Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-1-41 (İlk inceleme)
Karar Sayısı : 04-32/370-93
Karar Tarihi : 4.5.2004
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖR : M. Ömür PAŞAOĞLU
C. ŞİKAYET EDEN : - Sönmez Enerji Elektrik Toptan Ticaret A.Ş.
Temsilcisi: Av. Şenay ZALİOĞLU 20
Uluyol Tan Sok. Banuşoğlu İş Merkezi No:4/53 Bursa
D. HAKKINDA İLK İNCELEME YAPILAN:
- Türkiye Radyo Televizyon Kurumu
Turan Güneş Bulvarı TRT Sitesi Oran / Ankara
E. DOSYA KONUSU: Elektrik üretimi, iletimi, dağıtımı ve satışı ile iştigal
eden teşebbüslerden alınan Türkiye Radyo Telvizyon Kurumu (TRT)
payının anayasal dayanaktan yoksun ve rekabeti kısıtlayıcı nitelikte
olduğu, bu payı otoprodüktörlerden almayan TRT’nin ayrımcılık yaparak 30
4054 sayılı Kanun’un 6. maddesini ihlal ettiği iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: TRT’nin 3093 sayılı Türkiye Radyo Televizyon
Kurumu Gelirleri Kanunu’nun 4/c maddesine dayanarak elektrik üretim ve
toptan satış şirketlerinden TRT payı tahsil ettiği; ancak bu payın otoprodüktör
ve otoprodüktör grubu şirketlerden alınmadığı; TRT yetkililerinin kendilerine,
otoprodüktörlerin kendi ortaklarına sattıkları elektriğin bu uygulama dışında
tutulduğunu belirttikleri; bu durumun elektrik satışı ile iştigal eden şirketler
arasında taraflı ve eşit olmayan bir uygulamaya yol açtığı; 3093 sayılı Kanun’a
dayanılarak alınan TRT payının meşru bir dayanağı olmadığı; mevcut piyasa 40
koşullarında rekabeti kısıtladığı; eşit durumdaki katılımcılara farklı
uygulamaları içermesi bakımından 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin ihlal
edildiği; Rekabet Kurulu’nun cezai yaptırımlar ile birlikte konuyla ilgili geçici
tedbir alması gerektiği iddia edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 24.3.2004 tarih ve 1501 sayı,
8.4.2004 tarih ve 1794 sayı ile giren başvurular üzerine, 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun'un 6. maddesi uyarınca yapılan inceleme
sonucunda düzenlenen 29.4.2004 tarih, 2004-1-41/Öİ-04-MÖP sayılı İlk
04-32/370-93
2
İnceleme Raporu, 30.4.2004 tarih, REK.0.05.00.00/69 sayılı Başkanlık 50
önergesi ile 04-32 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; şikayet konusu TRT payının
3093 sayılı Kanun’un 4/c maddesine dayanılarak ve bu maddede belirtilen
esaslar dahilinde tahsil edildiği; bu nedenle konunun 4054 sayılı Kanun’un
kapsamında olmadığı, şikayet ile ilgili herhangi bir önaraştırma yapılmasına
ya da soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı, şikayetle birlikte geçici
tedbir talebinin de reddedilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 60
Şikayet konusu 3093 sayılı Kanun’un 4/c maddesinin uygulanmasına ilişkin
olup, söz konusu maddede1; “Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. ve Türkiye Elektrik
Üretim-İletim A.Ş. ile bu kuruluşların dışında kanunla elektrik üretimi ve iletimi
tesisleri kurmaya ve işletmeye, dağıtım ve ticaretini yapmaya yetkili kılınan
diğer kurum, kuruluş ve işletmeler nihai tüketiciye satılan enerjiden elde edilen
gayri safi satış hasılatının (katma değer vergisi hariç, tüm fon, vergi ve paylar
dahil) % 3,5 oranı2 tutarındaki payı Türkiye Radyo Televizyon Kurumuna
intikal ettirirler.” hükümlerine yer verilmektedir.
70
Dosya mevcudundan, Sönmez Enerji Elektrik Toptan Ticaret A.Ş. (Sönmez
Elektrik)’nin, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile bu Kanun uyarınca
çıkarılan ve 4.8.2002 tarih, 24836 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren “Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği” (Yönetmelik) hükümleri
uyarınca 28.3.2003 tarihinde “Toptan Satış Lisansı” aldığı ve bu lisans
çerçevesinde Elektrik Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından her yıl tespit
olunan miktarın üzerinde elektrik tüketimi yapan serbest tüketicilere elektrik
enerjisi satışı yaptığı; bu nedenle, şikayetçi teşebbüsün 3093 sayılı Kanun’un
4/c maddesi kapsamında TRT payını ödemekle mükellef olduğu
anlaşılmaktadır. Teşebbüsün “söz konusu payın kendilerinden tahsilatının 80
meşru bir dayanağı olmadığı” yönündeki iddiasının yerinde olmadığı
görülmektedir.
Teşebbüsün ikinci iddiası, otoprodüktörlerden bu payın alınmadığı ve bu
durumun eşit taraflar arasında ayrımcılık olarak değerlendirilmesi gerektiği
yönündedir. 4628 sayılı Kanun’da otoprodüktör ve otoprodüktör grubu “esas
olarak kendi elektrik enerjisi ihtiyacını karşılamak üzere elektrik üretimi ile
iştigal eden tüzel kişi” olarak tanımlanmaktadır. Yine aynı Kanun’un 2/a
fıkrasının üçüncü bendinde “Bir otoprodüktör ya da otoprodüktör grubu,
ürettiği elektrik enerjisinin, bir takvim yılı içinde yüzde yirmisini aşmamak 90
kaydıyla Kurul tarafından belirlenecek orandaki miktarını rekabet ortamında
satabilir… Bir takvim yılı içinde Kurulca belirlenen orandan daha fazla elektrik
enerjisinin satılması halinde üretim lisansı alınması zorunludur.” ifadeleri yer
almaktadır.
1 6.7.1999 tarih ve 4397 sayılı Kanun ile değiştirilmiştir.
2 Bu oran Bakanlar Kurulu’nun 22.1.2003 tarih ve 2003/5201 sayılı kararıyla 23.2.2003 tarihinden
itibaren %2’ye düşürülmüştür.
04-32/370-93
3
4628 sayılı Kanun’un ilgili hükümlerinden de anlaşılacağı üzere,
otoprodüktörler, gerçekte nihai tüketiciye enerji satışından ziyade, kendi
ortaklarının enerji ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olarak faaliyet
göstermektedir. TRT payının nihai tüketiciye satılan enerji bedeli üzerinden
tahsil edildiği dikkate alındığında, otoprodüktörlerin uygulama dışında 100
tutulmasını, eşitler arasında bir ayrımcılık olarak nitelemek mümkün
görünmemektedir. Nitekim, raportörce TRT Genel Müdürlüğü Hasılat Dairesi
Başkan Yardımcısı ile yapılan 27.4.2004 tarihli görüşmede, otorprodüktörlerin
kendi ortaklarına verdikleri ve dolayısıyla bir enerji satış faturasının
düzenlenmediği, enerji alış-verişlerinin Kanun’un 4/c maddesi kapsamında ele
alınmadığı; ancak otoprodüktörlerin serbest tüketicilere yaptıkları ve enerji
satış faturası kestikleri enerji satışları için bu payın tahsil edildiği belirtilmiştir.
Bu bilgiler çerçevesinde, şikayet konusunun 4054 sayılı Kanun kapsamında
değerlendirilebilecek nitelikte olmadığı kanaatine varılmıştır. 110
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; 3093 sayılı
Kanun’un 4/c maddesine dayanılarak ve bu maddede belirtilen esaslar
dahilinde tahsil edildiği anlaşılan şikayet konusu TRT payı uygulamasının
4054 sayılı Kanun kapsamında bulunmaması dolayısıyla, şikayet ile ilgili
olarak önaraştırma yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek
bulunmadığına; şikayetin ve geçici tedbir talebinin reddine OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir 120
Full & Egal Universal Law Academy