Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-2-28 (Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 04-34/385-98
Karar Tarihi : 13.5.2004
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN,
Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN.
B- RAPORTÖRLER: Derya YENİŞEN, Fatma GÖZLÜKAYA
C- BİLDİRİMDE BULUNAN:
İlgili Tarafların Temsilcisi: Av. Alev Kıvılcım SOMER
Sevinç Sok. Özgür Apt. B Blok Daire 1 Florya/İstanbul
D- İLGİLİ TARAFLAR:
- Basara Reklam ve Organizasyon Limited Şirketi
4. Gazeteciler Sitesi A3/3 Levent/İstanbul
- Best Casting ve Production
Kocamansur Sok. 115/1 Şişli/İstanbul
- BG Model Ajansı Reklam Organizasyon ve Ticaret Limited Şirketi
Osmanlı Sok. Osmanlı İş Merkezi No:24 Kat:3 Daire:10 Taksim/İstanbul
- Bortur Turizm Tanıtım ve Prodüksiyon Ticaret Limited Şirketi
Moda Cad. 28/5 Kadıköy/İstanbul
- Cast33 Casting Production
Lamartin Cad. Gönül Apt. 16/8 Taksim/İstanbul
- Deniz Tuney Tanıtım Turizm ve Halkla İlişkiler Limited Şirketi
Refik Osman Top Sok. 5/2 Beşiktaş/İstanbul
- Erberk Kast Prodüksiyon ve Ticaret Limited Şirketi
Korukent A1 Blok Levent/İstanbul
- Mine Tanıtım Reklam ve Reklamcılık Ticaret Limited Şirketi
Mektep Sok. 18/3 1. Levent/İstanbul
- Müge Tanıtım Reklam ve Prodüksiyon Sanayi Ticaret Limited Şirketi
Mektep Sok. 18/3 1. Levent/İstanbul
04-34/385-98
2
- Name Yapım Tanıtım Halkla İlişkiler Limited Şirketi
Çırağan Cad. 7/2 Beşiktaş/İstanbul
- Neşe Erberk Model Ajansı
Dilek Yıldızı Sok. No:5 Etiler/İstanbul
- People Fotomodel Prodüksiyon ve Ticaret Limited Şirketi
İnönü Cad. 32/5 Gümüşsuyu/İstanbul
- Uğurkan Erez Moda Tanıtım ve Organizasyon Limited Şirketi
Salih Tozan Sok. Polat Apt. B Blok K:1 D:8 Gayrettepe/İstanbul
E- DOSYA KONUSU: Model ve cast ajansları ile cast direktörleri arasında
imzalanacağı belirtilen ve taraflar arasındaki çalışma ilkelerinin
belirlendiği tip nitelikteki “Tarafların Çalışma Koşullarını Belirleyen
Protokol” (Protokol) metnine menfi tespit belgesi verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 20.4.2004 tarih ve 1980 sayı ile
intikal eden başvuru üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un 4, 6 ve 8. maddeleri uyarınca düzenlenen 4.5.2004 tarih ve 2004-2-
28/MM-04-DY sayılı Menfi Tespit/Muafiyet Raporu, REK.0.06.00.00/53 sayılı
Başkanlık önergesi ile 04-34 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
E- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ:
Başvuru konusu Protokol, fotomodel, manken ve oyuncu temin pazarında
faaliyet gösteren 13 ajansın, bu teşebbüsler tarafından sunulan hizmeti talep
eden firmalar adına aracılık eden cast direktörleri ile her iş için özel olarak
yapacakları ve aralarındaki çalışma usul, ilke ve esaslarını belirlemeye yönelik
tip bir anlaşmadan ibarettir. Bu anlamda, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Protokol’ün her iki tarafında
(cast ajansları ve cast direktörleri) yer alan teşebbüslerin reklam, film yapımı,
tanıtım ve çeşitli organizasyon işleriyle iştigal eden yapım, tanıtım, film
şirketlerine, reklam ajanslarına veya doğrudan reklamverenlere model,
manken ve oyuncu teminine aracılık ettikleri anlaşıldığından, ilgili ürün
pazarının “fotomodel, manken ve oyuncu temin pazarı” olduğu
düşünülmektedir. Coğrafi pazar ise bu faaliyetlerin Türkiye çapında
gerçekleşmesinden dolayı “Türkiye” olarak belirlenmiştir. Bu durumda ilgili
ürün pazarı “Türkiye fotomodel, manken ve oyuncu temin pazarı”dır.
Protokol’ün amacı, cast ajansları ile casting direktörleri arasındaki çalışma
usul, ilke ve esaslarını belirlemektir. Bu amaçla Protokol kapsamında,
tarafların hak ve yükümlülükleri/sorumlulukları belirlenmekte, iş tanımları
yapılmakta, taraflar arasındaki ilişki ve işbirliği tanımlanarak bunların sınırları
çizilmektedir.
İnceleme sürecinde elde edilen bilgilere göre, cast ajansları, düzenli olarak
hazırladıkları ve dağıttıkları katalog ve broşürler ve internet siteleri ile
kendilerine kayıtlı fotomodel, manken ve oyuncuların tanıtımını yapmakta ve
04-34/385-98
3
işe çağırılma olanaklarını artırmaktadırlar. Ayrıca bu model, manken ve
oyuncular ajansın kurumsal kişiliğinin vermiş olduğu çalışma güvencesi
altında ücret ödeme ve çalışma koşulları bakımından avantajlar elde
etmektedirler.
İşverenler ise, bir film, tanıtım, reklam veya organizasyonda kullanmak
istedikleri kişilere, ajansların bünyelerinde barındırdığı geniş fotomodel,
manken, oyuncu portföyünden kısa zamanda, gerekli bilgilerle birlikte ve
çalışma güvencesi ile ulaşmak imkanına kavuşmaktadırlar.
Cast ajansları bünyelerindeki kayıtlı fotomodel, manken ve oyuncularla cast
direktörlerinin doğrudan bağlantı kurmaları halinde yarattıkları bu katma
değerin karşılığını alamama riskiyle karşı karşıya kaldıklarından, bu haksız
durumun baştan ortaya çıkmasını önlemek amacıyla cast direktörleri ile
inceleme konusu Protokol’ün yapılmasını öngörmektedirler.
Dolayısıyla, Protokol’ün özellikle cast ajanslarının casting direktörleri
sebebiyle maruz kalabilecekleri meslek etiğine aykırı davranışların önüne
geçme amacıyla hazırlanmasının yanı sıra, “Türkiye fotomodel, manken ve
oyuncu temin pazarı”nda halihazırda taraflar dışında çok sayıda teşebbüsün
faaliyet göstermekte olması, giriş önünde herhangi bir hukuki ve ekonomik
engel bulunmaması gibi hususlar birlikte değerlendirildiğinde, bu haliyle
Protokol’ün 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde yer alan belirli bir mal veya
hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma
ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek
nitelikte bir anlaşma, uyumlu eylem niteliği taşımadığı anlaşılmaktadır.
Bu sebeplerle, Raportörlerce başvuru konusu Protokol’e 4054 sayılı Kanun’un
8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi verilebileceği kanaatine ulaşılmıştır.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Cast ajanslarının, her birinin ayrı ayrı olmak üzere, casting direktörleri ile
imzalayacakları “Tarafların Çalışma Koşullarını Belirleyen Protokol” henüz
taraflar arasında akdedilmemiş olduğundan, söz konusu metnin 4054 sayılı
Kanun’un 8. maddesi kapsamında menfi tespit değerlendirmesine tabi
tutulamayacağı anlaşılmaktadır.
I- SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Basara Reklam ve Organizasyon Limited Şirketi, Best Casting ve Production,
BG Model Ajansı Reklam Organizasyon ve Ticaret Limited Şirketi, Bortur
Turizm Tanıtım ve Prodüksiyon Ticaret Limited Şirketi, Cast33 Casting
Production, Deniz Tuney Tanıtım Turizm ve Halkla İlişkiler Limited Şirketi,
Erberk Kast Prodüksiyon ve Ticaret Limited Şirketi, Mine Tanıtım Reklam ve
Reklamcılık Ticaret Limited Şirketi, Müge Tanıtım Reklam ve Prodüksiyon
Sanayi Ticaret Limited Şirketi, Name Yapım Tanıtım Halkla İlişkiler Limited
Şirketi, Neşe Erberk Model Ajansı, People Fotomodel Prodüksiyon ve Ticaret
04-34/385-98
4
Limited Şirketi, Uğurkan Erez Moda Tanıtım ve Organizasyon Limited
Şirketi’nin, her birinin ayrı ayrı olmak üzere, “casting direktörleri” ile
imzalayacakları “Tarafların Çalışma Koşullarını Belirleyen Protokol”ün, henüz
taraflar arasında akdedilmemiş olması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 8.
maddesi kapsamında menfi tespit değerlendirmesine tabi tutulamayacağına
OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
04-34/385-98
5
KARŞI OY GEREKÇESİ
(13.05.2004 TARİH 04-34/385-98 Sayılı Kurul Kararına karşı oy gerekçesi)
Başvuru konusu protokol, manken ve oyuncu temin pazarında faaliyet
gösteren 13 ajansın bu teşebbüsler tarafından sunulan hizmeti talep eden
firmalar adına aracılık eden cast direktörleri ile her iş için özel olarak
yapacakları ve aralarındaki çalışma usul, ilke ve esaslarını belirlemeye yönelik
tip bir anlaşmadan ibarettir. Bu amaçla protokol kapsamında tarafların hak ve
yükümlülükleri / sorumlulukları belirlenmekte, iş tanımları yapılmakta taraflar
arasındaki ilişki ve işbirliği tanımlanarak bunların sınırları çizilmektedir. Bu
anlamda, sözkonusu Protokol’un, 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesi
kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.
Mahiyeti itibariyle Protokolün 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesinde yer
alan belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak
rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi
doğuran yahut doğurabilecek nitelikte bir anlaşma uyumlu eylem niteliği
taşımadığı anlaşıldığından 4054 sayılı Kanun’un 8. Maddesi kapsamında
menfi tesbit belgesi verilebileceği görüşüyle, protokolün imzalanmamış olması
nedeniyle menfi tesbit değerlendirilmesine tabi tutulamayacağına dair
çoğunluk kararına katılamamaktayız.
Mustafa PARLAK Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI A.Ersan GÖKMEN
Başkan Kurul Üyesi Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy