Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-2-46 (Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 04-45/577-141
Karar Tarihi : 6.7.2004
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler :Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Murat GENCER,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Süreyya ÇAKIN
B- RAPORTÖRLER: Derya YENİŞEN, Fatma GÖZLÜKAYA
C- BİLDİRİMDE
BULUNAN : BG Model Ajansı Reklam Organizyon ve Tic. Ltd.Şti.
Temsilcisi: Av. Alev Kıvılcım SOMER
Gürol Kaymak Hukuk Bürosu
Sevinç Sok. Özgür Apt. 12/3 Florya/İstanbul
D- İLGİLİ
TARAFLAR : - BG Model Ajansı Reklam Organizyon ve Tic. Ltd.Şti.
Osmanlı Sok. Osmanlı İş Merkezi No: 24 Kat: 3
Daire: 10 34437 Taksim/İstanbul
- Yüzde Yüz Oyunculuk Seslendirme
ve Prodüksiyon Ltd. Şti.
4. Gazeteciler Sitesi A3/3 Levent/İstanbul
- Renda Güner Film Yapım Tanıtım Hizmetleri Ltd. Şti.
Sıraselviler Cad. Oba Sok. No: 17/1 Cihangir
Beyoğlu/İstanbul
- Deniz Tüney Tanıtım Turizm Halkla İlişkiler
ve Pazarlama Ltd. Şti.
Refik Osman Top Sok. No: 5 Kat: 2 Beşiktaş/İstanbul
- Best Casting & Production
Kocamansur Sok. No: 115/1 Şişli/İstanbul
E- DOSYA KONUSU : BG Model Ajansı Reklam Organizasyon ve Ticaret
Ltd. Şti. ile Yüzde Yüz Oyunculuk Seslendirme ve Prodüksiyon Ltd. Şti.,
Renda Güner Film Yapım Tanıtım Hizmetleri Ltd. Şti., Deniz Tüney
Tanıtım Turizm Halkla İlişkiler ve Pazarlama Ltd. Şti., Best Casting &
Production arasında imzalanan “Tarafların Çalışma Koşullarını
Belirleyen Protokol” (Protokol) metinlerine menfi tespit belgesi verilmesi
talebi.
04-45/577-141
2
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 3.6.2004 tarih ve 2920 sayı ile
intikal eden başvuru üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un 4, 6 ve 8. maddeleri uyarınca düzenlenen 22.6.2004 tarih ve 2004-
2-46/MM-04-DY sayılı Menfi Tespit Raporu 28.6.2004 tarih,
REK.0.06.00.00/85 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-45 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ:
İlgili raporda, başvuru konusu Protokollerin, fotomodel, manken ve oyuncu
temin pazarında faaliyet gösteren BG Model Ajansı Reklam Organizasyon ve
Ticaret Ltd. Şti. (BG Model Ajansı) ile bu teşebbüs tarafından sunulan hizmeti
talep eden firmalar için cast direktörü sıfatıyla aracılık faaliyeti gösteren Yüzde
Yüz Oyunculuk Seslendirme ve Prodüksiyon Ltd. Şti. (Yüzde Yüz Oyunculuk),
Renda Güner Film Yapım Tanıtım Hizmetleri Ltd. Şti. (Renda Güner), Deniz
Tüney Tanıtım Turizm Halkla İlişkiler ve Pazarlama Ltd. Şti. (Deniz Tüney),
Best Casting & Production (Best Casitng) arasındaki çalışma usul, ilke ve
esaslarını belirlemeye yönelik anlaşmalar olduğu, Protokollerin 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesinde yer alan belirli bir mal veya hizmet piyasasında
doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama
amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte bir
anlaşma, uyumlu eylem niteliği taşımadıkları anlaşıldığından, başvuru konusu
Protokollere 4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca menfi tespit belgesi
verilebileceği ifade edilmiştir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Anlaşmanın Konusu ve Niteliği
Başvuru konusu Protokoller, fotomodel, manken ve oyuncu temin pazarında
faaliyet gösteren BG Model Ajansı ile bu teşebbüs tarafından sunulan hizmeti
talep eden firmalar adına cast direktörü sıfatıyla aracılık faaliyeti gösteren
Yüzde Yüz Oyunculuk, Renda Güner, Deniz Tüney ve Best Casting
arasındaki çalışma usul, ilke ve esaslarını belirlemeye yönelik anlaşmalardır.
Bu anlamda, 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamında değerlendirilmeleri
gerekmektedir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Protokollere taraf teşebbüslerden cast ajansı sıfatını taşıyan BG Model Ajansı
genel olarak, tüm sektörlere ilişkin olarak her türlü medya aracılığıyla
yapılacak reklam, tanıtım ve organizasyonlarda (özel olarak defile,
ekspozisyon, show, fuar, sergi, festival vb.) ve televizyon ve sinema
filmlerinde fotomodel, manken, oyuncu, dansçı, animatör, seslendirme
sanatçısı, hostes, sunucu gibi görevlerle kullanılmak üzere talep eden yapım
ve tanıtım şirketlerine, bu şirketleri temsilen kendileri ile muhatap olan cast
direktörleri aracılığıyla, model, manken ve oyuncu gibi insan kaynağı temin
etme faaliyetini yürütmektedir. Diğer bir ifade ile, genel olarak cast ajansı
belirli bir komisyon karşılığında, yapım ve tanıtım şirketleri, reklam ajansları,
film şirketleri veya doğrudan reklam verenlerden oluşan firmalar ile,
bünyelerinde kayıtlı olarak çalışan model, manken ve oyuncuları biraraya
getirerek, bunlar arasında yapılacak anlaşmalara aracılık etmektedir. Ancak
cast ajansı, sözü edilen hizmeti genellikle bahse konu firmaların taleplerini
04-45/577-141
3
karşılamak üzere uygun manken, oyuncu ve model bulunmasını sağlamakla
iştigal eden cast direktörleri aracılığıyla yapmaktadır. Cast ajansı, talep
edildiği takdirde sözü edilen reklam, tanıtım ve benzeri amaçlı organizasyon
işlerini doğrudan doğruya kendisi de yapabilmektedir.
Ajansla çalışanları arasında her zaman yazılı bir sözleşme olmamakla
beraber, ajansa kayıtlı olarak çalışan model, manken ya da oyuncunun bu
ajansın bünyesinde, ajansa bağlı olarak çalışmayı kabul ettiği anlaşılmaktadır.
Protokollere taraf casting direktörleri ise, benzer biçimde yapım, tanıtım
şirketleri, reklam ajansları, film şirketleri veya doğrudan reklam verenlere,
belirli bir hizmet bedeli karşılığında model, manken ve oyuncu temin etme,
bunlar arasında sözleşme yapılmasına aracılık etme faaliyeti
göstermektedirler. Bununla beraber, cast direktörleri ya herhangi bir cast
ajansına bağlı olmaksızın serbest çalışan kişilerle doğrudan ya da herhangi
bir cast ajansı bünyesinde kayıtlı olarak çalışan kişilerle bu ajanslar aracılığı
ile bağlantı kurarak faaliyet göstermektedirler.
Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, her iki tarafta (cast ajansı ve casting
direktörü) yer alan teşebbüslerin reklam, film yapımı, tanıtım ve çeşitli
organizasyon işleriyle iştigal eden yapım, tanıtım ve film şirketleri ile reklam
ajanslarına veya doğrudan reklamverenlere model, manken ve oyuncu
teminine aracılık ettikleri anlaşıldığından, ilgili ürün pazarı “fotomodel, manken
ve oyuncu temin pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Protokollere taraf teşebbüslerin Türkiye çapında faaliyet gösteren yapım ve
tanıtım şirketlerine fotomodel, manken ve oyuncu temini işiyle uğraştıkları göz
önünde bulundurularak ilgili coğrafi pazar, Türkiye Cumhuriyeti sınırları
içindeki alan olarak belirlenmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Bildirim konusu Protokollerin amacı, cast ajansı ile casting direktörleri
arasındaki çalışma usul, ilke ve esaslarını belirlemektir. Bu amaçla Protokoller
kapsamında, tarafların hak ve yükümlülükleri/sorumlulukları belirlenmekte, iş
tanımları yapılmakta, taraflar arasındaki ilişki ve işbirliği tanımlanarak
bunların sınırları çizilmektedir.
Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre, cast ajansı, düzenli olarak
hazırlanan ve dağıtılan katalog ve broşürler ile kayıtlı fotomodel, manken ve
oyuncuların tanıtımını yapmakta ve işe çağırılma olanaklarını artırmaktadır.
Ayrıca bu model, manken ve oyuncular ajansın kurumsal kişiliğinin vermiş
olduğu çalışma güvencesi altında ücret ödeme ve çalışma koşulları
bakımından avantajlar elde etmektedirler.
İşverenler ise, bir film, tanıtım, reklam veya organizasyonda kullanmak
istedikleri kişilere, ajansların bünyelerinde barındırdığı geniş fotomodel,
manken, oyuncu portföyünden kısa zamanda, gerekli bilgilerle birlikte ve
çalışma güvencesi ile ulaşmak imkanına kavuşmaktadırlar.
BG Model Ajansı, bünyesindeki kayıtlı fotomodel, manken ve oyuncularla
casting direktörü sıfatı ile Yüzde Yüz Oyunculuk, Renda Güner ve Best
Casting’in doğrudan bağlantı kurması halinde yarattığı bu katma değerin
karşılığını alamama riskiyle karşı karşıya kalabileceğinden, taraflar bu haksız
04-45/577-141
4
durumun baştan ortaya çıkmasını önlemek amacıyla inceleme konusu
Protokollerin yapılmasını öngörmektedirler. Dolayısıyla, Protokollerin özellikle
cast ajansının casting direktörü sebebiyle maruz kalabileceği meslek etiğine
aykırı davranışların önüne geçme amacıyla hazırlanmasının yanı sıra,
“Türkiye fotomodel, manken ve oyuncu temin pazarı”nda halihazırda taraflar
dışında çok sayıda teşebbüsün faaliyet göstermekte olması, giriş önünde
herhangi bir hukuki ve ekonomik engel bulunmaması gibi hususlar birlikte
değerlendirildiğinde, bu haliyle taraflar arasında imzalanan “Tarafların
Çalışma Koşullarını Belirleyen Protokol” metinlerinin 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesi kapsamındaki rekabeti engelleyici, bozucu veya kısıtlayıcı bir etki
doğurmayacağı/doğurabilecek nitelikte olmadığı kanaatine varılmıştır.
I- SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
BG Model Ajansı Reklam Organizasyon ve Ticaret Ltd. Şti. ile Yüzde Yüz
Oyunculuk Seslendirme ve Prodüksiyon Ltd. Şti., Renda Güner Film Yapım
Tanıtım Hizmetleri Ltd. Şti., Deniz Tüney Tanıtım Turizm Halkla İlişkiler ve
Pazarlama Ltd. Şti., Best Casting & Production arasında imzalanan “Tarafların
Çalışma Koşullarını Belirleyen Protokol” metninin 4054 sayılı Kanun’un 4., 6.
ve 7. maddelerine aykırı olmadığına, dolayısıyla talep edilen menfi tespit
belgesinin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy