Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2003-2-27 (Devralma)
Karar Sayısı : 03-44/502-222
Karar Sayısı : 19.6.2003
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
Tuncay SONGÖR, Kublay ATASAYAR,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B- RAPORTÖRLER: Ebru ÖZTÜRK, İbrahim AYDEMİR, A. Özlem UZUN
C- BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Vestelnet Elektronik İletişim ve Teknolojik
Yatırımlar Ticaret A.Ş.
Temsilcisi: Av. Nihal ÖZKAN
Zorlu Plaza 11. Kat 34840 Avcılar/İstanbul
D- TARAFLAR : - Vestelnet Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Otlukbeli Sok. No:35 Daire:1 Florya/İstanbul
- DkNet Elektronik İletişim ve Teknolojik
Yatırımlar Ticaret A.Ş.
Otlukbeli Sok. No:35 Daire:1 Florya/İstanbul
E- DOSYA KONUSU: Vestelnet Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin
Vestelnet Elektronik İletişim ve Bilgilendirme A.Ş.’deki %97.6 oranında
hisselerinin DkNet Elektronik İletişim ve Teknolojik Yatırımlar Ticaret
A.Ş.’ye devredilmesi işlemine izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 9.5.2003 tarih, 2068 sayı ve
28.5.2003 tarih ve 2354 sayı ile giren başvuru üzerine, 2813 sayılı Telsiz
Kanunu'nun 4502 sayılı Kanun ile değişik 7. maddesinin üçüncü fıkrası
uyarınca Telekomünikasyon Kurumu'nun görüşü talep edilmiş, ancak
incelemenin tamamlandığı 11.6.2003 tarihine kadar Telekomünikasyon
Kurumu'nun görüşü Kurum'a ulaşmamıştır.
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1
sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu
düzenlenen 11.6.2003 tarih ve 2003-2-27/Öİ-03-EÖ sayılı Devralma Ön
İnceleme Raporu, 13.6.2003 tarih ve REK.0.06.00.00/68 sayılı Başkanlık
önergesi ile 03-44 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
03-44/502-222
2
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Vestelnet Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin Vestelnet Elektronik İletişim
ve Bilgilendirme A.Ş.’deki %97.6 oranında hisselerinin DkNet Elektronik
İletişim ve Teknolojik Yatırımlar Ticaret A.Ş.’ye devredilmesi işleminin
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir işlem olduğu,
- söz konusu devir işleminin 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında
hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu daha da güçlendiren
ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu
doğuran bir işlem olmadığı, bu nedenle söz konusu işleme izin verilmesi
gerektiği,
- ancak, devralma işleminin zamanında bildirilmemesi nedeniyle taraflara ve
tarafların yönetim kurullarına Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrası (c)
bendi ve aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca ceza verilmesi gerektiği
ifade edilmiştir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. Ürün Pazarı
İletişim teknolojilerinin gelişmesi ve kişisel bilgisayarların iletişimde
kullanılmaya başlamasıyla birlikte, internet üzerinden haberleşme oldukça
yaygınlaşmış ve internet hizmeti telekomünikasyon sektörü içinde önemli bir
yer elde etmiştir. Tüketiciler açısından bu hizmetlerin birbirleri ile ikame
edilebilirliği faktörü dikkate alındığında, bilgi transfer hızı, diğer bir deyişle
internet hizmeti için talep edilen bant genişliği pazarın tanımlanması için
önemli bir kriter olmaktadır. Bant genişliği terimi, telekomünikasyon sisteminin
fiziksel özelliğiyle ilgili olarak, bilginin transfer hızını göstermek üzere
kullanılmaya başlanmıştır. Bant genişliğinin artması hattın hızının arttığını,
birim zamanda daha fazla verinin taşınabileceğini gösterir. Bu sebeple düşük
hızlardaki erişim hizmetlerine dar bant erişim hizmetleri, yüksek hızlardakine
ise geniş bant erişim hizmetleri adı verilmiştir.
Dar ve geniş bant erişim hizmetlerine olan talep, bu erişim olanaklarıyla
taşınacak içeriğin niteliğine (hacmine) göre değişmektedir. Örneğin, bakır
kablolar üzerinden yapılan ses iletişimi, sınırlı veri transfer hızı gereksinimi
nedeniyle, dar bant erişim ile sağlanabilir. Ayrıca, günümüzde halen evlerden
internete bağlananların büyük çoğunluğu sabit telefon şebekesi üzerinden
çevirmeli (dial-up) modemleri kullanmaktadır. Bu tür internet bağlantısı, ses
iletim tekniği kullanılarak gerçekleştirildiğinden, dar bant erişimin kullanıldığı
diğer bir hizmet türünü oluşturmaktadır.
Dar bant hizmetlerde iki abone arasında sadece iletişim sağlanması söz
konusu olduğundan ilave katma değer yaratılması kısıtlı olup, rekabet fiyatta
ve şebekenin iyi planlamasında yoğunlaşır. Geniş bant hizmette ise
sunulabilecek içeriğin boyutunun büyümesiyle hizmet çeşitliliği ve içeriğe
dayalı katma değer yaratılması söz konusudur. Bu sebeple içerik
sağlayıcılarla geniş bant platform işleticileri arasında son dönemde
birleşmelere varan işbirliği çabalarına rastlanmaktadır.
03-44/502-222
3
Geniş bant terimi tek bir fark dışında aynı hizmeti tarif etmek için
kullanılmaktadır. Çok önemli olan bu farklılık, bilgi gönderme veya alma
hızının dar banttan çok daha yüksek olmasıdır. İleri internet, isteğe bağlı video
gibi yeni uygulamalar birim zamanda çok büyük boyutta verinin iletilmesini
gerektirdiğinden geniş banta ihtiyaç duyarlar.
Dar ve geniş bant hizmetleri ve bununla bağlantılı olarak bu hizmetlerin
taşınmasında kullanılan erişim hizmetlerini satın alan ve birbirinden farklı talep
yapılarına sahip üç grup kullanıcı bulunmaktadır: Yerel kullanıcılar, kurumsal
kullanıcılar ve yeniden satıcılar.
H.1.1.1. Yerel Kullanıcılar
Birinci grup kullanıcılar yerel kullanıcılardır. Alıcı veya göndericiden en az
birinin hane halkından birisi olduğu erişim hizmetleri yerel kullanıcılara
sunulan erişim hizmetleridir. Bu kullanıcı grubunun içine hane halkı ile aynı
erişim talep yapısına sahip küçük ve orta boylu işletmeler (KOBİ) de dahil
edilebilir. Ancak KOBİ’lerin telekomünikasyon hizmeti ihtiyacı bazı durumlarda
hane halkından farklılık arz edebilir. Örneğin KOBİ iletişim teknolojilerini yoğun
olarak kullanıyor, kendi işyerinde internete bağlı bir sunucu ile web vb.
hizmetler sunuyorsa, statik IP1 numarasına gerek duyulabilir ve dar bant
erişim hizmetleri ihtiyacını karşılayamayabilir. Bazı durumlarda da geniş bant
hizmetler içinde simetrik bilgi gönderme ve alma kapasitesi olan erişim
şekillerine ihtiyaç duyulabilir. Her iki kesimin toplam büyüklüğü dikkate
alındığında, telekomünikasyon hizmeti kullanıcıları arasında önemli bir paya
sahip oldukları anlaşılmaktadır.
Yerel kullanıcılara sunulacak dar ve geniş bant hizmetlerde kullanılacak erişim
teknolojilerine yerel erişim altyapısı veya şebekesi denir. Bu altyapının en
belirgin özelliği, kullanıcılarının yerleşim olarak dağınık ve sayılarının çok fazla
olması nedeniyle, fiziksel şebeke biçimini almasıdır. Bu yapı nedeniyle dar ve
geniş bant hizmetlerden oluşan telekomünikasyon trafiğinin, kullanılan
teknolojiye bağlı olarak sınırları belirlenen bölgelerde bir araya getirilerek,
diğer bölgelere toplu halde taşınması en uygun çözüm olarak ortaya çıkmıştır.
Telekomünikasyon hizmetlerinin uzak mesafe erişim sistemi ile yerel santral
veya eşiti dağıtım noktaları arasında toplu olarak taşındıktan sonra, yerel
kullanıcılara dağıtılmasını sağlayan unsur yerel şebekelerdir. Yerel şebeke,
yerel kullanıcıların bina veya müştemilatları ile telekomünikasyon
operatörünün yerel erişim şebekesindeki santral veya santral eşiti tesisleri
arasındaki fiziksel bağlantıları ifade eder.
Yerel telekomünikasyon şebekeleri dahil tüm fiziksel şebekeler, ölçek
ekonomileri ve yoğunluğun söz konusu olduğu, birbiriyle fiziksel bağlantılı aktif
varlıklar olarak tanımlanabilir. Fiziksel bir şebeke, hizmet noktalarını birleştiren
yollardan oluşur. En iyi örnekler demiryolları, telefon şebekesi ve elektrik
şebekesidir.
1 Statik IP, internete bağlanan kullanıcı bilgisayarı veya sunucu sistemin değişmeyen bir
adresinin olmasını ifade eder. Statik IP’ye sahip kullanıcılarının bilgisayarlarını web, posta,
dosya vb. sunucusu haline getirerek global internet ortamının sabit bir üyesi olma imkanları
mevcuttur. Bu nitelik özellikle e-ticareti düşünen ve/veya internet üzerinde web sayfası
bulundurmak isteyen KOBİ’ler için ucuz ve kaliteli çözümler sunulmasını olanaklı kılar.
03-44/502-222
4
H.1.1.2. Kurumsal Kullanıcılar
İkinci kullanıcı grubunu oluşturan kurumsal kullanıcılar, büyük hacimde ve
değişik nitelikte telekomünikasyon hizmeti tüketirler. Bu sebeple erişim
hizmetlerini toptan satın alırlar. Hacmin büyük ve hizmetin çeşitli olması bu
kullanıcılara özel erişim hizmetlerinin verilmesini gerekli kılar. Bu kullanıcılara
örnek olarak bankalar ve diğer finans kurumları, uluslararası şirketler ve genel
olarak yerel şebekenin kapasitesi üzerinde telekomünikasyon talebi olan tüm
diğer kişi ve kurumlar verilebilir.
Kurumsal kullanıcıların telekomünikasyon hizmeti taleplerinin içeriği
birbirinden hem nicelik hem de nitelik açısından çok farklı olduğundan, bu
kullanıcı grubunun talebine uygun yapıda bireysel özel arzın sunulması
ihtiyacı vardır. Yukarıda belirtildiği gibi bu kullanıcılara yerel şebekeler
ulaşmasına rağmen, bu şebekeler üzerinden sunulan hizmetlerin talebi
karşılayabilmesi mümkün değildir. Dolayısıyla kurumsal kullanıcılar için
telekomünikasyon trafiğinin aktığı noktalar arasında özel devrelerin tahsis
edilmesi zorunluluğu bulunur.
H.1.1.3. Yeniden Satıcılar
Telekomünikasyon hizmetini üreten teşebbüsten satın alarak, bu hizmetlere
katma değer ilave ederek veya doğrudan yerel kullanıcı, başka bir yeniden
satıcı veya kurumsal kullanıcıya satan teşebbüslere yeniden satıcı adı verilir.
Bu kullanıcı grubunun en önemli niteliği telekomünikasyon hizmetlerini toptan
yüksek miktarda satın almalarıdır. Bunun doğal sonucu, telekomünikasyon
hizmeti sağlayıcılarının toptan satış yaparak perakende satışın zorunlu kıldığı
pazarlama ve satış giderlerinden kurtulmalarıdır. Ayrıca sabit maliyetlerin
yüksek olduğu telekomünikasyon sektöründe yeniden satıcılara yapılacak
uzun vadeli toptan satışlar sağlayıcının perakende satışta yüz yüze kalacağı
dönemsel dalgalanmalara bağlı talep değişikliği risklerinden korunmasını
sağlayabilir. Böylece yatırımların geriye dönüşü konusunda öngörülebilir
tahminler yapılabilir.
Geniş bant erişim hizmetlerinin dar bant erişim hizmetleri ile aynı pazarda olup
olmadığına yönelik tahlil "Erişim", "İçerik ve Reklamlar" ile "Portallar" başlıkları
altında yapılabilir:
Öncelikle geniş bant erişiminde, dar bant erişim kullanıcısı için çekici
olmayacak “online” video ve müzik gibi hizmetler sunulabilmektedir. Ayrıca
geniş bant erişimin tarifeleri hizmetlerin sunulma maliyeti nedeniyle yüksek
olup, bu hizmetlerin alınabilmesi için kullanıcı tarafına yerleştirilmesi gereken
modem vb. terminaller dar bant erişim ekipmanlarına göre pahalıdır. Çoğu
durumda bir aylık geniş bant internet erişim bağlantısının fiyatı bir yıllık dar
bant erişim fiyatına denk gelmektedir. Bu sebeple dar bant erişim ücretlerinde
oluşacak hipotetik %5-10’luk küçük bir artışın kullanıcıları geniş bant internet
erişimi satın almaya yöneltemeyeceği tahmin edilmektedir.
Öte yandan dar bant hizmetler ülke şehirlerinin hemen hemen tamamına
yayılmış telefon şebekesi üzerinden sunulmakta, modern telekomünikasyon
mevzuatına sahip ülkelerde öngörülen asgari hizmet sunma zorunluluğu
nedeniyle makul ücretlendirilmiş sabit telefon hizmeti kamu hizmeti olarak
kabul edilmektedir. Dolayısıyla dar bant internet erişimi satın almak
isteyenlerin bu hizmeti satın alabilme imkanları çok yüksektir. Fakat geniş
03-44/502-222
5
bant hizmetler ancak elden geçirilmiş kablo TV ve telefon şebekeleri
üzerinden (yerel santrale belirli mesafeden daha uzak olmayan abonelere) ve
bu şebekelerin bağlı olduğu yerel santrallere özel olarak kurulacak donanım
sayesinde sunulabilmektedir. Dolayısıyla bu koşulların sağlanmadığı bir
bölgede yaşayan bir tüketicinin geniş bant erişim hizmeti alması mümkün
değildir.
Ayrıca kesikli iletişimin söz konusu olduğu ve karşı modemin ortaklaşa
kullanıldığı dar bant internet erişiminde statik IP adresi uygulaması
gerçekleştirmek güçtür. Geniş bant erişim ile etkileşim sağlanan bilgiler dar
bant ile sağlananları içermekte ve ayrıca film, müzik yayını, video oyunları,
etkileşimli e-ticaret uygulamaları, video-konferans, sağlık uygulamaları,
uzaktan eğitim gibi dar bant erişim ile kullanılamayacak uygulamaları
kapsamaktadır. Ayrıca geniş bant kullanıcısı, bu tür erişim için özel olarak
hazırlanmış portalları2 kullanmayı tercih edecek, dar bant kullanıcısı ise bu tür
portallara erişemeyecektir.
Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda ilgili ürün pazarı “yerel kullanıcılara
sunulan dar bant internet erişimi sağlama pazarı” olarak tanımlanmıştır.
H.1.2. Coğrafi Pazar
Telekomünikasyon hizmetleri ve erişim pazarlarının tanımlanması sırasında
ilgili coğrafi pazar, servis sağlayıcıları için söz konusu objektif rekabet
koşullarının homojen olduğu ve rakiplerin hizmetlerini sunabildikleri alan
olarak tanımlanmaktadır. Erişim altyapılarının inşa edilmesi ve bu altyapılar
üzerinden çeşitli erişim hizmetlerinin sunulması çoğu ülkede lisans sahipliğini
gerektirdiğinden ve bu lisanslar en geniş ulusal sınırlar içinde kalan coğrafi
alan için verildiğinden coğrafi pazar ülke sınırları olarak tanımlanmaktadır.
İlgili ürün pazarında ülke içinde herhangi bir bölgedeki rekabet koşullarının
diğerlerinden farklı olamayacağı görülmektedir. Dolayısıyla bu pazarlarda
hizmet sunan ve sunacak olan işletmelere verilecek yetki belgelerinin veya
yetki belgesi sahibi ile yapılacak sözleşmelerin kapsamının Türkiye sınırları
olacağı göz önüne alınarak, ilgili coğrafi pazar "Türkiye Cumhuriyeti sınırları"
olarak belirlenmiştir.
H.2. Taraflar
H.2.1. Vestelnet Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Şirket aşağıdaki tabloda da görüleceği üzere devre konu Vestelnet Elektronik
İletişim ve Bilgilendirme A.Ş.'nin hisselerinin %97,6'sına sahiptir. Devre konu
şirketin devir öncesi ve devir sonrası ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Hissedarlar Devralma
Öncesi
Devralma
Sonrası
Vestel Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. % 97,6 -
DKnet Elektronik İletişim ve Teknolojik Yatırımlar Ticaret A.Ş. - % 97,6
Vestel Dayanıklı Tüketim Malları Pazarlama A.Ş. % 1,6 % 1,6
Vestel Komünikasyon A.Ş. % 0,2 % 0,2
Vestel Dış Ticaret A.Ş. % 0,2 % 0,2
Vestel Bilişim A.Ş. % 0,1 % 0,1
Diğer % 0,3 % 0,3
2 Portal, tüketici veya kurumsal kullanıcının üzerinden bir dizi “online” hizmete ve internetin
kalanına erişilebilen bir geçiş platformu olarak tanımlanabilir.
03-44/502-222
6
Şirketin yönetim kurulu; Ahmet Nazif ZORLU, Şule ZORLU, Zülal ZORLU,
Ömer YÜNGÜL, Mehmet Cem BODUR, Sait KATRANCI ve Enis Turan
ERDOĞAN'dan oluşmaktadır.
H.2.2. DKnet Elektronik İletişim ve Teknolojik Yatırımlar Ticaret A.Ş.
Önceki unvanı Dereköylü Uluslararası Özel Antrepoculuk Taşımacılık ve
Ticaret A.Ş. olan şirket, 23.11.2001 tarihinde "her türlü ithal edilen malları
depolarında saklamak, bu malların gerek yurt içine gerekse yurt dışına satışını
gerçekleştirmek" üzere kurulmuştur. 10.1.2003 tarihinde şirket ana sözleşmesi
tadil edilerek, şirket unvanı Dknet Elektronik İletişim ve Teknolojik Yatırımlar
Ticaret A.Ş; faaliyet alanı da "telekomünikasyon yolu ile ve on-line sistemler
içinde her türlü bilginin dağıtım ve iletişimini yapmak, bilgisayar ve
telekomünikasyon alanlarında her türlü tasarımı yaparak anahtar teslimi
projeler hazırlamak, internet servis sağlayıcılığı yapmak ve bu konuda üçüncü
kişilere hizmet vermek" olarak değiştirilmiştir.
Şirketin %99,9998 hissesi Çiğdem SOLAK'a geriye kalan %0,0002 hisse ise
Mehmet Fatih DEREKÖYLÜ, Müzeyyen DEREKÖYLÜ, Osman DEREKÖYLÜ
ve Güney Gıda Taşımacılık Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye aittir. Şirketin yönetim
kurulu ise Çiğdem SOLAK, Mehmet Fatih DEREKÖYLÜ ve Osman
DEREKÖYLÜ'den oluşmaktadır.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Bildirimin konusu, Vestelnet Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Vestelnet)'nin
Vestelnet Elektronik İletişim ve Bilgilendirme A.Ş.'de bulunan %97,6
oranındaki hisselerinin DKnet Elektronik İletişim ve Teknolojik Yatırımlar
Ticaret A.Ş. (Dknet)'ye devri işleminin 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi
kapsamında olmadığına dair menfi tespit belgesi verilmesi talebidir. Ancak
aşağıda da açıklanacağı üzere işlem, tarafların sahip oldukları toplam pazar
payları ve ciroları itibarıyla, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devir işlemidir. Nitekim başvuru
dilekçesinin ekinde tarafların doldurdukları "Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Bildirim Formu" yer almaktadır. Dolayısıyla talep konusu, devir
işlemine izin verilmesi olarak değerlendirilmiştir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, devir işleminin 31.12.2002 tarihinde
tarafların yönetim kurulu kararları çerçevesinde ve herhangi bir devir
sözleşmesi olmaksızın gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Devir işleminin
gerçekleştiğini belgelemek üzere şirketin muhasebe fişleri gönderilmiştir.
Vestelnet Elektronik İletişim ve Bilgilendirme A.Ş. ile Superonline Uluslararası
Elektronik Bilgilendirme ve Haberleşme Hizmetleri A.Ş. (Superonline)
arasında 28.8.2002 tarihinde imzalanan anlaşma sonucunda Vestelnet
Elektronik İletişim ve Bilgilendirme A.Ş., "elektronik posta servisini, portal
servislerini, abone bilgilerinin tamamını, erişim verilmesi işini ve donanım ve
yazılımları" Superonline'a devretmiştir. Vestelnet Elektronik İletişim ve
Bilgilendirme A.Ş.'nin bireysel internet servis sağlayıcılığı piyasasındaki
03-44/502-222
7
faaliyet devri bu anlaşma ile gerçekleştirilirken, şirketi Vestel Grubu'ndan
çıkarmak üzere ikinci bir anlaşmayla hisse devri gerçekleştirilmektedir.
4054 sayılı Kanun'un 7. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca düzenenen 1997/1
sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik "İzne Tabi Birleşme veya
Devralmalar" başlıklı 4. maddesinde, “birleşme veya devralmayı
gerçekleştiren teşebbüslerin ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün
piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya
bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması
halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü getirilmiştir.
İşlem taraflarının ilgili ürün pazarındaki toplam ciroları ……………………... TL.
(DKnet'in ilgili ürün pazarında faaliyeti olmadığından, rakam 2002 yılında
Vestelnet Elektronik İletişim ve Bilgilendirme A.Ş.'nin ilgili ürün pazarındaki
cirosudur.)'dir. Öte yandan, pazarın yapısı nedeniyle faaliyet gösteren
teşebbüslerin pazar payını belirlemekte güçlüklerle karşılaşılmakla birlikte,
dosya mevcudu bilgilere göre, tarafların toplam pazar payları %25'in
altındadır. (DKnet'in ilgili pazarda faaliyeti bulunmadığından herhangi bir
pazar payı mevcut değildir.) Dolayısıyla söz konusu devralma işlemi Vestelnet
Elektronik İletişim ve Bilgilendirme A.Ş.'nin sahip olduğu ciro yönüyle Rekabet
Kurulu'nun iznine tabidir.
Vestelnet Elektronik İletişim ve Bilgilendirme A.Ş.'nin Superonline ile
imzaladığı sözleşmenin "Hizmet Bedellerine İlişkin Faturalama" başlıklı 1.7.
maddesine göre Veezygo dışındaki abonelik modellerinin faturalandırılması
9.9.2002 tarihinden itibaren Superonline tarafından yapılacak; Veezygo
aboneleri için faturalandırma Vestelnet Elektronik İletişim ve Bilgilendirme A.Ş.
tarafından abonelik sürelerinin sonuna kadar yapılmaya devam edilecektir.
Dolayısıyla devralma sonrasında Veezygo abonelerinin abonelik sürelerinin
sonuna kadar faturalandırılması DKnet tarafından yapılacaktır. DKnet'in ise
söz konusu devir işleminden önce ilgili pazarda herhangi bir faaliyeti ve pazar
payı yoktur. Dolayısıyla devir işlemi pazarda bir yoğunlaşmaya yol
açmayacak, işlem sonucunda hakim durumun yaratılması veya
güçlendirilmesi söz konusu olmayacaktır.
Öte yandan, Raportörlece Vestelnet yetkilileri ile yapılan görüşmede devir
işleminin Vestel Grubu'nun bireysel internet servis sağlayıcılığı pazarından
çekilerek asıl uzmanlık alanları olan üretime yoğunlaşmak istemeleri
nedeniyle gerçekleştirildiği ve Vestelnet Elektronik İletişim ve Bilgilendirme
A.Ş.'nin Superonline ile sözleşmenin imzalandığı tarihten bugüne kadar yeni
abone kaydı yapmadığı ifade edilmiştir. Görüşmede ayrıca Superonline ile
yapılan anlaşmanın Vestelnet Elektronik İletişim ve Bilgilendirme A.Ş. tüzel
kişiliği ile yapıldığı ve anlaşmanın yürürlükte kalmaya devam edeceği
belirtilmiştir.
H.4. Bildirimin Süre Yönünden İncelenmesi
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, bildirime konu devir işleminin 31.12.2002
tarihinde gerçekleştirildiği ve 10.1.2003 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde
de Dereköylü Uluslararası Özel Antrepoculuk Taşımacılık ve Ticaret A.Ş.'nin
03-44/502-222
8
ana sözleşmesinde yapılan değişikliğin yayımlandığı anlaşılmaktadır. Tarafların
Kurum'a başvuruları ise, 9.5.2003 tarihinde olmuştur. Dolayısıyla, işlem
gerçekleştirildikten sonra Kurum'a başvuruda bulunulmuştur.
4054 sayılı Kanun'un 7., 10. ve 11. maddeleri ile düzenlenen birleşme ve devir
işlemlerine ilişkin izin sistemi, bu işlemlerin gerçekleştirilmeden önce Kurul'a
bildirilmesini gerektirmektedir. Bu durum, teşebbüslerin hak ve
yükümlülüklerinin belirlendiği 1997/6 sayılı Tebliğ’in 7. maddesi ikinci
fıkrasının, "Tebliğ kapsamındaki birleşme ve devralmalardan Tebliğ'in 2 nci ve
4 üncü maddesi ile Rekabet Kurulu’nun iznine bağlı kılınan her türlü birleşme
ve devralmanın, işlemin yapılmasından uygun bir süre (tercihen 30 gün) önce,
Kurulumuza bildirilmesi ve Kurul’dan izin alınması zorunludur." şeklindeki
hükmünde de ifade edilmiştir. Bu çerçevede, dosya konusu işlemin
bildirilmesinde ilgili sürelere uyulmadığı anlaşıldığından 16. maddenin birinci
fıkrasının (c) bendi ve aynı maddenin üçüncü fıkra müeyyidelerinin
uygulanması gerekmektedir.
I- SONUÇ
Yukarıda yer verilen tespitler ve yapılan değerlendirmeler doğrultusunda;
1. Vestelnet Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin Vestelnet Elektronik İletişim
ve Bilgilendirme A.Ş.'deki %97,6 oranındaki hisselerinin DKnet Elektronik
İletişim ve Teknolojik Yatırımlar Ticaret A.Ş.'ye devredilmesi işleminin
1997/1 sayılı "Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ" kapsamında bir işlem olduğuna OY BİRLİĞİ
ile,
2. bildirim konusu devir işleminin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun'un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir
hakim durumu daha da güçlendiren ve bunun sonucunda ilgili pazarda
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem
olmadığına ve bu nedenle söz konusu işleme izin verilmesine OY BİRLİĞİ
ile,
3. ancak söz konusu devralma işleminin zamanında bildirilmemesi nedeniyle;
a) Vestelnet Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile DKnet Elektronik İletişim
ve Teknolojik Yatırımlar Ticaret A.Ş.'ye Kanun’un 16. maddesi birinci
fıkrası (c) bendi uyarınca ayrı ayrı olmak üzere 2.311.902.000.-
(ikimilyarüçyüzonbirmilyondokuzyüzikibin) TL.,
b) aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca ise bildirim yükümlülüğünün
bulunduğu sürede DKnet Elektronik İletişim ve Teknolojik Yatırımlar
Ticaret A.Ş.'nin Yönetim Kurulu Üyeleri olan Çiğdem SOLAK, Mehmet
Fatih DEREKÖYLÜ ve Osman DEREKÖYLÜ ile Vestelnet Elektronik
Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin Yönetim Kurulu Üyeleri olan Ahmet Nazif
ZORLU, Şule ZORLU, Zülal ZORLU, Ömer YÜNGÜL, Mehmet Cem
BODUR, Sait KATRANCI ve Enis Turan ERDOĞAN'a da aynı
Kanun'un 16. maddesinin üçüncü fıkrası ve 2003/1 sayılı Rekabet
03-44/502-222
9
Kurulu Tebliği uyarınca ayrı ayrı yukarıda belirtilen cezanın %10’u
oranında olmak üzere 231.190.200.-TL.
idari para cezası verilmesine OY ÇOKLUĞU ile
karar verilmiştir.
03-44/502-222
2
KARŞI OY GEREKÇESİ
4054 sayılı Kanun’un 10/2., 11. ve 12. maddelerinde birleşme ve
devralmaların “Kurul’a bildirimi”nden söz edilmekte, ayrıca işlemin
bildirilmemesi halinde Kurul’un herhangi bir şekilde işlemden haberdar olduğu
zaman (diğer bir anlatımla re’sen) yapacağı incelemeden sonra bildirmeme
cezası uygulanacağı 11. maddede öngörülmektedir. Kanun’un 16/1-c
maddesinde, birleşme veya devralmanın bildirilmemesi halinde ceza
verileceği belirtilmekte olup (cümlenin sonunda geçen “süresi içinde” tabirinin,
anlaşma ve uyumlu eylemlerin yapıldıkları tarihten itibaren bir aylık bildirim
süresine dair 10. maddenin birinci fıkrasında bahsedilen süre ile ilgili olduğu)
bildirimin, işlemin gerçekleştirilmesinden önce yapılmaması halinde ceza
verileceğine dair Kanun’da açık bir hüküm bulunmadığına göre olayda, ilgili
tarafca yapılan bir bildirim üzerine Kurul’ca inceleme yapıldığından (diğer bir
anlatımla Kurul’ca re’sen inceleme yapılmadığından) artık bildirmeme cezası
verilemeyeceği ve ayrıca menfi tespit istemiyle olsa dahi işlem, Kurul’a
bildirildiğinden ve bildirilen işlemin devralma niteliğinde olduğu tavsifini
yapmak bildirim yapılmadığı anlamına gelmeyeceğinden bildirimin yapıldığının
kabulü gerektiği, dolayısıyla bildirmeme cezası verilemeyeceği düşüncesiyle
Rekabet Kurulu’nun 19.06.2003 tarih ve 03-44/502-222 sayılı kararının sonuç
bölümünün 3. bendinde sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyoruz.
R. Müfit SONBAY Kublay ATASAYAR
Kurul Üyesi Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy