Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-1-44 (Menfi Tespit)
Karar Sayısı : 04-47/612-149
Karar Tarihi : 15.7.2004
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Prof Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN
B. RAPORTÖR : Abdulgani GÜNGÖRDÜ
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Tepe Knauf İnşaat Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş.
Bilkent Mevkii 7. Cad. Beytepe Köyü Ankara
D. TARAFLAR : - Tepe Knauf İnşaat Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş.
Bilkent Mevkii 7. Cad. Beytepe Köyü Ankara
- İzocam Ticaret ve Sanayi A.Ş.
Dilovası Mevkii Gebze/Kocaeli
E. DOSYA KONUSU : İzocam Tic. ve San. A.Ş. (İzocam) ile Tepe Knauf İnşaat
Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş. (Knauf) arasında “hafif bölme duvar ısı, ses ve
yangın yalıtım sistemleri” üretimi ve pazarlanması alanında yapılan işbirliği
protokolüne menfi tespit belgesi verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 3.5.2004 tarih, 2183 sayı ile giren ve en
son 15.6.2004 tarih, 3184 sayı ile eksiklikleri tamamlanan başvuru üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 8. maddesi uyarınca yapılan
inceleme sonucunda düzenlenen 25.6.2004 tarih, 2004-1-44/MM-04-AG sayılı Menfi
Tespit Raporu, 5.7.2004 tarih, REK.0.05.00.00/120 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-
47 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; İzocam ve Knauf arasında yapılan
işbirliği protokolündeki, Everest Sistemin sadece protokollü bayiler aracılığıyla
satılmasına izin verilmesine, sistemi meydana getiren bileşenlerin sadece
paket olarak satılabilmesine ve sistemde kullanılacak yardımcı malzemelerin
de tarafların onayladığı ürünler (markalar) olmasına yönelik düzenlemelerin
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi kapsamında
olması nedeniyle ve ayrıca Everest Sistemi oluşturan ana ürünlerde tarafların
pazar paylarının yüksek olmasının hafif bölme duvar ısı, ses ve yangın yalıtım
sistemleri pazarında potansiyel rekabeti olumsuz yönde etkilemesinin söz
04-47/612-149
2
konusu olabileceği ve işbirliği protokolünün iki ürünün birbirine bağlanmasına
yol açabileceği gerekçeleriyle menfi tespit belgesi verilmesinin uygun
olmayacağı ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Ortak işbirliği kapsamında İzocam tarafından üretilen taşyünü ile Knauf tarafından
üretilen alçı plaka birlikte hafif duvar yalıtım sistemi olarak pazara sunulmaktadır.
Taşyünü; bazalt, diabaz, gabro gibi volkanik taşların 1400-1500 derecede ergitilmesi
ve elyaflaşması ile elde edilmektedir. Taşın ergime sıcaklığının yüksek olması
nedeniyle taşyünleri 1000 dereceye kadar ısıya kısa süreli dayanıklı olduklarından
yangın yalıtımı için ideal bir malzemedir. Knauf tarafından üretilen alçı plaka ise
bölme duvarı ve asma tavan yapımında kullanılmaktadır.
İşbirliğinin konusunu konutlar, iş merkezleri, oteller, hastaneler gibi yapılardaki
hacimleri birbirinden ayırmak için kullanılmakta olan tüm bölme duvar sistemleri
oluşturmaktadır. Bu duvar sistemlerinin özelliği ısı, ses ve yangın yalıtımı
sağlamasıdır.
Bu bilgiler çerçevesinde ilgili ürün pazarı, “hafif bölme duvar ısı, ses ve yangın yalıtım
sistemleri” olarak belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Dosya mevcudu bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili coğrafi pazar “Türkiye
Cumhuriyeti Sınırları” olarak tespit edilmiştir.
H.2. Taraflar
H.2.1. İzocam Ticaret ve Sanayi A.Ş.
İzocam, yalıtım malzemeleri üretimi ile bunlara ait aksesuarların ticareti konusunda
faaliyet göstermektedir.
H.2.2. Tepe Knauf İnşaat ve Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş.
Knauf, toz alçı ve türevleri özellikle kartonlu alçı plaka ve bunlara ait aksesuarların
ticareti konusunda faaliyet göstermektedir.
H.3. Yapılan İnceleme ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşbirliği Protokolü'nün Niteliği
Ortak işbirliği kapsamında, ara bölme olarak da bilinen hafif bölme duvar yalıtım
sistemlerinde kullanılan ve İzocamın ürettiği “ara bölme – ÇY” taşyünü yalıtım
04-47/612-149
3
levhaları ile Knauf’un ürettiği “alçıpan” (kartonlu alçı plaka) “Everest” markası altında
bir arada pazara sunulmaktadır. Bildirim formunda söz konusu işbirliği ile hafif bölme
duvar sistemleri ile ilgili uygulamalarda sektörün tüm ihtiyaçlarının bir arada
toplandığı ifade edilmektedir.
Everest Hafif Bölme Duvar Yalıtım Sistemi; İzocam’ın çift yoğunluklu taşyünü ara
bölme ısı, ses ve yangın yalıtım levhaları ve Knauf’un kartonlu alçı plakaları ile Knauf
veya İzocam markalı temin edilen profil, vida, titreşim yalıtım bantları ve derz filesi vb.
kapsamaktadır.
İşbirliği Protokolü’nün geçerlilik süresi imzalandığı tarihten itibaren iki yıl olarak
belirlenmiştir.
H.3.2. Pazarın Yapısına İlişkin Bilgiler
İzocam’ın taşyünü pazarında yaklaşık %(…)’lik pazar payı bulunmaktadır. Bu
pazardaki diğer üreticinin pazar payı yaklaşık %(…)olup, geriye kalan %(…)’lik payı
ise ithalat oluşturmaktadır.
Knauf’un alçı plaka pazarında yaklaşık %(…)’lük payı bulunmaktadır. Bu pazarda
Dalsan’ın yaklaşık %(…), ABS’nin ise yaklaşık %(…)’lik pazar payı mevcuttur.
İzocam’ın Türkiye genelinde (…), Knauf’un 93 adet bayisi bulunmaktadır. Bunların
%(…)’i her iki teşebbüsün ortak bayisi olarak faaliyet göstermektedir.
Dosya mevcudundan; işbirliği protokolünde tarif edilen bölme duvar sisteminin,
Türkiye’de başka bir firma tarafından satılmadığı, ancak pazarda çeşitli ara bölme
yalıtım sistemlerinin bulunduğu anlaşılmaktadır.
H.3.3. Menfi Tespit Değerlendirmesi
Başvuru ile İzocam ve Knauf arasında yapılması düşünülen işbirliği protokolüne
menfi tespit belgesi verilmesi talep edilmektedir. 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’un 8. maddesinde “İlgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin
başvurusu üzerine Kurul, elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir anlaşmanın,
kararın, eylemin veya birleşme ve devralmanın bu Kanunun 4, 6 ve 7 nci
maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfî tespit belgesi verebilir.” hükmü yer
almaktadır.
24.5.2004 tarihinde raportörün Knauf Genel Müdürü ile yaptığı görüşmede işbirliğinin
gerekçesi ile ilgili olarak aşağıdaki hususlar ifade edilmiştir:
“İzocam ile işbirliğine gitme gerekçelerimizi aşağıdaki şekilde açıklayabiliriz. Alçıpan
ürününün (kartonlu alçı plaka) amacına uygun olarak tanınabilmesi için neler
yapılabileceği konusunda araştırmalarımız çerçevesinde, alçıpanın tüketiciler
tarafından yeterince tanınmadığını ve sadece dekoratif yönünün ön planda
tutulduğunu tespit ettik. Başvuru konusu işbirliği ile ısı, ses ve yangına dayanıklı bir
sistem getirilecek ve alçıpanı teknik olarak tanıtma imkanımız doğacaktır.
“Everest” sisteminin belirli teknik özellikleri ve kalitesi söz konusu olacaktır. Bu sistem
ısı, ses ve yangın yalıtımında pazardakilerden daha fonksiyonel bir sistem olacaktır.”
04-47/612-149
4
Knauf Genel Müdürü tarafından gönderilen yazıda ise aşağıdaki ifadeler yer
almaktadır :
“...aslında gerçekleşmesi beklenen teknik bir işbirliğidir ve bu işbirliğinin sonucunda
ise performans değerleri söz konusu şirketlerce test ettirilmiş, geliştirilmiş ve güvence
altına alınmış bir sistem teknolojisidir.
.....
Bayilere Everest Sistem uygulaması için aktarılacak bilgiler, bu sistemin
uygulamasında kullanılacak teknik kılavuzdan ve bayilere yönelik teknik uygulama
eğitimlerinden ibarettir. Teknik kılavuz içeriği ise, değişik performans ihtiyaçlarına
göre duvar ve tavan tipleri ve bunların uygulamasında dikkat edilmesi gereken
hususlardan ibaret olacaktır. Bunun dışında bayiden bu kılavuzun gösterdiği
yöntemler içerisinde uygulama yapması ve teknik kurallara uyması beklenmektedir.”
İşbirliği protokolünün giriş kısmında aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“...İşbirliği Everest Hafif Bölme Duvar Yalıtım Sistemi elemanlarının aynı marka
altında satış, pazarlama, tanıtım, iletişim, standardizasyon ve eğitim faaliyetlerini
kapsarken, tarafların satış ve pazarlama kadroları projeler hakkında düzenli bilgi
alışverişinde bulunacak, düzenlenecek periyodik toplantılarla süreçler gözden
geçirilecektir. Taraflar ürün, sistem ve standartları hakkında birbirlerini bilgilendirecek,
Everest sistem içinde rakip firma ürünlerini kullanmayacaklardır. Tarafların ürettikleri
ürünler diğeri tarafından doğrudan satılmayacak tüm Everest Sistem satışları
tarafların protokollü bayileri aracılığıyla projelere tam paket olarak
gerçekleştirilecektir. Tarafların veya bayilerinin karşılaştıkları projelerde çalışmalar
tam bir uyumluluk içinde ortak yürütülecektir...”
24.5.2004 tarihinde raportörle yapılan görüşmede, Knauf Genel Müdürü aşağıdaki
hususları ifade etmiştir:
“...Everest” sisteminin İzocam ve Knauf protokollü bayileri aracılığı pazarlanması
öngörülmektedir. Buna göre “Everest” sistemini satacak olan İzocam ve Knauf
bayileri, bu sistemde mutlaka taş yünü olarak “İzocam” ve alçı plaka olarak “Knauf”
ürünlerini kullanmak zorunda olacaklardır. Ancak bayilerin “Everest” dışında başka
sistem satmaları konusunda bir sınırlama bulunmamaktadır. Ayrıca Knauf bayileri
sistem olmaksızın başka marka taşyünü, İzocam bayileri başka marka alçı plaka
satabilirler. Buna yönelik sınırlama yoktur, sadece “Everest sisteminin” geçerli olması
için İzocam ve Knauf ürünlerinin kullanılması gerekmektedir...”
Protokolün 3. maddesinin son bölümünde aşağıdaki düzenleme yer almaktadır:
“Sistemi meydana getiren bileşenler sadece paket olarak satılabilir.”
Knauf Genel Müdürü tarafından gönderilen yazıda söz konusu düzenlemenin içeriği
ile ilgili olarak aşağıdaki ifadeler yer almaktadır:
“Söz konusu sistem, Everest olarak tarif edildiğinde bu sistemi meydana getiren
bileşenler, yani Alçıpan, çift yoğunluklu özel taşyünü, vida, dübel, derz bandı, derz
alçısı, özel bağlantı elemanı ve Alçıpan profili, sistemin bütün olarak vereceği ısı, ses
04-47/612-149
5
ve yangın dayanım performanslarını gerçekleştirecek şekilde düzenlenmiş olacaktır.
Bu sebeple, Everest Sistem olarak yapılacak satışlarda, bileşenlerin mutlaka iki firma
tarafından onaylanmış markalardan oluşması, bu performansın sağlanması için
zorunlu olduğundan Everest Sistem bileşenleri onaysız malzemelerle ikame
edilmeyecektir.
Bu bağlamda, örneğin bir otel projesine Everest Sistem teklifi bayilerimiz tarafından
verildiği takdirde, sistemin bir bütün olarak bileşenleriyle birlikte satılması, taahhüt
edilen performansın gerçekleşmesi için zorunludur. Everest sistem muadili duvarlar
tabii ki bir başka firma tarafından veya herhangi bir bayi tarafından teklif edilebilir ve
uygulanabilir. Ancak muadil kavramının bu durumda aynı veya daha iyi performans
değerlerini sunabilmesi, bu teklifi yapan kurum tarafından sağlanması gerekecektir.
Gerek Tepe Knauf, gerekse İzocam şirketi, Everest markalı sistem bileşenlerini
sadece sistem olarak piyasaya sunmayı ve bunun bileşenlerini ayrı ayrı
pazarlamamayı, uygulamanın performans başarılarını riske etmemek için bu
sözleşme ile karşılıklı taahhüt etmek istemektedirler.”
Knauf Genel Müdürü tarafından gönderilen yazıda ayrıca, Knauf’un iştiraki olan
Knauf Artfix tarafından İzocam ürünlerinin satışlarında bayilere satış primi
uygulandığı belirtilmektedir:
“Tepe Knauf ve İzocam Şirketleri, şu ana kadar birbirlerinin ürünlerini direkt olarak
pazarlamamaktadırlar. İşbirliği protokolü sadece Everest Sistem elemanları için
geçerli olup, şirketlerin piyasa için belirleyeceği rekabetçi fiyatlarla oluşacaktır. Tepe
Knauf şirketinin iştiraki olan Knauf Artfix şirketi, İzocam ürünlerinin bayiliğini
yapmakta olup, bu ürünleri İzocam A.Ş. bayi düzeni içerisinde satmaktadır. Bu tip
izolasyon ürünlerinin kullanılması ile doğacak ciro artışına da Knauf Artfix şirketi
ayrıca bir satış primi uygulamaktadır.”
Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde İzocam ve Knauf arasında yapılan işbirliği
protokolünün menfi tespit belgesi alabilecek nitelikte olduğu anlaşılmaktadır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapor ve incelenen dosya kapsamına göre; İzocam Tic. ve San. A.Ş. ile
Tepe Knauf İnşaat Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş. arasında “hafif bölme duvar ısı,
ses ve yangın yalıtım sistemleri” üretimi ve pazarlanması alanında yapılan işbirliği
protokolüne talep edilen menfi tespit belgesinin verilmesine OYÇOKLUĞU ile karar
verilmiştir.
04-47/612-149
6
(15.07.2004 tarihli 04-47/612-149 sayılı Kurul Kararı’na)
KARŞI OY GEREKÇESİ
İzocam ve Knauf arasında “hafif bölme duvar ısı, ses ve yangın yalıtım
sistemleri pazarında yapılması düşünülen işbirliği protokolüne;
İşbirliği protokolündeki, Everest Sistemin sadece protokollü bayiler aracılığıyla
satılmasına izin verilmesine, sistemi meydana getiren bileşenlerin sadece paket
olarak satılabilmesine ve sistemde kullanılacak yardımcı malzemelerin de tarafların
onayladığı ürünler (markalar) olmasına yönelik düzenlemelerin 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 4. maddesi kapsamında olması nedeniyle ve ayrıca
Everest sistemi oluşturan ana ürünlerde tarafların pazar paylarının yüksek olmasının
hafif bölme duvar ısı, ses ve yangın yalıtım sistemleri pazarında potansiyel rekabeti
olumsuz yönde etkileyebileceği gerekçesiyle söz konusu işbirliği protokolüne menfi
tespit belgesi verilmesinin uygun olmayacağı kanaatında olduğumdan sayın
çoğunluğun kararına katılmıyorum.
Tuncay SONGÖR
İkinci Başkan
04-47/612-149
7
KARŞI OY GEREKÇESİ
(Rekabet Kurulu’nun 15.7.2004 tarih ve 04-47/612-149 sayılı Kararı)
İzocam Tic. Ve San. A.Ş. ile Tepe Knauf İnşaat Yapı Elemanları San. ve Tic.
A.Ş. arasında “hafif bölme duvar ısı, ses ve yangın yalıtım sistemleri” üretimi ve
pazarlanması alanında yapılan işbirliği protokolüne menfi tespit belgesi verilmesine
ilişkin Karara aşağıda belirttiğim nedenle katılmıyorum.
İzocam ve Knauf arasında yapılan işbirliği protokolündeki, “Everest Sistem”in
sadece protokollü bayiler aracılığıyla satılmasına izin verilmesine, sistemi
meydana getiren bileşenlerin sadece paket olarak satılabilmesine ve sistemde
kullanılacak yardımcı malzemelerin de tarafların onayladığı ürünler olmasına
yönelik düzenlemeler 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 4.
maddesi kapsamında değerlendirilmelidir. Ayrıca “Everest Sistemi” oluşturan
ana ürünlerde tarafların pazar paylarının yüksek olması hafif bölme duvar ısı,
ses ve yangın yalıtım sistemleri pazarında potansiyel rekabeti olumsuz yönde
etkileyebilecektir. İşbirliğine taraf teşebbüs ürünlerinin satışı nedeniyle bayilere
uygulanan satış indirimi de iki ürünün birbirine bağlanması sonucunu
doğurabilecektir. Anılan gerekçelerle ve raportör görüşü doğrultusunda,
İzocam ve Knauf arasında yapılan İşbirliği Protokolüne menfi tespit belgesi
verilemeyeceği kanaatinde olduğumdan, Kurul’ca verilen karara
katılamıyorum.
M.Sıraç ASLAN
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy