Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2003-1-96 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 04-36/413-104
Karar Tarihi : 20.5.2004
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖRLER: Abdulgani GÜNGÖRDÜ, Mert KARAMUSTAFAOĞLU
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Pilsa Plastik Sanayi A.Ş.
D. TARAFLAR : - Pilsa Plastik Sanayi A.Ş. ile üretici ve satıcı bayileri
Ceyhan Yolu Üzeri 7. Km Ceyhan/Adana
E. DOSYA KONUSU: Pilsa Plastik Sanayi A.Ş.’nin “Winsa PVC Pencere
Kapı ve Panjur Sistemleri Üretici Bayilik” ve “Winsa PVC Pencere Kapı ve
Panjur Sistemleri Satıcı Bayilik” sözleşmelerinin, 2002/2 sayılı Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında olduğunun tespit
edilmesi veya söz konusu sözleşmelere bireysel muafiyet tanınması
talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 11.7.2003 tarih ve 3166
sayı giren başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun'un 5. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen
14.5.2004 tarih, 2003-1-96/MM-04-AG sayılı Muafiyet Raporu, 14.5.2004
tarih, REK.0.05.00.00/82 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-36 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Pilsa Plastik Sanayi A.Ş.
(Pilsa)’nin üretici bayileriyle imzaladığı “Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur
Sistemleri Üretici Bayilik Sözleşmesi”nin ve satıcı bayileriyle imzaladığı
“Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemleri Satıcı Bayilik Sözleşmesi”nin
2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin öngördüğü
muafiyet koşullarını taşıdığı ve dolayısıyla söz konusu Tebliğ kapsamında
grup muafiyetinden yararlandığı ifade edilmektedir.
04-36/413-104
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Kapı ve pencere üretiminde ahşap, plastik (polivinil klorür, PVC) demir-çelik
ve alüminyum gibi hammaddeler kullanılmaktadır. Üretim sistemlerinin, teknik
özelliklerinin ve fiyatlarının farklı olması, ayrıca PVC esaslı kapı, pencere ve
panjurların, ahşap, demir-çelik, alüminyum gibi hammaddelerden üretilenler ile
düşük ikame edilebilirliğinin bulunması nedeniyle, ilgili ürün pazarını "PVC
kapı, pencere ve panjur sistemleri” oluşturmaktadır.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili ürünün ülke içindeki rekabet koşulları farklı olmadığından ilgili coğrafi
pazar, "Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak belirlenmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.2.1. Genel Bilgi
Anılan başvuruda, Winsa PVC Pencere, Kapı ve Panjur Sistemleri “üretici
bayilik” ve “satıcı bayilik” sözleşmelerinin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında
olduğunun belirlenmesi veya bu sözleşmelere bireysel muafiyet verilmesi
talep edilmektedir. Dosya mevcudundan; ilgili teşebbüs tarafından gönderilen
yazılarla sözleşmelerin bazı maddelerinde değişiklik yapılmış olduğu ve
değerlendirmeye sözleşmelerin son halinin esas alındığı anlaşılmıştır.
Pilsa’nın bayileri ile iki çeşit sözleşmesi bulunmaktadır:
a) Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemleri Üretici Bayilik Sözleşmesi,
b) Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemleri Satıcı Bayilik Sözleşmesi.
Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemleri Üretici Bayilik sözleşmeleri,
Pilsa ile üretici bayiler arasında, üretici bayilerin Pilsa’dan satın alacağı PVC
profiller, aksesuarlar ve diğer imalat malzemeleri ile üretici bayilerin
atölyesindeki üretici bayi sıfatı ile Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur
Sistemlerinin üretimi ile satış ve montaj faaliyetlerinin karşılıklı şartlarının
tayini, hak ve yükümlülüklerinin tespitini içermektedir.
Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sitemleri Satıcı Bayilik sözleşmeleri ise
Pilsa ile satıcı bayiler arasında, Pilsa’nın Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur
Sistemleri markası altında ürettiği, iç ve dış piyasadan temin ettiği ve
pazarladığı ürünlerinin, satıcı bayi ile satış ve montaj faaliyetlerinin karşılıklı
şartlarının tayini, hak ve yükümlülüklerinin tespitini kapsamaktadır.
Söz konusu sözleşmelerin, bayilere üretimde kullanılmak üzere alınacak
malzemelerde tek elden satın alma şartı ve rakip markaların ürünlerini
04-36/413-104
3
üretmeme ve satmama gibi kısıtlamalar getirmesi nedeniyle Kanun'un 4.
maddesi kapsamında oldukları anlaşılmaktadır.
H.2.2. Sözleşmelerin 2002/2 sayılı Tebliğ Açısından Değerlendirilmesi
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, Pilsa’nın münhasır olmayan bir bayilik
sistemi uyguladığı anlaşılmaktadır. Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur
Sistemleri “Üretici” ve “Satıcı” bayilik sözleşmelerinin ilgili maddeleri ve
bunlara ilişkin değerlendirmeler aşağıda sunulmuştur:
- Üretici bayilik sözleşmesinin 2.4.1. ve satıcı bayilik sözleşmesinin 2.5.1
maddelerinde bayilerin rakip malları üretmesi ve satması yasaklanmaktadır.
