanik Servis (Yetkili Servis) bunlara itiraz edemeyeceği gibi
bunlara aykırı davranışlarda bulunamaz. Böyle durumlarda Yetkili Satıcı,
sözleşmeyi geçici olarak askıya alabileceği gibi fesih de edebilir.” hükmü yer
almaktadır. Esasen yukarıda da belirtildiği üzere anılan düzenlemeler rekabet
mevzuatına uygun olarak düzenlenmeli ve herhangi bir tereddütün varlığı
halinde Kurum'a bildirimde bulunulmalıdır.
İ- SONUÇ
Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmelerin doğrultusunda;
I. Kurum Kayıtlarına 17.8.2000 tarih ve 3514 sayı ile intikal eden bildirime
ilişkin olarak;
03-43/489-211
13
1. Mais Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş. ile Mais yetkili satıcıları arasında
akdedilen "Dağıtım ve Yetkili Satıcılık Sözleşmesi", 1998/3 sayılı Tebliğ
kapsamında değerlendirilerek;
A- Sözleşmenin,
a. 4.3. maddesinin, madde ile getirilen denetleme ve sınırlama aktif satışlara
yönelik ise bu husus madde metninde açıkça belirtilerek pasif satışlara yönelik
bir sınırlama getirildiğine yönelik bir anlam doğurmayacak biçimde yeniden
düzenlenmesine OY BİRLİĞİ ile,
b. 19.1. maddesinde yer alan “Yetkili Satıcı, satışlarda … ve diğer Yetkili
Satıcılar’ın ekonomik yaşayabilirliğini dikkate alır” şeklindeki hükmün yetkili
satıcıların fiyat rekabetini sınırlamaya yönelik olarak yorumlanabileceği kanaati
nedeniyle, söz konusu hüküm ile kastedilen haksız rekabeti önlemek ise bunun
madde metninde daha açık ifade edilmesine, aksi takdirde “diğer Yetkili
Satıcılar’ın ekonomik yaşayabilirliğini” ifadesinin maddeden çıkarılmasına OY
BİRLİĞİ ile,
ve öngörülen bu düzeltmelerin yapıldığının Kurumumuza tevsik edilmesi
koşuluyla sözleşmenin Tebliğ’in sağladığı muafiyetten yararlanabileceğinin
ilgililere bildirilmesine OY BİRLİĞİ ile;
B- Sözleşmenin 28.2. maddesi uyarınca sözleşmenin ayrılmaz bir parçası kabul
edilen duyuru, tebliğ, el kitabı veya talimatname gibi dokümanlarla yapılacak
düzenlemelerin rekabet mevzuatı çerçevesinde yapılması gerektiğinin ve bu
konuda tereddüt olması halinde Kurum’a bildirimde bulunulabileceğinin taraflara
tebliğ edilmesine OY BİRLİĞİ ile,
2. “Konsinye” ve “ödemeli” sistem olmak üzere iki türü bulunan "Dağıtım ve Tali
Yetkili Satıcılık Sözleşmeleri"nin sonradan değiştirilerek imzalanan son
hallerinin ayrıca Kurum’a bildirilmiş olmaları sebebiyle, imzalanmayan ve
uygulanmayan söz konusu anlaşmalara ilişkin olarak her hangi bir işlem
yapılmasına gerek bulunmadığına OY BİRLİĞİ ile,
3. Mais Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş. ile yetkili servisler arasında
imzalanan “Yetkili Servis Sözleşmesi”nin ve yetkili mekanik servisler arasında
imzalanan “Yetkili Mekanik Servis Sözleşmeleri”nin,
- 4054 sayılı Kanun’a aykırı hükümler içermeleri sebebiyle menfi tespit belgesi
alamayacaklarına, ancak 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti
Tebliği’ne uygun olmaları dolayısıyla Tebliğ’in sağladığı muafiyetten
yararlandıklarına;
- Yetkili Mekanik Servis Sözleşmesi’nin 8. ve Yetkili Servis Sözleşmesi’nin 19.
maddeleri uyarınca tebliğ, el kitabı veya talimatname gibi dokümanlarla
03-43/489-211
14
yapılacak düzenlemelerin rekabet mevzuatı çerçevesinde yapılması gerektiğinin
ve bu konuda tereddüt olması halinde Kurum’a bildirimde bulunulabileceğinin
taraflara tebliğ edilmesine,
OY BİRLİĞİ ile,
II. Kurum Kayıtlarına 15.02.2002 tarih ve 798 sayı ile intikal eden bildirime
ilişkin olarak;
24.7.2002 tarih ve 2002-4-34/MM-02-SÇ sayılı raporda yapılan
değerlendirmeler ışığında,
1. Mais Motorlu Araçlar İmal ve Satış A.Ş. ile Mais yetkili satıcıları arasında
akdedilen Dağıtım ve Yetkili Satıcılık Sözleşmesi, 1998/3 sayılı Tebliğ
kapsamında değerlendirilerek;
A- Sözleşmenin,
a. 4. maddesinin, madde ile getirilen denetleme ve sınırlama aktif satışlara
yönelik ise bu husus madde metninde açıkça belirtilerek pasif satışlara yönelik
bir sınırlama getirildiğine dair bir anlam doğurmayacak biçimde yeniden
düzenlenmesine,
b. 19.1. maddesinde yer alan “Yetkili Satıcı, satışlarda … ve diğer Yetkili
Satıcılar’ın ekonomik yaşayabilirliğini dikkate alır” şeklindeki hükmün yetkili
satıcıların fiyat rekabetini sınırlamaya yönelik olarak yorumlanabileceği kanaati
nedeniyle, söz konusu hüküm ile kastedilen haksız rekabeti önlemek ise bunun
madde metninde daha açık ifade edilmesine, aksi takdirde “diğer Yetkili
Satıcılar’ın ekonomik yaşayabilirliğini” ifadesinin maddeden çıkarılmasına,
ve öngörülen düzeltmelerin yapıldığının Kurumumuza tevsik edilmesi koşuluyla
Tebliğ’in sağladığı muafiyetten yararlanabileceğinin ilgililere bildirilmesine OY
BİRLİĞİ ile;
B- Sözleşmenin 28. maddesi uyarınca sözleşmenin ayrılmaz bir parçası kabul
edilen duyuru, tebliğ, el kitabı veya talimatname gibi dokümanlarla yapılacak
düzenlemelerin rekabet mevzuatı çerçevesinde yapılması gerektiğinin ve bu
konuda tereddüt olması halinde Kurum’a bildirimde bulunulabileceğinin taraflara
tebliğ edilmesine OY BİRLİĞİ ile,
2. Renault ürünlerinin yetkili satıcı tarafından dağıtımı ve tali yetkili satıcı
tarafından yetkili satıcıdan konsinye alınmasının koşullarının düzenlendiği
“Dağıtım ve Tali Yetkili Satıcılık Anlaşması”nın, kapsamı ve içerdiği hükümler
itibarıyla 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilemeyeceğine ve ayrıca
menfi tespit belgesi verilmesine gerek olmadığına OY ÇOKLUĞU ile,
03-43/489-211
15
3. Renault ürünlerinin yetkili satıcı tarafından dağıtımı ile tali yetkili satıcı
tarafından yeniden satış amacıyla alımının koşullarını düzenleyen “Dağıtım ve
Tali Yetkili Satıcılık Sözleşmesi”nin,
A- içerdiği rekabeti kısıtlayıcı hükümler itibariyle menfi tespit belgesi
alamayacağına, dağıtım ve servisin bir arada bulunmaması sebebiyle 1998/3
sayılı Tebliğ kapsamında da değerlendirilemeyeceğine, ancak 14.07.2002 tarihli
Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2002/2 sayılı “Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği” çerçevesinde değerlendirilmesinin
mümkün olduğuna OY BİRLİĞİ ile,
B- Sözleşmenin,
a. 4. maddesinin, madde ile getirilen denetleme ve sınırlama aktif satışlara
yönelik ise bu husus madde metninde açıkça belirtilerek pasif satışlara yönelik
bir sınırlama getirildiğine yönelik bir anlam doğurmayacak biçimde yeniden
düzenlenmesine,
b. 18.1. maddesinde yer alan “Yetkili Satıcı, satışlarda … ve diğer Yetkili
Satıcılar’ın ekonomik yaşayabilirliğini dikkate alır” şeklindeki hükmün yetkili
satıcıların fiyat rekabetini sınırlamaya yönelik olarak yorumlanabilecek olması
nedeniyle, söz konusu hüküm ile kastedilen haksız rekabeti önlemek ise bunun
madde metninde daha açık ifade edilmesine, aksi takdirde “diğer Yetkili
Satıcılar’ın ekonomik yaşayabilirliğini” ifadesinin maddeden çıkarılmasına,
ve öngörülen bu düzeltmelerin yapılarak Kurumumuza tevsik edilmesi koşuluyla
Tebliğ’in sağladığı muafiyetten yararlanabileceğinin ilgililere bildirilmesine
OYBİRLİĞİ ile,
C- Sözleşmenin 28. maddesi uyarınca sözleşmenin ayrılmaz bir parçası kabul
edilen duyuru, tebliğ, el kitabı veya talimatname gibi dokümanlarla yapılacak
düzenlemelerin rekabet mevzuatı çerçevesinde yapılması gerektiğinin ve bu
konuda tereddüt olması halinde Kurum’a bildirimde bulunulabileceğinin taraflara
tebliğ edilmesine OY BİRLİĞİ ile;
III. 1) Öngörülen değişikliklerin yerine getirilmesi ve Kurumumuza bildirilmesi
için kararın tebliğinden itibaren ilgili taraflara 60 gün süre verilmesine;
2) Aksi takdirde 4054 sayılı Kanun’un 56. maddesi uyarınca sözleşmenin
geçersiz olacağının, Kurulumuzca öngörülen düzeltmeler yapılmadan
uygulamaya devam edilmesi halinde Kanun’un ilgili maddeleri uyarınca
haklarında soruşturma açılacağının ve aynı Kanun’un 16. ve 17. maddeleri
03-43/489-211
16
uyarınca işlem yapılacağının taraflara bildirilmesine OYBİRLİĞİ ile;
karar verilmiştir.
03-43/489-211
17
KARŞI OY GEREKÇESİ
Renault ürünlerinin yetkili satıcı tarafından dağıtımı ve tali yetkili satıcı
tarafından yetkili satıcıdan konsinye alınmasının koşullarının düzenlendiği “Dağıtım ve
Tali Yetkili Satıcılık Anlaşması”nda tali yetkili satıcıya getirilen yükümlülükler ve
haklar (11,15.3, 16, 22, 23. maddeler), tali yetkili satıcının bağımsız bir tacir gibi
hareket edeceğini göstermekte olup, acente veya risk almayan bir teşebbüs gibi
nitelendirilemeyeceğinden anılan ilişki ve bu doğrultuda düzenlenen sözleşmenin 4054
sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi ve incelenmesi gerektiği düşüncesiyle
Rekabet Kurulunun 17.6.2003 tarih, 03-43/489-211 sayılı kararının II.2. bendinde
çoğunluğun görüşüne katılmıyorum.
R. Müfit SONBAY
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy