Rekabet Kurumu - Karar Sayı 04-31/363-89

10

BU KARAR DANISTAY 13.DAIRESI’NCE IPTAL
EDILMISTIR. REKABET KURULU’NUN AYNI
KONUYA ILISKIN 09.03.2006 TARIH VE 06-18/212-53
NOLU KARARINA INTERNET SAYFAMIZDAKI
KARAR ARAMA BÖLÜMÜNDEN ERİŞEBİLİRSİNİZ.



20









30









40



04-31/363-89
2
Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI


Dosya Sayısı : 2003-1-39/BN-03-ECG (Soruşturma)
Karar Sayısı : 04-31/363-89 50
Karar Tarihi : 3.5.2004

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN

B. SORUŞTURMA HEYETİ 60

Başkan : Tuncay SONGÖR
Raportörler : E. Cenk GÜLERGÜN, Hakan Deniz KARAKOÇ,
Mert KARAMUSTAFAOĞLU

C. ŞİKAYET EDEN :

- Eczacı Hülagü Han KOTAN
Sedir Mah. Vatan Bulvarı Çallı-Antalya
70
- Temsilcisi: Av. Mesut BOL
Tahılpazarı Mah. Şarampol Cad. Melli İş Merkezi No:86/18 Antalya

D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILANLAR :

1. Antalya Eczacı Odası
Meltem Mahallesi 3. Cadde 3808 Sok. No: 18/4 Antalya

- Temsilcisi: Av. Abdullah ÖZÇULCU
Kışla Mahallesi 34. Sok. Yakupbey Apt. No: 2/6 Antalya 80

2. Es Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş.
Eski Edirne Asfaltı No:558 G.O. Paşa-İstanbul

- Temsilcisi: Av. Erhan TÜRKOĞLU
Caferağa Mah. Şevki Bey Sok. No:11/1 Kadıköy-İstanbul

3. Hedef Ecza Deposu Tic. A.Ş.
Göztepe Mah. Namık Kemal Cad. Karanfil Sok. No:62
34550 Bağcılar-İstanbul 90

- Temsilcisi: Av. Erhan TÜRKOĞLU
Caferağa Mah. Şevki Bey Sok. No:11/1 Kadıköy-İstanbul
04-31/363-89
3

4. Selçuk Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş.
Mahir İz Cad. No:43 81130 Altunizade-İstanbul

- Temsilcisi: Av. Abdurrahman Veli ŞAHİN
Tercüman Sitesi A-6 Blok Kat:3 D:13, 81540 Cevizlibağ-Topkapı-İstanbul
100
E. DOSYA KONUSU : Selçuk Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş. (Selçuk Ecza
Deposu), Hedef Ecza Deposu Tic. A.Ş. (Hedef Ecza Deposu), Es Ecza
Deposu Tic. ve San. A.Ş. (Es Ecza Deposu)’nin Antalya Eczacı Odası’nın
etkisiyle ve rasyonel ekonomik gerekçelere dayanmaksızın 18.9.2002
tarihinde Kotan Eczanesi’ne yapmış oldukları vadeli satışlarını durdurarak
ve bu sayede anılan eczanenin etkinliklerini güçleştirecek şekilde uyumlu
hareket ederek 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerinin
tespiti.

F. İDDİALARIN ÖZETİ : Kotan Eczanesi vekili Av. Mesut BOL tarafından gönderilen 110
ve Kurum kayıtlarına 17.3.2003 tarihinde giren şikayet başvurusunda; Selçuk, Hedef
ve Es Ecza Depoları’nın Antalya’da ve Türkiye’de hakim durumda olduğu,
Antalya’daki diğer eczaneler gibi Kotan Eczanesi’nin de bazı ithal ilaçlar hariç ilaç
alımlarının tamamını bu Depolardan yaptığı, anılan Eczane’nin 18.9.2002 tarihine
kadar bu depolardan diğer eczanelerle aynı koşullarda mal temin edebildiği ancak
ortada bir ticari sorun yokken, depoların 18.9.2002 tarihinde yalnızca bu Eczane’ye
yönelik olarak uygulama değiştirdiği, bu çerçevede Kotan Eczanesi’ne Es Ecza
Deposu’nun peşin olarak dahi satış yapmadığı, diğer iki Deponunsa vadeli satışları
kaldırıp yalnızca peşin olarak ilaç verdiği iddia edilmiştir. Başvuruda; bu davranışın
gerekçesi olarak Kotan Eczanesi sahibi Ecz. Hülagü Han Kotan’ın Antalya Eczacı 120
Odası’nın yöneticileriyle kişisel sorunlar yaşaması üzerine bu kişilerin Odadaki
konumlarını kullanarak şikayet edilen teşebbüslere baskı uygulaması gösterilmiştir.

G. DOSYA EVRELERİ

- 17.3.2003 tarih ve 1067 sayılı başvuruya istinaden yapılan ilk inceleme sonucu
hazırlanan 14.4.2003 tarih ve 2003-1-39/BN-03-ECG sayılı bilgi notu, 24.4.2003
tarih ve 03-27 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek, şikayet konusuyla ilgili
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
130
- 29.5.2003 tarih ve 2003-1-39/ÖA-03-ECG sayılı Önaraştırma Raporu 9.6.2003
tarih ve 03-40 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek, söz konusu ecza depoları ile
Antalya Eczacı Odası hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir.

- Selçuk, Es ve Hedef Ecza Depoları’na 20.6.2003 tarihinde, Antalya Eczacı
Odası’na ise 23.6.2003 tarihinde Kanun’un 43/2. maddesi uyarınca soruşturma
açıldığına dair bildirimde bulunulmuş ve tarafların 30 gün içinde ilk yazılı
savunmalarını göndermeleri istenilmiştir. Soruşturma kapsamındaki teşebbüslerin ilk
yazılı savunmaları yasal süresi içinde Kurum kayıtlarına girmiştir.
140
- Soruşturma Heyetince tamamlanan 9.12.2003 tarih ve SR/03-15 sayılı Soruşturma
Raporu, Kanun'un 45/1. maddesi uyarınca tüm Kurul Üyeleri ile soruşturma
kapsamındaki teşebbüslere tebliğ edilmiş ve taraflardan 30 gün içinde yazılı
04-31/363-89
4
savunmalarının gönderilmesi istenilmiştir. Tarafların savunmaları yasal süresi içinde
Kurum kayıtlarına girmiştir.

- Soruşturma Heyetinin hazırladığı Ek Yazılı Görüş, Kanun'un 45/2. maddesi
uyarınca 27.1.2004 tarihinde tüm Kurul Üyelerine ve taraflara tebliğ edilmiştir.
Tarafların savunmaları yasal süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
150
- 11.3.2004 tarih ve 04-19/173-M sayılı Kurul toplantısında alınan karar uyarınca
sözlü savunma toplantısı 21.4.2004 tarihinde yapılmıştır.

- Kurul, 27.4.2004 tarihinde yapılan ilk oylama ve 4054 sayılı Kanun’un 51. maddesi
uyarınca 28.4.2004 ve 3.5.2004 tarihlerinde yapılan ikinci oylamalar neticesinde
3.5.2004 tarih ve 04-31/363-89 sayılı karar ile nihai kararını vermiştir.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ :

İlgili raporda; 160

- Selçuk Ecza Deposu, Hedef Ecza Deposu, Es Ecza Deposu’nun Antalya Eczacı
Odası’nın etkisiyle ve rasyonel ekonomik gerekçelere dayanmaksızın 18.9.2002
tarihinde vadeli satışları durdurarak Kotan Eczanesi’nin etkinliklerini güçleştirecek
şekilde uyumlu hareket ettiği,

- Şikayet konusu eylemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4.
maddesi kapsamında olduğu,

- Bu nedenle Hedef, Selçuk ve Es Ecza Depoları ile Antalya Eczacı Odası’na, 4054 170
sayılı Kanun’un 16/2. maddesi uyarınca para cezası verilmesi gerektiği,

- Ayrıca Kanun’un 4. maddesi kapsamındaki bu eylemin Rekabet Kurulu’na
bildirilmemiş olması nedeniyle taraflara, Kanun’un 16(c) maddesi uyarınca para
cezası verilmesi gerektiği,

- Oda ve söz konusu Ecza Depoları’nın yönetim organlarında görev alan gerçek
kişilere ise, Kanun’un 16/3. maddesi uyarınca, 16(c) maddeye göre verilebilecek
para cezasının yüzde onuna kadar ayrıca para cezası uygulanması gerektiği
180
ifade edilmektedir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Yapılan Tespitler ve Deliller

Önaraştırma ve soruşturma dönemlerinde; hakkında inceleme yürütülen Antalya
Eczacı Odası ile Hedef, Selçuk ve Es Ecza Depoları’nda raportörlerce yerinde
incelemeler yapılmış, şikayetçi ile tarafların yanısıra Antalya’da faaliyet gösteren
bazı Ecza Depoları’nın yetkililerinden de bilgi alınmıştır. Bu çerçevede edinilen bilgi 190
ve belgelerin değerlendirmesiyle yapılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir.

04-31/363-89
5
I.1.1. Kotan Eczanesi’nin 18.9.2002 Tarihine Kadar Alımlarının Tamamına
Yakınını Şikayet Edilen Ecza Depolarından Yaptığına İlişkin Tespitler

İrsaliyeli faturaları incelendiğinde Kotan Eczanesi’nin, 18.9.2002 tarihine kadar olan
alımlarının çoğunu, Selçuk Ecza Deposu ile “Hedef Grubu”nun işletmeleri olan
Hedef Ecza Deposu ve Es Ecza Deposu’ndan yaptığı görülmüştür. Kotan Eczanesi
sahibi Ecz. Hülagü Han Kotan ile 7.5.2003 tarihinde raportörlerce yapılan
görüşmede de, Eczane’nin alımlarında bu depoların paylarının toplamının olay 200
öncesinde yaklaşık %(…) olduğu ifade edilmiştir. Nitekim, şikayetçinin Kurum
kayıtlarına 2.10.2003 tarihle giren yazılı açıklamasından, Kotan Eczanesi’nin
1.1.2001-18.9.2002 tarihleri arasındaki ilaç alımlarının yaklaşık %(…)’ünü taraf
depolardan yaptığı anlaşılmıştır.

Kotan Eczanesi’nin bu tarihe kadar anılan depolardan yaptığı alımların tamamına
yakınının vadeli olduğu Eczane’nin, irsaliyeli faturaları ve depolardaki hesap
ekstreleri incelenerek tespit edilmiştir. Tarafların da yazılı savunmalarında kabul
ettiği gibi bu dönemde yapılan alımlarda vadelerin genellikle bir ay ile dört ay
arasında değiştiği görülmüştür. 210

I.1.2. Şikayet Edilen Ecza Depoları’nın Kotan Eczanesi’ne Vadeli Satışları
18.9.2002 Tarihinde Durdurduğuna İlişkin Tespitler

Kotan Eczanesi’nin irsaliyeli faturalarında ve depolardaki hesap ekstrelerinde,
18.9.2002 tarihine kadar vadeli çalışan Hedef ve Selçuk Ecza Depoları’nın Kotan
Eczanesi’ne satışlarını bu tarihten sonra peşine çevirdiği görülmüştür. Ayrıca bu
tarihten önce Kotan Eczanesi’ne fatura bedeli üzerinden indirim yapan Selçuk Ecza
Deposu Aralık ayına kadar indirim yapmayı durdurmuştur. Şikayetçinin 7.6.2003
tarihli yazısının ekinde gönderilen ve Selçuk Ecza Deposu’ndan 18.9.2002-220
26.11.2002 tarihleri arasında yaptığı alımların faturalarında peşin indirimin
yapılmadığı görülmüştür. Es Ecza Deposu’ndan yapılan alımlar ise 17.9.2002
tarihinde sona ermiştir.

Önaraştırma döneminde raportörlerce yapılan görüşmelerde; Hedef Ecza Deposu
Akdeniz-Antalya Şubesi Genel Müdürü, Selçuk Ecza Deposu Antalya Şubesi
Müdürü ve Meram Es Ecza Deposu Mali İşler Müdürü; peşin satışlara geçişin
depoların takdiriyle gerçekleştirildiğini ve eczacının tercihini yansıtmadığını ifade
etmişlerdir.
230
Yerinde incelemelerde raportörlerin, vadeli satışlar durdurulmadan önce Kotan
Eczanesi’nin depolarca uyarıldığına dair herhangi bir belge bulamadıkları
anlaşılmıştır.

Es ve Hedef Ecza Depoları, 21.7.2003 tarihinde Kotan Eczanesi’ne ihtarname
çekerek ipotek veya teminat mektubu karşılığında mal verebileceklerini belirtmiş,
12.8.2003 tarihli cevabi ihtarnamesinde Kotan Eczanesi ayrımcı bulduğu bu öneriyi
reddetmiştir. Selçuk Ecza Deposu da aynı teklifi yazılı savunmasında yapmıştır.

240


04-31/363-89
6
I.1.3. Vadeli Satışların Durmasıyla Kotan Eczanesi’nin Hedef, Selçuk ve Es
Ecza Depoları’ndan Alımlarının Azaldığına İlişkin Tespitler

Kotan Eczanesi 18.9.2002 tarihinden önceki alımlarının büyük kısmını Hedef,
Selçuk ve Es Ecza Depoları’ndan yapmıştır. Vadeli satışların durdurulmasıyla,
Kotan Eczanesi’nin anılan depolardan alımları dikkat çekici bir şekilde azalmıştır.

Kotan Eczanesi’nin kayıtları incelendiğinde; 250

- Hedef Ecza Deposu’ndan Ocak-Temmuz 2002 döneminde yüksek miktarlarda
(aylık ……. – ..…… milyar TL) alım yaptığı ancak, Ağustos ayından yıl sonuna kadar
bu alımların görece düşük seviyelerde (aylık ….. – ….. milyar TL) kaldığı,

- Selçuk Ecza Deposu’ndan 2002 yılı Ocak-Eylül döneminde aylık (……………….)
TL ile (……………………) TL arasında değişen miktarlarda alım yaptığı, Ekim
ayından itibaren ise bu alımların oldukça azaldığı (……- ……. milyon TL), hatta
2003 yılının ilk iki ayında durduğu,
260
- Es Ecza Deposu’ndan 2002 yılı Ocak-Eylül dönemine kadar kesintisiz olarak ve
aylık (……………………) TL (Mart) ile (…………………..) TL (Ağustos) arasında
değişen miktarlarda alım yaptığı ve alımların Ekim ayı itibarıyla kesildiği

tespit edilmiştir.

I.1.4. Kotan Eczanesi’ne Yapılan Satış Koşullarındaki Değişikliğin Gerekçesine
Yönelik Tespitler

Şikayet edilen ecza depolarının yetkilileri Kotan Eczanesi’ne vadeli satışların 2002 270
yılı Eylül ayında durdurulduğunu kabul etmişler, ancak bu davranışı Eczane’nin
kendilerine olan borçlarını ödemede güçlük yaşadığı iddiasıyla açıklamışlardır. Depo
yetkililerinin konuyla ilgili açıklamaları ve yerinde incelemelerde alınan ilgili belgeler
aşağıdaki gibidir.

8.5.2003 tarihinde raportörlerce yapılan görüşmede, Hedef Ecza Deposu Akdeniz-
Antalya Şubesi Genel Müdürü, “…Kotan Eczanesi’ne karşı olan tutumumuzun
nedeni bu eczanenin taşıdığı finansal riskten kaynaklanmaktadır. Kotan Eczanesi,
2002 senesinde (Ekim ayında) borcu olan ödemeyi yapamamış buna karşılık mal
iadesi yapmıştır. Mal iadesi şirketimiz açısından valör kaybına yol açmıştır. Bu 280
eczaneye 2002 Eylül ayından itibaren vadeli mal satışını sona erdirdik (taşıdığı risk
nedeniyle) ve Ekim 2002’deki mal iadesi bizim tahminlerimizin doğru olduğunu
ortaya çıkarmıştır. Kotan Eczanesi’ne halihazırda peşin+yüksek iskontolu mal satışı
yapmaktayız ancak vadeli mal vermemekteyiz...” ifadesini kullanmıştır.

Kotan Eczanesi’nin Hedef Ecza Deposu’ndaki 2002 yılı hesap ekstresine 9.10.2002,
10.10.2002 ve 22.10.2002 tarihli iade faturaları ile 17.10.2002 ve 5.11.2002 tarihli
çek (vadesi dolmamış) iadeleri işlenmiştir.

9.5.2003 tarihinde yapılan görüşmede, Selçuk Ecza Deposu Antalya Şubesi 290
Müdürü, “…Kotan Eczanesi halihazırda kendi isteğimizle peşin çalışmayı tercih
04-31/363-89
7
ettiğimiz tek eczanedir. Yani bu eczaneye istese dahi vadeli mal vermemekteyiz.
Bunun nedenleri; bu eczanenin çalıştığı (anlaşmalı) kurum olan Emniyet
Müdürlüğü’nün ödemelerini geç yapması, 2002 senesinde (Ekim ayı) iskontosuz mal
iadesi yapmasıdır. Bu mal iadesi bizi zarara uğratmıştır, bu nedenle bu eczaneye
vadeli mal satışı yapmamaktayız. Her ne kadar dönem dönem başka eczaneler de
mal iadesi yapsalar da bu iadeleri iskontolu yaptıklarından zarara uğramamaktayız.
Kotan Eczanesi’nin mal iadesi teklifini kabul etmeyip başka yollardan alacağımızı
tahsil etme durumumuz vardı ancak, biz bu eczanenin ileride durumunun
düzelebilecek olması ve bu şekilde ticari ilişkilerimizi devam ettirebilme durumunda 300
olmamız nedeniyle bu durumu kabullendik ancak halihazırda vadeli mal satışına
başlamadık…” demiştir.

Selçuk Ecza Deposu’na ait, “Alınan Çek ve Senetler” başlıklı belgede, Kotan
Eczanesi’nin vadesi dolmamış çeklerine karşılık yaptığı mal iadelerinin tarihi ve
tutarları belirtilmiştir. Buna göre, iadeler 27.9.2002, 3.10.2002 ve 12.10.2002
tarihlerinde yapılmıştır. Toplam iade tutarı (……………………..) TL’dir.

12.5.2003 tarihinde yapılan görüşmede Es Ecza Deposu Meram Konya Şubesi Mali
İşler Müdürü, “…Kotan Eczanesi ile bu eczaneyi riskli bulduğumuz için peşin 310
çalışmayı tercih etmekteyiz. Kotan Eczanesi 2002 yılının Mayıs ayında ve Ekim
ayında bizim ile finansal açıdan problem yaşamış olan bir eczanedir. 2002 Mayıs
ayında yaşadığı finansal problemlere rağmen vadeli mal satışı yapmaya devam ettik
ancak 2002 Ekim ayında henüz vadeleri gelmemiş olan çekleri bulunmasına rağmen
mal iadesi yapmıştır. Bu mal iadesini bu eczanenin bizimle çalışmak istememesi
olarak algıladığımız için bu teşebbüse bu tarihten sonra vadeli satış yapmadık.
Bunun yanında verdiği çekleri de geri almıştır...” ifadesini kullanmıştır.

Kotan Eczanesi’nin Es Ecza Deposu’ndaki 2002 yılına ait hesap ekstresi
incelendiğinde, Eczane’nin 22.10.2002 ve 25.10.2002 tarihlerinde mal, 18.9.2002 320
tarihinde ve izleyen tarihlerde ise çek iadeleri yaptığı görülmüştür. Mali İşler Müdürü,
ekstrenin üzerine kendi el yazısıyla şu açıklamayı yapmıştır: “6/5/2002 tarihli çeki
iade olmuştur. Ve parçalı ödemiştir. 14/9 da ödemiştir. 15/10/2002 tarihli çekini
22/10/2002 tarihinde ödemiştir. 9. Ayda aldığı (………………..) malı 24/10/2002
tarihinde kendi isteği ile iade etmiştir. Daha önce verdiği ilgili çekleri geri istemiştir”.
Soruşturma döneminde raportörlerce yapılan 4.11.2003 tarihli görüşmede, Mali İşler
Müdürü bu ifadeyi şu şekilde düzeltmiştir: “Kotan Eczanesi 3.5.2002 tarihli çeki
(………………… TL) karşılığında, 6.5.2002 tarihinde (…………….) TL, 9.5.2003
tarihinde (……………….) TL, 10.5.2003 tarihinde (…) Milyar TL, 11.5.2003’te
(…………………) TL ödemiştir. Geçmişte yaşadığı ödeme sorunu sebebiyle çekini 330
parçalı şekilde ödeyerek kapatmıştır. Kotan Eczanesi’ne normal koşullarda satışa
devam edilmiştir. Eylül ayında eczacı bey bizle çalışmak istemediğini ifade etti ve
ilaçlarını depoya iade ettikten sonra, vadesi gelmemiş çekleri geri istedi”.

Yapılan incelemelerde ecza depoları tarafından peşin satışa dönüşün gerekçesi
olarak gösterilen mal iadelerinin (Hedef Ecza Deposu’na 9.10.2002, 10.10.2002 ve
22.10.2002; Selçuk Ecza Deposu’na 27.9.2002, 3.10.2002 ve 12.10.2002; Es Ecza
Deposu’na 24.10.2002 tarihinde) vadeli satışların durduğu 18.9.2002 tarihinden
“sonra” gerçekleştirilmiş olduğu tespit edilmiştir.
340
04-31/363-89
8
Haklarında soruşturma açılmış olan tarafların yazılı savunmalarında, Kotan
Eczanesi’nin ödeme güçlüğüne düştüğü ve bu nedenle satış koşullarının
değiştirildiği iddiasının yanında, Eczane’nin riskli olduğu ve buna bağlı olarak ödeme
güçlüğüne düşebileceğinin öngörülerek vadeli satışların durdurulduğu iddiası da
ortaya atılmıştır. Bu çerçevede, reçete bedeli ödemelerini aksattığı ileri sürülen
Antalya İl Emniyet Müdürlüğü’ne yoğun satış yapması, Antalya Eczacı Odası
tarafından cezalandırılması, eczacıları meslekten süreli veya süresiz men etme
yetkisine sahip olan Türk Eczacıları Birliği ile ihtilafa düşmesi ve borç bakiyesinin
uygulama öncesinde artış göstermesinin Kotan Eczanesi’nin riskliliğini gösterdiği
ileri sürülmüştür. 350

Bu savunmalarla ilgili olarak Antalya İl Emniyet Müdürlüğü ile anlaşmalı ve Antalya
Eczacı Odası tarafından cezalandırılmış eczacıların arasından seçilmiş onikisinin
sahip olduğu eczanelerle ilgili depolardaki bilgisayar kayıtları incelenmiştir. Bunlar;
(…….)1, (………), (……..), (…….), (……..), (…………), (…………)2, (…………..),
(……………), (………..) ve (……………) eczaneleridir. Bu eczanelerin ecza depoları
tarafından çoğunlukla riskli görülmediği ve bunlara teminatsız, vadeli (normal
koşullarda) satış yapılabildiği, dolayısıyla 2002-2003 yıllarında bir değişikliğin söz
konusu olmadığı belirlenmiştir.
360
Antalya’da faaliyet gösteren rakip depoların yetkililerinin Kotan Eczanesi’yle ilgili
ifadeleri ise aşağıdaki gibidir.

- 31.10.2003 tarihinde raportörlerce yapılan görüşmede, Nevzat Ecza Deposu Tic.
ve San. A.Ş.’nin Müşteri Hizmetleri Müdürü, “Kotan Eczanesi ödeme güçlüğünden
değil, firmamızın satış koşullarını beğenmediğinden mal alımını kesti. En son
satışımız 25.5.2001 tarihinde gerçekleşti. Bu tarihten önceki gözlemime göre, riskli
ve güvenilmez bir eczacı değildi. Çalıştığımız dönem içinde iyi bir müşterimizdi.”
şeklinde konuşmuştur.
370
- 31.10.2003 tarihinde raportörlerce yapılan görüşmede, Ceylaner Ecza Deposu
Ticaret A.Ş. Genel Müdürü, “…Kotan Eczanesi’nin Ceylaner Ecza Deposu ile
herhangi bir sorunu gündeme gelmemiştir. Söz konusu Eczane ödemelerini
zamanında yapmıştır, güvenilir bir eczacıdır, riskli değildir. Kotan Eczanesi’nin ciro
anlamında potansiyeli yüksek olan bir eczane olduğu söylenebilir. Ceylaner Ecza
Deposu’nda Genel Müdür olmadan önce Selçuk Ecza Deposu’nda çalışıyorken
Kotan Eczanesi’nin sorunsuz ve potansiyeli yüksek bir eczane olduğunu
gözlüyordum” demiştir.

- 31.10.2003 tarihinde raportörlerce yapılan görüşmede, Melis Ecza Deposu Ltd. Şti. 380
Satış, Satın Alma Müdürü; Kotan Eczanesi’nin risk taşımayan, potansiyeli bulunan
bir eczane olduğunu ve ödemelerde bir sorun yaşamadığını belirtmiştir.

- 8.5.2003 tarihinde raportörlerce yapılan görüşmede Genç Ecza Deposu Tic. Ltd.
Şti. ortağı (……..), “Bildiğim kadarıyla, Kotan Eczanesi’nin sahibi ticari açıdan
güvenilir ve borcuna sadık bir kişidir. Kendisiyle alacak tahsili konusunda bir sorun

1 2002 yılında Antalya İl Emniyet Müdürlüğü ile anlaşmalı
2 Antalya Eczacı Odası tarafından cezalandırılmış
04-31/363-89
9
yaşamadığımız gibi, başkalarıyla da bu tür bir sorun yaşadığını duymadım”
ifadelerini kullanmıştır.

I.1.5. Depo Satışlarında Eylül 2002 İtibarıyla Herhangi Bir Değişiklik Olup 390
Olmadığına İlişkin Tespitler

Pazarda yapılan incelemelerde eczane alımlarının tamamına yakınının vadeli
olduğu tespit edilmiştir. Bu durumun ortaya çıkmasının nedeni ise en büyük ilaç
alıcısı olan resmi kurumların eczanelere ilaç bedellerini peşin ödememesidir. Bunun
sonucu olarak peşin iskontosundan faydalanmayı tercih eden az sayıda eczane
hariç olmak üzere, eczanelerin etkinliklerini sürüdürebilmesi bakımından alımlarını
vadeli yapma zorunluluğu ortaya çıkmaktadır.

Depo satışlarının tamamına yakınının vadeli olduğunu gösteren tespitler şunlardır: 400

- Hedef, Selçuk ve Es Ecza Depoları’nın faturaları incelendiğinde, bu depoların
satışlarının tamamına yakınının vadeli olduğu, Kotan Eczanesi’yle peşin mal
verilmeye başlandığı Eylül 2002’de ve sonrasında bu durumda bir değişiklik
olmadığı görülmüştür.

- Hedef Ecza Deposu’ndan alınan ve peşin çalışan eczaneleri gösteren bir listede;
2003 yılının ilk üç ayında, peşin satışların toplam satışlara oranının %(…..) olduğu
görülmektedir.
410
- 9.5.2003 tarihinde yapılan görüşmede Selçuk Ecza Deposu Antalya Şubesi
Müdürü, “…Peşin satışlar ciromuzun %(…-…)’ini oluşturmaktadır…” demiştir.

- 12.5.2003 tarihinde yapılan görüşmede Es Ecza Deposu Meram Konya Şubesi
Mali İşler Müdürü, “Peşin satışlar toplam satışlarımızın yaklaşık %(…)’üdür.”
ifadesini kullanmıştır.

- Es Ecza Deposu Meram Konya Şubesi’nin 2003 yılı Nisan ayı satış raporuna göre,
satışların yaklaşık %(…)’ü peşin yapılmıştır. Mali İşler Müdürü, Nisan ayına ait
olmakla birlikte bu oranın genelde peşin satışların toplam satışlar içindeki payını 420
yansıtacağını dile getirmiştir.

I.1.6. Şikayete Konu Uygulamada Antalya Eczacı Odası’nın Etkisinin Bulunup
Bulunmadığına İlişkin Tespitler

Kotan Eczanesi’ne vadeli satışların Oda yetkililerinin etkisiyle kesildiği iddiası, Oda
ve depoların yetkililerince reddedilmiştir:

- 7.5.2003 tarihinde yapılan görüşmede Antalya Eczacı Odası Başkanı şu hususlara
değinmiştir; “…Şikayetçi olduğunu bildiğim kişi defalarca Haysiyet Divanı’nca 430
cezalandırılmış olup Oda’yla sorunları vardır. Bu kişinin bazı hareketlerine karşı
korkmayıp bunun doğru eczacılık hizmeti vermesine yönelik çabalarımdan
mevzuatın verdiği yetki çerçevesinde vazgeçmeyeceğim. Bu kişinin doğru eczacılık
hizmeti vermemesine katılım payı almamasını örnek verebilirim.

04-31/363-89
10
Hukuk dışı uygulamalarda bulunan tüm eczacılara ecza depolarının mal
vermemesini sağlamayı isterdim. Ancak hem bir meslek örgütünün başında
olduğumdan hem de buna gücüm yetmeyeceğinden (ecza depolarına satış
koşullarını empoze edemeyeceğimden) bunu yapamam. Ayrıca ben Oda’da hiçbir
kararı tek başıma almam, yönetimle bu tür kararlar alınır…” 440

- 8.5.2003 tarihinde yapılan görüşmede Hedef Ecza Deposu Akdeniz-Antalya
Şubesi Genel Müdürü, “…Kotan Eczanesi’ne halihazırda peşin+yüksek iskontolu
mal satışı yapmaktayız ancak vadeli mal vermemekteyiz. Bu hususta Antalya Eczacı
Odasının bize yönelik bir telkini olmamıştır…” şeklinde konuşmuştur.

- 9.5.2003 tarihinde yapılan görüşmede Selçuk Ecza Deposu Antalya Şubesi
Müdürü, “…Antalya Eczacı Odası’ndan Kotan Eczanesi’ne mal verilmemesi
hususunda herhangi bir telefon ya da talimat almadık. Bunun yanında Eczacı
Odası’nın şirket kararlarımız üzerinde herhangi bir etkinliği bulunmamaktadır…” 450
ifadesini kullanmıştır.

- 12.5.2003 tarihinde yapılan görüşmede Es Ecza Deposu Meram Konya Şubesi
Mali İşler Müdürü, “…Eczacı odalarının ise ecza depoları üzerinde herhangi bir
yaptırımı bulunmamaktadır. Katılım payı hususunda eczacı odalarının kendi
yaptırımları bulunmaktadır ancak fiiliyatta bu yaptırım etkin değildir. Antalya Bölge
Müdürümüzün karakolda vermiş olduğu ifadelerden ise haberim yoktur…” demiştir.

Diğer taraftan, şikayetçi Ecz. Hülagü Han Kotan konuyla ilgili iddiasını şu şekilde
açıklamıştır: “…Şu anda bu depolar bana yalnızca peşin mal satmaktadır. Bunun 460
nedeni Antalya Eczacı Odası’nın bu teşebbüslere olan telkinidir. Antalya Eczacı
Odası ile daha önce (18 Eylül’den önce) kişisel problemlerim olmuştur. Ancak
ödeme hususunda herhangi bir problem yaşamadım. Nitekim şimdiye kadar hiç bir
çekim karşılıksız çıkmamıştır ve ödemelerimde aksama olmamıştır. Antalya Eczacı
Odası ile yaşamış olduğum kişisel problemler nedeni ile Eczacı Odası Selçuk ve
Hedef Ecza Depoları’na eczaneme mal vermeme konusunda uyarıda bulunmuştur…

…Eczacı Odası’nın ecza depoları üzerindeki gücü, çevresindeki ve kendisine yakın
olan eczaneler üzerindeki etkinliğinden kaynaklanmaktadır. Nitekim, halihazırdaki
Eczacı Odası başkanı olan Cihan Dinç’in çoğunluk eczanenin oyunu alarak seçimi 470
kazandığı göz önüne alınırsa etkinliğinin (bu eczaneleri örgütleyerek belirli bir ecza
deposundan mal alınmamasını telkin etmek suretiyle) fazla olduğunu söyleyebiliriz.
Çoğunluğu etkileyemese bile 5 eczaneyi etkilese dahi, ecza depoları arasındaki
rekabet nedeniyle, ecza depoları üzerinde etkili olabilir. Bu sebeplerle ecza depoları
(Selçuk, Hedef ve Es) Kotan Eczanesi’ne peşin mal verme dışında mal
vermemektedirler...”.

Ecz. Hülagü Han Kotan konuyla ilgili olarak 18.9.2002 tarihinden önce Antalya
Cumhuriyet Başsavcılığı’na şikayet başvurusu yapmıştır. Bu çerçevede Oda ve
depo yetkililerinin ifadesi alınmıştır. Başvuru ekinde yer alan, bazı “Sanık İfade 480
Tutanakları”nda Antalya Eczacı Odası yetkilileriyle ilgili aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır:

04-31/363-89
11
- Bahçelievler Karakol Amirliği’nde (Antalya) 12.9.2002 tarihinde ifadesi alınan, Es
Ecza Deposu’nun Bölge Müdürü, “…yerinde bulunduğum bir gün yaklaşık 15 gün
kadar önce Volkan Bey olarak bildiğimiz Eczacılar odası yönetim kurulu üyesi
telefon açıp Kotan eczanesinin katılım payı almadığını bundan dolayı meslektaşlar
arasında haksız rekabet yaptığını bu nedenle eczaneye ilaç veren depolara tavır
koyacaklarını söyledi bu konuda duyarlı olmamızı istedi, ben bu olayı bir süre sonra
Kotan eczanesi sahibi Hülagü Han Kotan’a yüz yüze geldiğimiz zaman yukarda 490
yapılan konuşmayı anlattım, ancak iş yerimiz ticari amaçlı bir yer olduğundan bu
konuşmayı ben bu durumu üst yönetime bildirdim belirtilen eczane ile çalışmamızda
bir sakınca görülmedi halen ticari ilişkimiz devam etmektedir…” demiştir.

- Bahçelievler Karakol Amirliği’nde 17.9.2002 tarihinde ifadesi alınan, Hedef Ecza
Deposu Akdeniz-Antalya Şubesi Genel Müdürü, “…Eczacılar odası katılım payı
alınmamasının etik olmadığını bu tür eczanelere karşı duyarlı olmamızı talep ettiler,
herhangi bir eczane ismi söylemediler genel olarak bildirdiler müşteki ile ticari
ilişkilerimiz devam etmektedir, talepte bulunan dilekçede ismi geçen eczacılar odası
başkanı ve sekreteridir…” şeklinde açıklama yapmıştır. 500

- Bahçelievler Karakol Amirliği’nde 11.9.2002 tarihinde ifadesi alınan, Genç Ecza
Deposu Tic. Ltd. Şti. ortağı, “…iş yerinde bulunduğum bir gün yaklaşık 15 gün kadar
önce telefon açan R. Cihan Dinç Eczacılar Odası Başkanı ve ayrıca (…….) il
başkanlığını yapan şahıs telefonda bana Kotan eczansine ilaç vermememiz
konusunda size ricada bulunuyorum dedi neden vermeyelim gibi sordum şahıs bana
detaylı anlatmadı ben bu lafı dikkate almadım ilgili eczaneye ilaç vermeye devam
ettim ben bu konuyu doğrudan Kotan eczanesi sahibine söylemedim ilaç
piyasasında butür laflar çabuk duyulur bir şekilde kendisi öğrenmiştir Eczacılar
Odası Başkanı R.Cihan Dinç bana telefonla yukarda belirtmiş olduğum şekilde ilaç 510
vermeyin diye söylemiştir…” ifadesini kullanmıştır.

Önaraştırma döneminde, 8.5.2003 tarihinde görüşülen Abdulkadir Okur, yukarıdaki
ifadesini şu şekilde yinelemiştir: “…Bahçelievler Polis Karakolu’nda verdiğim ifadede
belirttiğim gibi, 2002 Eylül ayında, Eczacı Odası Başkanı beni arayarak Kotan
Eczanesi sahibinin eczacılık mesleğine zarar verdiğini söylemiş ve benden bu
eczaneye mal vermememi istemiştir. Ancak biz bu isteğin gereğini yerine getirmedik
ve Kotan Eczanesi’ne satışlarım sürüyor…”.

Bu arada, Antalya Eczacı Odası Başkanı Ecz. Cihan Dinç ve Yönetim Kurulu Üyesi 520
Volkan Poyraz’ın, Kotan Eczanesi’ne vadeli satışların durdurulduğu 18.9.2002
tarihinden bir gün önce Bahçelievler Polis Karakolu’nda ifade verdiği tespit edilmiştir.

Depolarda yapılan yerinde incelemelerde bulunan bazı belgeler, şikayet konusuyla
doğrudan ilgili olmamakla birlikte, oda yetkililerinin depolarla bu tür ilişkileri
olabileceğini ve depoların eczanelere ticari olmayan nedenlerle tavır alabileceğini
göstermektedir:

- Selçuk Ecza Deposu’ndan alınan, “27-29 Ekim 2001 Şube Müdürleri Toplantı
Gündemi” başlıklı metinde; “…Mali sebeplerden dolayı mal verilmeyen eczanelere 530
çok sayıda ünlem (!!!!!) işareti konacak. Mali olmayan sebeplerden dolayı mal
verilmeyen eczanelere tek ünlem (!) konulacak. Ayrıca niçin mal verilmediğinin
04-31/363-89
12
sebebi ulaşılacak bölüme tarih ve ilgili kişinin adının yazılması ile birlikte izahı
yapılacaktır.” ifadesi kullanılmıştır.

- Selçuk Ecza Deposu’ndan alınan, genel müdürlükten şube müdürlerine
gönderilmiş, 2.3.2002 tarihli yazıda, “Katılım payı almayan eczanelere eczacı odası
‘bu eczanelere mal vermeyin’ diye baskı uygularsa, mal verilmeyeceğine dair
odadan resmi bir yazı alalım. Eczacı mal isterse, peşin mal alabileceğini kendisine
bildirebiliriz.” ifadesine yer verilmiştir. 540

- “Meram Es Genel Müdürlüğüne ve Satış Hizmetleri Müdürlüğüne” başlıklı,
Aksaray’daki eczaneleri konu alan ve üzerinde tarih bulunmayan bir yazıda aynen
“Eczacılar Odası yönetiminin Ankara’da olması nedeniyle, oda yöneticisi eczacıların
tümüyle görüşme fırsatı olmamıştır. Ancak, oda yönetiminden (…………..) eczacısı
Mustafa Bey’in yaptığı açıklamalara göre, %20 almamaları nedeniyle, depomuz
tarafından da X’lenen 4 eczaneye karşı, diğer eczanelerin birlikte hareket
etmedikleri, bu dört eczane dışında da bazı eczanelerin %20 almadıkları
anlaşılmaktadır. Ayrıca, bu dört eczaneye ilaç vermeyerek, diğer eczanelere destek
vermemize karşılık, X’li eczanelere ilaç veren (……..) ve (……..) ecza depolarından 550
diğer eczaneler ilaç almaktadırlar. Bu arada; sözde, noter aracılığı ile depoya baskı
yaparak, (……..) Eczanesinin Selçuk Ecza Deposundan ilaç aldığını söylemektedir.
Mustafa Bey, X’lenmesi istenen asıl 3 büyük eczanenin (aylık toplam cirosu 40-50
milyar) sadece bizden ilaç almasını gözönüne alarak, böyle bir uygulamada Selçuk
Ecza Deposunun uygulamaya dahil edilmediğini düşünerek, uygulamaya destek
vermeyeceğimizi varsayıp, sadece Selçuk’la çalışan (aylık cirosu 6-7 milyar)
dördüncü eczane olan (…….) eczanesini bu listeye dahil ettiklerini söylemektedir.
Aslında (……..) Eczanesinin bu listeye girmeyi hak etmediğini söylemektedir.”
ifadesi yer almaktadır.
560
Yazının ekinde, “Günlük Çalışma Programı” başlığı altında Aksaray’daki bazı
eczanelerle ilgili notlar alınmıştır. (………) Eczanesi, (………) Eczanesi ve (……….)
Eczanesi’yle ilgili sırasıyla “Eczacılar Odası tarafından X’lenmesi istenen
eczanelerden. Memurlardan %10 alıyor. Haksız yere X’lendiğini savunarak,
depomuza kırgın olduğunu söylüyor. Malvarlığı çok çok iyi.”, “X’li eczanelerden. %20
almıyor. Maddi durumu çok iyi. Aksaray’ın en hareketli eczanesi. İlaç vermeye
başladığımız takdirde, ilaç alacaklarını söylüyor. Eczacılar Odasının haksızlık
yaptığı, %20 almayan başka eczaneler de olduğunu söylüyor.” ve “…X’li
eczanelerden. %20 almıyor…Maddi durumunun iyi olmadığı gözleniyor…”
açıklamaları yapılmıştır. 570

I.1.7. Taraf Depoların Antalya Merkez Bölgesindeki Pazar Payları Toplamı

21.10.2003 tarihli yazılarla taraf depolardan ve Antalya’da faaliyet gösteren diğer
depolardan (Melis, Genç ve Ceylaner), 12.11.2003 tarihli yazıyla ise Nevzat Ecza
Deposu’ndan, Antalya merkez bölgesine yönelik 2001 ve 2002 yılları net satışlarına
ilişkin bilgi istenilmiştir.

Antalya merkez bölgesine taraf ecza depolarının net satışlar içindeki paylarının
toplamı 2001 yılında %(….), 2002 yılında ise %(….) olarak ortaya çıkmıştır. 580


04-31/363-89
13
I.2. Savunmalar ve Bu Savunmalara İlişkin Değerlendirmeler

I.2.1. Antalya Eczacı Odası’nın Savunmaları ve Bu Savunmalara İlişkin
Değerlendirmeler

Antalya Eczacı Odası’nın savunmalarında yer verdiği hususlar ve bunlara ilişkin
değerlendirmeler aşağıdaki gibidir.
590
- Kotan Eczanesi’nin katılım payı almayarak ve yüksek oranda iskonto vererek
meslek kurallarına uymadığı bu nedenle de ecza depoları tarafından sorunlu müşteri
sınıfına alındığı ifade edilmiştir.

Antalya Eczacı Odası tarafından öne sürülen bu gerekçe, Eczacı Odası’nın anılan
Eczane’ye ceza verirken göz önüne almış olduğu bir kriterdir. Ancak gerek Hedef,
Selçuk ve Es Ecza Depoları tarafından öne sürülen bir risk unsuru olmaması
gerekse pazarda benzer durumda bulunan eczanelerin ecza depoları tarafından
riskli olarak değerlendirilmemesi nedeniyle öne sürülen bu görüşün Kotan
Eczanesi’nin riskli olarak değerlendirilmesi için yeterli ve geçerli bir neden olmadığı 600
sonucuna ulaşılmıştır.

- Hedef, Selçuk ve Es Ecza Depoları’nın müşterileri hakkında ödeme gücü, satış
politikaları, sorunlu olup olmaması, ticari gidişat hakkındaki tahminlerine göre belirli
sınırlarda farklı koşullar uygulamalarının doğal olduğu, bunu yaparken Oda’nın
talimat vermesinin söz konusu olmadığı ve Oda’nın eczaneleri koordine ederek
ecza depolarına karşı ortak bir tutum içerisinde yer almalarını sağlama gibi bir
etkinliği düzenlemesinin mümkün olmadığı ifade edilmiştir.

Soruşturma konusu olayda, elde edilen bilgiler çerçevesinde, Kotan Eczanesi’ne 610
yapılan vadeli satışların sona erdirilmesi herhangi bir rasyonel ya da ekonomik
gerekçe ile bağdaştırılamamış, bu nedenle de tarafların ifadelerinden elde edilen
bilgiler çerçevesinde Antalya Eczacı Odası Başkanı’nın anılan eylemi organize ettiği
yönündeki kanaat nedeniyle “Kotan Eczanesi’ne vadeli mal satışının sona
erdirilmesi” eyleminin “ödeme gücü, satış politikaları, eczanenin sorunlu olup
olmaması ve ticari gidişat hakkındaki tahminlere göre belirli sınırlarda farklı koşullar
uygulamanın doğal olması” gerekçeleriyle açıklanamayacağı sonucuna varılmıştır.

I.2.2. Selçuk Ecza Deposu’nun Savunmaları ve Bu Savunmalara İlişkin
Değerlendirmeler 620

Selçuk Ecza Deposu’nun savunmalarında yer verdiği hususlar ve bunlara ilişkin
değerlendirmeler aşağıdaki gibidir.

- Kotan Eczanesi’nin açık hesabının (ecza deposuna olan borcu – eczane tarafından
verilen çekler) 18.9.2002 tarihinden önce sistematik şekilde yükseldiği (20.6.2002’de
(…………………) TL, 31.7.2003’te (……………..) TL, 3.9.2003’te (……………… TL),
bu durumun da adı geçen eczanenin riskliliğini artırdığı ifade edilmiştir.

Selçuk Ecza Deposu’nun hesap ekstresi incelendiğinde; 1.8.2001 tarihinde yaklaşık 630
(….) milyar TL olan Kotan Eczanesi açık hesabı, 14.8.2001’de yaklaşık (…) milyar
TL’ye, 21.8.2001 tarihinde yaklaşık (….) milyar TL’ye, 22.8.2001’de (….) milyar
04-31/363-89
14
TL’ye ve son olarak 25.8.2001’de de (….) milyar TL’ye çıkmış ve bu tarihten sonra
verilen çeklerle (….) milyar TL seviyesine düşürülmüştür.

Selçuk Ecza Deposu’nun bir yıl önce (….) milyar TL’nin çok üzerine çıkmış olan ve
sistematik bir biçimde artan açık hesap ile ilgili olarak bir önlem almayıp Kotan
Eczanesi’ne vadeli satış yapmaya devam ettiği halde, Eczane’nin açık hesabın (…)
milyar TL’den (….) milyar TL’ye çıktığı durumda riskli bularak ve herhangi bir uyarı
yapmaksızın vadeli satışlarını sona erdirmesinin ekonomik açıdan rasyonel olarak 640
değerlendirilemeyecek nitelikte bir uygulama olduğu kanaatine varılmıştır.

- Ecza depolarının eczacılık mevzuatı ile bağlı olduğu ve bölge eczacı odalarının
“yasal” ve “yazılı” taleplerine uygun davranmak zorunda bulunduğu, ancak
eczanelere yaptırım uygulama gibi yasal olmayan talepleri yerine getirmediği
belirtilmiştir.

Selçuk Ecza Deposu’ndan alınan, genel müdürlükten şube müdürlerine gönderilmiş,
2.3.2002 tarihli yazıda, “Katılım payı almayan eczanelere eczacı odası ‘bu
eczanelere mal vermeyin’ diye baskı uygularsa, mal verilmeyeceğine dair odadan 650
resmi bir yazı alalım. Eczacı mal isterse, peşin mal alabileceğini kendisine
bildirebiliriz.” ifadesine yer verilmiştir. Bu ifadeden, geçmişte bölge eczacı odaları
yetkililerinin ecza depolarına bir takım eczanelere ilaç verilmemesi yönünde “baskı”
yapmış olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte yerinde incelemelerde elde edilen
diğer belgeler, depo yetkililerinin Bahçelievler Polis Karakolu’nda vermiş olduğu
ifadeler ve Kotan Eczanesi’ne yapılan vadeli satışların herhangi bir gerekçe ileri
sürülmeksizin ecza depoları tarafından uyumlu eylem içerisinde sona erdirilmesi gibi
bulgular Selçuk Ecza Deposu’nun ileri sürdüğü hususlar ile bağdaşmamaktadır.

I.2.3. Hedef ve Es Ecza Depolarının Savunmaları ve Bu Savunmalarına İlişkin 660
Değerlendirmeler

Hedef ve Es Ecza Depoları’nın savunmalarında yer verdikleri hususlar ve bunlara
ilişkin değerlendirmeler aşağıdaki gibidir.

- Soruşturmanın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin hangi bendine göre açıldığının
belirli olmadığı ifade edilmiştir.

4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında
doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını 670
taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası
anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri
hukuka aykırı ve yasaktır.” ifadeleri bulunmaktadır. İzleyen fıkrada ise hangi tür
anlaşma, karar veya eylemlerin bu çerçevede değerlendirileceği örnek olarak
verilmiştir. Burada 4. madde anlamında bir ihlalin yalnızca sayılan örnek haller ile
sınırlı olduğu öne sürülemeyeceği gibi, herhangi bir anlaşma, uyumlu eylem ya da
kararın bu örnek hallerden birisi ile ilişkilendirilmesi zorunluluğu da
bulunmamaktadır. Diğer bir ifade ile bir anlaşma, uyumlu eylem ya da kararın
“doğrudan ya da dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını
taşıyan veya bu etkiyi doğuran veya doğurabilecek nitelikte olması” 4. madde 680
kapsamında ihlal olarak nitelendirilebilmeleri için yeterlidir.

04-31/363-89
15
- Kotan Eczanesi’nin 18.9.2002 tarihinden önce de ödeme güçlüğü yaşadığı, söz
konusu Eczane’nin Es Ecza Deposu’ndaki 3.5.2002 vadeli çekini gününde
ödemediği, 6.5.2002 tarihli çeki iade ettiği ve bunu parçalı olarak 14.9.2002’de
ödediği ifade edilmiş, bu durumun Eczanenin riskliliğini gösterdiği belirtilerek vadeli
satışlardan vazgeçildiği ifade edilmiştir.

Yapılan tespitler neticesinde 3.5.2002 tarihinde yaşanan sorun neticesinde vadeli
satışların sona erdirilmediği tespit edilmiştir. Bu çerçevede 3.5.2002 tarihinde ortaya 690
çıkan sorun neticesinde herhangi bir yaptırıma başvurmayan Es ve Hedef Ecza
Depoları’nın 17 ve 18 Eylül 2002 tarihlerinde vadeli satışları sona erdirmeleri ve bu
durumu 3.5.2002 tarihinde yaşanan gelişmeler ile ilişkilendirmelerinin rasyonel ve
ekonomik gerçeklerle bağdaştırılamayacağı kanaatine varılmıştır.

- Kotan Eczanesi’ne yapılan vadeli satışların sona erdirilmediği, bu Eczane’ye bir
haftaya kadar olan vadeli satışların devam ettiği, daha uzun vadeli satışların ise
teminat karşılığı yapılabileceği ifade edilmiş, teminat ve ipotek gibi feri hakların
rekabet hukuku ile ilgisinin bulunmadığı belirtilmiştir.
700
Sektörde yapılan incelemelerde vadeli satışların toplam satışlar içerisindeki oranının
yaklaşık %95-%97 olduğu ve peşin satışların ancak eczanenin talebi ile ya da
ekonomik açıdan sıkıntı içerisinde bulunan eczanelere karşı ecza depolarının isteği
ile gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.

Bilindiği gibi teşebbüsler pazar koşullarının gereklerine göre vadeli veya peşin satış
yapma hakkına sahiptirler. Bunun yanında mali açıdan riskli olan ve kendilerinden
istenen güvenceleri vermemiş olan müşterilerine vadeli satış yapmama hakları da
bulunmaktadır. Ancak, yukarıda değinilen pazar koşulları da göz önüne alındığında
bu olaydaki gibi herhangi bir rasyonel ve ekonomik gerekçeye dayanmayan ve 710
bundan daha da önemlisi bir uyumlu eylemin sonucu olduğu anlaşılan “vadeli
satışlara son verilmesi” karar ve uygulamasının pazardaki rekabet koşullarını
olumsuz etkileyeceği ve bu nedenle 4054 sayılı Kanun kapsamında
değerlendirilmesi gerektiği gayet açıktır.

Hedef Ecza Deposu’nun savunmasında yer alan bir hafta vadeli satışların “vadeli
satış” olduğu yönündeki iddia ise pazar yapısının gerçekleri ile fazlaca
uyuşmamaktadır. Soruşturma döneminde pazarda yapılan incelemelerde depolar ve
eczaneler bakımından “bir hafta vadeli satışın” vadeli satış kategorisine değil peşin
satış kategorisine girdiği ifade edilmiştir. 720

Savunmada bahsi geçen “şikayetçi eczaneye banka teminat mektubu karşılığı ilaç
satışının yapılabileceği ve bunun herhangi bir ayrımcılık içermediği”ne ilişkin
görüşün doğruluğu ise tartışmalıdır. Banka teminat mektubu karşılığı satış yapmanın
ilaç sektöründe yaygın bir uygulama olmadığı yapılan incelemeler neticesinde ortaya
çıkmıştır. Bu incelemelerde ecza depolarının banka teminat mektubu karşılığında
yalnızca mali açıdan riskli görünen eczaneler ile çalışmayı tercih ettikleri
anlaşıldığından, riskliliğine dair herhangi bir kanıt ya da delil ortaya konulamayan
Kotan Eczanesi’ne karşı vadeli satıştan herhangi bir farkı olmayan böyle bir
yöntemin öneri olarak sunulması, ihlalin ortadan kaldırılması anlamına 730
gelmemektedir.

04-31/363-89
16
J. GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK

Önaraştırma ve soruşturma dönemlerinde elde edilen bilgi ve belgelerin
değerlendirilmesine ve yapılan tespitlere aşağıda özetle yer verilmiştir.

Kotan Eczanesi 18.9.2002 tarihine kadar olan alımlarının çoğunu Selçuk Ecza
Deposu ile Hedef Grubu Depoları’ndan (Hedef ve Es Ecza Depolarından) yapmıştır.
Eczane’nin 1.1.2001-18.9.2002 tarihleri arasındaki alımlarında (ithal ilaç alımları 740
dahil) bu depoların payı %(…) olarak hesaplanmıştır.

Kotan Eczanesi’nin 18.9.2002 tarihine kadar anılan depolardan yaptığı alımların
tamamına yakını vadelidir. Kotan Eczanesi’yle bu tarihe kadar normal koşullarda
(vadeli, teminatsız) çalışan Selçuk ve Hedef Grubu Ecza Depoları bu tarihten sonra
satışlarını peşine çevirmiştir.

Soruşturma kapsamındaki ecza depolarının yetkilileri, Kotan Eczanesi’ne yapılan
vadeli satışların Eylül 2002’de durdurulduğunu kabul etmiş ve buna gerekçe olarak
da Eczane’nin borçlarını ödemede sıkıntıya düştüğü iddiasını göstermiştir. Bu 750
konuda aşağıdaki tespitlere ulaşılmıştır:

- 8.5.2003 tarihinde Hedef Ecza Deposu Akdeniz-Antalya Şubesi Genel Müdürü ile
yapılan görüşmede; Kotan Eczanesi’nin 2002 yılının Ekim ayında borcu olan
ödemeyi yapmadığı gibi mal iade ettiği belirtilerek bu nedenle o tarihte, finansal
olarak riskli bulunduğundan Eczane’ye vadeli satışların sona erdirildiği ifade
edilmiştir. Oysa, Kotan Eczanesi’nin Hedef Ecza Deposu’ndaki 2002 yılı “Hesap
Ekstresi”nin incelenmesinden, mal iadelerinin 18.9.2002 tarihinden sonra yapıldığı
anlaşılmıştır.
760
- Selçuk Ecza Deposu Antalya Şubesi Müdürü ile yapılan görüşmede; Kotan
Eczanesi’nin Depo’nun isteği ile peşin çalışılan tek eczane olduğu, bunun nedeninin
Eczane’nin 2002 yılı Ekim ayında iskontosuz mal iadesi yapması olduğu
belirtilmiştir. Selçuk Ecza Deposu’ndan alınan “Alınan Çek ve Senetler” başlıklı
belgeden, Kotan Eczanesi’nin iadeleri inceleme konusu uygulamanın başlangıcını
ifade eden 18.9.2002 tarihinden sonra 27.9.2002, 3.10.2002 ve 12.10.2002
tarihlerinde yaptığı anlaşılmaktadır.

- 12.5.2003 tarihinde yapılan görüşmede Es Ecza Deposu Meram Konya Şubesi
Mali İşler Müdürü, Kotan Eczanesi riskli bulunduğu için peşin çalışmanın tercih 770
edildiğini, 2002 yılının Mayıs ayında bu Eczane ile finansal sorunlar yaşandığını
ancak buna karşın vadeli satışlara devam edildiğini, 2002 yılı Ekim ayındaki mal
iadelerinin Eczane’nin Depo’yla çalışmak istememesi olarak algılanması nedeniyle
bu tarihten sonra vadeli satış yapılmadığını belirtmiştir. Kotan Eczanesi’nin 2002 yılı
Mayıs ayında da Es Ecza Deposu ile sorunlar yaşadığı iddia edilmiş olmakla birlikte,
şikayetçi eczacının sahip olduğu Eczane, ilgili Depodan Eylül ayının ortasına kadar
normal koşullarda alım yapabilmiştir.

Sonuç olarak Kotan Eczanesi’ne vadeli satışların durdurulmasına neden olarak
gösterilen mal iadelerinin, vadeli satışların durdurulduğu 18.9.2002 tarihinden 780
sonrasına denk geldiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla inceleme konusu uygulamanın
04-31/363-89
17
Kotan Eczanesi’nin ödeme güçlüğüne düştüğü iddiasıyla açıklanmasının
dayanaktan yoksun olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

Depoların savunmalarında; reçete bedeli ödemelerini geciktirdiği öne sürülen
Antalya İl Emniyet Müdürlüğü ile anlaşmalı olması, Antalya Eczacı Odası tarafından
cezalandırılmış olması, eczacıları meslekten süreli veya süresiz men etme yetkisine
sahip Türk Eczacıları Birliği ile ihtilafa düşmüş olması nedeniyle Kotan Eczanesi’nin
riskli bulunduğu ve bu nedenle Eczane’nin ödemelerini aksatabileceği endişesiyle
vadeli satışlara son verildiği iddiası ortaya atılmıştır. 790

Bu savunmayla ilgili olarak Antalya İl Emniyet Müdürlüğü ile anlaşmalı ve Antalya
Eczacı Odası tarafından cezalandırılmış eczanelerle ilgili depo kayıtları
incelenmiştir. Bunun sonucunda eczanelerin riskliliğinin Emniyet Müdürlüğü ile
anlaşmalı ve Oda tarafından cezalandırılmış olunmasından bağımsız
değerlendirildiği görülmüştür.

Diğer yandan, depoların kayıtlarında bazı eczanelerle ilgili yapılan incelemelerde,
her üç deponun da çalışmadığı bir eczane tespit edilememiştir. Bir depo tarafından
riskli bulunan bir eczane, başka bir depo tarafından riskli bulunmayarak buna satış 800
yapılabilmiştir.

Yazılı savunmasında Selçuk Ecza Deposu, Kotan Eczanesi’ni riskli bulmasını,
Eczane’nin açık hesap tutarının (…) milyar TL’den (20.6.2002) (….) milyar TL’ye
(3.9.2002) çıkmış olmasıyla açıklamıştır. Oysa Kotan Eczanesi ile Depo’nun 2001
yılı açık hesap ilişkisi incelendiğinde; Kotan Eczanesi’nin borç bakiyesinin bazı
dönemlerde çok daha yüksek seviyelerde izlediği görülmüştür. Burada, 2001 yılında
açık hesap tutarının (….) milyar TL’ye kadar yükselmişken bu nedenle “riskli”
bulunmayan Kotan Eczanesi’nin, ilaç fiyatlarının 2001 yılındakine göre daha yüksek
olduğu 2002 yılında (….) milyar TL borç bakiyesi nedeniyle “riskli” bulunamayacağı 810
sonucuna varılmıştır. Kotan Eczanesi’nin Hedef Ecza Deposu’ndaki 2001 yılı hesap
ekstresinde de benzer bir durum söz konusudur.

Antalya’da faaliyet gösteren rakip depoların yetkililerinin Kotan Eczanesi’nin riskli
olmadığı yönündeki değerlendirmeleri de Eczane’nin riskliliği değerlendirmesinde
göz önüne alınmıştır. Bu ifadelerde yer alan Kotan Eczanesi’nin riskli bulunmadığı
ve herhangi bir finansal kriz içerisinde olmadığına ilişkin görüşler eczane hakkında
Hedef, Selçuk ve Es Ecza Depoları’nın öne sürdüğü iddialar ile çelişmektedir.

Her ne kadar Ecza Depoları uyumlu eylem içerisinde peşin satışları sona 820
erdirmemiş olsalar bile, vadeli satışları sona erdirmeleri nedeniyle Kotan
Eczanesi’nin pazardaki faaliyetlerini zorlaştırmışlardır. Bilindiği gibi, Kotan
Eczanesi’nin içerisinde yer aldığı perakende ilaç satışı pazarında satışların önemli
bir kısmı resmi kurumlara yapılmaktadır. Bu kurumlar eczanelere reçete bedellerini
peşin ödememektedir. Özellikle sosyal güvenlik kuruluşlarının bu ödemeleri
zamanında yapamadığı bilinmektedir. Bu nedenle, eczanelerin faaliyetlerini
sürdürebilmesi için vadeli alım yapabilmesi gerekmektedir. Peşin alımlarda %5-
10’luk indirim alınmasına karşın eczane alımlarının tamamına yakınının vadeli
olması, eczanelerin bu yöndeki tercihini yansıtmaktadır.
830
04-31/363-89
18
Görüşmelerde ve savunmalarda, söz konusu Ecza Depoları’nın Kotan Eczanesi’ne
teminat mektubu veya ipotek karşılığında vadeli satış yapabileceği belirtilmiştir.
Soruşturmanın açıldığı 9.6.2003 tarihinden sonra, 21.7.2003 tarihinde Hedef ve Es
Ecza Depoları ihtarname çekerek bu durumu şikayetçiye bildirmiştir. Şikayetçi Ecz.
Hülagü Han Kotan ise, cevabi ihtarnamesinde ayrımcı bulduğu bu öneriyi
reddettiğini belirtmiştir.

Tespitler ve depo yetkililerinin ifadelerine göre, depoların alacaklarını güvence altına
almak için riskli gördüğü eczanelerden teminat istemesi nadiren başvurulan bir
yoldur. Kotan Eczanesi’nin riskli olduğu yönündeki iddialar dayanaksız 840
bulunduğundan, mevcut koşullarda Eczane’den teminat istenmesi normal bir
uygulama olarak görülmemiştir. Nitekim, Hedef ve Es Ecza Depoları’nın yazılı
savunmalarında, “Rekabet Kurulu’nun konuyu soruşturma açacak kadar ciddi
bulması karşısında Kurulu memnun edebilmek amacıyla” Kotan Eczanesi’nin vadeli
çalışmasından kaynaklanan riskin yeniden değerlendirildiği ve bunun sonucunda
teminatla çalışma önerisinin getirildiği ifade edilmiştir. Kaldı ki, riskli görülmeyen
eczanelere teminatsız vadeli satış yapılıyorken, riskli olduğu yönündeki iddiaların
tatminkar bulunmadığı Kotan Eczanesi’nden teminat istenmesi “ayrımcılık” olarak
değerlendirilebilecek bir davranıştır.
850
Özetle Hedef, Selçuk ve Es Ecza Depoları tarafından Kotan Eczanesi’ne yapılan
vadeli satışlara aynı tarihlerde son verilmesi eyleminin gerek depoların savunmaları
gerekse yapılan incelemeler çerçevesinde herhangi bir ekonomik ya da rasyonel
gerekçeye dayanmadığı ve bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi anlamında
uyumlu eylem neticesinde ortaya çıktığı kanaatine ulaşılmıştır.

Her ne kadar uyumlu eylemin Antalya Eczacı Odası Başkanı’nın koordinasyonunda
gerçekleştiği tespit edilmiş olsa da, Oda’nın diğer yöneticilerinin soruşturma konusu
eylem içerisinde yer almamış olmaları ve Antalya Eczacı Odası’nın konu ile ilgili
olarak herhangi bir resmi kararının bulunmaması gerekçeleri ile eylemin Eczacı 860
Odası Başkanı’nın münferit faaliyetleri sonucu gerçekleşmiş olduğu kanaatine
varılmıştır. Bunun yanında Antalya Eczacı Odası’nın Hedef, Selçuk ve Es Ecza
Depoları ile aynı pazarda yer alan bir teşebbüs birliği olmadığı da göz önüne
alındığında Antalya Eczacı Odası ve yetkililerinin yukarıda belirtilen ihlaldeki rolünün
4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilemeyeceğine karar verilmiştir.

Ayrıca soruşturma konusu uyumlu eylemle ilgili olarak, her ne kadar 4054 sayılı
Kanun’un 10. maddesinde yer alan bildirim yükümlülüğü yerine getirilmediği için
Kanun’un 16. maddesi uyarınca para cezası uygulanması talep edilmiş ise de, bu
durumun teşebbüslere 4054 sayılı Kanun’u ihlal eden davranışlarını (uyumlu eylem) 870
ihbar etme yükümlülüğü getirilmesi anlamına geleceği ve bunun da ilgili
teşebbüslerden beklenemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle söz konusu
hususla ilgili ayrıca ceza verilmesine gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.

K. SONUÇ

Düzenlenen Rapora, toplanan delillere, sözlü savunma toplantısındaki açıklamalara
ve incelenen dosya kapsamına göre ;

04-31/363-89
19
Selçuk, Hedef ve Es Ecza Depoları’nın Antalya Eczacı Odası ile birlikte Kotan 880
Eczanesi'nin etkinliklerini güçleştirecek şekilde uyumlu hareket ederek 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesini ihlal edip etmediklerine ilişkin 27.4.2004 tarihinde yapılan ilk
oylama ve Kanun’un 51. maddesi uyarınca 28.4.2004 tarihinde yapılan ikinci oylama
ile 4054 sayılı Kanun’un 16. Maddesinin 2. fıkrası uyarınca verilecek cezanın
tespitine yönelik 28.4.2004 tarihinde yapılan ilk oylama ve Kanun’un 51. maddesi
uyarınca 3.5.2004 tarihinde yapılan ikinci oylama sonucunda,

1) Selçuk Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş., Hedef Ecza Deposu Tic. A.Ş., Es Ecza
Deposu Tic. ve San. A.Ş.’nin (Selçuk, Hedef ve Es Ecza Depoları’nın) Antalya
Eczacı Odası’nın etkisi ile ve rasyonel ekonomik gerekçelere dayanmaksızın 890
18.9.2002 tarihinde vadeli satışlarını durdurarak Kotan Eczanesi’nin etkinliklerini
güçleştirecek şekilde uyumlu hareket ederek 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal
ettiklerine, Kurul üyesi Murat GENCER’in 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin adı
geçen teşebbüsler tarafından anlaşma yolu ile ihlal edildiğine ilişkin farklı
gerekçesiyle ve OYÇOKLUĞU ile;

2) Antalya Eczacı Odası ve yetkililerinin yukarıda belirtilen ihlaldeki rolünün 4054
sayılı Kanun kapsamında değerlendirilemeyeceğine OYBİRLİĞİ ile;

3) Bu ihlallerinden dolayı, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin 2. fıkrası ve 2004/1 900
sayılı Tebliğ uyarınca takdiren Selçuk Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş., Hedef Ecza
Deposu Tic. A.Ş., Es Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş.’ye asgari ceza miktarı olan
11.883.182.000 TL para cezası uygulanmasına OYÇOKLUĞU ile ;

4) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamındaki bu eylem ile ilgili olarak Kanun’un
10. maddesi ile öngörülen bildirim yükümlülüğüne ilişkin olarak ceza verilmesine
gerek bulunmadığına, R. Müfit SONBAY’ın 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin adı
geçen teşebbüsler tarafından ihlal edilmediği gerekçesi ile bildirmeme cezasına yer
olmadığına ilişkin görüşü ile farklı gerekçesiyle ve OYÇOKLUĞU ile;
910
karar verilmiştir.


















04-31/363-89
20
KARŞI OY GEREKÇESİ



Şikayetçi eczanenin katılım payı ile ilgili olarak bağilı olduğu oda ve birlik
tarafından soruşturulması sonucunda ecza depolarının kendileri yönünden riskli
durumda olan bir eczaneye karşı mal vermemek-vadeli mal vermemek şeklindeki
eylemleri ticari hayatın makul kabul edilebilecek bir davranış şekli olup depoların,
farklı zamanlarda farklı şartlar ileri sürmelerinin uyumlu eylem olarak
değerlendirilmesi görüşüne katılmıyoruz. Mevzuat gereği depoların aynı türde
ilaçları bulundurma zorunluluğu karşısında, şikayetçi eczanenin alternatif temin
kaynaklarının bulunması, ihlal olarak nitelenen eylemin şikayetçinin faaliyetine
devam ediyor olması nedeniyle etkisinin de kanıtlanmamış bulunması karşısında
hakında soruşturma yürütülen teşebbüslerin rekabet ihlali olarak
değerlendirilebilecek uyumlu eylem içerisinde olmadıkları düşüncesiyle Rekabet
Kurulu’nun 3.5.2004 tarih ve 04-31/363-89 sayılı kararının (1) numaralı bendine
katılmıyoruz.





Mustafa PARLAK R. Müfit SONBAY Nurettin KALDIRIMCI
Başkan Kurul Üyesi Kurul Üyesi


























04-31/363-89
21


(03.05.2004 tarihli 04-31/363-89 sayılı Kurul Kararı’na)

KARŞI OY GEREKÇESİ

Selçuk Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş., Hedef Ecza Deposu Tic. A.Ş., Es
Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş. hakkında 4054 sayılı Kanun’un 4.maddesini ihlal
ettiklerinden bahisle aynı Kanun’un 16.maddesinin ikinci fıkrası gereğince (2004/1
sayılı Tebliğ) uyarınca takdiren asgari ceza miktarı olan 11.883.182.000 TL para
cezası uygulanmasına karar verilmiştir.

4054 sayılı Kanun’un 16.maddesinin 4.fıkrası “Kurul, para cezasına karar
verirken, kastın varlığı, kusurun ağırlığı, ceza uygulanan teşebbüs veya
teşebbüslerin pazar içindeki gücü ve muhtemel zararın ağırlığı gibi unsurları dikkate
alır” hükmünü öngörmektedir.

Toplanan delillere, incelenen dosya kapsamına göre Kanun’un
16.maddesinin 4.fıkrasında yeralan hususlar tartışılmadan, bunların dosya konusu
olayda yeralan teşebbüsler yönünden gerçekleşip, gerçekleşmediği belirlenmeden,
asgari para cezası uygulanmasının yerinde olmadığı ve cezanın soruşturulan
tarafların cirosunun bir payı olarak belirlenmesi gerektiği kanısındayız.


Bu nedenle sayın çoğunluğun görüşüne katılmıyoruz.







Tuncay SONGÖR Murat GENCER
İkinci Başkan Kurul Üyesi
















04-31/363-89
22
Rekabet Kurulu’nun 03.05.2004 tarih ve 04-31/363-89 sayılı Kararı’na


KARŞI OY GEREKÇESİ


Şikayetçi eczanenin katılım payı ile ilgili olarak bağlı olduğu oda ve birlik
tarafından soruşturulması sonucunda ecza depolarının kendileri yönünden riskli
durumda olan bir eczaneye karşı mal vermemek – vadeli mal vermemek şeklindeki
eylemleri ticari hayatın makul kabul edilebilecek bir davranış şekli olup depoların,
farklı zamanlarda farklı şartlar ileri sürmelerinin uyumlu eylem olarak
değerlendirilmesi görüşüne katılmıyorum. Mevzuat gereği depoların aynı türde
ilaçları bulundurma zorunluluğu karşısında, şikayetçi eczanenin alternatif temin
kaynaklarının bulunması, ihlal olarak nitelenen eylemin şikayetçinin faaliyetine
devam ediyor olması nedeniyle etkisinin de kanıtlanmamış bulunması karşısında
hakkında soruşturma yürütülen teşebbüslerin rekabet ihlali olarak
değerlendirilebilecek uyumlu eylem içerisinde olmadıkları düşüncesiyle; Rekabet
Kurulu’nun 03.05.2004 tarih ve 04-31/363-89 sayılı kararının (1) numaralı bendine
katılmıyorum.

Hernekadar yukarıda belirtilen gerekçeyle (1) numaralı bende katılmıyorsam
da Kurul, Selçuk Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş, Hedef Ecza Deposu Tic. A.Ş., Es
Ecza Deposu Tic. ve san. A.Ş. nin ( Selçuk, Hedef ve Es Ecza depolarının) Antalya
Eczacı Odası’nın etkisiyle ve rasyonel ekonomik gerekçelere dayanmaksızın
18.09.2002 tarihinde vadeli satışlarını durdurarak Kotan Eczanesi’nin etkinliklerini
güçlendirecek şekilde uyumlu hareket ederek 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini
ihlal ettiklerine oyçokluğu ile karar vermiştir. Başka bir deyişle sözkonusu olayın 4.
madde kapsamında bir ihlal olduğu Kurul Kararı ile tesbit edilmiştir. 4. madde
kapsamına giren anlaşma, uyumlu eylem ve kararların süresi içinde bildirilmemesi
halinde uygulanacak cezai prosüdür Kanun’un 16 (c) maddesinde açıkça
belirtilmiştir.

Dolayısıyla yukarıdaki açıklamalarım doğrultusunda bildirmeme cezası
verilmemesi yönünde çoğunluk kararına, ceza verilmesi görüşüyle katılmıyorum.




A.Ersan GÖKMEN
Kurul Üyesi










04-31/363-89
23
KARŞI OY GEREKÇESİ
(03.05.2004 tarihli ve 04-31/363-89 sayılı Kurul Kararı)

Kararın 3 üncü ve 4 üncü maddelerine aşağıdaki gerekçelerle katılamıyorum:

Çoğunluk görüşüyle ilgili teşebbüslere Kanun’un 16 ncı maddesinin 2 nci
fıkrası ve 2004/1 Tebliği uyarınca asgari ceza verilmesi kararlaştırılmıştır. 16 ncı
maddenin 4 üncü fıkrası; “Kurul, para cezasına karar verirken, kastın varlığı,
kusurun ağırlığı, ceza uygulanan teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin pazar içindeki
gücü ve muhtemel zararın ağırlığı gibi unsurları dikkate alır.” hükmünü
öngörmektedir. Takdir yetkisi kullanılırken, maddede tahdidi biçimde
düzenlenmeyen bu unsurların bir kısmının gerekçe gösterilmesi ve bu gerekçelere
göre de asgari veya başka bir oranda ceza verilmesi gerekir. Hal böyle iken, hiçbir
gerekçe gösterilmeksizin ve cezaların ilgili teşebbüslerin piyasadaki gücü, kasıtlı
hareketleri, uğranılan zarar dikkate alınmadan, nihayet cezaların caydırıcılığı ve
etkinliği düşünülmeksizin sadece ceza verildiğini ve bir formalitenin yerine
getirildiğini gösterir nitelikte asgari cezaya hükmedilmesini, hukuka uygunluk,
objektivite ve kuralların uygulanmasındaki birlik ve uyum açısından doğru
bulmuyorum.

Kararın 4 üncü maddesinde, eylem ile ilgili olarak Kanun’un 10 uncu
maddesinde öngörülen bildirim yükümlülüğü nedeniyle ceza verilmesine gerek
bulunmadığı sonucu kabul edilmiştir. 4054 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinde, 4
üncü madde kapsamına giren anlaşma, uyumlu eylem ve kararların yapıldıkları
tarihten itibaren bir ay içinde Kurul’a bildirileceğini öngörmüş ve 16 ncı maddesinin c
bendinde de, bunların süresi içinde bildirilmemesi halinde idari para cezası
verileceğini hükme bağlamıştır. Her iki madde hükmünde, uyumlu eylemler hariç
tutulmadığı gibi, Kurul’a ceza verilmemesi yönünde bir takdir hakkı da
tanınmamıştır. 1997/2 Tebliği’nin 2 nci maddesi de, bildirim esaslarının uyumlu
eylemlere uygulanacağını açıkça vurgulamaktadır.

Mevzuat bu denli açık iken, takdir yetkisinin de bulunmadığı bir konuda,
Kurul’un bildirim yükümlülüğüne aykırılığı, uyumlu eylemlerin bildirilmesinin
gereksizliği gibi bir düşünceden hareketle görmemezlikten gelmesi ve ceza
vermemesi, yasaya aykırılık oluşturur. Unutulmamalıdır ki, olması gereken veya
arzu edilenle, yasal düzenlemelerde bunların yer almaması farklı hususlardır.

Uyumlu eylemin bildirilip bildirilmemesi konusu tartışılabilir ve hatta
bildirilmemesi gerektiği de savunulabilir. Ancak bunun çözümü, yasayı, alt
düzenlemeleri ve Kurul’un mevcut uygulamasını göz ardı etmek değil, yasal
değişikliğin gerçekleştirilmesine çaba göstererek, hukuka uygun karar almaktır.
Kurul’un, kendiliğinden yoruma dahi müsait olmayan yasa hükümlerini değiştirme
yetkisi yoktur. Kaldı ki, Kurul daha önceki uygulamasında uyumlu eylemin
bildirilmemesinden dolayı ceza verilmesini kararlaştırmış bulunmaktadır. Örnek
olarak, 08.02.2002 tarihli ve 02-07/57-26 sayılı Gübre Kararı gösterilebilir.
(05.05.2004)


Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ
Kurul Üyesi
04-31/363-89
24


(Rekabet Kurulu’nun 03.05.2004 tarih ve 04-31/363-89 sayılı Kararı)


KARŞI OY GEREKÇESİ



Selçuk Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş., Hedef Ecza Deposu Tic. A.Ş., Es
Ecza Deposu Tic. ve San. A.Ş.’nin Antalya Eczacı Odası’nın etkisiyle ve rasyonel
ekonomik gerekçelere dayanmaksızın 18.09.2002 tarihinde vadeli satışlarını
durdurarak Kotan Eczanesi’nin etkinliklerini güçleştirecek şekilde uyumlu hareket
ederek 4054 sayılı Kanun’un 4.maddesini ihlal ettiklerini tespit eden söz konusu
Karar’ın 3.maddesinde bu ihlallerinden dolayı, ilgili teşebbüslere yasanın
16.maddesinin 2.fıkrası gereğince verilen idari para cezası miktarının düşük
belirlendiği (2004/1 sayılı Tebliğ uyarınca takdiren, asgari ceza miktarı olan
11.883.182.000 TL.); bu çerçevede kastın varlığı, kusurun ağırlığı, ceza uygulanan
teşebbüslerin pazar içindeki güçleri, muhtemel zararın ağırlığı gibi unsurlar ile
yasanın yaptırım gücü ve caydırıcılığı göz önünde bulundurulduğunda, teşebbüslere
benzer dosyaların kararları da göz önünde tutularak, en az 2002 yılı net satışlarının
binde yarımı oranında ceza verilmesi gerektiği kanaatindeyim.








Rıfkı ÜNAL
Kurul Üyesi


















Full & Egal Universal Law Academy