Bu düzenlemeler grup muafiyeti kapsamındaki sınırlamalardır.
- Üretici bayilik ve satıcı bayilik sözleşmelerinin 3.2. maddesine göre Pilsa,
üretici ve satıcı bayi haricindeki müşterilere doğrudan satış yapamayacak ve
üretici bayilere bağlı olarak çalışan tali bayilerin “satıcı bayi” siparişlerini kabul
edemeyecektir. Söz konusu düzenlemeler de grup muafiyeti kapsamındaki
sınırlamalardandır.
- Üretici bayilik sözleşmesinin 2.8. ve satıcı bayilik sözleşmesinin 2.6.
maddelerinde yer alan, üretici (satıcı) bayinin üretim ve montaj için gerekli ana
ürün ve malzemeleri ancak Pilsa’dan, yan ürünleri ise Pilsa’nın belirlediği
standartlara uygun olarak piyasadan temin edebilmesine yönelik
düzenlemeler de grup muafiyeti kapsamındaki sınırlamalar arasında yer
almaktadır.
- Üretici bayilik sözleşmesinin 2.3.3. ve satıcı bayilik sözleşmesinin 2.2.2.
maddelerinde bayilerin atölye veya şube açması Pilsa’nın onayına
bağlanmaktadır. Buna göre kurulacak atölye ve showroomların Winsa
standartlarına uygun olması, atölyelerin makine parkının eksiksiz olması,
üretim ve montaj elemanlarının gerekli teknik bilgi ve yeterliliğe sahip olması
gerektiğinden, atölye ve şube açılmasından önce Pilsa’ya bilgi verilmesi ve
yapılan inceleme sonrasında onayın alınması zorunlu tutulmaktadır. Bayilik
sözleşmelerinde verilecek onayda “Pilsa’nın öngördüğü kriterler”in göz önüne
alınacağı belirtilmektedir. Sözleşmelerin ekinde yer alan söz konusu kriterlerin
objektif nitelikte olduğu, bahse konu standartları sağlayan bütün bayilere
atölye veya şube açma onayının verildiği anlaşılmaktadır.
- Üretici bayilik sözleşmesinin 2.4.4. ve satıcı bayilik sözleşmesinin 2.5.4.
maddelerinde üretici ya da satıcıya, anlaşma konusu ürünlerle ilgili olarak
sözleşmenin sona ermesinden itibaren bir yıl süre ile rekabet etmeme
yükümlülüğü getirilmektedir. Söz konusu rekabet yasağının Pilsa tarafından
bayilere devredilen know-how’ı korumak için gerekli olduğu ve 2002/2 sayılı
Tebliğ kapsamında yer aldığı kanaatine varılmıştır.
- Satıcı bayilik sözleşmesinin 4.2. maddesine göre Pilsa, satıcı bayilere
ürünlerin yeniden satış fiyatını önerebilmekte, ancak bayiler söz konusu
fiyatlara bağlı kalmadan satış yapabilmektedir. Bu düzenlemenin de grup
muafiyeti kapsamında yer alan sınırlamalardan olduğu anlaşılmıştır.
04-36/413-104
4
- Üretici ve satıcı bayilik sözleşmelerinin 5.2.1. ve 5.2.4. maddeleri aşağıdaki
şekildedir:
“İş bu “ÜRETİCİ (SATICI) BAYİLİK SÖZLEŞMESİ” imza edildiği tarihten
itibaren 1 yıl geçerlidir.
...
Fesh-i ihbar edilmeyen üretici (satıcı) bayilik sözleşmesi aynı şartlarda
sözleşme süresi kadar uzar. Ancak her halükarda işbu sözleşme bu şekilde
yenilenmek suretiyle imzalandığı tarihten itibaren beş yıldan daha uzun bir
süre yürürlükte kalmayacaktır. Beş yıllık sürenin sonunda taraflar dilerlerse
yeniden sözleşme imzalayabilirler.”
2002/2 sayılı Tebliğ’de alıcıya getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün
belirsiz süreli olmaması veya beş yılı aşmaması gerektiği belirtilmektedir. Bu
çerçevede sözleşmelerdeki söz konusu düzenlemenin 2002/2 sayılı Tebliğ
kapsamında yer aldığı anlaşılmıştır.
Bu bilgiler çerçevesinde; Pilsa’nın üretici ve satıcı bayileri ile imzaladığı bayilik
sözleşmelerinin 2002/2 sayılı Tebliğ’in öngördüğü muafiyet koşullarını taşıdığı
ve dolayısıyla söz konusu Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlandığı
kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Pilsa Plastik Sanayi A.Ş.’nin üretici bayileriyle imzaladığı “Winsa PVC
Pencere, Kapı ve Panjur Sistemleri Üretici Bayilik Sözleşmesi”nin ve satıcı
bayileri ile imzaladığı “Winsa PVC Pencere Kapı ve Panjur Sistemleri Satıcı
Bayilik Sözleşmesi”nin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti
Tebliği’nin öngördüğü muafiyet koşullarını taşıdığına ve dolayısıyla söz
konusu Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy