Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2003-4-145
Karar Sayısı : 03-73/876 (d)-377
Karar Tarihi : 13.11.2003
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Kublay ATASAYAR,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B- RAPORTÖRLER : Metin HASSU, Hatice AKKAYA
C- ŞİKAYET EDEN : - Emir ÇETİNKAYA
Eski İzmir Cd. No:61/14 Bozkaya/İzmir
- Ege Bölgesi Sanayi Odası
Cumhuriyet Blv. No:63 İzmir
D- ŞİKAYET EDİLEN : Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği
Atatürk Bulvarı No:131 Kat:9 Bakanlıklar Ankara
E- DOSYA KONUSU: Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB)'nin
üyelerinin çeşitli hizmetlerde uygulayacağı ücretler ile ilgili alt sınırı
belirlemek yoluyla 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'u ihlal
ettiği iddiası.
F- İDDİALARIN ÖZETİ: Emir Çetinkaya'ya ait elektronik posta mesajında,
ülkemizde aralarında mimar ve mühendis odalarının da bulunduğu birçok oda ve
meslek örgütünün çeşitli hizmetlerde uygulanacak ücretler ile ilgili alt sınır
belirlediği, bu uygulamanın rekabete aykırı olduğu ifade edilmektedir
Öte yandan, Ege Bölgesi Sanayi Odası Genel Sekreteri M… K… imzalı
başvuruda ise, işyerlerinde elektrik mühendisi gibi eleman çalıştırılması
mecburiyetinin bulunduğu; bu personelin ücret tarifelerinin bağlı bulundukları
meslek kuruluşu tarafından her yıl tespit edildiği ve bu uygulamanın rekabeti
bozucu etkisi olduğu iddia edilerek uygulamanın düzeltilmesi talep edilmektedir.
G- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına sırasıyla 30.7.2003 ve 1.8.2003 tarih,
3650 ve 3707 sayılar ile giren başvurular üzerine düzenlenen 24.10.2003 tarih,
2003-4-145/BN-03-MH sayılı Bilgi Notu 27.10.2003 tarih, REK.0.08.00.00/181
03-73/876 (d)-377
2
sayılı Başkanlık önergesi ile 03-73 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
H- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu'nda;
- Serbest mühendislik ve mimarlık hizmetlerinde asgari ücretlerinin tespitinin
durdurulmasına ilişkin Rekabet Kurulu Kararı resmi gazetede yayınlandığı için
Emir ÇETİNKAYA’nın şikayeti konusunda 4054 sayılı Kanun kapsamında
herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı,
- İşyerlerinde istihdam edilen mühendislerin ücretlerinin ilgili odalarca belirlendiği
şeklindeki iddiayı doğrulayacak herhangi bir bilgiye rastlanılmadığı ve şikayetçi
tarafından da herhangi bir belge sunulmadığı, dolayısıyla Ege Bölgesi Sanayi
Odası’nın şikayeti hakkında, 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem
yapılmasına gerek olmadığı,
görüşlerine yer verilmektedir.
I- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Mimarlık ve Mühendislik Hizmetlerine İlişkin Asgari Ücret Tarifelerinin
Belirlenmesi
Yapılan bir şikayet çerçevesinde, mimarlık ve mühendislik hizmetlerine ilişkin
olarak, TMMOB tarafından bağlı meslek odalarının asgari ücret tarifelerinin ve
TMMOB üyesi olan Şehir Plancıları Odası’nca şehir plancılarının asgari ücret
tarifelerinin belirlenmesi suretiyle adı geçen Birlik ve Odanın 4054 sayılı Kanun’u
ihlal ettikleri iddiasıyla başlatılan soruşturma sonucunda, Rekabet Kurulu
tarafından, 22.1.2002 tarih ve 02-04/40-21 sayı ile; TMMOB’un “TMMOB Asgari
Ücret ve Çizim Standartları Tesbit Komisyonu ve Kontrol Bürolarının Kurulmasına
İlişkin Yönetmelik”, “TMMOB Mimarlık-Mühendislik Hizmetleri ve Asgari Ücret-
Asgari Çizim ve Düzenleme Esasları Yönetmeliği”, “TMMOB Serbest Mühendislik
ve Mimarlık Hizmetleri Asgari Ücret Yönetmeliği” ve “TMMOB Disiplin
Yönetmeliği” gibi yönetmelikler aracılığı ile doğrudan yasal dayanağı olmadığı
halde, genel kurullarında alınan kararlara dayalı olarak serbest mühendislik ve
mimarlık hizmetlerinin asgari ücretlerini tespit esaslarını belirlemesi, bağlı
odaların asgari ücretleri tespit ve denetleme sistemini getirmesi ve uygulamada
asgari ücretlere riayet edilmesini sağlamaya yönelik eylemlerde bulunması ve bu
teşebbüs birliği kararlarını 4054 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesinden ve
Rekabet Kurulunun teşkilatını oluşturduğunu 1997/6 sayılı Tebliğ ile
bildirmesinden sonra da ortadan kaldırmayarak devam ettirmesi suretiyle 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiğine karar verilmiştir. Gerekçeli karar,
26.5.2003 tarih ve 25119 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
TMMOB’un Kurum kayıtlarına intikal eden 5.6.2003 tarih ve 2575 sayılı geri
bildiriminde, “TMMOB’un 17.5.2003 tarihli Yönetim Kurulu toplantısında asgari
ücrete ilişkin ilgili yönetmeliklerle düzenlenen tüm uygulamaların, Danıştay
03-73/876 (d)-377
3
nezdinde açılacak davada yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar
verilinceye kadar askıya alınmasına karar verildiği” belirtilmiştir.
Söz konusu şikayetin karara bağlanmış olması dikkate alınarak, 4054 sayılı
Kanun kapsamında yapılacak başka bir işlem bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Bununla birlikte benzeri şikayetler devam ettiğinden gerekli takip yapılmaktadır.
I.2. İşyerlerinde İstihdam Edilen Mühendislerin Ücretlerinin Belirlenmesi
Ege Bölgesi Sanayi Odası Genel Sekreteri M… K… imzalı başvuruda, iş
yerlerinde istihdam edilen mühendislerin ücretlerinin ilgili odalarca belirlendiği
ifade edilmiştir. Şikayet üzerine, görevli raportörlerce Ege Bölgesi Sanayi Odası
Genel Sekreter Yardımcısı G… K… ile yapılan görüşmeden, söz konusu
şikayetin Ege Bölgesi Sanayi Odasının üyeleri tarafından sözlü olarak dile
getirildiği, konunun daha sonra Oda tarafından Rekabet Kurumuna aktarıldığı,
konuya ilişkin ek bilgi ve belge olmadığı öğrenilmiştir.
22.5.2003 tarih ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun "İş Güvenliği İle Görevli Mühendis
veya Teknik Elemanlar" başlıklı 82. maddesinde “Bu Kanuna göre sanayiden
sayılan, devamlı olarak en az elli işçi çalıştıran ve altı aydan fazla sürekli işlerin
yapıldığı işyerlerinde işverenler, işyerinin iş güvenliği önlemlerinin sağlanması, iş
kazalarının ve meslek hastalıklarının önlenmesi için alınacak önlemlerin
belirlenmesi ve uygulanmasının izlenmesi hizmetlerini yürütmek üzere işyerindeki
işçi sayısına, işyerinin niteliğine ve tehlikelilik derecesine göre bir veya daha fazla
mühendis veya teknik elemanı görevlendirmekle yükümlüdürler. İş güvenliği ile
görevli mühendis veya teknik elemanların nitelikleri, sayısı, görev, yetki ve
sorumlulukları, eğitimleri, çalışma şartları, görevlerini nasıl yürütecekleri, Türk
Mühendis ve Mimar Odaları Birliğinin görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.” hükmü yer
almaktadır. Öte yandan, TMMOB ve oda mevzuatlarında ise, işyerlerinde
istihdam edilen mühendislere ilişkin ücret tarifesini düzenleyen hüküm
bulunmamaktadır.
Dosya mevcudu bilgilere göre, görevli raportörlerce yapılan incelemede, iş
yerlerinde istihdam edilen mühendislerin ücretlerinin ilgili odalarca belirlendiğine
ilişkin herhangi bir bulgu tespit edilememiştir.
J- SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. Emir ÇETİNKAYA'nın şikayetine de konu olan serbest mühendislik ve mimarlık
hizmetleri asgari ücretlerinin Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği tarafından
belirlenmesi uygulamasının durdurulmasına ilişkin, 26.5.2003 tarih, 25119 sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanan 22.1.2002 tarih, 02-04/40-21 sayılı Rekabet Kurulu
kararı çerçevesinde, şikayet konusunun Rekabet Kurulunca incelenerek karara
03-73/876 (d)-377
4
bağlanmış olduğu gözönüne alınarak, 4054 sayılı Kanun kapsamında başkaca
yapılacak bir işlem bulunmadığına; bununla beraber benzeri şikayetlerin devam
etmesi dolayısıyla, ilgili Rekabet Kurulu kararının gereğinin yapılmasının
sağlanması yönünde gerekli takibin yapılmakta olduğu konusunda şikayetçinin
bilgilendirilmesine;
2. İşyerlerinde istihdam edilen mühendislerin ücretlerinin ilgili odalarca belirlendiği
şeklindeki iddiayı doğrulayacak herhangi bir bilgiye rastlanılmaması ve şikayetçi
tarafından da belge sunulmaması dolayısıyla, Ege Bölgesi Sanayi Odasının
şikayeti hakkında 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına
gerek olmadığına, şikayetin reddine;
OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy