1 REKABET
BU KARAR DANISTAY 13.DAIRESI’NCE IPTAL
EDILMISTIR. REKABET KURULU’NUN AYNI KONUYA
ILISKIN 25.10.2005/24.11.2005 TARIH VE 05-73/987-274 /
05-79/1081-308 NOLU KARARLARINA INTERNET
SAYFAMIZDAKI KARAR ARAMA BÖLÜMÜNDEN
ERİŞEBİLİRSİNİZ.
2 REKABET
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2002-4-36 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 03-55/645-296
Karar Tarihi : 13.8.2003
Dosya Konusu : Ankara İlinde faaliyet gösteren ve sürücü olur raporu vermeye
yetkili polikliniklerin fiyat tespiti yapmak ve havuz oluşturmak suretiyle
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun’un 4. maddesinin (a) ve
(b) bentlerinde sayılan eylemleri gerçekleştirerek rekabeti ihlal etmesi.
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR (İkinci Başkan), A. Ersan GÖKMEN, Murat GENCER,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Kublay ATASAYAR,
Süreyya ÇAKIN.
B- SORUŞTURMA HEYETİ
Başkan : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ
Raportörler : Oğuzkan GÜZEL, Metin HASSU, Levent KUTOĞLU
C- ŞİKAYET EDEN
İsimsiz
D- HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILANLAR
- Özel Yeni Anıl Polikliniği
Kültür Mah. Sağlık 2 Sk. No: 56/1 Kolej, ANKARA
- Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği
Mithatpaşa Cad. No: 51/2 Kızılay, ANKARA
- Özel Başkent Sıhhiye Polikliniği
Strazburg Cad. No: 21/2-3, Sıhhiye, ANKARA
- Özel Ziya Gökalp Polikliniği
Ziya Gökalp Cad. No. 22/7, Kızılay, ANKARA
- Özel Yeni Dışkapı Polikliniği
İrfan Baştuğ Cad. No. 4/D, Dışkapı, ANKARA
- Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi
Atatürk Mah. Ankara Cad. No. 30, Sincan, ANKARA
- Özel Ortadoğu Polikliniği
Işıklar Cad. No. 6, Ulus, ANKARA
- Özel Servet Ünsal Polikliniği
1. Cad. No. 12/2.3.4, Demetevler, ANKARA
- Özel Umar Uzman Doktorlar Polikliniği
M. Çakmak Mah. Şirin S. No. 1/2-3, Sincan, ANKARA
- Özel İlkiz Polikliniği
İlkiz S. No.12/A, Sıhhiye, ANKARA
3 REKABET
E- İDDİALARIN ÖZETİ
Rekabet Kurumu’na intikal eden dilekçede; sürücü belgesi edinebilmek için
gerekli olan belgelerden “Sürücü Olur Sağlık Raporu”nu almak için Ankara İlinde
faaliyet gösteren özel kliniklerden beş tanesine başvurulduğu, söz konusu
polikliniklerin rapor için 25.000.000.-TL talep ettikleri ve bu fiyattan kesinlikle indirim
yapmadıkları, ayrıca polikliniklerin, kendi aralarında havuz sistemi oluşturdukları
ifade edilmiştir.
F- DOSYA EVRELERİ
- Kurum kayıtlarına 15.4.2002 ve 1745 sayı ile intikal eden mezkur dilekçe üzerine
hazırlanan 25.4.2002 tarihli bilgi notu, Rekabet Kurulu’nun 14.5.2002 tarih ve
02-28/332-M sayılı toplantısında görüşülerek 4054 sayılı Kanun’un ihlal edilip
edilmediğinin ve soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi
amacıyla aynı Kanun’un 40/1. maddesi gereğince “Önaraştırma” açılması kararı
alınmıştır.
- Yapılan inceleme sonucu elde edilen bulgular ışığında hazırlanan 13.09.2002 tarih
ve 2002-4-36/Ö.A.-02-O.G sayılı Önaraştırma Raporu, Rekabet Kurulu’nun
4.10.2002 tarih ve 02-61 sayılı toplantısında görüşülmüş ve Özel Yeni Anıl
Polikliniği, Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği, Özel Başkent Sıhhiye Polikliniği,
Özel Ziya Gökalp Polikliniği, Özel Yeni Dışkapı Polikliniği, Özel Sincan Bilgi Tıp
Merkezi, Özel Ortadoğu Polikliniği, Özel Servet Ünsal Polikliniği, Özel Umar Uzman
Doktorlar Polikliniği ve Özel İlkiz Polikliniği ünvanlı teşebbüsler hakkında, “Ankara
İli Sürücü Olur Raporları” ilgili pazarında rekabetin kısıtlanması sonucunu
doğurabilecek nitelikte faaliyetlerde bulundukları yönünde ciddi ve yeterli bulgular
elde edilmiş olması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca
soruşturma açılmasına karar verilmiştir.
-18.10.2002 tarihinde, Kanun'un 43/2. maddesi uyarınca taraflara soruşturma
açıldığına dair bildirimde bulunularak taraflardan 30 gün içinde ilk yazılı
savunmalarını göndermeleri istenmiştir.
- Haklarında soruşturma açılan polikliniklerden, Özel Yeni Anıl Polikliniği, Özel Ziya
Gökalp Polikliniği, Özel Yeni Dışkapı Polikliniği, Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi,
Özel Ortadoğu Polikliniği, Özel Servet Ünsal Polikliniği, Özel Umar Uzman
Doktorlar Polikliniği ve Özel İlkiz Polikliniği’nin birinci yazılı savunmaları yasal
süresi içinde, Özel Başkent Sıhhiye Polikliniği’nin birinci yazılı savunması ise yasal
süresi geçtikten sonra Kurum kayıtlarına intikal etmiş, Özel Kızılay Mithatpaşa
Polikliniği’nin savunması ise gönderilmemiştir.
- Soruşturma Heyetince tamamlanan 3.4.2003 tarih ve S.R./03-4 sayılı Soruşturma
Raporu, Kanun'un 45/1. maddesi uyarınca Başkanlıkça tüm Kurul Üyeleri ile ilgili
taraflara tebliğ olunmuş ve aynı maddenin ikinci fıkrası gereğince taraflardan
30 gün içinde yazılı savunmalarını göndermeleri istenilmiştir.
- Soruşturma Raporu'nun tebliğini takiben, haklarında soruşturma yürütülen
polikliniklerin tamamının savunmaları yasal süresi içinde Kurum'a intikal etmiştir.
- Soruşturma Heyetinin hazırladığı "Ek Yazılı Görüş", Kanun'un 45/2. maddesi
uyarınca, 24.5.2003 tarihinde tüm Kurul Üyeleri ve taraflara tebliğ edilmiştir.
4 REKABET
- Haklarında soruşturma yapılan polikliniklerden Özel Ortadoğu Polikliniği ve Özel
Umar Uzman Doktorlar Polikliniği ek görüşe yasal süre içinde, Özel İlkiz Polikliniği
ve Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi yasal sürenin sona ermesini takiben cevap
vermişler, diğer poliklinikler ek görüşe karşı yazılı savunmalarını
göndermemişlerdir.
- Rekabet Kurulu'nun 30.6.2003 tarih ve 03-46/1537-M sayılı toplantısında, yürütülen
soruşturma ile ilgili olarak 13.8.2003 tarihinde sözlü savunma toplantısı
yapılmasına ve sözlü savunma toplantısına soruşturma kapsamındaki tüm
polikliniklerin davet edilmesine karar verilmiş ve sözlü savunma toplantısı
davetiyeleri, Kanun'un 46/2. maddesi uyarınca ilgililere gönderilmiştir.
13.8.2003 tarihinde sözlü savunma toplantısı yapılmış ve aynı tarihte nihai
karar verilmiştir.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ
Raportörler;
1- Ankara İli Sürücü Olur Sağlık Raporu” ilgili pazarında faaliyet gösteren; Özel Yeni
Anıl Polikliniği, Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği, Özel Başkent Sıhhiye
Polikliniği, Özel Ziya Gökalp Polikliniği, Özel Yeni Dışkapı Polikliniği, Özel Sincan
Bilgi Tıp Merkezi, Özel Ortadoğu Polikliniği, Özel Servet Ünsal Polikliniği, Özel
Umar Uzman Doktorlar Polikliniği ve Özel İlkiz Polikliniği unvanlı teşebbüslerin
açılan banka hesapları ile bir havuz oluşturarak pazar paylaşımında bulunmak ve
fiyat tespiti yapmak şeklindeki eylemlerinin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin
(a) ve (b) bentlerinde sayılan örneklerle uyumlu olduğu ve yasak kapsamında
rekabet ihlali oluşturduğu,
2- Belirtilen anlaşma ve uygulamalara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un
10. maddesi ile öngörülmüş olan bir aylık süre içerisinde bildirim yükümlülüğünün
yerine getirilmediği,
3- Rekabet Kurulu’nca yukarıda belirtilen ihlalleri gerçekleştiren teşebbüslerin her
birinin 4054 sayılı Kanun’un 16/2. maddesi uyarınca idari para cezası ile
cezalandırılmaları,
4- Diğer taraftan söz konusu teşebbüslerin ihlale konu olan sözleşmeler ile ilgili
olarak 4054 sayılı Kanun’un 10. maddesi uyarınca bildirim yükümlülüğünü yerine
getirmemelerinden dolayı, aynı Kanun’un 16/1. maddenin (c) bendi uyarınca her
birinin idari para cezası ile cezalandırılmaları; 16/3. maddesi uyarınca tüzel kişiliği
bulunan teşebbüslerin yönetim organlarında görevli olan gerçek kişilere de ayrıca
idari para cezası verilmesi,
5- İlgili pazardaki işleyişte kamu denetimi ve uygulamaları nedeniyle oluşan
aksaklıklar konusunda 4054 sayılı Kanun’un 2 ve 27/g maddeleri uyarınca Sağlık
Bakanlığı’na bir görüş yazısı gönderilmesi
gerektiğini ifade etmişlerdir.
5 REKABET
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
“Sürücü Adayı Sağlık Raporları”, ilgili mevzuat uyarınca alınması gereken ve
verilme esasları sıkı kıstaslara bağlanmış bir rapor türüdür. Bu niteliği ile hizmet
sunucuları olan teşebbüsler ve hizmet kullanıcısı olan tüketiciler açısından herhangi
bir ikame imkanı bulunmamaktadır. Belirlenen bu sınırlamalar nedeniyle ilgili ürün
pazarı “Sürücü Adayı Sağlık Raporları” olarak tespit edilmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
“Sürücü Adayı Sağlık Raporları” il merkezlerinde ve ilçe merkezlerinde
kurulan ve uzman tabiplerden oluşan sağlık heyetleri tarafından verilmektedir. Pazar
yapısı uyarınca, herhangi bir sürücü adayının, eğer kendisine yönelik olarak rapor
alma kıstaslarında bir sorun çıkmazsa, başka bir il veya ilçe merkezine giderek rapor
alması, ulaşım maliyeti ve zaman kaybı dezavantajı nedeniyle, bir talep ikamesi
oluşturmamaktadır. Bu nedenlerle ilgili coğrafi pazar, şikayet konusu eylemlerin
gerçekleştiği “Ankara İli şehir merkezi sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.2. Hakkında Soruşturma Yapılan Teşebbüsler
H.2.1. Özel Ortadoğu Polikliniği
Ortadoğu Sağlık ve Eğitim Tesisleri İşletmeciliği Anonim Şirketi tarafından
işletilmekte olan Özel Ortadoğu Polikliniği’nin ana faaliyet olarak poliklinik hizmetleri
sunduğu ve sürücü olur raporu düzenleme faaliyetinin ikincil planda kaldığı
belirlenmiştir. Söz konusu şirketin ortaklık yapısı ve yönetim kurulu aşağıda
verilmiştir.
Hissedar Hisse Oranı
Prof. Dr. Hikmet Akgül %40
Dr. Sadi Kaya %30
Dr. Eyüp Özeren %15
Dr. Süleyman Gökduman %10
Dr. Mustafa Gökse %5
Toplam %100
Yönetim Kurulu
Dr. Eyüp Özeren (Yönetim Kurulu Başkanı)
Dr. Sadi Kaya
Dr. Süleyman Gökduman
Şirketin 2001 yılı cirosu ……………………….-TL olup, 2001 yılı içerisinde
toplam olarak 1300 adet sürücü olur raporu düzenlediği ve bu raporlardan
…………………… TL gelir elde ettiği tespit edilmiştir.
H.2.2. Özel Başkent Sıhhiye Polikliniği
Özel Başkent Sıhhiye Polikliniği, Megamar Sağlık Hizmetleri ve Ticaret
Limited Şirketi tarafından işletilmekte olup, tek faaliyeti sürücü olur raporu
düzenlemektir. Şirketin ortaklık yapısı aşağıda verildiği gibidir.
6 REKABET
Hissedar Hisse Oranı
Mehmet Yunis Çelebi %35
Cüneyt Haşmet Çelebi %65
Toplam %100
Şirketin müdürü Mehmet Yunis ÇELEBİ olup, polikliniğin 2001 yılında sürücü
olur raporu düzenlemekten elde ettiği gelir ………………….- TL’dir. Polikliniğin
başka bir faaliyeti bulunmamaktadır.
H.2.3. Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği
Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği, 30.8.2001 tarihinde faaliyete başlamış
olup, adi ortaklık şeklinde işletilmektedir ve ağırlıklı ortağın Selçuk DOKER olduğu
belirlenmiştir. Polikliniğin 2001 yılı cirosu …………………….-TL olarak gerçekleşmiş
olup, mesul müdürü Dr. Yurdaer ÇAĞLAR’dır.
H.2.4. Özel Yeni Anıl Polikliniği
Özel Yeni Anıl Polikliniği, Karahan Sağlık Hizmetleri İthalat İhracat Limited
Şirketi tarafından işletilmektedir. Şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir.
Hissedar Hisse Oranı
Cumhur Karaman %50
Osman Yalçınlar %50
Toplam %100
Özel Yeni Anıl Polikliniği’nin tek faaliyetinin sürücü olur raporu tanzim etmek
olduğu ve faaliyete geçtiği 2001 yılında ……………………...-TL ciro elde ettiği tespit
edilmiştir. 18.5.2001-29.4.2002 tarihleri arasında Osman YALÇINLAR şirket
müdürlüğü görevini yürütmüştür.
H.2.5. Özel İlkiz Polikliniği
Özel İlkiz Polikliniği sadece sürücü olur raporu düzenleme hizmeti sunmakta
olup, İlkiz Sağlık Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından işletilmektedir.
Söz konusu şirketin 2001 yılı cirosu ……………………..- TL olup ortaklık yapısı
aşağıda verilmiştir.
Hissedar Hisse Oranı
Ahmet Türkyılmaz %50
Yavuz Yolsal %25
Bülent Çelikel %25
Toplam %100
Şirket müdürlüğü İhsan YOLSAL tarafından yürütülmektedir.
H.2.6. Özel Ziya Gökalp Polikliniği
Özel Ziya Gökalp Polikliniği, şirket müdürlüğü Refik ALTUNTAŞ tarafından
yürütülmekte olan Ehliyet Sağlık Hizmetleri Limited Şirketi tarafından işletilmekte
7 REKABET
olup, bu şirketin 2001 yılı cirosu ……………………...- TL’dir ve ortaklık yapısı
aşağıdaki gibidir.
Hissedar Hisse Oranı
Kemal Şahin %50
Rahin Aydın %50
Toplam %100
Özel Ziya Gökalp Polikliniği’nin faaliyetleri sadece sürücü olur raporu tanzim
etmekten oluşmaktadır.
H.2.7. Özel Yeni Dışkapı Polikliniği
Özel Yeni Dışkapı Polikliniği, Tolunay Sağlık Hizmetleri Medikal İthalat İhracat
Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından işletilmektedir. Bu şirketin
2001 yılı cirosu ……………………...-TL olarak gerçekleşmiş olup bu gelirin
……………………...-TL’lik kısmı sürücü olur raporlarından elde edilmiştir. Şirketin
ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Hissedar Hisse Oranı
Nevzat Akbaş %50
Ahmet Türkyılmaz %50
Toplam %100
Adil IŞIK, Tolunay Sağlık Hizmetleri Medikal İthalat İhracat Pazarlama Sanayi
Ticaret Limited Şirketi’nin müdürlüğünü yürütmektedir.
H.2.8. Özel Umar Uzman Doktorlar Polikliniği
Özel Umar Uzman Doktorlar Polikliniği, Umar Uzman Doktorlar Tıp Merkezi
Ticaret Limited Şirketi tarafından işletilmektedir. Şirket 2001 yılında
……………………….-TL ciro elde etmiştir. Bu şirketin ortaklar listesi aşağıdaki
tabloda sunulmuştur:
Hissedar Hisse Oranı
Muhammed Aziz Sütbaş %33,3
Hasan Hüseyin Çağrıcı %33,3
Macit Uzun %33,3
Toplam %100
Umar Uzman Doktorlar Tıp Merkezi Ticaret Limited Şirketi’nin müdürü,
Muhammed Aziz SÜTBAŞ’tır.
H.2.9. Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi
Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi, Genç Gama Sağlık Hizmetleri Ticaret Limited
Şirketi tarafından işletilmekte olup, 2001 yılı toplam cirosu …………………...-TL
olarak gerçekleşmiştir. Şirketin ortaklık yapısı aşağıdaki tabloda verilmiştir.
8 REKABET
Hissedar Hisse Oranı
Dilek Emek Çiftçi %34
M Mete Aldan %31
E. Hakan Seviniş %21
Haldun Kabacaoğlu %8
Kemal Aydın %4
Sami Kalenci %2
Toplam %100
Genç Gama Sağlık Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi’nin müdürlüğünü Ekrem
ÇİFTÇİ yapmaktadır.
H.2.10. Özel Servet Ünsal Polikliniği
Servet Ünsal Sağlık Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından
işletilmekte olan Özel Servet Ünsal Polikliniği’nin 2001 yılı cirosu
………………………...-TL olarak gerçekleşmiştir ve hissedarlık yapısı aşağıda
verildiği gibidir.
Hissedar Hisse Oranı
Servet Ünsal %50
Dürdane Ünsal %50
Toplam %100
Söz konusu şirketin müdürü ise Servet ÜNSAL’dır.
H.3. Yapılan Tespitler ve Elde Edilen Deliller
H.3.1. Sürücü Olur Raporu Düzenlenmesi İle İlgili Mevzuat
Sürücü olur raporu düzenlenmesine ilişkin kurallar ve bu raporu düzenlemeye
yetkili kuruluşların taşıması gereken nitelikler, çeşitli mevzuat hükümleriyle
düzenlenmektedir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 41. maddesinde yer alan, “Sürücü
belgesi alacakların, resmi ve özel sağlık kuruluşlarında İç Hastalıkları, Ortopedi,
Göz, Kulak-Burun-Boğaz ve Psikiyatri uzmanları bulunan Sağlık Kurulunca,
yönetmelikte belirtilen esaslara göre “Sürücü Olur” raporu almaları gerekir.
Ortopedist bulunmadığı takdirde Genel Cerrahtan, Psikiyatri Uzmanı bulunmadığı
durumlarda Nörolog veya Psikologdan görüş alınarak Sağlık Kurulu kararını verir…”
ifadesi ile sürücü olur raporu düzenleyecek olan sağlık kurulunun niteliği
belirtilmektedir. Bu heyetin hangi kurum bünyesinde oluşturulacağı ise Karayolları
Trafik Yönetmeliği’nin 78. maddesinde “Sağlık kurulu raporları; İç Hastalıkları,
Ortopedi, Göz, Kulak-Burun-Boğaz ve Psikiyatri uzmanları bulunan ve Sağlık
Bakanlığı veya İl Sağlık Müdürlükleri tarafından sürücü belgesi alacak sürücü
adaylarına sağlık kurulu raporu düzenlemeye yetkilendirilmiş resmi ve özel sağlık
kuruluşlarınca verilir.” ifadesi ile düzenlenmektedir. Bu hüküm uyarınca sürücü olur
9 REKABET
raporu düzenleyecek polikliniklerin yetkilendirilmesi işlemi, Sağlık Bakanlığı veya İl
Sağlık Müdürlükleri tarafından yapılmaktadır.
Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde resmi ve özel sağlık kuruluşlarının, İl Sağlık
Müdürlükleri aracılığı ile yürütülecek yetkilendirme işlemlerine ve Kanun'da belirtilen
bütün uzmanların bulunmadığı küçük yerleşim birimlerinde serbest çalışan tabiplerin
sağlık kurullarında görevlendirilmesine dair usul ve esasların Sağlık Bakanlığı'nca
çıkarılacak bir genelge ile düzenleneceği öngörülmüştür. Bu madde gereği Sağlık
Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 7.5.1998 tarih ve
6094 sayılı “Sürücü Olur Raporlarının Düzenlenmesi Hakkında Genelge” çıkarılmış
olup, genelge halen yürürlükte bulunmaktadır. Bu genelge ile; "Sürücü Olur" raporu
düzenlemeye yetkili kılınacak sağlık kuruluşlarının taşıması gerekli şartlar, bu
kuruluşların başvuru esasları, başvuruların incelenmesi esasları, "Sürücü Olur"
raporunun düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslar, yetkilendirilecek sağlık
kuruluşunun taşıması gerekli şartlar, sağlık kurullarında görev yapacak doktorların
ve mesul müdürlerin sorumlulukları düzenlenmiştir.
H.3.2. Pazar Yapısı
Ankara İlinde sürücü olur raporu vermekle görevli resmi kuruluşlar 12 adettir.
Ancak tüm sağlık kurumlarını denetlemekle görevli olan Ankara İl Sağlık Müdürlüğü
bünyesinde Ankara Valiliği’nin 1.12.1995 tarih ve 503 sayılı oluru ile ve “T.C. Ankara
Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Sürücü Adayları ve Silah Ruhsatı Sağlık Merkezi
Baştabipliği” birimi oluşturulmuştur. Bu birim tarafından denetleme görevleri dışında
rapor tanzimi de yapılmakta, hukuki bir altyapısı bulunmaması nedeniyle döner
sermaye uygulaması yapılamamasına karşın Sağlık ve Sosyal Yardım Vakfı’na bağış
toplanması şeklinde rapor talep edenlerden ücret alınmakta, ayrıca denetim görevi
yerine getirilirken özel polikliniklerden, poliklinik yetkililerince rapor başına
2.500.000.-TL olarak uygulandığı ifade edilen, belirli tutarlarda tasdik ücreti
alınmaktadır.
Ankara İlinde yukarıda aktarılan birim dışında aktif olarak bu raporu
düzenleyen resmi sağlık kurumu Sincan Devlet Hastanesidir. Bu hastane
uygulamasında 2002 yılı bütçe talimatnamesinin yorumu sonucu 3.000.000.-TL
üzerinden sağlık raporunun düzenlenmesi ile talep kayması yaşanmış, ancak
uygulanan bu tutarın eksik olduğu ve hastanenin bu uygulaması sonucu kamu zararı
doğduğu gerekçesiyle Sağlık Bakanlığı müfettişlerince hastane yönetimi hakkında
işlem yapılmıştır. Bu uygulamadan resmi kurumların sürücü olur raporlarına
uygulanacak ücretin belirlenme yöntemi konusunda farklı davranışlar içinde oldukları
anlaşılmaktadır.
H.3.3. Polikliniklerin Bir Araya Gelerek Oluşturdukları
Havuz Hesabına Dair Tespitler
H.3.3.1. Protokol Belgesi
Yapılan yerinde incelemeler sırasında, Özel Ortadoğu Polikliniği’nde “Ankara
İli Sürücü Adayları Muayene ve Rehabilitasyon Merkezleri İşbirliği Protokolü” başlıklı
bir belge bulunmuştur. Bu belgede aynen “havuza aktarılacak paranın paylaşımında
eşitlik temel kriterdir. Günlük muayene ücretleri ertesi gün en geç saat 11:00’e kadar
ortak hesaba yatırılacaktır. Yine aynı banka nezrinde açılmış bireysel hesaplara
10 REKABET
haftalık olmak üzere havuzdan dağıtımı yapılacaktır. Söz konusu merkezlerden
kurulan bir denetim ekibi günlük veya haftalık kayıtlar ile gelirleri karşılaştırarak
sistemin sağlıklı yürümesi için yerinde rutin denetim yapacaktır. İşletme sahibi veya
yöneticileri bu konuda anlayış göstererek ilgililere yardımcı olacaktır. Havuza biriken
para 14 merkez arasında eşit paylaşılacaktır. Merkezlerin herhangi bir sebeple
kapanması durumunda en fazla 3 ay havuzdan aynı şartlarda pay alır. Ancak bu
süre sonunda mevcudiyetini idare ettiremezse havuzdan verilen pay kesilir.”
ifadelerine yer verilmiş olup, söz konusu belge Sıhhiye Polikliniği adına Dr. Mehmet
ÇELEBİ, Dışkapı Polikliniği adına Adil IŞIK, İlkiz Polikliniği Dr. Yavuz YOLSAL, Ziya
Gökalp Polikliniği adına Refik ALTUNTAŞ, Mithatpaşa Polikliniği adına Dr. Selçuk
DOKER, Anıl Polikliniği adına Vedat YETENER, Özel Ortadoğu Polikliniği adına
Haluk GÜNGÖR, Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi adına Ekrem ÇİFTÇİ tarafından
imzalanmıştır. Bu evrak, soruşturmaya konu olan teşebbüslerin bir araya gelerek bir
yapılanma oluşturmak istediklerini, bu konuda ortak davranış sergilemek üzere
çeşitli esasları protokole bağladıklarını göstermektedir. Haluk GÜNGÖR tarafından,
belgede yer alan imzanın kendisine ait olmadığı ifade edilmiştir.
Poliklinik yetkililerince hiçbir zaman uygulamaya konulmadığı şeklinde görüş
belirtilen protokolün, soruşturmaya taraf teşebbüslerin gerçek iradelerinin yazılı bir
şekilde ortaya konduğu bir belge olduğu belirlenmektedir. Pazar şartları dolayısıyla
belirlenmek istenen yüksek fiyatların uygulanamaması nedeniyle gecikmeli olarak
yürürlüğe konan bu protokol, açılan havuz hesapları ile ortak hareket etme amacının
piyasa davranışı olarak ortaya çıkmasını sağlamıştır. Ortak hesaplar oluşturularak
elde edilen gelirin paylaştırılması ile ilgili pazarda rekabeti bozucu etkinin ortaya
çıktığı görülmektedir. Anılan protokol, soruşturmaya taraf teşebbüslerin rekabeti
bozucu amaç ve etki taşıyan davranışlarının somut bir belgesi niteliğindedir.
H.3.3.2. Yerinde İncelemeler ve Bilgi Tutanakları
Yapılan incelemeler çerçevesinde, sektörde denetleyici idari organ
konumundaki Ankara İl Sağlık Müdürlüğü’ne gidilmiş ve müdürlük bünyesinde
oluşturulan yapı içerisinde diğer poliklinikler gibi uzman doktorlardan bir heyet
oluşturularak sürücü olur raporu düzenlendiği ve rapor ücreti olarak
25.000.000.-TL’nin Sağlık ve Sosyal Yardımlaşma Vakfı’na bağış adı altında
toplandığı tespit edilmiştir. Ayrıca, İl Sağlık Müdür Yardımcısı Dr. Osman
ASLANGÜL, yapılan görüşmede havuz konusunda kendilerinin de duyumlar
aldıklarını belirtmiş, yapılan görüşmeye sonradan katılan Özel Yeni Anıl Polikliniği
Şirket Müdürü Haluk GÜNGÖR, poliklinikler arasında bir “centilmenlik anlaşmasının”
varlığını kabul etmiş ve bu çerçevede bütün polikliniklerin sürücü olur raporu ücretini
25.000.000.-TL olarak tespit ettiklerini sözlü olarak ifade etmiştir.
Bu fiyatın denetiminin sağlanması amacıyla sorumlu ortakları adına 2002 yılı
Ocak ayında Ziraat Bankası Heykel Şubesi’nde 989849 nolu vadesiz tasarruf hesabı
ve 989852 nolu yatırım hesabı açılmış, hakkında soruşturma yapılan tüm poliklinikler
tarafından düzenli periyotlarla sürücü adaylarından alınan ücretlerden masraf
kalemleri düşülerek bu hesaba yatırılmış, bahsedilen hesaplar 7.5.2002 tarihinde
kapatılmıştır. 5.5.2002 tarihinde ise, Ziraat Bankası Hamamönü Şubesi’nde, Selçuk
DOKER adına 602205 nolu vadesiz mevduat hesabı ve 602232 nolu menkul hesabı
açılmıştır. Bu hesaplar da, Heykel Şubesi’nde açılan hesapların devamı
11 REKABET
niteliğindedir. Heykel Şubesi’ndeki mevduat hesabına para yatıran poliklinikler,
Hamamönü Şubesi’ndeki hesaba da para yatırmaya devam etmişlerdir. 28.08.2002
tarihinde anılan hesapların da kapatıldığı ekstre dökümlerinden anlaşılmaktadır.
Yapılan inceleme ve görüşmelerden, soruşturmaya taraf olan teşebbüslerce
ortak bir yapı oluşturularak fiyat anlaşmasına gidildiği, ortak hesap uygulaması ve
hesabın denetimi ile bu uygulamanın 8 aylık süre boyunca devam ettiği, Rekabet
Kurumu’nun müdahalesi sonucunda yapının sona erdiği tespit edilmektedir.
Bu yapının oluşumu ve işleyişi hakkında görüşme yapılan poliklinik
yetkililerinin tamamı, oluşumun sürücü kursları ile yaşanan sağlıksız ilişkilerin sona
erdirilmesi amaçlı olduğunu ve oluşuma kendilerinin liderlik etmeksizin katıldıklarını
belirtmişlerdir.
Diğer taraftan, sistem içerisinde düşük paya sahip bir kısım polikliniklerin
yetkilileri, uygulamanın amacının; yıkıcı fiyat rekabetini engellemek, önceden
belirlenen kotalara göre dağılımı sağlamak olduğunu, ayrıca düzenli ödemelerle
havuz hesabının oluşturulduğunu ve ödemelerin rapor verilen aday sayısı üzerinden
denetlendiğini, ancak geri ödemelerin düzenli olmadığını beyan etmişlerdir. Diğer
grup yetkililer ise; hesabın sağlık sektöründe ortak bir yapı içerisinde daha üst düzey
bir yapı oluşturulmak için kurulduğunu ve sermaye toplanması amaçlı olduğunu,
işleyişinin gönüllülük esasına dayalı olduğunu, ekonomik kriz nedeniyle sistemin
destekleme fonu mahiyetinde çalışmasını sürdürdüğünü, ancak hesaba yatırılan ve
hesaptan dağıtılan paralar konusunda anlaşmazlık doğması nedeniyle işleyişin sona
erdiğini ifade etmişlerdir.
H.4. Savunmaların Değerlendirilmesi
H.4.1. Haksız Rekabetin Önlenmesinin Amaçlandığı
Savunmalardan fiyat rekabetinin aşırı boyutlarda yapılması sonucu piyasa
düzeninin bozulmasının haksız rekabet olarak nitelendirildiği ve ortak hareket
edilmesi ile bu durumun giderilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır. Ancak bu görüş,
söz konusu fiyat belirleme eyleminin ve havuz uygulamasının, 4054 sayılı Kanun
kapsamında bir “rekabet ihlali” oluşturduğu gerçeğini değiştirmemektedir.
H.4.2. Sürücü Olur Raporu Almak İsteyenlerin Devlet Hastanelerine ya da
İl Sağlık Müdürlüğü’ne Başvurabilecekleri
İlgili pazarda hukuki olarak her türlü resmi sağlık kuruluşunun söz konusu
raporu düzenleme yetkisi bulunmaktadır. Fakat fiilen İl Sağlık Müdürlüğü’ne bağlı
olarak faaliyet yürüten “T.C. Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Sürücü Adayları ve
Silah Ruhsatı Sağlık Merkezi Baştabipliği” ve Sincan Devlet Hastanesi dışında hiçbir
resmi sağlık kuruluşu bu raporu özel bir sistem dahilinde düzenlememektedir. Kaldı
ki, sürücü adaylarının diğer sağlık kurumlarına başvurabilme imkanlarının
bulunması, teşebbüslerce gerçekleştirilen eylemin rekabet ihlali niteliğini
değiştirecek bir husus değildir.
H.4.3. Fiyat Belirleme İşlemi İle Hukuki Bir Boşluğun Doldurulmasının
Amaçlandığı
Sürücü olur raporu ücretinin herhangi bir resmi birim tarafından tespit edilmiş
olmaması gerçekten de, bilinçli bir uygulamadan ziyade bir boşluk izlenimi
12 REKABET
oluşturmaktadır. Ancak piyasalarda faaliyet gösteren teşebbüslerin serbest rekabet
şartları içerisinde faaliyetleri ile ilgili kendi kararlarını alarak davranmaları esas
olduğundan, savunmalarda ifade edilen anlamda bir boşluk bulunmamaktadır.
Yetkisi olan düzenleyici organların yapabilecekleri düzenlemelerin, bu
düzenlemelere uymak suretiyle faaliyette bulunması gereken teşebbüslerce
gerçekleştirilmesi bilakis ihlal teşkil etmekte, bu tür bir savunmanın kabulü mümkün
bulunmamaktadır.
H.4.4. Hesapta Para Toplanmasının Amacının İhtiyacı Olan
Polikliniklere Yardım Etmek Olduğu
Yazılı savunmalarda dile getirilen bu görüş, yerinde incelemeler esnasında
bazı poliklinik müdür ve sahipleri tarafından, havuz hesabında toplanan paralarla
acil nakit paraya ihtiyacı olan polikliniklere yardım edilmek istendiği şeklinde
gündeme getirilmiştir. Ancak oluşturulan olan hesaptan polikliniklere düzenli olarak
para aktarılması, bu savunmayı geçersiz hale getirmektedir. Ayrıca bu iddia ticari
hayatın işleyişine de aykırıdır.
H.4.5. Havuz Hesabının Sağlık Sektöründe Daha Büyük Yatırımlar
Yapabilmek İçin Oluşturulduğu
Bu görüş, yapılan yerinde incelemelerde, Özel Yeni Dışkapı Polikliniği şirket
müdürü Adil IŞIK, Özel İlkiz Polikliniği mesul müdürü Dr. Yavuz YOLSAL, Özel Ziya
Gökalp Polikliniği şirket müdürü Refik ALTUNTAŞ, Özel Başkent Sıhhiye Polikliniği
şirket ortağı Mehmet Yunis ÇELEBİ, Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi şirket müdürü
Ekrem ÇİFTÇİ, Özel Yeni Anıl Polikliniği şirket müdürü Haluk GÜNGÖR ve Özel
Kızılay Mithatpaşa Polikliniği sahibi Selçuk DOKER tarafından dile getirilmiş olup
kalan 3 polikliniğin bu doğrultuda herhangi bir beyanları olmamıştır. Bu beyanlar
havuz hesaplarında yapılan incelemeler ve başka polikliniklerin verdikleri ifadelerle
çelişmektedir. Zira hesaplarda biriken paralar, Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği’nde
bulunan dekontlarla ortaya çıkarıldığı üzere, düzenli olarak poliklinikler arasında
paylaştırılmıştır. Eğer gerçekten de amaç para biriktirmek olsaydı, bu paraların
polikliniklere dağıtılmayarak hesapta biriktirilmeye devam edilmesi gerekmekteydi.
Bir ortaklık oluşturulmasında başlangıç sermayelerinin peşin olarak konulması ve
ortaklığın iradesinin ortaya konması gerekmektedir. Oysa anılan hesaplar için bu
şekilde bir irade beyanının bulunmadığı görülmektedir. Ortaklık oluşumunu
gösterecek unsurlar mevcut olmadığından bu görüşün kabulü de mümkün değildir.
H.4.6. Polikliniklerin Havuz Hesabına Para Yatırırken
Hasta Sayısını Baz Almadığı
Bu savunmaya göre poliklinikler, havuz hesabına para yatırırken baktıkları
aday sayısına göre bir meblağ aktarmadıklarını, aksine günlük veya bir kaç günlük
süre zarfında elde etmiş oldukları cirolardan masraflarını düştükten sonra kalan
paradan diledikleri bir kısmı hesaba yatırdıklarını ve bu nedenle eylemlerinin pazar
paylaşımı olarak nitelendirilemeyeceğini ileri sürmektedirler.
Özel Ortadoğu Polikliniği’nin 2002 yılının Ocak ayı içinde vermiş olduğu
sürücü olur raporu sayılarını içeren liste aynı ayda havuz hesabına yatırılan
paralarla karşılaştırıldığında, yatırılan paranın hasta sayısı ile doğru orantılı olduğu
görülmektedir. 22.1.2002 tarihinde yine bahsi geçen poliklinik tarafından yalnızca
13 REKABET
1 rapor düzenlenmiş, 23.1.2002 tarihinde havuz hesabına 15.000.000.-TL
yatırılmıştır. 31.12.2002 tarihinde bakılan aday sayısı 4 iken 1.2.2002 tarihinde
hesaba yatırılan para 60.000.000.-TL olduğu tespit edilmiştir. Nitekim Özel Servet
Ünsal Polikliniği şirket müdürü Servet ÜNSAL, Özel Ziya Gökalp Polikliniği şirket
müdürü Refik ALTUNTAŞ, Özel Umar Uzman Doktorlar Polikliniği şirket müdürü
Muhammed Aziz SÜTBAŞ, Özel Sincan Bilgi Tıp Merkezi şirket müdürü Ekrem
ÇİFTÇİ tam aksine, havuza yatırılan paranın verilen sürücü olur raporu sayısı
üzerinden hesaplandığını belirtmiş, ayrıca Servet ÜNSAL da aday başına
15.000.000.- TL’nin hesaba yatırıldığını ifade etmiştir.
Özel Ziya Gökalp Polikliniği’nin şirket müdürü Refik ALTUNTAŞ havuzda
biriken paraların ayda 2 kere olmak üzere tekrar hesaplara aktarıldığını, kendilerinin
havuzda toplanan paraların %8,8’lik kısmını aldıklarını, Özel Umar Uzman Doktorlar
Polikliniği şirket müdürü olarak görev yapmakta olan Muhammed Aziz SÜTBAŞ ise
havuzdan aktarılan paralar için çeşitli oranlar belirlenmiş olduğunu ifade etmiştir.
Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği’nde yapılan incelemelerde bulunan havuz
hesabından polikliniklere aktarılan paralara ait dekontlarda Özel Yeni Dışkapı
Polikliniği şirket müdürü Adil IŞIK ve yukarıda bahsi geçen Refik ALTUNTAŞ adına
877.000.000.-TL yatırıldığı görülmektedir. Ayrıca Özel Yeni Anıl Polikliniği adresinde
mukim İbrahim TOPAK adına havuz hesabından yine 877.000.000.-TL aktarıldığı
görülmektedir. Aktarılan bu meblağların aynı olmasının tesadüf sonucu olamayacağı
ve belirli esaslara göre dağıtım yapıldığının bir göstergesi olduğu açıktır. Ayrıca yine
Özel Servet Ünsal Polikliniği sahibi Servet ÜNSAL, paraların belli kotalar
çerçevesinde poliklinikler arasında paylaştırıldığını ifade etmiştir.
I- GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK
İlgili pazarda faaliyet gösterebilecek nitelikteki özel sağlık merkezleri; pazarın
sürücü kursları ile sürekli bağlantı gerektirmesi ve bu iş için görevlendirecekleri
doktorların alternatif maliyetlerinin yüksek olması gibi nedenlerle pazara giriş
yapmamaktadırlar. Öte yandan, resmi sağlık kurumlarında özel heyetler
oluşturulmasının zorluğu ve İl Sağlık Müdürlüğü’nce rapor verilmesi bu hastanelere
olası talebi kaldırmaktadır.
Soruşturma tarafı polikliniklerce belirlenen ortak fiyatın, resmi kurumlar fiyatı
seviyesinde olup, Türk Tabipler Birliği tarifesinin dahi altında olması, polikliniklerce
kar etmekten ziyade zarar edilmemesi mantığı ile açıklanmaktadır. Bununla birlikte,
serbest rekabet yapısında “per se” yasak sayılan fiyat tespiti anlaşmasının taraflarca
yapıldığı, bulunan protokollerle de sabittir. Ayrıca bu fiyata uyumun açılan bir ortak
hesapla denetlendiği, bu hesabın hesaba para yatıran polikliniklerce de “havuz
hesabı” olarak nitelendirildiği ve bu havuz anlaşmasının 17.1.2002 ile 28.8.2002
tarihleri arasında uygulandığı görülmektedir.
Taraflarca gerçekleştirilen fiyat tespiti ve havuz uygulamasının diğer bir
sonucu, oluşturulan yapı gereği ilgili pazarda faaliyet gösteren teşebbüsler arasında
pazarın müşteri bazında paylaşılmasıdır. Bilgi tutanaklarında da de yer aldığı üzere,
havuz sistemi kota esasına dayanmakta, belirlenen kotalardan daha az talep gören
polikliniklerin, fazla talep alan polikliniklerce sistemi bozmamaları karşılığında
finansmanı sağlanmaktadır. Pazar içerisinde oluşan toplam cironun, hizmet esası
14 REKABET
yerine belirlenen oranlar çerçevesinde bölüşülmesi ile talebin paylaşılması sonucu
ortaya çıkmaktadır.
“Ankara İli Sürücü Adayı Sağlık Raporları” ilgili pazarında faaliyet gösteren
soruşturmaya tabi teşebbüslerin gerçekleştirdikleri protokol ve eylemlerin,
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında hukuka aykırı ve yasak olduğu
belirlenen teşebbüsler arası anlaşma niteliğinde olduğu tespit edilmiştir. Söz konusu
teşebbüsler ilgili pazarda aynı seviyede faaliyette bulunan teşebbüsler olduklarından
belirtilen anlaşma da, rekabet hukuku literatüründe yatay anlaşma olarak belirlenen
kategorideki anlaşmalardandır. Fiyat anlaşması niteliğindeki bu anlaşma ve
anlaşmanın yürütülmesi ile oluşan etkileri, Kanun’un 4. maddesinin (a) ve
(b) bentlerinde sayılan örneklerle uyum göstermektedir. Oluşturulan fiyat anlaşması
(a) bendinde örnek verilen “Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının,….., tespit
edilmesi,”, uygulamada oluşan pazar paylaşımı ise (b) bendinde örnek verilen “Mal
veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya
unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü,” hükümleri ile uyum içerisindedir.
4054 sayılı Kanun’un 10. maddesi hükümleri uyarınca, 4. madde kapsamına
giren anlaşma, uyumlu eylem ve kararların yapıldıkları tarihten itibaren bir ay
içerisinde Rekabet Kurulu’na bildirilmesi gerekmektedir. Soruşturma konusu
anlaşma ve eylemlerin ise bildirimi yapılmamıştır. Bu nedenle, Kanun’un
16. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca hakkında soruşturma yürütülen
teşebbüslerin her birine, ayrıca Kanun’un 16. maddesinin 3. fıkrası uyarınca tüzel
kişiliği bulunan bu teşebbüslerin yönetim organlarında bildirim yükümlülüğü bulunan
tarihte görevli olan gerçek kişilere idari para cezası verilmesi gerekmektedir. Özel
Kızılay Mithatpaşa Polikliniği’nin tüzel kişiliği bulunmadığı için bu teşebbüse
Kanun’un 16. maddesinin 3. fıkrası uyarınca ceza uygulanmamıştır.
J- SONUÇ
Yukarıda yer verilen inceleme, tespit ve değerlendirmeler ışığında:
1- a) “Ankara İli Sürücü Olur Sağlık Raporu” ilgili pazarında faaliyet gösteren Özel
Yeni Anıl Polikliniği, Özel Kızılay Mithatpaşa Polikliniği, Özel Başkent Sıhhiye
Polikliniği, Özel Ziya Gökalp Polikliniği, Özel Yeni Dışkapı Polikliniği, Özel
Sincan Bilgi Tıp Merkezi, Özel Ortadoğu Polikliniği, Özel Servet Ünsal
Polikliniği, Özel Umar Uzman Doktorlar Polikliniği ve Özel İlkiz Polikliniği
unvanlı teşebbüslerin açılan banka hesapları ile bir havuz oluşturarak pazar
paylaşımında bulunmak ve fiyat tespiti yapmak şeklindeki eylemlerinin
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesinin (a) ve
(b) bentlerinde sayılan örneklerle uyumlu olduğuna ve yasak kapsamında
rekabet ihlali oluşturduğuna,
b) Soruşturma kapsamındaki teşebbüslerin sektördeki cirolarının düşüklüğü
dikkate alınarak takdiren; 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlale
yol açan ve yukarıda unvanları belirtilen 10 teşebbüsün her birinin ayrı ayrı,
Kanun’un “Para Cezaları” başlıklı 16. maddesinin 2. fıkrası ve Rekabet
Kurulu’nun 2003/1 sayılı Tebliği uyarınca asgari ceza tutarı olan
9.247.613.000.-‘er (Dokuzmilyarikiyüzkırkyedimilyonaltıyüzonüçbin) TL. idari
para cezası ile cezalandırılmalarına,
15 REKABET
2- a) Belirtilen anlaşma ve uygulamalara ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un
10. maddesi ile öngörülmüş olan bir aylık süre içerisinde bildirim
yükümlülüğünün yerine getirilmediğine,
b) Soruşturma kapsamındaki söz konusu teşebbüslerin ihlale konu olan
sözleşmeler ile ilgili olarak 4054 sayılı Kanun’un 10. maddesi uyarınca
bildirim yükümlülüğünü yerine getirmemelerinden dolayı, aynı Kanun’un
16. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca herbirinin ayrı ayrı
2.311.902.000.-‘er (İkimilyarüçyüzonbirmilyondokuzyüzikibin) TL. idari para
cezası ile cezalandırılmalarına; aynı Kanun’un 16. maddesinin 3. fıkrası
uyarınca ise tüzel kişiliği bulunan bu teşebbüslerin yönetim organlarında
bildirim yükümlülüğü bulunan tarihte görevli olan; Ortadoğu Sağlık ve Eğitim
Tesisleri İşletmeciliği Anonim Şirketi Yönetim Kurulu Üyeleri Eyüp ÖZEREN,
Sadi KAYA ve Süleyman GÖKDUMAN’a; Megamar Sağlık Hizmetleri ve Ticaret
Limited Şirketi Müdürü Mehmet Yunis ÇELEBİ’ye; Karahan Sağlık Hizmetleri
İthalat İhracat Limited Şirketi Müdürü Osman YALÇINLAR’a; İlkiz Sağlık
Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi Müdürü İhsan YOLSAL’a; Ehliyet
Sağlık Hizmetleri Limited Şirketi Müdürü Refik ALTUNTAŞ’a; Tolunay Sağlık
Hizmetleri Medikal İthalat İhracat Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi
Müdürü Adil IŞIK’a; Umar Uzman Doktorlar Tıp Merkezi Ticaret Limited Şirketi
Müdürü Muhammed Aziz SÜTBAŞ’a; Genç Gama Sağlık Hizmetleri Ticaret
Limited Şirketi Müdürü Ekrem ÇİFTÇİ’ye; Servet Ünsal Sağlık Hizmetleri
Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Müdürü Servet ÜNSAL’a ayrı ayrı, yukarıda
belirtilen cezanın %5’i oranında olmak üzere 115.595.100.-‘er TL.
(Yüzonbeşmilyon beşyüzdoksanbeşbinyüz) idari para cezası verilmesine,
3) İlgili pazardaki işleyişte kamu denetimi ve uygulamaları nedeniyle oluşan
aksaklıklar konusunda 4054 sayılı Kanun’un 2 ve 27/g maddeleri uyarınca Sağlık
Bakanlığı’na görüş yazısı gönderilmesine,
OY ÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
Rekabet Kurulu’nun 13.08.2003 tarih, 03-55/645-296 sayılı Kararı’na
Karşı Oy Gerekçesi
Ankara ilinde faaliyet gösteren ve sürücü adayı sağlık raporu vermeye yetkili
polikliniklerin rapor ücretlerini tespit etmek suretiyle 4054 sayılı kanunun
4. maddesini ihlal ettikleri ve cezalandırılmaları yönündeki kurul kararına aşağıdaki
sebeplerle katılmıyorum;
1. En az beş uzman doktorun muayenesini ve imzasını gerektiren , insanların can
ve mal güvenliğini yakından ilgilendiren bir alanda formalitenin ikmali için komik
denecek ücretler karşılığı verilen “sürücü olur raporu” uygulaması, gerekli
denetimlerin ne kadar yetersiz olduğunun açık bir göstergesidir.
2. Rekabet Kurulu, insanların ve toplumun ihtiyaçlarını karşılayan “normal” mal ve
hizmetlerin alınıp satıldığı piyasalara yönelik kararlar vermek mevkiindedir.
Eldeki belge, gözlem ve yapılan açıklamalara göre asgari standartlardan
yoksun bir sağlık muayenesi yapılmasının ; insan sağlığına, iş ahlakına, kamu
düzenine ve mevcut mevzuata aykırı bir davranış olduğu belli ve böyle bir davranış
16 REKABET
esasen yasak ve suç teşkil eden bir eylem iken, yapılanları Rekabet mevzuatı
dahilinde ele alıp soruşturmak hukuka aykırı davranışları bir bakıma meşrulaştırmak
demek olacaktır.
Ayrıca;
3. Polikliniklerin rapor ücretini, sağlık hizmetleri (muayene, tedavi, kontrol, tahlil,
yatak ücretleri) alanında yaygın şekilde uygulanan ve esasen Sağlık Bakanlığı
ve meslek teşekküllerinin ilgili mevzuata istinaden belirledikleri ücretlere kıyasen
tespit ettikleri anlaşılmaktadır.
4. Ortak ücret belirlenmesi ve uygulanması sürecinde, Ankara İl Sağlık
Müdürlüğü’nün doğrudan ve dolaylı olarak yönlendirici ve/veya etkili olduğu
belirgin bir husustur.
Sonuç olarak; fiyat dışı özellikler itibarıyle benzer uygulamaların halen devam
ettiği de dikkate alınarak, Rekabet Kurulunca ceza verilmesi yerine konunun Sağlık,
Milli Eğitim ve İç İşleri Bakanlıklarına bildirilmesi ve bu tür hizmetlerin, bu şekilde
üretilip satılmasını engellemek ve sorumluların cezalandırılmasını teminen hukuki
yollara başvurulması gerektiği düşüncesiyle Kurul Kararına katılamıyorum.
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy