Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-4-53 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 04-45/573-137
Karar Tarihi : 6.7.2004
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN.
B. RAPORTÖRLER : Mehmet YANIK, Metin HASSU
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi
Temsilcisi: Arif ESİN 20
Akaretler Sıraevleri S.Seba Cad. No:35
Beşiktaş 34357 İstanbul
D. TARAFLAR : - Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi
Büyükdere Caddesi, İş Kuleleri Kule 2 Kat: 21-26
4. Levent 80620 İstanbul
- Tarım Sigortaları Vakfı
Rumeli Cad. Villa İşhanı B Blok Kat: 4
No:32 Nişantaşı/İstanbul
30
E. DOSYA KONUSU: Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi ile Tarım
Sigortaları Vakfı arasında akdedilen, tarım ve çiftlik hayvanları sigortası alt
branşlarına risk inceleme, analiz ve hasar tespit hizmetlerinin sunulmasına
ilişkin anlaşmaya menfi tespit belgesi verilmesi veya muafiyet tanınması
talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 8.6.2004 tarih ve 3057 sayı ile
giren başvuru üzerine düzenlenen 25.6.2004 tarih, 2004-4-53/MM-04-MY sayılı
Menfi Tespit/Muafiyet Ön İnceleme Raporu 28.6.2004 tarih, REK.0.08.00.00/139
sayılı Başkanlık önergesi ile 04-45 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara 40
bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, bildirime konu anlaşmanın
taraflarından Tarım Sigortaları Vakfı’nın ilgili pazarda üçüncü kişilere hizmet
sunan tek teşebbüs (hakim durumda) olması ve anlaşma taraflarından Anadolu
Anonim Türk Sigorta Şirketi’ne (Anadolu Sigorta) getirilen söz konusu rekabet
04-45/573-137
2
yasağının Kanun'un 4 ve 6. maddeleri kapsamında yer aldığı için bildirilen
Anlaşmaya Menfi Tespit verilemeyeceği; ancak Anlaşmanın, şartların sağlanması
sebebiyle 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği
kapsamında yer aldığı görüşüne yer verilmiştir. 50
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. Ürün Pazarı
Bildirim konusu ilgili pazar, tarım sigortaları pazarı içerisinde alt pazar olarak yer
alan bitkisel ürün sigortalarına ve çiftlik hayvanları sigortalarına yönelik risk
inceleme, analiz ve hasar tespit hizmetleri pazarı olarak tespit edilmiştir.
H.1.2. Coğrafi Pazar
Anlaşma konusu tarım sigortları alanında görülecek hizmetlerin Türkiye 60
pazarında sunulacak olması ve bu pazarın da kendi içerisinde rekabet koşulları
bakımından başka pazarlara ayrılamaması sebebiyle ilgili coğrafi pazar, Türkiye
Cumhuriyeti sınırları olarak kabul edilmiştir.
H.2. İlgili Anlaşma
İlgili anlaşma Anadolu Sigorta'nın ve kendisine bağlı olarak faaliyet gösteren
acentelerinin tarım sigortaları branşının “bitkisel ürün sigortaları ve çiftlik
hayvanları sigortaları" alt branşında yürüttükleri faaliyetlerle ilgili olarak ortaya
çıkacak ihtiyaçlarının Tarım Sigortaları Vakfı tarafından karşılanmasına ilişkindir.
İlgili hizmetler, ilgili sigorta branşlarında risk inceleme, analiz ve hasar tespit 70
organizasyonlarının yürütülmesinden ibaret olacaktır.
Vakıf, hasar ihbarları ile risk inceleme raporlarında yer alan istatistiki verileri
değerlendirerek her ayın sonunda şirkete ait risk inceleme ve hasar değerlerini
içeren raporları düzenleyerek Anadolu Sigortaya gönderecektir. Verilen bu
hizmetler karşılığında Anadolu Sigorta, Tarım Sigortaları Vakfına her yıl elde
etmiş olduğu tarım sigortaları brüt prim gelirlerinin Vakıf Genel Kurul kararı ile her
iki yılda bir belirlenen belli oranını Vakfa “şartlı bağış” olarak vermeyi taahhüt
etmektedir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 80
Teşebbüsler arası anlaşmalara, teşebbüs birlikleri kararlarına menfi tespit belgesi
verilmesi yetkisi 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 8.
maddesinde düzenlenmektedir. Buna göre “İlgili teşebbüs veya teşebbüs
birliklerinin başvurusu üzerine Kurul, elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir
anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme ve devralmanın bu Kanunun 4, 6 ve
7 nci maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfî tespit belgesi verebilir.”
denilmektedir.
04-45/573-137
3
Bildirim formunda, ilgili Anlaşmanın “Şirketin görev ve yükümlülükleri” başlıklı 5.
maddesinin (a) bendinde, “Şirket [Anadolu Sigorta] bu sözleşmede ve 90
sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olan “Bitkisel Ürün Sigortaları ve Çiftlik
Hayvanları Sigortaları Teknik Çalışma Esasları”nda yer alan her türlü faaliyeti
sadece Vakıf ile yürütecektir. Vakfın dışında hiçbir kişi, kuruluş ve oluşumun
organizasyonunu veya hizmetini kullanamaz” denilmektedir. Anlaşmanın bu
hükmü vasıtasıyla Anadolu Sigortanın anlaşma konusu hizmet alımlarındaki fiili
ve potansiyel tüm rekabet oluşumları engellenmektedir.
Tarafların, Raportörlerce talep edilen ek bilgilere verdikleri cevap yazısında, tarım
sigortaları alanında risk inceleme, analiz ve hasar tespiti hizmetlerini, sektörde
Tarım Sigortaları Vakfı dışında sunan başka teşebbüsün bulunmadığı; söz
konusu hizmetlerin piyasada sadece Vakıftan sağlandığı, bunun sağlanamadığı 100
durumda veya daha elverişli olması durumunda bu hizmetler sigorta şirketinin
kendi imkanlarıyla yerine getirildiği bildirilmiştir. Bu bilgilerden, piyasada risk
inceleme, analiz ve hasar tespiti hizmetini üçüncü kişilere sunan sadece Tarım
Sigortaları Vakfı olduğu anlaşılmaktadır ve Vakıf bu alanda tektir. Bu çerçevede
tarım sigortası yapan şirketler, bu hizmetlerin piyasaya sunulması bakımından
Vakfın rakibi değildirler.
Bildirim konusu Anlaşmanın 5(a) maddesinde yer alan Anadolu Sigortaya yönelik
olarak getirilen rekabet etmeme yükümlülüğünün; -ilgili hizmetler piyasasında
bildirim formunda yer alan bilgilerden, Tarım Sigortları Vakfı'nın hakim durumda
olduğunun anlaşılması sebebiyle- potansiyel rekabeti engellediği çok açıktır. Bu 110
sebepten dolayı, ilgili düzenlemelerin 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerinde
yer alan yasak davranışlar içerisinde yer aldığı ve ilgili anlaşmaya aynı Kanun’un
8. maddesine göre menfi tespit belgesi verilmesi uygun görülmemiştir.
Tarafların bildirim formunda muafiyet talepleri de bulunması sebebiyle aşağıda
konunun muafiyet değerlendirmesi de yapılmaktadır.
Anlaşmanın 5(a) maddesinde Anadolu Sigortaya sözleşme konusu hizmetler
bakımından getirilen rekabet yasağının 2002/2 Sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin
Grup Muafiyeti Tebliği’ne aykırılık oluşturmamasını teminen ilgili Anlaşmanın
“sözleşmenin süresi” başlıklı 6’ncı maddesinde Sözleşmenin 5 sene sonunda
sona ereceğine ilişkin hüküm vazedilmiştir. Bu hükme göre 1 yıl süreli olarak 120
belirlenen Sözleşme, taraflarca feshedilmediği sürece aynı süre için aynı şartlarla
uzamakla birlikte bu süre toplamda hiçbir şekilde 5 yılı geçemeyecektir.
Anlaşmanın bu şekilde 5(a) maddesinde yer alan “rekabet etmeme
yükümlülüğünün”de 5 yıllık süreyi aşmaması sağlanmıştır. Anlaşmanın ilgili
Tebliğ'den yararlanmasını engelleyecek başka bir hükmün de tespit edilmemesi
nedeniyle, bildirim konusu anlaşmanın 2002/2 Sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin
Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında yer aldığı anlaşılmıştır.
130
04-45/573-137
4
İ. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
- Bildirime konu anlaşmanın taraflarından Tarım Sigortaları Vakfı’nın ilgili
pazarda üçüncü kişilere hizmet sunan tek teşebbüs olarak hakim durumda
olması ve anlaşma taraflarından Anadolu Sigorta’ya getirilen rekabet
yasağının Kanun'un 4 ve 6. maddeleri kapsamında yer alması nedeniyle,
bildirilen anlaşmaya menfi tespit belgesi verilemeyeceğine, 140
- Anlaşmanın, şartlarının sağlanması sebebiyle 2002/2 sayılı Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında bulunduğuna,
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir
Full & Egal Universal Law Academy