Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2003-1-105 (Devralma)
Karar Sayısı : 03-58/672-305
Karar Tarihi : 21.8.2003
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, Murat GENCER,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN
B- RAPORTÖRLER: E.Cenk GÜLERGÜN, Şenol KOCAER
C-BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Lawson Mardon Group International Ltd.
Temsilcisi: Av. Seçil Abalı
Güllü Sok. No:1 80630 3. Levent-İstanbul
D- TARAFLAR : - Alcan Inc.
A-L House 83 Tower Road, North Warmley
Bristol BS30 8XP İNGİLTERE
- Gülümser Kurtulmuş, Orhan Kurtulmuş, Zühtü Kurtulmuş,
Güler Luş, Murat Kurtulmuş, Erhan Kurtulmuş,
Rami Topçular Kışla Cad. No:108 İstanbul
- Münir Gençoğlu
Beykoz Konakları 163/C Beykoz - İstanbul
- Tahincioğlu Holding A.Ş., Mümtaz Tahincioğlu,
Can Tahincioğlu, Özcan Tahincioğlu
Çayırova Mah. İstanbul Cad. No:111 Gebze - Kocaeli
- Sait Özkök, İlyas Özkök, Münir Özkök, C.Cemil Özkök,
Abdullahat Özkök, Can Özkök (Sait Oğlu), Murat Özkök,
Bülent Özkök, Selda Özkök, Berlin Özkök, Can Özkök
(Cemil Oğlu), Cem Cek Özkök, Erdal Serdal Özkök,
Lütfi Özkök
Yalçın Koreş Cad. No:18 Yenibosna - İstanbul
E- DOSYA KONUSU: Alcan Inc. tarafından hisselerinin tamamına sahip
olduğu Lawson Mardon Group International Ltd. aracılığıyla Rotopak
Matbaacılık Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş., Rotogravür Klişecilik Grafik
Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile Rotopaş Ambalaj Pazarlama ve Dağıtım
03-58/672-305
2
A.Ş.’nin sırasıyla %30, %1.5 ve %30 oranındaki hisselerinin devralınması
işlemine izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 28.7.2003 tarih, 3565 sayı ve
12.8.2003 tarih, 3878 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen
18.8.2003 tarih, 2003-1-105/Öİ-03-ECG sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu,
18.8.2003 tarih, REK.0.05.00.00/111 sayılı Başkanlık önergesi ile 03-58 sayılı
Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Alcan Inc.’in hisselerinin
tamamına sahip olduğu Lawson Mardon Group International Ltd. (Lawson
Mardon) aracılığıyla Rotopak Matbaacılık Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş.
(Rotopak), Rotogravür Klişecilik Grafik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Rotogravür),
Rotopaş Ambalaj Pazarlama ve Dağıtım A.Ş. (Rotopaş)’nin sırasıyla %30,
%1.5 ve %30 oranındaki hisselerini devralmasının, söz konusu işlemle bu
işletmelerin kontrolü üzerinde yapısal bir değişikliğe yol açılmayacağından,
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bulunmadığı, dolayısıyla işlem için izin
istenilmesine gerek olmadığı ifade edilmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Alcan Inc. (Alcan)
Alcan uluslararası bir alüminyum ve ambalajlama grubu şirketi olup, bağlı
kuruluşu Lawson Mardon ise farmasötik ilaçlar, kozmetik/kişisel bakım, gıda,
tütün, döner folyo ve kap pazarlarında dünya çapında bir sağlayıcı olan Alcan
Packaging Grubu’nda yer almaktadır.
H.1.2. Rotopak, Rotopaş ve Rotogravür’ün Diğer Hissedarları
Lawson Mardon halihazırda Rotopak, Rotopaş ve Rotogravür’ün hissedarı
olup, bildirim konusu işlemle anılan şirketlerde kalan diğer hisseleri
devralacaktır. Hisse devredecek gerçek ve tüzel kişiler şunlardır: Orhan
Kurtulmuş, Erhan Kurtulmuş, Zühtü Kurtulmuş, Murat Kurtulmuş, Can
Tahincioğlu, Münir Gençoğlu, Sait Özkök, İlyas Özkök, Münir Özkök, C.Cemil
Özkök, Lütfi Özkök, Gülümser Kurtulmuş, Güler Luş, Abdullahat Özkök, Can
Özkök (Sait oğlu), Murat Özkök, Bülent Özkök, Selda Özkök, Berlin Özkök,
Can Özkök (C.Cemil oğlu), Mümtaz Tahincioğlu, Özcan Tahincioğlu, Cem
Cenk Özkök, Erdal Serdal Özkök ve Tahincioğlu Holding A.Ş.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Bildirime konu işlem, Rotopak ve Rotopaş’ın %70, Rotogravür’ün ise %3.5
oranında hissesini elinde bulunduran Lawson Mardon’un ilk iki şirkette geriye
kalan %30 ve diğer şirkette %1.5 oranındaki hisseyi anılan hissedarlardan
devralmasıdır.
03-58/672-305
3
Hisse devri sonrasında Lawson Mardon, halihazırda %70 oranında hissesini
elinde bulundurduğu Rotopak ve Rotopaş’ın hisselerinin tamamına sahip
olacaktır. Mevcut durumda, Rotogravür’ün yalnızca %3.5 oranındaki hissesi
Lawson Mardon’dadır. Ancak, Rotogravür hisselerinin %95’inin Rotopak'a ve
Rotopak hisselerinin %70’inin Lawson Mardon’a ait olması nedeniyle Lawson
Mardon dolaylı olarak Rotogravür hisselerinin çoğuna sahip bulunmaktadır.
İşlem sonrasında Rotopak hisselerinin tamamı ile Rotogravür’ün kalan
(Rotopak ve Lawson Mardon sahip olduğu %98.5’lik hisse hariç) %1.5’lik
hissesi devredileceğinden Lawson Mardon, Rotogravür hisselerinin tamamına
doğrudan ve dolaylı olarak sahip olacaktır.
Esas itibarıyla, 20.2.2003 tarih ve 03-11/117-54 sayılı Rekabet Kurulu kararı
ile, Hydro Aluminium Deutschland GmbH’nin esnek ambalajlama bölümünün
Alcan tarafından devralınması işlemine yönelik olarak, Alcan’ın Rotopak,
Rotopaş ve Rotogravür hisselerinin çoğuna doğrudan veya dolaylı olarak
sahip olacağı, kontrolün el değiştirmesi ve tek bir teşebbüse geçmesi
sonucunu doğuracağı görüşüyle işlem devralma sayılmıştır. Dolayısıyla, üç
şirket üzerinde anılan işlem ile kontrolü ele geçiren Alcan’ın, geriye kalan
hisseleri bildirim konusu işlemle devralması kontrol unsuru üzerinde
değişikliğe yol açmayacaktır. Ancak dosya mevcudu bilgilerden tarafların,
Lawson Mardon dışındaki azınlık hissedarlarının bazı veto haklarının ortak
kontrol kavramı çerçevesinde değerlendirilebileceği endişesiyle bildirimde
bulundukları anlaşılmıştır.
Rotopak, Rotopaş ve Rotogravür yönetim kurulları üçü A grubu hissedarlar
(Lawson Mardon), ikisi B grubu hissedarlar (satıcılar) tarafından seçilen beş
üyeden oluşmaktadır. Kararlar en az üç üyenin olumlu oyuyla alınmaktadır.
Dolayısıyla, Lawson Mardon’un anılan şirketlerin yönetiminde tek başına söz
sahibi olmasını sağlayacak çoğunlukla temsil edildiği görülmektedir. Ancak
aşağıda belirtilen konularda B grubu hissedarları temsilen seçilen iki üyeden
en az birinin toplantıya katılması ve olumlu oy kullanması gerekmektedir:
- Türkiye içinde veya dışında herhangi bir şirkete ya da şirket
kuruluşuna iştirak edilmesi,
- B grubu hisse sahiplerinin birbirine, A ve B grubu hisse sahiplerinin
bağlı şirketlerine yapacakları devirler hariç, hisse devirlerine muvafakat
edilmesi ve pay defterine kaydedilmesi,
- herhangi bir gerçek veya tüzel kişi lehine kefalet, garanti, rehin ya da
ipotek verilmesi yahut herhangi bir şekilde taahüt altına girilmesi,
- şirket gayrimenkullerinin, iştiraklerinin veya satış değeri 500,000 ABD
Dolarını aşan sabit kıymetlerinin bir kısmının ya da tamamının satışı,
- şirketin faaliyet alanı dahilinde bulunmayan diğer bir önemli faaliyete
girişilmesi,
- şirket esas sözleşmesinde sayılan, genel kurulun ancak ağırlaştırılmış
toplantı ve karar nisaplarıyla karar alabileceği konularda alınan kararlar,
- know-how, teknoloji transferi, sınai mülkiyet lisans sözleşmeleri,
- yönetim kurulunun yukarıda sayılan konularda vereceği temsil ve
ilzam yetkilerine ilişkin kararlar.
03-58/672-305
4
Diğer taraftan, olağan ve olağanüstü genel kurul toplantılarında ağırlaştırılmış
toplantı ve karar nisabı aranan haller aşağıdaki gibidir:
- Şirketin esas sözleşmesinde yapılacak tüm değişiklikler,
- Şirketin esas sermayesinin azaltılması veya artırılması,
- Şirketin feshi ve tasfiyesi,
- Şirketin herhangi bir şirket veya şirketlerle birleşmesi, herhangi bir
şirket ya da şirketleri devir alması yahut herhangi bir şirket veya şirketler
tarafından devir alınması,
- Şirket aktiflerinin toptan satışı.
Yönetim organlarında eşit ağırlıkla temsil edilme halinin yanı sıra ortak kontrol
doğuran durumların başında stratejik ticari kararların veto edilebilmesi
gelmektedir. Şirket yöneticilerinin atanması, çalışma planlarının ve bütçenin
onaylanması stratejik kararların en önemlileri olup, bu kararları ana
teşebbüslerden birinin tek taraflı alamaması, diğer bir ifadeyle anılan
konularda iki veya daha fazla ana teşebbüsün veto hakkına sahip olması,
işletmenin ortak kontrol edildiği anlamına gelmektedir. Bu şekilde, birden fazla
ana teşebbüs, şirketin rekabet politikası ve rekabetçi davranışları üzerinde
doğrudan veya dolaylı olarak etkili olabilmektedir. Ancak sermayenin
artırılması veya azaltılması, şirketin feshi, esas sözleşmede yapılacak
değişiklikler ve yeni önemli bir alanda faaliyete başlanması gibi konularda veto
hakkına sahip olunması azınlık hissedarlarının haklarının korunması amaçlı
düzenlemeler olup, şirketin rekabet politikası ve rekabetçi davranışları
üzerinde etkili olmayı sağladığını ve ortak kontrol yarattığını ifade etmek
mümkün değildir. Öte yandan, diğer önemli konularda veto hakkının
bulunması, ancak yukarıda sayılan stratejik kararlarla ilgili olması halinde,
işlemin ve pazarın koşulları dikkate alınarak, ortak kontrol kapsamında ele
alınabilecektir.
Bildirime konu işlem çerçevesinde, satıcılara tanınmış veto hakları azınlık
hissedarlarının korunmasına yöneliktir. “Know-how, teknoloji transferi, sınai
mülkiyet lisans sözleşmeleri” ve “Şirketin herhangi bir şirket veya şirketlerle
birleşmesi, herhangi bir şirket ya da şirketleri devir alması yahut herhangi bir
şirket veya şirketler tarafından devir alınması” gibi konularda veto hakkına
sahip olunması ise; “Şirket yöneticilerinin atanması” gibi stratejik kararlarla
bağlantılı olmadığından, tek başına ortak kontrol doğurucu nitelikte değildir.
Kaldı ki, “Hisse Satım ve Alım, Hissedarlar Sözleşmesi”nin 15.3(c) maddesi
uyarınca; azınlık hissedarları veto hakkını kullanması halinde, Alcan azınlık
hisselerinin kendisine satılmasını isteyebilecektir. Bu düzenleme de dikkate
alınarak, hisse devirlerinin gerçekleşeceği şirketlerin Alcan’ın kontrolü altında
bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Bu çerçevede, “Hisse Satım ve Alım, Hissedarlar Sözleşmesi”nin 15.
maddesinde düzenlenen veto haklarının Rotopak, Rotopaş ve Rotogravür
üzerinde ortak kontrol doğurmadığı, Lawson Mardon aracılığıyla Alcan’ın
kontrol etmekte olduğu bu şirketlerin kalan hisselerinin de devredilmesiyle
şirketlerin kontrolü üzerinde yapısal değişikliğe yol açılmayacağı, dolayısıyla
işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2. maddesi kapsamında bir devrama olmadığı
kanaatine varılmıştır.
03-58/672-305
5
I- SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında; Alcan Inc. tarafından
hisselerinin tamamına sahip olduğu Lawson Mardon Group International Ltd.
aracılığıyla Rotopak Matbaacılık Ambalaj Sanayi ve Ticaret A.Ş., Rotogravür
Klişecilik Grafik Sanayi ve Ticaret A.Ş., Rotopaş Ambalaj Pazarlama ve
Dağıtım A.Ş.’nin sırasıyla %30, %1.5 ve %30 oranındaki hisselerinin
devralınmasının, söz konusu işlemle bu işletmelerin kontrolü üzerinde yapısal
bir değişikliğe yol açılmayacağından, 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin
Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında
bulunmadığına, dolayısıyla Rekabet Kurulu'nun iznine tabi olmadığına OY
BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy