REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-1-31 (Devralma)
Karar Sayısı : 04-26/303-68
Karar Tarihi : 15.4.2004
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Murat GENCER, Prof.Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖR : F. Yeşim AKCOLLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Sanofi-Synthelabo S.A.
Temsilcisi: Av. Gülperi YÖRÜKER, Av. Alev TOPSAKAL
Ahi Evran Cad. Polaris Plaza Kat:8 D:10
34398 Maslak-İstanbul
D. TARAFLAR : - Sanofi-Synthelabo S.A.
174 Avenue de France
75635 Paris Cedex 13-FRANSA
- Aventis S.A.
Espace Europeen de l’Enterprise
67300 Schiltigheim-FRANSA
E. DOSYA KONUSU: Sanofi-Synthelabo S.A.’nın, Paris, New York ve
Frankfurt borsalarında işlem gören Aventis S.A.’nın sermayesini temsil
eden çoğunluk hisselerini halka yapılan çağrı ile alması ve bunun
sonucunda Aventis S.A’nın tek başına kontrolüne sahip olması işlemine
izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.3.2004 tarih, 1550 sayı ile giren
ve en son 7.4.2004 tarih, 1778 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme
sonucunda düzenlenen 9.4.2004 tarih, 2004-1-31/Öİ-04-FYA sayılı Devralma
Ön İnceleme Raporu, 12.4.2004 tarih, REK.0.05.00.00/54 sayılı Başkanlık
önergesi ile 04-26 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
04-26/303-68
2
G. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
Sanofi-Synthelabo S.A.’nın Paris, New York ve Frankfurt borsalarında işlem
gören Aventis S.A.’nın sermayesini temsil eden çoğunluk hisselerini,
dolayısıyla oy haklarının çoğunluğunu halka yapılan çağrı ile alması ve bunun
sonucunda da Aventis S.A’nın tek başına kontrolüne sahip olması işlemine
ilişkin edinilen bilgiler ışığında;
- N3A, R6A, N2B, D1A, S2A ve J1G ilgili ürün pazarlarında 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılmaması
nedeniyle kapsamda devir işlemleri olmadıkları, dolayısıyla bu pazarlara ilişkin
devirlerin Rekabet Kurulu’na bildiriminin yapılmasının gerekmediği,
- M1C, J7B, J7A, J1M, J6A, N7X, J1X, KK ve M5B ilgili ürün pazarlarında ciro
eşiği aşılmamasına rağmen, pazar payları itibarıyla eşiğin aşılması nedeni ile
bu devirlerin söz konusu Tebliğ’in 4. maddesi kapsamında olduğu, devralma
sonrasında yoğunlaşma artışı yaşanmayacağı ve dolayısıyla 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesinde belirtilen, bir hakim durumun yaratılması veya
mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde
etkilenmesinin söz konusu olmadığı,
- B1B ilgili ürün pazarında ise, ciro eşiği aşılmamasına rağmen, pazar payı
itibarıyla eşiğin aşılması nedeni ile bu devirin söz konusu Tebliğ’in 4. maddesi
kapsamında olduğu, devralma sonrasında yoğunlaşma artışı yaşanacağı fakat
aynı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen, bir hakim durumun yaratılması veya
mevcut hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin olumsuz yönde
etkilenmesinin söz konusu olmadığı,
dolayısıyla söz konusu devir işleminin 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi
anlamında herhangi bir sakınca yaratmayacağı ve işleme izin verilmesi
gerektiği ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
Devralma işleminin tarafları, Paris ve New York borsalarına koteli olan Sanofi-
Synthelabo S.A. (Sanofi-Synthelabo) ile aynı borsalara koteli; Aventis S.A.
(Aventis)’dır.
Sanofi-Synthelabo, Aventis hisselerinin sahiplerine çağrıda bulunarak; nakit
ve/veya takas yöntemi ile hisse sahiplerinden hisselerini almayı
planlamaktadır. Sanofi-Synthelabo söz konusu işlem sonucunda Aventis’in
çoğunluk hisselerini ele geçirecek ve Aventis’te tek başına kontrol sahibi
olacaktır.
H.1.1. Sanofi-Synthelabo
Sanofi-Synthelabo, Fransız kanunları uyarınca kurulmuş; beşeri ilaçların
araştırma, üretim ve pazarlamasıyla ilgili uluslararası gruba liderlik eden bir
şirkettir.
04-26/303-68
3
Sanofi-Synthelabo’nin faaliyetleri aşağıdaki dört alanda uzmanlaşmıştır:
- kardiyovasküler hastalıklar/tromboz,
- merkezi sinir sistemi,
- dahili tıp,
- onkoloji.
31.12.2003 itibarıyla Sanofi-Synthelabo’nun sermayesi aşağıdaki şekilde
tahsis edilmiştir:
- Halk: %48,20 (oy haklarının %35,86’ine karşılık)
- Total: %24,35 (oy haklarının %34,8’ine karşılık)
- L’Oréal: %19,52 (oy haklarının %27,89’una karşılık)
- Hazine: %6,82
Sanofi-Synthelabo çalışanları: %1,11 (oy haklarının %1,45’una karşılık)
Sanofi-Synthelabo Türkiye’de aşağıda yer verilen ve yaklaşık %99,9’una
sahip olduğu beş şirket vasıtasıyla faaliyet göstermektedir:
- Sanofi-Synthelabo İlaç A.Ş. (beşeri ürünler)
- Sanofi-Synthelabo Bristol-Myers Squibb Adi Ortaklığı (beşeri ürünler)
- Doğu İlaç Veteriner Ürünleri A.Ş. (veterinerlikte kullanılan her türlü ilaç ve
ürünlerin ithalatı, ihracatı, dahili ticareti ve pazarlaması)
- Tersan İnşaat ve Ticaret A.Ş. (emlak sektörü)
- Medifarm İlaç Sanayi ve Tic. A.Ş. (sağlık ürünleri)
H.1.2. Aventis
Aventis, ana faaliyetleri aşağıda sıralanan şirketler grubuna liderlik etmektedir:
- beşeri ilaçlar
- solunum yolu hastalıkları,
- alerjiler,
- tromboz/kardiyoloji,
- onkoloji,
- diabet,
- artrit/osteoporoz,
- anti-enfeksiyonlar,
- merkezi sinir sistemi,
- hayvan sağlığı (Mérial ve Merck&Co kanalıyla).
Aventis’in ana faaliyetleri dışında çeşitli şirketler (Dystar, Rhodia ve Wacker)
vasıtasıyla kimya sektöründe de faaliyet göstermektedir.
31.10.2003 itibarıyla, Aventis’in sermayesi aşağıdaki şekilde tahsis edilmiştir:
- Halk : %80,22 (oy haklarının %82,51’ine karşılık)
- Aventis çalışanları (eski/mevcut): %3,49 (oy haklarının %3,59’una karşılık)
- Kuwait Petroleum Grubu: %13,51 (oy haklarının %13,9’una karşılık)
- Hazine: %2,78
Aventis’in Türkiye’de aşağıda yer verilen iki iştiraki bulunmaktadır:
- Aventis Pasteur Aşı Ticaret A.Ş. (her türlü aşı ve serum satışı)
04-26/303-68
4
- Aventis Pharma Limited (insan sağlığının korunması, geliştirilmesi, tedavisi
ve bakımı için üretilen her türlü kimyasal ürünün ithalat, ihracat ve satışı)
Söz konusu şirketlerin sermaye yapıları ve yönetim kurulu üyeleri aşağıda yer
almaktadır:
Tablo 1- Aventis Pasteur Aşı Ticaret A.Ş. Hissedarlık Yapısı
Hissedarlar Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
Aventis Pasteur S.A. 87.550.000 99,94
Financier Immobilier Instıtut Merieux S.A 10.000 0,01
Compea N.V. 10.000 0,01
Merial SAS 10.000 0,01
Sofim B.V 10.000 0,01
Aventis Pharma Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti. 10.000 0,01
TOPLAM 87.600.000 100
Yönetim Kurulu Üyeleri; Vincent Marie François Hamelin, Elie Mina, Fikri Ali
Türkay’dır.
Tablo 2- Aventis Pharma Ltd. Hissedarlık Yapısı
Hissedarlar Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
Aventis Pharma S.A 1.416.243 99,99
Ahmet Türksel Ataöv 1 0
TOPLAM 1.416.244 100
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Devralınan Aventis’in Türkiye’de faaliyetlerini yürüten iştirakleri (Aventis
Pasteur Aşı Ticaret A.Ş. ve Aventis Pharma Limited) farmasötik ürünler
pazarının alt pazarlarından olan beşeri ilaçlar (insan hastalıklarının
tedavisinde kullanılan ilaçlar) pazarında faaliyetlerini sürdürmektedirler.
Beşeri ilaçlar, Dünya Sağlık Örgütü’nün tanımladığı ve kullandığı Anatomik
Tedavi Sınıflandırması (Anatomical Therapeutic Classification-ATC)’na göre
çeşitli gruplara ayrılmıştır. ATC sistemi, birinci derecesi (ATC-1) en genel ve
dördüncü derecesi (ATC-4) ise en detaylı olmak üzere 4 kategoriden
oluşmaktadır. ATC sınıflandırmasının üçüncü kademesinde (ATC-3) ilaçlar
tedavi endikasyonlarına göre, bir başka deyişle hangi amaçla kullanıldıklarına
göre gruplandırılmaktadır. Aynı tedavi edici özelliklere sahip olan, dolayısıyla
birbirinin yerine kullanılması mümkün olan ilaçlar aynı sınıfa dahil
edilmektedir. Dolayısıyla, ATC-3 sınıflandırması, kullanım alanı ve amaçlarına
göre birbirini ikame edebilen ürünlerin bir pazarda toplanmasına olanak
tanımaktadır.
Bu bilgiler ışığında, ilgili ürün pazarları ATC-3 sınıflandırmasına göre
aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:
04-26/303-68
5
- M1C : Spesifik antiromatizmal ajan
- J7B : Aşı kombinasyonları
- J7A : Saf aşılar
- J1M : Rifampicin, rifamycin
- J6A : Antitoksik sera
- N7X : Diğer CNS ilaçları
- J1X : Diğer antibiyotikler
- Kolorektal kanser1 (KK)(L1A, L1B, L1C, L1X)
- M5B : Kemik kalsiyumu düzenleyiciler
- N3A : Antiepileptikler
- R6A : Sistemik antihistemanikler
- N2B : Narkotik olmayan aneljezikler
- D1A : Dermatolojik mantar gidericiler
- B1B : Heparinler ve türevleri
- S2A : Anti-enfeksiyonlar (kulak)
- J1G : Florokinolonlar
Söz konusu ilgili ürün pazarlarında tarafların ürettikleri/pazarladıkları ilaçlar
aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
Tablo 3- Tarafların Ürettikleri/Pazarladıkları İlaçlar
Ürün Adı ATC-3
Sınıflandırması
Sanofi-Synthelabo Aventis
M1C - Arava
J7B - Pentact Hib, Poliacel, Trimovax
J7A - Vaxigrip, Vaccine Genhevac B,
Rabies Vaccine, Act Hib, Okavax
J1M - Rifocin, Rifadsin
J6A - Tetanea, Serum Antiscorpion,
Serum Antitetanic
N7X - Rilutek
J1X - Targocid
KK - Taxotere, Campto
M5B - Actonel
N3A Depakin Sabril
R6A Loradif Telfast
N2B Para Nox Novalgin, Baralgin M
D1A Gefulvin Nibulen
B1B Calciparine, Fraxiparine,
Fraxodi
Clexane
S2A - Rifocin
J1G - Tavanic, Tarivid
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Beşeri ilaç üreten ve/veya ithal eden teşebbüsler ürünlerini yaygın toptan
dağıtım ağı ve perakende satış noktaları kanalıyla ülkenin her yerine
ulaştırmaktadırlar. İlaca yönelik hukuki düzenlemeler de ilacın kolay ulaşılabilir
1 Kolorektal kanser ATC3 ayrıştırmasına göre L1A, L1B, L1C ve L1X alt gruplarına ayrılmaktadır. Fakat
bu alt gruplardan bir kısmı kolorektal kanser hastalarında ayrı ayrı kullanılan ürünler olmaktan ziyade
birbiriyle tamamlayıcı olarak kullanılmaktadır. Bu sebeple, ATC-3 sınıflandırılmasındaki alt pazarlar
yerine “kolorektal kanser” ilgili pazar olarak alınmıştır.
04-26/303-68
6
olmasını sağlamaya yöneliktir. Bunların yanı sıra, ilgili mevzuatın öngördüğü
fiyat kontrolü, bölgeler arasında fiyat farklılıklarının oluşmasını büyük ölçüde
önlemektedir. Bu çerçevede ilgili coğrafi pazar, Türkiye Cumhuriyeti
sınırlarıdır.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Sanofi-Synthelabo halka çağrı yaparak Aventis’in sermayesini temsil eden
çoğunluk hisselerini ve oy haklarını ele geçirecektir. Sanofi-Synthelabo’nun bu
işlem sonucunda Aventis’in kontrolünü ele geçirecek olması nedeniyle söz
konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2(b) maddesi anlamında bir devralmadır.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen ciro ve pazar
payı eşiklerinin aşılıp aşılmadığı incelendiğinde; Sanofi-Synthelabo ve
Aventis’in ilgili ürün pazarlarının her birindeki toplam cirolarının 25 trilyon TL
eşiğinin altında kaldığı görülmektedir.
Devralma işleminin taraflarının N3A, R6A, N2B, D1A, S2A ve J1G ilgili ürün
pazarlarındaki toplam pazar payları gözönüne alındığında, söz konusu ürünler
bakımdan gerçekleştirilen devirlerin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi
kapsamında izne tabi olmadığı anlaşılmıştır.
M1C, J7B, J7A, J1M, J6A, N7X, J1X, KK, M5B ve B1B ilgili ürün pazarlarında
ise tarafların toplam pazar payları %25 pazar payı eşiğini geçmektedir. M1C,
J7B, J7A, J1M, J6A, N7X, J1X, KK ve M5B ilgili ürün pazarlarında Sanofi-
Synthelabo faaliyet göstermediği için devralma işlemi sonucunda herhangi bir
yoğunlaşma artışı görülmeyecektir. B1B ilgili ürün pazarında tarafların ve
rakiplerinin 2003 yılına ait pazar payları aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
Tablo 4- B1B Pazarına İlişkin Pazar Payları
Pazardaki Şirketler Pazar Payları (%)
Santa Farma …
Nevzat …
Lilly …
Roche …
Pfizer …
Sanofi- Synthelabo …
Aventis …
Sanofi- Synthelabo +Aventis …
Toplam 100
B1B ilgili ürün pazarında devralma sonrasında toplam % …’luk bir pazar
payına ulaşacakları, dolayısıyla bu pazarda yoğunlaşma artışı olacağı
görülmektedir. Sanofi-Synthelabo söz konusu ilgili ürün pazarına sunmakta
olduğu üç üründen ikisini (Fraxiparine ve Fraxodi) satarak elinden çıkarmak
istediğini kamuya açıklamış ve satış için gerekli işlemleri başlatmıştır. Bunun
yanında, ürünlerinin artık patentle korunmuyor olmasından ve jenerik ilaçların
piyasaya sürülebilmesinden dolayı Sanofi-Synthelabo’nun mevcut ve
potansiyel rekabete maruz kaldığı; B1B pazarının oldukça dinamik bir pazar
olduğu ve son üç yıl içerisinde altı kat büyüdüğü; söz konusu pazarda birçok
şirketin faaliyet göstermekte olduğu; ürün fiyatlarında düzenleme ve
04-26/303-68
7
denetleme yetkisinin Sağlık Bakanlığı’nda bulunduğu gözönüne alındığında,
devralma işlemi sonrasında ortaya çıkacak yoğunlaşmanın pazardaki rekabeti
önemli ölçüde azaltacak nitelikte olmayacağı kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Sanofi-Synthelabo S.A.’nın Paris, New York ve Frankfurt borsalarında işlem
gören Aventis S.A.’nın sermayesini temsil eden çoğunluk hisselerini halka
yapılan çağrı ile alması ve bunun sonucunda Aventis S.A.’nın tek başına
kontrolüne sahip olması işlemine ilişkin düzenlenen rapora ve incelenen
dosya kapsamına göre;
- N3A, R6A, N2B, D1A, S2A ve J1G ilgili ürün pazarlarında 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 4. maddesinde belirtilen ciro ve pazar payı eşiklerinin aşılmaması
nedeniyle, bildirim konusu işlemlerin Tebliğ kapsamında devir işlemleri
olmadıklarına, dolayısıyla bu pazarlara ilişkin devirlerin Rekabet Kurulu’na
bildiriminin yapılmasının gerekmediğine;
- M1C, J7B, J7A, J1M, J6A, N7X, J1X, KK ve M5B ilgili ürün pazarlarında
ciro eşiği aşılmamasına rağmen, pazar payları itibariyle eşiğin aşılması
nedeni ile, bu devirlerin söz konusu tebliğin 4. maddesi kapsamında
olduğuna, bununla beraber devralma sonrasında yoğunlaşma artışı
yaşanmayacak olması dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi
anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu
güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili
piyasalardaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran
nitelikte olmadığına;
- B1B ilgili ürün pazarında ise ciro eşiği aşılmamasına rağmen, pazar payı
itibariyle eşiğin aşılması nedeni ile bu devirin söz konusu tebliğin 4.
maddesi kapsamında olduğuna, devralma sonrasında yoğunlaşma artışı
yaşanacak olmasına karşın Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum
yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda
ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili piyasalardaki rekabetin önemli
ölçüde azaltılması sonucunu doğuran nitelikte olmadığına;
dolayısıyla 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi anlamında herhangi bir sakınca
yaratmayacağı kanısına varılan başvuru konusu devir işlemine izin
verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy