Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2003-4-198 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 04-38/428-108
Karar Tarihi : 26.5.2004
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü
AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖRLER : Metin HASSU, Mehmet ÖZDEN
C. ŞİKAYET EDEN : Sabri ÖLÇER
Burç Mah. Başarır Apt. No:2/C Burdur
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA
YAPILANLAR : - Makina Mühendisleri Odası Burdur Temsilciliği
Burç Mh. Cumhuriyet Cd. No:48/3 Burdur
- Elektrik Mühendisleri Odası Burdur Temsilciliği
Açıkpazar Yanı, Belediye Dükkanları No:45 Burdur
E. DOSYA KONUSU : Elektrik Mühendisleri Odası Burdur Temsilciliği (EMO
Burdur Temsilciliği) ve Makina Mühendisleri Odası Burdur Temsilciliği
(MMO Burdur Temsilciliği) ile üyelerinin bazı eylemleri sonucunda rekabeti
sınırlandırdıkları iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Elektronik posta yoluyla yapılan şikayet başvurusunda,
EMO ve MMO Burdur İl temsilciliklerinin ve bunların üyesi olan mühendislerin
havuz oluşturarak sundukları hizmetler için aşırı yüksek fiyat talep ettikleri ve
ayrıca EMO Burdur Temsilciliği'nin yeni açılacak bir elektrik mühendisliği
bürosunun pazara girişini zorlaştırdığı iddiaları yer almaktadır.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 22.10.2003 tarih, 5146 sayı ile giren
başvuru üzerine hazırlanan 18.11.2003 tarih, 2003-4-198/BN-03-MH sayılı Bilgi
Notu, 4.12.2003 tarih, 03-76 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. ve 6. maddelerinin ihlaline ilişkin
soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla, Kanun'un
40/1. maddesi uyarınca önaraştırma yapılmasına 03-76/931-M sayı ile karar
verilmiştir.
04-38/428-108
2
İlgili karar uyarınca düzenlenen 18.5.2004 tarih, 2003-4-198/Ö.A.-04-M.H sayılı
Önaraştırma Raporu 21.5.2004 tarih, REK.0.08.00.00/121 sayılı Başkanlık
önergesi ile 04-38 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Başvuru konusu iddiaların gerçeği yansıtmadığı şikayetçi tarafından kabul
edildiğinden ve iddialara ilişkin hiçbir bulguya rastlanmadığından, 4054 sayılı
Kanun’un 40. maddesi gereğince soruşturma açılmasına yer olmadığı,
- MMO Burdur Temsilciliği tarafından asgari ücret uygulaması yapıldığına ilişkin
tespitler bulunmakla birlikte, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği ve bu
teşebbüs birliğine bağlı odalar tarafından asgari ücretlerin belirlenmesinin 4054
sayılı Kanun’a aykırı olduğu yönündeki 22.1.2002 tarih ve 02-04/40-21 sayılı
Rekabet Kurulu Kararı'nın yürütülmesinin, Danıştay Onuncu Dairesi’nin
17.11.2003 tarih ve 2003/2564, 2003/2705 sayılı kararlarıyla durdurulmuş olması
nedeniyle, bu aşamada herhangi bir işlem tesisinin hukuken mümkün
bulunmadığı
görüşlerine yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı
İncelemeye konu dosyanın içeriği ve yapılan şikayetin elektrik ve makine
mühendisleri odalarının uygulamalarına yönelik olması sebebiyle, ilgili ürün
pazarları "elektrik mühendisliği hizmetleri pazarı" ve "makine mühendisliği
hizmetleri pazarı" olarak belirlenmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
İnceleme konusu bakımından coğrafi pazar; söz konusu hizmetlerin il bazında
sunuluyor olması ve mühendislerin il bazında örgütlenmiş olmaları dolayısıyla,
“Burdur İli” sınırları olarak belirlenmiştir.
I.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Dayanak
Şikayetin konusu, EMO ve MMO Burdur İl temsilciliklerinin ve bunların üyesi olan
mühendislerin havuz oluştururarak sundukları hizmetler için aşırı yüksek fiyat
talep ettikleri ve ayrıca EMO Burdur Temsilciliği'nin yeni açılacak bir elektrik
mühendisliği bürosunun pazara girişini zorlaştırdığı iddialarından ibarettir.
Raportörlerce; anılan teşebbüs birlikleri tarafından havuz oluşturularak ücretlerin
fahiş düzeylere yükseltilmesi iddialarına yönelik olarak proje defterleri üzerinde
yapılan incelemeler neticesinde, MMO’ya üye makine mühendislerinin asgari
04-38/428-108
3
ücret tarifesine uydukları, EMO’ya üye mühendislerin ise asgari ücret
tarifelerinden daha düşük ücretlerle proje çizdikleri belirlenmiştir. İki oda üyeleri
arasındaki bu fark, EMO’nun Rekabet Kurulu’nun konuya ilişkin kararından
sonra, Danıştay’ın yürütmenin durdurulması kararına rağmen, üyelerini ücretler
konusunda serbest bırakmış olmasından kaynaklanmaktadır. Diğer yandan,
raportörlerin şikayetçi ile yaptığı görüşmede bu durum şikayetçi tarafından da
kabul edilerek, asgari ücret tarifelerinin aşılmadığı ifade edilmiştir.
Havuz uygulamasına ilişkin olarak ise, MMO ve EMO İl temsilcileri (Osman
KISAOĞLU ve Mehmet ŞAHİN) ile bu Odalara üye mühendislerin (M.Kazım
SAVRAN ve Faruk ŞEN) bilgilerine başvurulmuş, ayrıca her iki temsilcilikte bu
hususa ilişkin inceleme yapılmıştır. Bu çerçevede, vize almak amacıyla
temsilciliklere sunulan projelerin kayıtları incelendiğinde, mühendisler arasındaki
iş dağılımının benzerlik göstermediği belirlenmiştir. Ayrıca, proje müşterilerinin,
çeşitli mühendislik bürolarıyla görüşüp fiyat aldıkları, kendilerine uygun gördükleri
mühendisle anlaşarak projelerini çizdirmekte oldukları, uygulamada söz konusu
hizmetlerin farkı mühendislik bürolarından farklı fiyatlara satın alınabildiği gerek İl
temsilcileri gerekse mühendisler tarafından ifade edilmiştir. Özetle, gerek EMO
gerekse MMO Burdur İl temsilciliklerinde yapılan yerinde incelemelerde havuz
iddialarını destekleyecek bilgi ve belgeye rastlanmamıştır.
Öte yandan, şikayetçi başvurusunda, Burdur’da açılmak istenilen bir serbest
mühendislik bürosunun bu girişiminin EMO Burdur Temsilciliği tarafından
engellendiğini iddia etmiştir. Yerinde inceleme sırasında ise; şikayetçi,
mühendislik bürosunun tescili için gerekli yasal prosedürün tamamlanmamış
olması sebebiyle Temsilciliğin eksikliklerin tamamlanmasını talep ettiğini, bu
eksikliklerin tamamlanmasını takiben söz konusu büronun sorunsuz olarak
açıldığını ifade etmiştir.
Yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde, önaraştırma açılmasına dayanak
oluşturan elektronik posta mesajında yer alan iddiaların gerçeği yansıtmadığı,
4054 sayılı Kanun’a aykırı herhangi bir uygulamanın bulunmadığı kanaatine
varılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1) Makina Mühendisleri Odası Burdur İl Temsilciliği ile Elektrik Mühendisleri
Odası Burdur İl Temsilciliği’ne bağlı mühendislerin havuz sistemi oluşturarak
rekabeti engellediklerine, mühendislik ücretlerini fahiş seviyeye yükselttiklerine ve
serbest mühendislik bürosu açmak isteyen bir elektrik mühendisine EMO Burdur
Temsilciliği tarafından pazara giriş engeli yaratıldığına dair iddiaların gerçeği
yansıtmadığı gerek şikayetçi tarafından kabul edildiğinden ve gerekse iddialara
ilişkin hiçbir bulguya rastlanmadığından, 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un 40. maddesi gereğince soruşturma açılmasına yer
olmadığına;
04-38/428-108
4
2) Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği ve bu teşebbüs birliğine bağlı odalar
tarafından asgari ücretlerin belirlenmesinin 4054 sayılı Kanun’a aykırı olduğu
yönündeki 22.1.2002 tarih ve 02-04/40-21 sayılı Rekabet Kurulu kararının
yürütülmesinin Danıştay Onuncu Dairesi’nin 17.11.2003 tarih ve 2003/2564,
2003/2705 sayılı kararlarıyla durdurulmuş olması sebebiyle, asgari ücret
uygulamalarına yönelik olarak Burdur’da yapılan tespitler bakımından bu
aşamada herhangi bir işlem tesisinin hukuken mümkün bulunmadığına
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy