Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-4-93
Karar Sayısı : 04-49/660-164
Karar Tarihi : 29.7.2004
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, 10
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.Sıraç ASLAN
B. RAPORTÖR : Uygar GAZİOĞLU
ŞİKAYET EDEN : (gizlilik talebi vardır.)
D. ŞİKAYET EDİLEN : Hyundai Assan Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.
E-5 Karayolu, 32. Km 81700 Tuzla/İstanbul
E. DOSYA KONUSU : Hyundai Assan Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.
(Hyundai Assan)'nin bayisi olarak faaliyet göstermekte olan
(…………………………………………) (……………………..) ile yapmış olduğu 20
Yetkili Satıcı ve Servis Sözleşmesi’ni rekabete aykırı bir şekilde
feshederek, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal ettiği
iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde, Hyundai Assan (sağlayıcı) ile
(………………………) (yetkili satıcı) arasında akdedilen yetkili satıcı ve servis
sözleşmesinin sağlayıcı tarafından rekabete aykırı şekilde, haksız yere ve
hukuka aykırı olarak feshedilmesi neticesinde 4054 sayılı Kanun ve ilgili
mevzuatın ihlal edildiği iddia edilmiştir. Şikayete konu olayların gelişimine ilişkin
olarak dilekçede yer verilen bilgiler aşağıdaki gibidir:
(………………………….), 1996 yılından bu yana Hyundai Assan'ın (………) bölgesi 30
yetkili satış ve servis bayisi olarak faaliyet göstermektedir. Hyundai Assan ve
(………………………) arasında (…/…/…) tarihinde imzalanan bayilik
sözleşmesi ile başlayan ticari ilişki, ilgili sözleşmenin bazı maddelerinin
10.3.1997 tarihinde revize edilmesi ile devam etmiştir. Sonrasında ise 5.5.1998
tarihinde aynı sözleşme üzerinde Hyundai Assan tarafından tek taraflı
değişiklikler yapılmış, bunlar noter kanalıyla (………………………)’a bildirilmiş
ve itiraz görmemesi üzerine sözleşme yeni şekli ile uygulanmaya başlanmıştır.
04-49/660-164
2
1999 yılında ise Hyundai Assan tarafından bayiye yeni bir sözleşme
gönderilerek bunun bayi tarafından imzalanıp geri gönderilmesi talep edilmiştir. 40
Bunun üzerine ilgili sözleşme (………………………) tarafından imzalanmış ve
Hyundai Assan’a gönderilmiş ancak bu sözleşmenin söz konusu sağlayıcı
tarafından imzalanmış bir sureti (………………………)’a gönderilmemiştir.
Şikayet dilekçesinde, söz konusu en son tarihli sözleşmenin imzalı nüshasının
şikayetçinin elinde bulunmadığı ifade edilmektedir.
(…/…/…) tarihinde Hyundai Assan tarafından gönderilen bir ihbarname yazısı
ile, Hyundai Assan ve (………………………) arasında akdedilen mevcut bayilik
sözleşmesinin, 31.12.2004 tarihi itibarıyla sona erdirileceği
(………………………)’a bildirilmiştir.
Şikayet dilekçesinde, Hyundai Assan ile (………………………) arasında 50
imzalanan bayilik sözleşmelerinin 1998/3 sayılı Motorlu Taşıtlar Dağıtım ve
Servis Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamındaki
sözleşmelerden olduğu, ancak 1999 yılında Hyundai Assan tarafından
şikayetçiye imzalatılan (ancak (………………………)’da imzalı nüshası
bulunmayan) sözleşmede sözleşme süresinin 1998/3 sayılı Tebliğ’e aykırı bir
biçimde iki yıl, feshi ihbar süresinin ise altı ay olarak düzenlendiği, bu nedenle
sözleşmenin Tebliğ’in sağladığı muafiyetten yararlanamayacağı, bu çerçevede
bayilik sözleşmesinin haksız yere ve hukuka aykırı olarak feshi sebebi ile
Kanun’un 4. maddesine aykırı şekilde hareket edildiği iddia edilmiştir.
Dilekçede ayrıca söz konusu bayilik sözleşmesinin Tebliğ’e aykırı başka 60
hükümlerinin de bulunduğu ifade edilerek, yetkili satıcı ve servisin başka
markaları satışının, alternatif yedek parçaları başka kaynaklardan temin
edebilmesinin, yedek parçaları özel servisler ve yedek parça dükkanları gibi
yeniden satıcılara satabilmesinin Tebliğ’e aykırı olarak engellendiği iddia
edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 7.6.2004 tarih ve 2998 ile giren
başvuru üzerine düzenlenen 16.7.2004 tarih, 2004-4-93/İİ-04-UG sayılı İlk
İnceleme Raporu 23.7.2004 tarih, REK.0.08.00.00/167 sayılı Başkanlık
önergesi ile 04-49 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, (………………………)’ın bayilik 70
sözleşmesinin Hyundai Assan tarafından rekabete aykırı şekilde feshedilerek
4054 sayılı Kanun’un ihlal edildiği iddiasının gerçeklik taşımadığı, şikayet
dilekçesinde 1998/3 sayılı Tebliğ’e aykırılık taşıdığı iddia edilen sözleşmenin
diğer maddelerinin Tebliğ hükümlerine uygun olduğu, bu nedenle şikayete konu
eyleme ilişkin olarak bir önaraştırma ya da soruşturma açılmasına gerek
bulunmadığı görüşlerine yer verilmiştir.
04-49/660-164
3
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Dosya mevcudu bilgilere göre, görevli raportör tarafından bayilik 80
sözleşmelerinin gönderilmesinin talep edilmesi üzerine, şikayetçi vekili, en son
1999 yılı öncesinde imzalanan sözleşmelerin ellerinde bulunduğunu ancak
1999 yılında imzalanan sözleşmenin imzalı ve tam bir nüshasının ellerinde
bulunmadığını, öte yandan söz konusu sözleşmenin (………………………)
tarafından imzalanan metninde 2 yıllık bir sözleşme süresinin ve 6 aylık bir feshi
ihbar süresi bulunduğunu, sonradan dolaylı yollardan elde ettikleri
(………………………) tarafından imzalanan sözleşme nüshasında 2 yıllık
sözleşme süresinin Hyundai Assan tarafından 5 yıl olarak değiştirildiğini
bildiklerini ancak konuya ilişkin olarak kendilerine resmi bir bildirimin
yapılmadığını ifade etmiştir. 90
Şikayetçi tarafından gönderilen, konuyla ilgili olarak Hyundai Assan hakkında
(………………………………………………………) dilekçesi ve ekindeki bayilik
sözleşmeleri, Kurum Kayıtlarına 13.7.2004 tarih ve 3801 sayı ile intikal etmiştir.
Öte yandan, şikayet dilekçesinde en son 1999 yılında Hyundai Assan
tarafından (………………………)’a imzalatıldığı iddia edilen sözleşmenin ise
yalnızca tek sayfalarından oluşan (ve sözleşme süresini düzenleyen hükümlerin
bulunmadığı) tarihsiz ve imzasız bir nüshası gönderilmiştir.
Motorlu taşıt dağıtım anlaşmaları, içerdikleri dikey sınırlamalar nedeniyle (bölge
ve müşteri kısıtlamaları ve rekabet yasakları), rekabeti kısıtlayıcı etkilere sahip
olabilmektedir. Farklı sağlayıcıların yeniden satıcılarıyla yapılmış olmalarına 100
rağmen motorlu taşıt dağıtımının özel nitelikleri gereği birbirlerine benzeyen bu
anlaşmalarda var olan rekabet kısıtlamaları 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesiyle
yasaklanmaktadır. Ancak, bazı koşulları taşımak kaydıyla, etkinliği ve kaliteyi
artırıcı etkilerinin bulunmaları sebebiyle söz konusu anlaşmaların Kanun’un 5.
maddesinde öngörülen muafiyet çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.
Motorlu taşıtlar sektöründe dağıtımın, benzer kısıtlamalar içeren yeniden satış
anlaşmaları ağıyla örgütlenmesi nedeniyle, 1.4.1998’de 1998/3 sayılı Tebliğ
yayımlanmıştır. Tebliğ, hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş anlaşmaları
grup olarak 4. maddenin uygulamasından muaf tutmanın yanında Kurula olan
bildirim mükellefiyetini de ortadan kaldırmaktadır. Bu bilgiler dikkate alınarak 110
şikayet konusu iddialar bakımından Hyundai Assan ile yetkili satıcısı
(………………………) Araçlar arasında imzalanan bayilik sözleşmelerinin 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.
Taraflar arasında 1996 yılından itibaren 4 ayrı sözleşmenin imzalandığı
görülmüştür. Bunlar sırasıyla (…/…/…), 10.3.1997 tarihinde imzalanan
sözleşmeler, 5.5.1998 tarihinde tek taraflı değişiklikle oluşan sözleşme ve 1999
tarihinde imzalandığı iddia edilen sözleşmeden oluşmaktadır.
1997/6 sayılı "Rekabet Kurumu Teşkilatının Oluşturulmasından Sonra
Teşebbüslerin ve Teşebbüs Birliklerinin 4054 Sayılı Kanundan Doğan Hak ve
Yükümlülüklerine İlişkin Tebliğ" ve 1998/3 sayılı Tebliğ’in yürürlüğe giriş tarihleri 120
04-49/660-164
4
de göz önünde bulundurulduğunda, şikayetçinin iddialarına konu olan en son iki
sözleşmenin değerlendirilmesi yeterli olacaktır. Öte yandan aşağıda ayrıntıları
açıklanacağı üzere söz konusu iki sözleşmenin de Hyundai Assan tarafından
Kuruma bildirildiği, sözleşmeler hakkında Kurul tarafından alınmış kararların
bulunduğu anlaşılmıştır.
I.1. 5.5.1998 tarihli değişikliklerle oluşan bayilik sözleşmesi
Hyundai Assan ile (………………………) arasında imzalanmış bulunan
10.3.1997 tarihli Bayilik Sözleşmesi ve Yetkili Servis İşletme Sözleşmesi'nin
bazı hükümleri 5.5.1998 tarihinde Hyundai Assan tarafından yetkili satıcılara
yapılan ihtarname ile değiştirilmiştir. Buna göre, sözleşmelerde yer alan süre, 130
feshi ihbar süresi ve yetkili satıcının başka markaları satmasına ilişkin hükümler
gibi düzenlemelerin 1998/3 sayılı Tebliğ’de öngörülen hükümler doğrultusunda
değiştirildiği görülmektedir. Şikayet konusu ile ilgili olarak raportörce yapılan
incelemede, 10.3.1997 tarihli Bayilik Sözleşmesi ve Yetkili Servis İşletme
Sözleşmesi ile 5.5.1998 tarihinde söz konusu sözleşmede yapılan
değişikliklerin, 5.5.1998 tarih ve 1141 sayı ile Kurum kayıtlarına menfi
tespit/muafiyet talebiyle intikal ettirildiği tespit edilmiştir.
Başvuru üzerine Kurulun almış bulunduğu 22.6.1999 tarih ve 99-31/280-169
sayılı kararda, bazı değişiklikler yapılması kaydıyla sözleşmelerin 1998/3 sayılı
Tebliğ kapsamında değerlendirilebileceği ifade edilmiş, söz konusu 140
değişikliklerin yapılması için ilgili tarafa 60 günlük süre tanınmasına,
değiştirilmesi gereken hükümlerin açık ihlal niteliğinde bulunmaması nedeniyle
teşebbüs hakkında soruşturma açılmasına gerek bulunmadığına karar
verilmiştir.
I.2. Şikayetçi tarafından Hyundai ile 1999 yılında imzalandığı iddia edilen
bayilik sözleşmesi
Şikayet dilekçesinde yer verilen iddiaya göre, 1999 yılında Hyundai Assan
tarafından (………………………)’a gönderilen ve imzalanması istenen bir bayilik
sözleşmesi daha bulunmaktadır ve söz konusu sözleşmede sözleşme süresi 2
yıl ve feshi ihbar süresi 6 ay olarak belirlenmiştir. (………………………) söz 150
konusu sözleşmeyi imzalamış ve suretini almadan Hyundai Assan’a
göndermiştir. Ancak Hyundai Assan kendi imzaladığı nüshayı yetkili satıcıya
göndermemiştir. Şikayet dilekçesine göre 1999 yılında imzalanan sözleşme
imza tarihinden itibaren 2 yıl sonunda feshedilmemiş ve uygulamaya devam
edilmiştir ve bu şekilde sözleşme belirsiz süreli hale gelmiştir. Dilekçede ayrıca,
söz konusu durumda 1998/3 sayılı Tebliğ’e göre sözleşme için 2 yıllık bir feshi
ihbar süresinin gerekir hale geldiği, bu nedenle Hyundai Assan tarafından altı
(6) ay önceden yapılan feshin Tebliğ’e aykırılık taşıdığı iddia edilmektedir.
Hyundai Assan ile bayileri arasında imzalanan, mezkur “Yetkili Satıcı ve Yetkili
Servis Sözleşmesi”ne ilişkin bildirim 1.12.2000 tarih ve 4978 sayı ile Kurum 160
kayıtlarına intikal etmiştir.
04-49/660-164
5
Kuruma bildirimi yapılan sözleşmenin; 33. maddesinde “işbu sözleşme…. 2 yıl
..süre ile yürürlükte kalacaktır” ifadesinin yer aldığı, “sözleşmenin feshi” başlıklı
30. maddesinin (a) bendinde ise, “işbu sözleşmeyi taraflardan her biri diğer
tarafa haklı bir neden göstermeksizin sözleşmenin bitim tarihinden en az 6 (altı)
ay önce noter kanalıyla göndereceği fesih bildirimiyle sona erdirebilir.”
hükümlerinin yer aldığı görülmektedir.
1998/3 sayılı Tebliğ’in 2000/3 sayılı Tebliğ ile değişik 6. maddesi uyarınca:
“b) Belirsiz süreli anlaşmalarda yer alacak feshi ihbar süresinin, her iki taraf için
en az iki yıl olması; ancak sağlayıcının anlaşmaya son vermesi halinde 170
kanundan veya anlaşmadan dolayı uygun bir tazminat ödemek zorunda olduğu
veya satıcının dağıtım sistemine ilk kez girdiği ve anlaşma süresinin veya
anlaşmanın olağan feshi ihbar süresinin bu satıcı tarafından ilk kez kabul
edildiği hallerde bu sürenin asgari bir yıl olması,
c) Belirli süreli anlaşmalarda ise, anlaşma süresinin en az beş yıl olması ve
anlaşmada yer alacak olan yenilememe isteğini anlaşmanın sona ermesinden
asgari altı ay önce bildirmeyi her iki tarafın da kabul etmesi.”
gerekmektedir.
Bu nedenle, bildirime konu sözleşmenin süresinin şikayetçinin ifadesini doğrular
biçimde 1998/3 sayılı Tebliğ’e aykırılık teşkil ettiği görülmektedir. Söz konusu 180
sözleşmenin bildirimine ilişkin olarak Kurulun almış olduğu 22.8.2001 tarih ve
01-40/399-102 sayılı kararda ise, sözleşmenin bazı diğer hükümlerinin yanında
süre ve feshi ihbar süresinin de 1998/3 sayılı Tebliğ’e uygun hale getirilmesi
gerektiği ve bu koşulların sağlanması halinde sözleşmenin Tebliğ’in sağladığı
muafiyetten yararlanabileceği ifade edilerek, koşulların yerine getirilmesi için
ilgili tarafa 60 günlük süre verilmesine karar verilmiştir. Hyundai Assan’ın Kurul
kararında öngörülen değişikliğe ilişkin olarak yapmış olduğu geri bildirim
26.10.2001 tarih ve 4581 sayılı yazı ile Kurum kayıtlarına intikal etmiş, konuya
ilişkin olarak Kurul, 6.11.2001 tarih ve 01-54-M sayılı toplantısında ilgili kararın
gereklerinin süresi içinde yerine getirilmiş olduğuna ve “Yetkili Satıcı ve Yetkili 190
Servis Sözleşmesi”nin düzeltilmiş halinin 1998/3 sayılı Tebliğ’in sağladığı
muafiyetten yararlanabileceğine karar verilmiştir. Geri bildirime bakıldığında
Hyundai Assan tarafından kararda değiştirilmesi istenen diğer hükümlerin
yanında sözleşme süresinin 5 yıl olarak ve feshi ihbar süresinin de 6 ay olarak
değiştirildiği ve değişikliklerin bayilere gönderildiğinin ifade edildiği
görülmektedir.
(………………………) ile Hyundai Assan arasındaki en son sözleşmenin 1999
yılında imzalandığı ve Hyundai Assan tarafından 31.12.2004 yılı sonu itibarıyla
sonlandırılmak istendiği göz önünde bulundurulduğunda, Hyundai Assan’ın, ilgili
karar sonrasında (………………………)’la arasındaki sözleşmenin süresini 200
Kurul Kararı uyarınca hazırlamış olduğu değişiklik duyurusu doğrultusunda, 5 yıl
04-49/660-164
6
olarak esas aldığı ve 5 yıllık sözleşme süresinin dolmasından 6 ay önce,
28.4.2004 tarihinde feshi ihbarda bulunduğu görülmektedir.
Esasen 1998/3 sayılı Tebliğ ile getirilen asgari feshi ihbar sürelerinin amacı,
motorlu taşıt sektöründe yüksek miktarda yatırım isteyen yetkili satıcılık yapısı
nedeniyle, yetkili satıcılara dağıtıcı ile kurudukları ilişkinin, yaptıkları yatırımın
karşılığını alabilecekleri ve bu sayede sağlayıcı karışındaki ekonomik
bağımsızlıklarını koruyabilecekleri bir yapıda gerçekleşmesini sağlamaktır. Grup
muafiyetinden yararlanılabilmesi için sözleşmelerde asgari feshi ihbar
sürelerinin bulunması zorunlu kılınarak, yetkili satıcının Tebliğ uyarınca 210
yasaklanamayacak davranışları gerçekleştirmesi nedeniyle (örneğin tavsiye
edilen yeniden satış fiyatının altında satış yapması ya da bölgesi dışına pasif
satış yapması gibi) anlaşmanın sağlayıcı tarafından kolaylıkla
feshedilebilmesinin önlenmesi amaçlanmaktadır.
Şikayet konusu bakımından, Hyundai Assan tarafından bayilik sözleşmesinin
feshinde sözleşmenin orijinal metninde bulunan 2 yıllık sürenin değil, Kurul
kararı doğrultusunda değiştirilen ve sözleşmenin 1998/3 sayılı Tebliğ’den
yararlanabilmesi için gereken 5 yıllık sözleşme süresinin esas alınmış olması ve
buna göre hareket edilmiş olması nedeniyle Hyundai tarafından gerçekleştirilen
feshin Tebliğ’in yukarıda ifade edilen amacını sakatlayan bir yönü 220
bulunmamaktadır. Bu çerçevede, (………………………)’ın anlaşmanın 1998/3
sayılı Tebliğ hükümlerine aykırı bir biçimde feshedildiği iddiası gerçeklik
taşımamaktadır.
Öte yandan şikayetçinin, feshi ihbar süresinin yanında Hyundai Assan
tarafından kendilerine imzalatılan en son bayilik sözleşmesinin diğer bazı
hükümlerinin de 1998/3 sayılı Tebliğ’e aykırılık taşıdığı yönünde iddiaları
bulunmaktadır. Şikayet dilekçesinde, sözleşmenin 6. maddesinin ilk fıkrasında
getirilen hükümle Bayi’nin başka marka araçları satmasının, 8. maddesinde
getirilen hükümle eşdeğer kalitede yedek parçaları kullanabilmesinin ve 16.
maddesinde getirilen hükümle ise yedek parçaların özel servislere satışının 230
Tebliğ’e aykırı olarak engellendiği iddia edilmiştir.
Yukarıdaki bölümlerde de belirtildiği üzere, söz konusu sözleşme Kuruma
bildirilmiş, söz konusu bildirime ilişkin olarak alınan Kurul kararında
sözleşmenin 1998/3 sayılı Tebliğ’e aykırı bazı hükümlerinin bulunduğu ancak,
gerekli değişikliklerin yapılması kaydıyla sözleşmenin grup muafiyetinden
yararlanabileceği ifade edilmiştir. Ancak Kurul kararında sözleşmenin
değiştirilmesi istenen hükümleri arasında, süre ve feshi ihbara ilişkin hükümler
haricinde şikayet dilekçesinde Tebliğ’e aykırı olduğu iddia edilen hükümlerin
hiçbirisi bulunmamaktadır. Diğer yandan İddia konusu hükümler Kuruma
bildirimi yapılan anlaşma üzerinden tekrar değerlendirilmiştir. 240
Şikayet dilekçesinde, en son imzalanan bayilik sözleşmesinin “Başka
Markaların Temsil Edilmesi” başlıklı 6. maddesinde yer alan;
04-49/660-164
7
“Bayi, yukarıda belirtilen ticaret unvanı çerçevesinde, Şirket’in yazılı izni
olmadan, Hyundai ürünleri haricinde herhangi bir motorlu aracın ve yedek
parçaların pazarlaması veya bakım servisi faaliyetleri ile iştigal eden işletme
veya kuruluşların bayisi olmamayı, bu tür kuruluşlarla herhangi bir menfaat
ilişkisi içine girmemeyi ve sadece Hyundai ürünlerini satmayı kabul ve taahhüt
eder”
ifadesinin, bayinin başka marka motorlu araç ve yedek parça satışını
yasakladığı, bu niteliği ile 1998/3 sayılı Tebliğ’e aykırılık teşkil ettiği iddia 250
edilmektedir.
Sözleşme hükümleri incelendiğinde ise 6-a maddesinin ikinci paragrafında
açıkça yetkili satıcının ayrı bir tüzel kişilik, ayrı yönetim ve ayrı satış yerinde
olması kaydıyla başka markaların satışını gerçekleştirebileceğinin hükme
bağlanmış oluğu görülmektedir ve bu anlamda Tebliğ’in 4(b) 3 maddesinde
getirilen, yetkili satıcı tarafından başka markaların satılması ile ilgili hükümlere
bir aykırılık bulunmamaktadır.
Şikayet dilekçesinde, sözleşmenin 8. maddesinde yer alan;
“Bayi, bölgesindeki Hyundai mamulleri parkının garanti ve satış sonrası
hizmetlerini yürütebilmek için, gerekli ve yeterli Hyundai yedek parçalarını 260
düzenli olarak Şirket’ten almayı, dağıtım şebekesi dışından temin etmemeyi,
Hyundai yedek parçaları ile aynı kalite ve evsafta olmayan, Şirket tarafından
kalitesi onaylanmayan yedek parçaları üçüncü şahıslardan temin edip
satmamayı, satışına aracılık etmemeyi, Hyundai için verilen servis
hizmetlerinde kullanmamayı kabul ve taahhüt etmektedir.”
hükmünün, 1998/3 sayılı Tebliğ’de yer alan, sağlayıcı tarafından bayinin
anlaşma konusu mallarla rekabet edebilecek ve onların kalitesine denk olan
yedek parçaları dilediği bir üçüncü teşebbüsten elde etme serbestisinin
sınırlandırılmasını yasaklayan 7 (h) maddesine aykırılık taşıdığı iddia
edilmektedir. 270
Sözleşmenin ilgili hükmü incelendiğinde 8. maddenin ikinci paragrafında,
“Bayi eşdeğer yedek parçaları kullanmayı düşündüğü takdirde, bu yedek
parçaların marka ve orijinallerini Şirket’e yazılı olarak bildirerek kalitesini
kanıtlayıp Şirket’e onaylatmayı kabul ve taahhüt eder”
ifadesinin yer aldığı görülmektedir. Yine devam eden bölümlerde yetkili satıcının
eşdeğer kalitede yedek parça kullanımının şartları ayrıntılı olarak
düzenlenmiştir. Bu çerçevede Tebliğ’in 7(h) maddesine bir aykırılık
bulunmamaktadır.
Son olarak şikayet dilekçesinde, sözleşmenin “Bayinin satışlarda uygulayacağı
esaslar” başlıklı 16. maddesinin onuncu fıkrasında yer alan; 280
04-49/660-164
8
“Bayi, Hyundai ürünlerini, filo müşterileri, araç sahipleri ve dağıtım şebekesi
dışındaki özel servislere, yedek parça dükkanlarına vb. gibi yeniden satıcı
niteliğindeki kişi veya kuruluşlara satamaz”
hükmünün 1998/3 sayılı Tebliğ’in 7 (f) maddesine aykırılık teşkil ettiği iddia
edilmektedir.
1998/3 sayılı Tebliğ’in dilekçede ihlal edildiği iddia edilen 7 (f) maddesi
uyarınca,
“üreticinin sağlayıcı veya dağıtım sistemi içindeki diğer bir teşebbüsün,
tüketicilerin, yetkili aracıların veya satıcıların anlaşma konusu malları veya bu 290
mallar için servislerini sistem içindeki diledikleri bir teşebbüsten elde etme
serbestliğini veya tüketicilerin ticari olmamak kaydıyla, söz konusu malları
yeniden satma özgürlüğünü doğrudan veya dolaylı olarak sınırlandırması”
grup muafiyeti kapsamı dışında bırakılmıştır. Sözleşmenin 16. maddesinde yer
alan söz konusu hükümde ise açık bir biçimde anılan ürünlerin dağıtım
sisteminde yer almayan yeniden satıcı konumundaki teşebbüslere satışının
yasaklandığı görülmektedir ve bu yasağın 7 (f) maddesi kapsamında
değerlendirilmesi mümkün değildir. Nitekim 1998/3 sayılı Tebliğ’in 4/b-9.
maddesinde,
“Dağıtım sistemi içinde yer almayan başka bir satıcıya anlaşma konusu malları 300
satmama veya anlaşmanın kapsadığı ürün yelpazesinde yer alan yedek
parçaları, anlaşma konusu motorlu taşıt araçlarının bakım onarımında
kullanılmadıkça temin etmeme yükümlülüğü getirilmesi”
grup muafiyeti kapsamına alınmıştır. Bu nedenle, sözleşmenin 16. maddesinde
de Tebliğ’e bir aykırılık bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, şikayet dilekçesinde 1998/3 sayılı Tebliğ’e aykırılık taşıdığı iddia
edilen hükümlerin tamamı Tebliğ kapsamında muafiyetten yararlanabilecek
hükümlerdir.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına 310
göre(……………………………)’nin bayilik sözleşmesinin Hyundai Assan
Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından rekabete aykırı şekilde feshi ile
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un ihlal edildiği iddiasının
gerçeği yansıtmadığı ve şikayet dilekçesinde 1998/3 sayılı Motorlu Taşıtlar
Dağıtım ve Servis Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne aykırılık
taşıdığı iddia edilen sözleşmenin diğer maddelerinin Tebliğ hükümlerine uygun
olduğu anlaşıldığından, başvuru konusu iddialara yönelik olarak önaraştırma
04-49/660-164
9
yapılmasına ya da soruşturma açılmasına gerek bulunmadığına; şikayetin
reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy