Rekabet Kurumu - Karar Sayı 03-70/846-367

1 REKABET KURUMU



REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2003-2-43 (Devralma)
Karar Sayısı : 03-70/846-367
Karar Tarihi : 30.10.2003
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
Kublay ATASAYAR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B- RAPORTÖR: Ali DEMİRÖZ
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - Abbot A.G.
Temsilcisi: Seçil ABALI
Güllü Sok. No: 1 3. Levent 80630 İstanbul
D- TARAFLAR: - Abbot A.G.
Neuhofstrasse 23 6341 Baar İSVİÇRE
- Jomed N.V.
1070 AM Amsterdam HOLLANDA
E- DOSYA KONUSU: Abbott Laboratories’in Abbott A.G. aracılığıyla Jomed
N.V. ve kontrolünde bulunan şirketlerin koroner girişim ile periferal girişim
ürünlerine yönelik malvarlığını devralması işlemine izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 30.6.2003 tarih, 2966 sayı ile giren ve
en son 8.10.2003 tarih, 4879 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine,
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen
23.10.2003 tarih, 2003-2-43/Öİ-03-AD sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu,
27.10.2003 tarih, REK.0.06.00.00/134 sayılı Başkanlık önergesi ile 03-70 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, Abbot Laboratories’in kontrolündeki
Abbot A.G. aracılığıyla Jomed N.V.’nin ve kontrolündeki iştiraklerinin koroner ve
periferal girişim ürünlerinin üretimi ve satışına yönelik malvarlığını devralması
işleminin, tarafların ilgili ürün pazarlarındaki toplam pazar payları ve cirolarının
1997/1 sayılı Tebliğin 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi hükümleriyle
getirilen pazar payı ve ciro eşiklerini aşmaması nedeniyle, Rekabet Kuruluna
bildirilmesine gerek olmadığı ifade edilmiştir.


2 REKABET KURUMU
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlemin Niteliği
Hollanda yasaları uyarınca kurulmuş bir şirket olan Jomed N.V. ve ilgili
Anlaşmanın ekinde belirlenen diğer aktif satıcılar (Jomed) ile İsviçre yasaları
uyarınca kurulmuş bir şirket olan Abbott A.G. ve söz konusu anlaşmanın ekinde
belirlenen diğer aktif alıcılar (Abbot) arasında, 26.5.2003 tarihinde, bir “Aktif Satın
Alımı Anlaşması” imzalanmıştır. Söz konusu Anlaşma ile Abbott Laboratories, iştiraki
Abbott A.G. aracılığı ile Jomed’in koroner girişim ile periferal girişime ilişkin tüm
malvarlığını devralmaktadır.
Dosya konusu işlem, Jomed N.V. ile birlikte Anlaşma’da “Aktif Satıcı” olarak
adlandırılan Jomed N.V. kontrolünde değişik ülkelerde kurulmuş olan aşağıdaki
şirketlerinden yapılacak malvarlığı devri yoluyla gerçekleştirilecektir:
(i) JOMED N.V.;
(ii) JOMED GmbH;
(iii) JOMED Inc.;
(iv) JOMED AG;
(v) JOMED Catheter Inc.;
(vi) JOMED Benelux S.A.;
(vii) JOMED Distribution Centre B.V.;
(viii) JOMED Helsingborg International AB;
(ix) JOMED UK Ltd.;
(x) JOMED Deutschland GmbH;
(xi) JOMED Austria Ges.mbH;
(xii) JOMED Benelux B.V.;
(xiii) JOMED Belgium SA;
(xiv) JOMED France SARL;
(xv) JOMED Italia S.p.A.;
(xvi) JOMED Poland Sp. zo.o.;
(xvii) JOMED Japan Co. Ltd.;
(xviii) JOMED South Africa (Pty) Ltd.
Söz konusu devralma işlemi kapsamında, Abbott A.G. ile birlikte Anlaşma’da
“Aktif Alıcı”olarak adlandırılan aşağıdaki şirketlere malvarlığı devri söz konusu
olacaktır:
(i) Newco I;
(ii) Newco II;
(iii) Newco III;
(iv) Abbott Logistics B.V.;
(v) Newco IV;
(vi) AVI Corp.;
(vii) Abbott Scandinavia B.V.;
(viii) Abbott Laboratories Limited;
(ix) Abbott Gesellschaft m.b.H.;
(x) Abbott S.A.;
(xi) Abbott B.V.;
3 REKABET KURUMU
(xii) Abbott France, S.A.;
(xiii) Abbott S.p.A.;
(xiv) Abbott Laboratories Sp.zo.o.;
(xv) Abbott Japan Co. Ltd.;
(xvi) Abbott Laboratories South Africa (Pty.) Ltd..
Bildirim Formu’nda, yukarıda sayılan Jomed kontrolündeki şirketlerin genel
olarak tüm malvarlığı, çalışanları ve işletme sermayesine bağlı borçlarının, yine
yukarıda sıralan Abbot kontrolündeki şirketlere devredileceği belirtilmiştir. Söz
konusu devir işlemini düzenleyen Aktif Satın Alımı Anlaşması’nda (Madde.2),
devredilecek olan malvarlığının (iktisap edilen aktifler) kapsamı ayrıntılı bir şekilde
belirlenmiştir. Buna göre, Jomed’in yukarıda belirtilen teşebbüslerinin, kira
sözleşmeleri de dahil olmak üzere, tüm tesisleri, binaları ve müştemilatları ile bu
taşınmazlar için sahip olunan hukuki haklar; makineler, ekipmanlar ve araçları içine
alan malvarlığı; patentler, markalar dahil olmak üzere fikri mülkiyet hakları; resmi
makamlardan elde edilen tüm tescil ve onaylar ile sahip olunan müşteri bilgileri ve
araştırma raporları Anlaşma’da devredilmesi öngörülen malvarlığının önemli
kalemlerini oluşturmaktadır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirim konusu devir işlemiyle el değiştiren malvarlığı, teşhis ve tedavi
amacıyla kullanılan girişimsel cihazların üretimi ve satışı ile ilgilidir. Kalp hastalıkları
başta olmak üzere, endoskopik amaçlarla kullanılan bu ürünler ve kullanım alanları
aşağıda kısaca açıklanmıştır:
1. Stent: Damar veya geçit içine yerleştirilen damarın veya geçitin açık kalmasını
sağlayan metal ağ gözlü tüp (kafes). Stentler özellikle kalp ve beyin damarlarına
kan ve oksijen akışını geçekleştirilmesi için damarların açık kalmasını sağlamak
amacıyla yerleştirilmektedir.
2. İlaç Kaplı Stent: Normal stentlerden farklı olarak, ilaç kaplı stentler yapılan tıbbi
müdahale ile açılan damarların daralmasını ya da kapanmasını önlemek amacıyla
taşıdıkları ilacın yavaş bir şekilde salınımını sağlamak için kullanılmaktadır. İlaçsız
stentlere göre fiyatları oldukça yüksektir.
3. Balon: Damarların genişletilmesi amacıyla kullanılan bir üründür.
4. Kateter: İnce ve esnek bir tüptür. Kateterler, damarların daralmış ya da tıkanmış
bölümlerini tespit edebilmek amacıyla bir artere yerleştirilip yönlendirilerek
koroner arterlerde meydana gelen blokajların tespit edilmesini sağlamaktadır.
5. Introducer: Kasıkta bulunan atardamara yerleştirilerek, kateter, stent, balon gibi
ürünlerin damar içinde gönderilmesine yardımcı olan bir kateter çeşididir.
6. Kılavuz Kateter: İçinden balon ve stentin daralan hedef damara gönderildiği
kateter çeşididir.
7. Kılavuz Tel (Guide Wire): Çeşitli kateter, stent, balon ve diğer malzemelerin
damarlardan hedeflenen bölgeye taşınması amacıyla kullanılan içi boş teldir.
4 REKABET KURUMU
Dosya konusu işlemin değerlendirilmesine esas olacak ilgili ürün pazarının
tanımlanması için, yukarıda yer alan ürünlerin birbirleriyle arz ve talep yönüyle ikame
edilip edilmediklerinin tespit edilmesi gerekmektedir. Bildirim Formu’nda söz konusu
ürünler iki ürün pazarına ayrılmıştır: Girişimsel Kardiyoloji Cihazları Pazarı ve
Periferal Vasküler Cihazlar Pazarı. Söz konusu ayrım, sektörde de genel olarak
kabul edildiği şekliyle ürünlerin kullanım alanına göre yapılmıştır. Buna göre, söz
konusu ürünler, birbirlerine benzerlik göstermekle birlikte, kalp ile ilgili (kardiyoloji)
girişimsel ürünler ve kalp dışındaki (kafatası, göğüs, bacak arterleri gibi) tedavi ve
teşhislerde kullanılan girişimsel ürünler olmak üzere ayrılmıştır. Raportörce yapılan
görüşmelerden söz konusu ayrımın arkasında, kardiyoloji alanında kullanılan
ürünlerin özellikleri ve fiyatlarındaki farklılığın olduğu anlaşılmıştır. Buna ek olarak,
bahse konu görüşmelerde her bir uygulama için kullanılan girişimsel ürünlerin teşhis
ya da tedavi sırasında bir set olarak bulundurulması zorunluluğunun, bu ürünlerin
tek bir ürün pazarı altında tanımlanmasına neden olduğu ifade edilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve Bildirim Formu’nda benimsenen ilgili ürün pazarları,
genel olarak söz konusu ürünlere olan talebin özellikleri dikkate alınarak yapılmıştır.
Bununla birlikte, bu ürünlerin en büyük müşterisi olan hastaneler, ürünleri bir arada
ihaleyle satın alabildiği gibi tek bir ürün bazında alım da yapabilmektedir. Buna ek
olarak, ürünler bir set olarak kullanılmakla birlikte, yukarıda belirtildiği gibi her
ürünün farklı bir amaca yönelik olduğu dikkate alındığında, talep yönüyle bu
ürünlerin birbirleriyle ikame edilebildiklerini söylemek güçtür. Diğer taraftan, yapılan
incelemelerde, söz konusu ürünlerin geliştirilmesinin ve üretiminin uzmanlık
gerektirdiği ve teknoloji ve ürünlerin fikri mülkiyet haklarıyla korunduğu dikkate
alındığında, yukarıda sayılan ürünlerin arz yönüyle de ikame edilemeyeceği
anlaşılmaktadır. Örneğin, bir stent üreticisi, talep halinde kolaylıkla bir kateter
çeşidinin üretimine başlayamamaktadır. Dolayısıyla, arz ve talep ikame edilebilirliği
dikkate alındığında, Bildirim Formu’nda taraflarca tanımlanan ürün pazarları daha
dar olarak tanımlanması mümkündür.
Bununla birlikte, söz konusu ürünlerin nitelikleri ve değerlendirme bölümünde
ele alınacağı üzere tek tek ürün bazında bir tanım yapılsa bile dosya konusu işlemin
Kurul’a bildirilme zorunluluğunu belirleyen pazar payı ve ciro eşiklerinin altında
kalması dikkate alınarak, bu dosya açısından daha ayrıntılı bir ürün pazarı analizine
gerek görülmemiştir. Bu nedenle, dosya konusu işlemin değerlendirmesinde, Bildirim
Formu’nda belirlendiği şekliyle, “Girişimsel Kardiyoloji Cihazları Pazarı” ve “Periferal
Vasküler Cihazlar Pazarı” olmak üzere iki ayrı ürün pazarı belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Bildirime konu devralma işlemlerinin Türkiye pazarının tümünü etkilemesi ve
Türkiye sınırları içerisinde yukarıda belirlenen ürün pazarlarında rekabetin
farklılaşmasına neden olacak bir unsur bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar
"Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak kabul edilmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Bildirime konu işlem yoluyla, Abbott Laboratories kontrolündeki şirketlere
Jomed N.V. kontrolündeki şirketlerden yukarıda kapsamı belirtilen ve girişimsel tıbbi
ürünlerin üretim ve dağıtımında kullanılan aktifler (malvarlığı) devredilmektedir.
5 REKABET KURUMU
1997/1 sayılı Tebliğin 2. maddesinin (b) bendinde, “herhangi bir teşebbüsün ya da
kişinin diğer teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir
kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması
veya kontrol etmesi” birleşme ya da devralma sayılan hallerden birisi olarak
belirlenmiştir. Bu çerçevede, bildirim konusu malvarlığı devri, anılan Tebliğ
kapsamında bir “devralma”dır.
Söz konusu devralma işlemi Türkiye dışında gerçekleştirilmekte ve Türkiye
içinde herhangi bir hisse ya da malvarlığı devri sonucunu ortaya çıkarmamaktadır.
Ancak, devralma işleminin tarafları olan Abbot ve Jomed Türkiye’de ilgili ürün
pazarlarında faaliyette bulunmakta ve gerçekleştirdikleri işlem sonucunda ilgili
pazarları etkilemektedirler.
Dosya mevcudu bilgiler göre, tarafların ilgili ürün pazarlarındaki ciroları ve
tahmini pazar payları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:
Tablo 1- Tarafların Ciro ve Pazar Payları
İlgili Ürün
Pazarları Pazar Payı (%) Ciro (Bin TL)
Jomed Abbott Toplam Jomed Abbott Toplam
Girişimsel
Kardiyoloji
Cihazları
…... ….. 20.05
Periferal Vasküler
Cihazlar ….. ….. 18.5
………. ……….. …………
Yukarıdaki tabloda görülüğü gibi, girişimsel kardiyoloji cihazları pazarında,
tarafların toplam pazar payı yaklaşık %20’dir. Söz konusu pazarda Boston Scientific
%…., Memed %…., Mac %…. pazar payı ile rekabet etmekte ve pazarın kalan kısmı
pazar payı %5’in altında kalan diğer teşebbüslerce paylaşılmaktadır. Periferal
vasküler cihazlar pazarında, tarafların yaklaşık %14 pazar payı bulunmaktadır. Bu
pazarda, Bard %…., Cordis %…., Boston Scientific %…. pazar payı ile rekabet
etmekte ve pazarın kalan kısmı diğer teşebbüslerce paylaşılmaktadır. Dosya
mevcudu bilgilerden, tarafların ilgili ürün pazarlarındaki toplam cirolarının ise
yaklaşık 621 milyar TL. olduğu anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer alan bilgiler çerçevesinde dosya konusu işlem, 1997/1 sayılı
Tebliğin 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde; “birleşmeyi veya devralmayı
gerçekleştiren teşebbüslerin, Ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün
piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde veya bu
oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirasını aşması halinde
Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü ile getirilen pazar payı ve ciro
eşikleri açısından değerlendirildiğinde, söz konusu devir işleminin, tarafların sahip
oldukları toplam pazar payı ve ciroları yönüyle 1997/1 sayılı Tebliğde yer alan
eşikleri aşmadığı, dolayısıyla anılan Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir işlemi
olmadığı anlaşılmıştır.
Öte yandan ilgili ürün pazarı bölümünde de değinildiği üzere, bildirim konusu
ürünler tek tek ilgili ürün pazarı olarak belirlense bile, tarafların toplam pazar payları
ya da ciroları herhangi bir pazarda pazar payı ve ciro eşiklerini aşmamaktadır.
6 REKABET KURUMU
İ- SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Abbot
Laboratories’in kontrolündeki Abbot A.G. aracılığıyla Jomed N.V.’nin ve
kontrolündeki iştiraklerinin koroner ve periferal girişim ürünlerinin üretimi ve satışına
yönelik malvarlığını devralması işleminin, tarafların ilgili ürün pazarındaki toplam
ciroları ve pazar payları yönüyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun'un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralma işlemi
olmadığına OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.


Full & Egal Universal Law Academy