10
BU KARAR DANISTAY 13.DAIRESI’NCE IPTAL
EDILMISTIR. REKABET KURULU’NUN AYNI
KONUYA ILISKIN 20.07.2006 TARIH VE 06-53/687-
194 NOLU KARARINA INTERNET
SAYFAMIZDAKI KARAR ARAMA BÖLÜMÜNDEN
ERİŞEBİLİRSİNİZ.
20
30
04-55/751-188
2
Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2003-4-42 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 04-55/751-188 40
Karar Tarihi : 18.8.2004
Dosya Konusu : Konya Otobüs İşletmecileri Nakliyecileri ve Acentecileri
Derneği ile Konya Otogarı’nda faaliyet gösteren ve anılan Dernek üyesi olan
17 teşebbüsün aralarında anlaşarak fiyat tespit etmek ve servis hizmeti gibi
birtakım hizmetleri kaldırmak yolu ile Konya merkezli şehirlerarası yolcu
taşımacılığı pazarında 4054 sayılı Kanun’u ihlal edip etmediklerinin tespiti.
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, Murat GENCER,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, 50
M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B. SORUŞTURMA HEYETİ
Başkanı : Süreyya ÇAKIN
Raportörler : Süleyman CENGİZ, Sezin ELÇİN
C. ŞİKAYETÇİLER
Kemal ÖZER
Tüketiciler Birliği Konya Şubesi Belediye İşhanı
Hastane Cad. No:46 Kat:8 D:30 42060 Selçuklu-KONYA 60
Mustafa BAŞARAN
Nişantaşı Mah. Dr. Hulusi Baybal Cad. Katra Center No:5/503
Selçuklu-KONYA
İlker GÜLER
Balgat Mah. 5.Sk. Gönül Apt. 18/1 Çankaya-ANKARA
Murat ALPARSALAN
70
D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILAN TARAFLAR
Özkaymak Turizm Ltd. Şti.
Vekili: Av. M. Tevfik BUĞDAYCI
Atatürk Cad. 127/8 KONYA
Kontur Tur. Ulus. Nak. Tic. Ltd. Şti.
Vekili: Av. Cengiz ERKOYUNCU
Alaaddin Cad. Mazhar Babalık Sok.
Uluşahin İşhanı No:103 KONYA
04-55/751-188
3
Metro Motorlu Taşıtlar Taş. San. ve Tic. A.Ş. 80
Vekili: Av. Seda BAYRAKTAR
Büyük İstanbul Otogarı Yönetim Binası K:2
Bayrampaşa-İSTANBUL
Konya Metro Turizm Seyahat ve Tic. Ltd. Şti.
Vekili: Av. Ömer Yıldırım GÜNDAY ve Av. Birsen KALKAN
Büyük İstanbul Otogarı B2 Geçidi Kat:3 No:51-52
Bayrampaşa-İSTANBUL
Artur Turizm ve Nakliye San. ve Tic. A.Ş. 90
Vekili: Av. Tevfik BUĞDAYCI
Atatürk Cad. Atatürk Müzesi Karşısı No:127/8 KONYA
Yeşil Aksaray Turizm Nakliyat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
Vekili: Av. Tevfik BUĞDAYCI
Atatürk Cad. Atatürk Müzesi Karşısı No:127/8 KONYA
Gültur Turizm Ltd. Şti. – Oktay GÜL
Vekili: Av. Tevfik BUĞDAYCI
Atatürk Cad. Atatürk Müzesi Karşısı No:127/8 KONYA 100
Lüx Konya Turizm Nakliyat ve Gıda Paz. Ltd. Şti.
Vekili: Av. Celal KÜPELİ
Şerafettin Cad. Zengin Han 52/407 KONYA
Lüx Ereğli Turizm Seyahat Nak. Tic. ve Sanayi A.Ş. - Mehmet KAYA
Yazır Mah. Halil Ürün Cad. Konya Otogarı İçi No:26 KONYA
Sermet Nak. Hay. Pet. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Yazır Mah. Halil Ürün Cad. Konya Otogarı İçi No: 37 KONYA 110
Şapçıoğlu Motorlu Araçlar Tic. Nak. Ltd. Şti.
Yazır Mah. Halil Ürün Cad. Konya Otogarı İçi No:33 KONYA
Bilal DEMİRTAŞ
Yazır Mah. Halil Ürün Cad. Konya Otogarı İçi No: 35 KONYA
Seykon Taşımacılık Hizmetleri Turizm Tic. Ltd. Şti.
Vekili: Av. Cengiz ERKOYUNCU
Alaaddin Cad. Mazhar Babalık Sok. Uluşahin İşhanı No:103 KONYA 120
Konya Otobüs İşletmeciliği, Nakliyecileri ve Acentacılar Derneği
Vekili: Av. Nezih DAĞDEVİREN
Şems Mah. Şerafettin Cad. Zengin Han 52/110 42050 Karatay KONYA
S.S. Yeni Kontaş Konya Otobüsçüleri Sahip ve İşleticileri Motorlu
Taşıyıcılar Kooperatifi
Vekili: Av. Nezih DAĞDEVİREN
Şems Mah. Şerafettin Cad. Zengin Han 52/110 42050 Karatay KONYA
04-55/751-188
4
Osman Nevzat ÜNSAL 130
Vekili: Av. Nezih DAĞDEVİREN
Şems Mah. Şerafettin Cad. Zengin Han 52/110 42050 Karatay KONYA
Mehmet DURAN
Vekilleri: Av. Nezih DAĞDEVİREN ve Av. Nurhan HORASAN
Şems Mah. Şerafettin Cad. Zengin Han 52/110 42050 Karatay KONYA
Kartur Turizm Seyahat Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti.
Vekili: Av. Nurhan HORASAN
Şems Mah. Şerafettin Cad. Zengin Han 52/110 42050 Karatay KONYA 140
E. İDDİALARIN ÖZETİ
Rekabet Kurumu’na intikal eden Kemal ÖZER, Mustafa BAŞARAN, Murat
ALPARSLAN ve İlker GÜLER imzalı şikayet dilekçelerinde özetle; Konya
Otobüs İşletmecileri Nakliyecileri ve Acentacıları Derneği ve Konya’da faaliyet
gösteren şehirlerarası turizm şirketlerinin anlaşarak fiyat tespit etmek ve
servis hizmeti gibi bir takım hizmetleri kaldırmak yolu ile Konya merkezli
şehirlerarası yolcu taşımacılığı pazarında rekabeti kısıtladıkları iddia
edilmektedir.
150
F. DOSYA EVRELERİ
Şikayet dilekçelerinin Rekabet Kurumu'na intikali üzerine, Kurul’un 8.5.2003
tarihli toplantısında 4054 sayılı Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca konuya
ilişkin olarak önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.
Önaraştırma sonucunda Kurum raportörlerince düzenlenen 20.6.2003 tarih ve
2003-4-42/ÖA-03-SC sayılı Önaraştırma Raporu, Rekabet Kurulu’nun
3.7.2003 tarihli toplantısında görüşülmüş ve şikayet edilen teşebbüs birliği ve
teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına karar verilmiştir.
160
16.7.2003 tarihinde, Kanun'un 43/2. maddesi uyarınca ilgili teşebbüs birliği ve
teşebbüslere soruşturma açıldığına dair bildirimde bulunularak 30 gün içinde
ilk yazılı savunmalarını göndermeleri istenmiştir.
İlgili teşebbüs birlliği ve teşebbüslerin ilk yazılı savunmaları yasal süreleri
içerisinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir.
Soruşturma Heyeti'nce tamamlanan 3.1.2004 tarih ve S.R./03-16 sayılı
Soruşturma Raporu, Kanun'un 45/1. maddesi uyarınca Başkanlıkça Kurul
üyeleri ile ilgili taraflara tebliğ olunmuş ve aynı maddenin ikinci fıkrası 170
gereğince taraflardan 30 gün içinde yazılı savunmalarını göndermeleri
istenmiştir.
Soruşturma Raporu'nun tebliğini takiben, hakkında soruşturma yürütülen
teşebbüslerden Kontur Tur. Ulus. Nak. Tic. Ltd. Şti. (Kontur), Özkaymak
Turizm Ltd. Şti. (Özkaymak Turizm), Metro Motorlu Taşıtlar San. ve Tic. A.Ş.
04-55/751-188
5
(Metro Motorlu Taşıtlar) ve Konya Metro Turizm Seyahat ve Tic. Ltd. Şti.
(Konya Metro Turizm)’nin ikinci yazılı savunmaları yasal süresi içinde Kurum
kayıtlarına intikal etmiştir.
180
Soruşturma Heyeti'nin hazırladığı "Ek Yazılı Görüş", Kanun'un 45/2. maddesi
uyarınca, 20.5.2004 tarihinde Kurul üyeleri ve taraflara tebliğ edilmiştir.
Metro Motorlu Taşıtlar ve Konya Metro Turizm’in, Ek Yazılı Görüş'e karşı
cevapları yasal süresi içinde Rekabet Kurumu'na intikal etmiştir.
Rekabet Kurulu'nun 6.7.2004 tarih ve 04-45 sayılı toplantısında, yürütülen
soruşturma ile ilgili olarak 18.8.2004 tarihinde sözlü savunma toplantısı
yapılmasına karar verilmiş ve sözlü savunma toplantısı anılan tarihte
şikayetçilerden Kemal ÖZER ile hakkında soruşturma yürütülen taraflardan 190
Özkaymak Turizm vekili Av.Tevfik BUĞDAYCI, Konya Metro Turizm vekili
Av.Ömer Yıldırım GÜNDAY ve Metro Motorlu Taşıtlar vekili Av.Nedim Korhan
ŞENGÜN’ün katılımları ile yapılmıştır. Hakkında soruşturma yürütülen
taraflardan Kontur Turizm talep etmiş olmasına rağmen sözlü savunma
toplantısında hazır bulunmamıştır.
Rekabet Kurulu’nun 18.8.2004 günlü toplantısında verilen 04-55/751-188
sayılı nihai karar, 1.9.2004 tarihli tefhim toplantısında Konya Metro Turizm
vekillerinin huzurunda okunarak tefhim edilmiştir.
200
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ
Raportörler;
- Artur Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş., Yeşil Aksaray Turizm Nak.San. ve
Tic.Ltd.Şti., Gültur Turizm Otomotiv Ticaret ve San. Ltd.Şti-Oktay GÜL,
Şapçıoğlu Motorlu Araçlar Ltd.Şti., Sermet Nakliyat Pet.Ür. San. ve Tic.
Ltd.Şti., Bilal Demirtaş, Kartur Turizm Seyahat Nakliyat ve Tic.Ltd.Şti.,
Lüks Konya Turizm Gıd. Paz. Tic. Ltd.Şti., Mehmet Duran, Nevzat Ünsal,
Lüks Ereğli Seyahat Nak. Tic. ve San. A.Ş.-Mehmet Kaya, S.S. Kontaş
Konya Otobüsçüleri Sahip ve İşleticileri Motorlu Taşıyıcıları Kooperatifi ve 210
Seykon Taşımacılık Hiz. Tur. Tic. Ltd.Şti.’nin, yürütülen soruşturma
çerçevesinde 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun
kapsamında ihlal teşkil edecek faaliyetlerinin tespit edilememesi nedeniyle
haklarında açılan soruşturmanın idari para cezası verilmesine yer olmadığı
kararı ile sonuçlandırılması,
- Konya Otobüs İşletmecileri Nakliyecileri ve Acentacıları Derneği’nin 4054
sayılı Kanun kapsamında bir ihlale yol açacak nitelikte bağlayıcı teşebbüs
birliği kararları almadığı, buna karşılık aynı Kanun’un 4. maddesine
aykırılık teşkil edecek nitelikte teşebbüsler arası anlaşma ve uyumlu 220
eylemler için uygun bir zemin yarattığı, söz konusu Derneğin bu faaliyetine
ilişkin olarak uyarılması,
- Konya Metro Turizm ile Metro Motorlu Taşıtlar’ın ekonomik birlik
oluşturduğu ve bu nedenle tek bir teşebbüs kabul edilerek işlem yapılması;
04-55/751-188
6
- Kontur Turizm, Özkaymak Turizm ve Konya Metro Turizm ile Metro
Motorlu Taşıtlar’ın oluşturduğu ekonomik birliğin, Konya merkezli
şehirlerarası otobüs ile yolcu taşımacılığı pazarında fiyat tespit etmek
suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri ve ilgili 230
teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca
2004/1 sayılı Tebliğ ile değişik 11.883.182.000 TL.’den az olmamak üzere
bir önceki yıl sonunda oluşan yıllık gayrısafi gelirlerinin %10’una kadar
para cezası ile cezalandırılması,
gerektiği görüşünü ifade etmişlerdir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İLGİLİ PAZAR
H.1.1.İlgili Ürün Pazarı
240
İlgili ürün pazarı, haklarında önaraştırma yürütülen tarafların faaliyetleri
dikkate alınarak “Konya ili merkezli, otobüs ile şehirlerarası yolcu taşıma
hizmetleri” pazarı olarak belirlenmiştir.
H.1.2.İlgili Coğrafi Pazar
Şikayete konu faaliyetler ile rekabetin ortadan kaldırıldığı ilgili hizmetler Konya
ilinde sunulmaktadır. Bu hususlar dikkate alınarak "Konya İli" coğrafi pazar
olarak tespit edilmiştir.
H.2. YAPILAN İNCELEME VE TESPİTLER
H.2.1. Hakkında Soruşturma Yapılan Taraflar 250
H.2.1.1. Konya Otobüs İşletmecileri Nakliyecileri ve Acentacıları Derneği
Merkezi Konya’da bulunan ve üyelerinin hak ve menfaatlerini korumak
amacıyla kurulmuş olan Konya Otobüs İşletmecileri Nakliyecileri ve
Acentacıları Derneği (Dernek)'nin Yönetim ve Denetim Kurulu üyeleri
aşağıdaki gibidir:
Dernek Yönetim Kurulu Üyeleri Dernek Denetim Kurulu Üyeleri
Başkan Oktay GÜL Üye Kemal ÖZKAYMAK
Sekreter O. Nevzat ÜNSAL Üye Mehmet Barbaros KARAKUŞ
Muhasip Bilal DEMİRTAŞ Üye Mehmet YÜKSEL
2. Başkan Sıtkı VURAL
Üye Özkan ÖZKAYMAK
04-55/751-188
7
H.2.1.2. Konya Otogarı’nda Faaliyet Gösteren ve Konya Otobüs
İşletmecileri Nakliyecileri ve Acentacıları Derneği Üyesi Olan Otobüs ile 260
Şehirlerarası Yolcu Taşıma Şirketleri
Haklarında soruşturma açılan teşebbüsler aşağıda yer almaktadır:
-Özkaymak Turizm Ltd. Şti -Metro Motorlu Taşıtlar Taş. San. Tic.
A.Ş.
-Artur Turizm ve Nakliye Sanayi ve
Ticaret A.Ş
- S.S. Yeni Kontaş Konya
Otobüsçüleri Sahip ve İşleticileri
Motorlu
Taşıyıcılar Kooperatifi
-Bilal DEMİRTAŞ - Şapçıoğlu Motorlu Araçlar Tic. Nak.
Ltd. Şti.
-Kartur Turizm Sey. Nak. ve Tic. Ltd.
Şti.
- Sermet Nak. Hay. Pet. Ür. San. ve
Tic. Ltd. Şti
-Kontur Tur. ve Ulus. Nak. Tic. Ltd.
Şti.
-Seykon Taşımacılık Hizmetleri
Turizm Tic. Ltd. Şti.
-Konya Metro Turizm Sey. ve Tic.
Ltd. Şti.
-Yeşil Aksaray Tur. Nak. San. Tic.
Ltd. Şti.
- Lüx Konya Turizm Nakliyat ve
Gıda Paz. Ltd. Şti.
-Gültur Turizm Ltd. Şti. – Oktay GÜL
-Mehmet DURAN -Lüks Ereğli Tur. Sey. Nak. Tic. ve
San. A.Ş. – Mehmet KAYA
-O. Nevzat ÜNSAL
H.2.2. Yazılı Savunmalara İlişkin Değerlendirmeler
Haklarında soruşturma açılan teşebbüs birliği ve teşebbüslerin ilk yazılı
savunmaları 11.8.2003-22.9.2003 tarihleri arasında Rekabet Kurumu
kayıtlarına intikal etmiştir. Bu yazılı savunmaların incelenmesi sonucunda 270
genel olarak benzer gerekçelerle savunma yapıldığı tespit edilmiş, bu
savunmalar aşağıda toplu halde değerlendirilerek cevaplandırılmıştır.
H.2.2.1. Usule Yönelik Savunmalara İlişkin Değerlendirmeler
H.2.2.1.1. Savunma İstemi Yazısı ile Birlikte Taraflara İddiaların Türü ve
Niteliği Hakkında Yeterli Bilgi Gönderilmediği
Savunmalarda, taraflara savunma istemi yazısı ile birlikte gönderilen
önaraştırma raporunun bazı bölümlerinin karalanmasının, önaraştırma 280
raporunun eklerinin gönderilmemiş olmasının, söz konusu belgeler, Rekabet
Kurumundan dilekçe ile talep edildiği halde yalnızca bir kısmının kendilerine
tebliğ edilmesinin, şikayetçinin isminin açıklanmamasının usule aykırı olduğu,
böylece savunma haklarının kısıtlandığı ve gönderilen ek belgelerden sonra
30 günlük ek savunma süresi verilmemesinin Kurumun önceki
uygulamalarıyla çeliştiği ileri sürülmüştür.
04-55/751-188
8
Önaraştırma raporu ve 4054 sayılı Kanunun 43. maddesinin ikinci fıkrası
birlikte dikkate alındığında önaraştırma raporunun, iddiaların türü ve niteliğine
ilişkin yeterli bilgiyi içermekte olduğu ve bu bakımdan ilk yazılı savunmanın 290
sağlıklı ve tam yapılabilmesi için sağlam bir temel oluşturduğu
anlaşılmaktadır.
Haklarında soruşturma yürütülen taraflarca talep edilen önaraştırma raporu
eklerinden oluşan belgeler, 4054 sayılı Kanun’un 44. maddesi gereğince talep
sahiplerine iletilmiştir. Bununla birlikte, önaraştırma raporunun karalanmış
bölümleri, ticari sır niteliği taşımakta olup tarafların savunma haklarının
kısıtlanması anlamına gelecek bir içeriğe sahip olmadığından, taraflara tebliğ
edilmemesinde isabetsizlik görülmemiştir.
300
Haklarında soruşturma açılan teşebbüslerin yazılı savunma için 30 günlük ek
süre taleplerine ilişkin gerekçeleri haklı bulunmayarak süre uzatım istemleri
reddedilmişse de; 4054 sayılı Kanunun 44 ve 45. maddeleri uyarınca söz
konusu tarafların, soruşturma safhası sonuna kadar Kurula, kararı
etkileyebilecek her türlü bilgi ve delili sunmaları mümkündür. Olayda da
taraflara kendilerine gönderilen belgelere ilişkin savunma nitelikli bilgi ve
belgelerin dikkate alınacağı hususunda bilgi verilmiştir.
Şikayetçinin kimliğinin açıklanmaması ise, haklarında soruşturma yürütülen
tarafların savunma haklarını hiçbir şekilde sınırlar nitelikte değildir. Zira, 310
Rekabet Kurumu tarafından yürütülen soruşturma, şikayetçinin bir takım şahsi
haklarının ihlalinin tespitine yönelik değil, aksine belirli bir pazarda rekabetin
engellenip engellenmediğinin tespitine yöneliktir. Şikayet dilekçesinin şikayet
edilenlere verilmemesi ve böylece şikayetçiye bir güvence sağlanması,
rekabet hukuku uygulamalarının bir standardı niteliğindedir. Rekabetin
işlerliği, ekonomik ve sosyal anlamda rekabetten beklenen faydalara atfedilen
önemin büyüklüğü nedeniyle korunmaktadır. Rekabetin korunması için
kurulan mekanizmada mağdurların şikayetleri en önemli unsurlardan biridir.
Bu yüzden şikayet dilekçelerinin mahremiyeti, şikayetçilerin pek çok durumda
üstün ekonomik güce sahip teşebbüslerin olası misillemelerinden korunmasını 320
sağlamak üzere, muhafaza edilmelidir. Diğer yandan, Rekabet Kurumu,
re’sen de soruşturma başlatabilen bir kamu kurumu olarak şikayet dilekçesinin
içeriğiyle hiç bir şekilde bağlı değildir. Dolayısıyla Rekabet Kurumu tarafından
yöneltilen isnadların muhatapları, söz konusu isnadların sahibini Rekabet
Kurumu, bu isnadların amacını da rekabetin korunması olarak kabul
etmelidirler.
H.2.2.1.2. Önaraştırma raporuna dayanak teşkil eden belgelerin HUMK ve
sair yasalar uyarınca delil sayılmadığı ve ispat gücünün olmadığı
330
Savunmalarda önaraştırma raporunda yer verilen ve dayanak gösterilen
belgelerin HUMK ve sair yasalar uyarınca delil olarak alınamayacağı, hiçbir
ispat gücü bulunmayan kaynaklar olduğu, bunlara istinaden soruşturma
açılmasının 4054 sayılı Kanunun ruhuna ve amacına aykırı olduğu, 4054
sayılı Kanun hükümleri uyarınca tüm delillerin toplanmasında HUMK’un esas
alınması gerektiği, önaraştırma raporunda delil olarak sunulan belgelerden
04-55/751-188
9
hiçbirinde teşebbüs adına imzaya yetkili bir kişinin imzasının bulunmadığı,
anılan belgelerin teşebbüs açısından yok hükmünde olduğu belirtilmiştir.
Rekabet Kanunu HUMK’na atıf yapmıştır. Bu atıf, kesin delil, takdiri delil 340
ayrımı yapılmaksızın bütün delil çeşitlerine ilişkin olup, bu deliller senet, ikrar,
yemin, kesin hüküm, şahit, bilirkişi, keşif olmak üzere yedi adettir. Sekizinci bir
delil türü de 367. maddede belirlenen “özel hüküm sebepleri” dir. Olayın
durumuna göre her şeyin delil olabileceği bu kuralda benimsenmiştir.
Dolayısıyla, Rekabet Hukuku’nda serbest delil sistemi geçerlidir.
H.2.2.1.3. Önaraştırma raporunun usule uygun tanzim edilmediği
Taraflar savunmalarında, Kurum raportörlerinin önaraştırma sürecinde 350
topladıkları belge ve bilgilerden iddialarının aksini tevsik edici mahiyette
olanlarına raporda yer vermediklerini, yerinde inceleme esnasında talep
ettikleri bazı bilet dip koçanlarını değerlendirmeye tabi tutmadıklarını, bu
durumun hukuka aykırı olduğunu iddia etmişlerdir.
Önaraştırma sürecinde elde edilen belge ve bilgilerden bilet örnekleri müspet
ya da menfi bir sonuca varılması için yetersiz bulunmuş, rapor ekinde yer alan
ifade tutanaklarından delil olarak kullanılan ifadeler rapor içeriğinde yer
almıştır.
360
H.2.2.1.4. 4054 sayılı Kanun’un 39 uncu maddesinin Anayasaya aykırılık
teşkil ettiği
Savunma dilekçelerinde, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un 39. maddesinin Anayasa’ya aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
4054 sayılı Kanunun, verilen cezaların yüzde yirmibeşini Rekabet Kurumu
gelirleri arasında sayan 39/1(b) maddesi, 1.8.2003 tarihli ve 4971 sayılı
Kanun’un 25. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
370
H.2.2.2. Esasa Yönelik Savunmalara İlişkin Değerlendirmeler
H.2.2.2.1.
- F1 Yetki Belgesi sahibi teşebbüslerin soruşturma konusu iddialara yönelik
sorumluluklarının bulunmadığı,
- F1 Yetki Belgesine sahip teşebbüslerin hukuki konumları itibariyle hostes
ve ikram hizmetlerini belirlemesinin mümkün olmadığı,
- Teşebbüs bünyesinde hiçbir zaman kredi kartı ile bilet satışı yapılmadığı,
- Teşebbüsün hiçbir zaman servis hizmeti vermediği,
- Teşebbüsün kredi kartı ile bilet satışı yapma uygulamasını bir anlaşma 380
neticesinde değil, teşebbüse özel bazı nedenlerle geçici olarak kaldırdığı,
- Teşebbüsün servis hizmetini bir anlaşma neticesinde değil, kendi hür
iradesi neticesinde kaldırdığı.
04-55/751-188
10
8.9.1994 tarihinde 22045 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe
giren “Karayoluyla Şehirlerarası Yolcu Taşımaları Hakkında Yönetmelik”in 6.
maddesi uyarınca şehirlerarası yolcu taşımacılığı konusunda acentelik
yapacaklara F1 Yetki Belgesi verilmektedir. Aynı Yönetmeliğin 11.
maddesinde, acentelik yetki belgesi alma şartları tanımlanmış, F1 yetki
belgesine sahip olanların hiç bir zaman kendi namlarına taşıma 390
yapamayacakları ve yaptıramayacakları belirtilmiştir. Aynı maddede,
acentelerin Türk Ticaret Kanunu’nda yer alan haklara sahip olduğu ve
yükümlülüklerini de yerine getirmekten sorumlu oldukları belirtilmiştir.
Bu çerçevede, F1 yetki belgesi ile faaliyet gösteren bir teşebbüsün fiyat
belirleme konusundaki imkanının ancak işletmeci teşebbüsün kendisine
tanıdığı takdir yetkisi ile sınırlı olduğu anlaşılmakta ve savunmalarda da yer
aldığı üzere F1 yetki belgesi ile faaliyet gösteren teşebbüslerin, yerli Konya
firmaları ile fiyat tespitinde bulunmaları ya da hostes ve ikram hizmetlerini
belirlemeleri muhtemel görülmemektedir. 400
Hiçbir zaman kredi kartı ile satış yapılmamış olması, teşebbüsün kredi kartı ile
bilet satışı yapma uygulamasını bir anlaşma neticesinde değil, teşebbüse özel
bazı nedenlerle geçici olarak kaldırdığı, hiçbir zaman servis hizmeti
verilmemiş olması ve teşebbüsün servis hizmetini bir anlaşma neticesinde
değil, kendi hür iradesi neticesinde kaldırdığı yolundaki ifadeler, gerçekle
örtüştükleri ölçüde bu savunma noktalarına dayanan teşebbüsler hakkındaki
iddianın asılsız olduğunun kabulünü gerektirecektir.
Soruşturma çerçevesinde yürütülen inceleme çalışmaları neticesinde, kredi 410
kartı ile yapılan satışların ve servis hizmetinin bir anlaşma sonucu
kaldırıldığına yönelik, önaraştırma tespitlerine ek yeni bir tespite
ulaşılamamıştır. Bu çerçevede Konya Otogarı’nda faaliyet gösteren
teşebbüslerin hangilerinin anlaşarak kredi kartı ile bilet satışı uygulamasına
son verdikleri ya da servisleri kaldırdıklarına dair sabit deliller
bulunamadığından ve önceden kredi kartı ile bilet satışı yaptığı sabit olan
teşebbüslerin bu uygulamaya yeniden başlamış oldukları tespit edildiğinden,
bu husustaki iddiaların geri çekilmesinin yerinde olacağı sonucuna
ulaşılmıştır.
420
H.2.2.2.2. İlgili mevzuat gereği, teşebbüslerin fiyat anlaşması
yapmalarının mümkün olmadığı
Ulaştırma Bakanlığı Yönetmeliği uyarınca şehirlerarası otobüs ile yolcu taşıma
ücretlerini Bakanlığın belirlediği, teşebbüslerin bu konuda yasa sınırları
dışında bir insiyatif kullanamadıkları dolayısıyla teşebbüslerin fiyat anlaşması
yapmalarının mümkün olmadığı ileri sürülmüştür.
İlgili pazara ilişkin başlıca hukuki düzenleme Ulaştırma Bakanlığı tarafından
hazırlanan ve 8.9.1994 tarihinde 22045 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 430
yürürlüğe giren “Karayoluyla Şehirlerarası Yolcu Taşımaları Hakkında
Yönetmelik”tir (Yeni Karayolu Taşıma Yönetmeliği 25.2.2004 tarih ve 25384
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Ancak soruşturma
04-55/751-188
11
konusu faaliyetler süresince eski yönetmeliğin yürürlükte olduğu dikkate
alınarak bu yönetmeliğin hükümleri çerçevesinde değerlendirme yapılmıştır).
Yönetmeliğin 4. maddesinde; Karayoluyla şehirlerarası yolcu taşımacılığı ve
bu taşıma ile ilgili acentelik yapılabilmesi için Bakanlık’tan yetki belgesi
alınmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir.
Yönetmeliğin 6. maddesi, yetki belgelerini, otobüs ile şehirlerarası düzenli
yolcu taşımacılığı yapacaklara verilecek (D1); önceden gruplandırılmış 440
yolcuları, bir hareket noktasından alıp aynı hareket noktasına mekik sefer
yaparak taşıyanlara verilecek (D2) ve şehirlerarası yolcu taşımacılığı
konusunda acentelik yapacaklara verilecek olan (F1) yetki belgeleri olarak
belirlemiştir.
Yönetmeliğin 11. maddesinde ise, (F1) Yetki belgesi alınabilmesi için, bilet
satmaya elverişli müstakil bir büroya sahip olunması, ayrıca, (D1) ve (E1)
yetki belgesi sahibi taşımacılardan en az birtanesi ile imzalanmış bir acentelik
anlaşması bulunması gerektiği belirtilmiştir. Yine aynı maddede (F1) yetki
belgesine sahip olanların hiç bir zaman kendi namlarına taşıma
yapamayacakları ve yaptıramayacakları, ancak, taşımacı yetki belgesine 450
sahip olanların ayrıca acentelik belgesi alma şartlarını da yerine getirdikleri
takdirde doğrudan kendi acenteliklerini üstlenmemek kaydıyla isterlerse (F1)
yetki belgesini de alabilecekleri kurala bağlanmıştır.
Yönetmeliğin 17. maddesine göre, şehirlerarası yolcu ve bagaj fiyat tarifeleri
taşımacılarca belirlenerek Bakanlıkça onaylanır. Taşıma fiyatlarının, ekonomi
ve kamu yararı aleyhine sonuç vermesi ve aşırı fiyat uygulanması veya yıkıcı
rekabet ortamının doğması halinde gerektiğinde, taban ve tavan fiyatları
Bakanlıkça düzenlenir.
Yönetmeliğin 18. maddesine göre, uygulamaya konulan taşıma fiyatları,
taşımanın başlangıç ve bitiş noktaları arasında gidiş-dönüşte aynı olacaktır. 460
Değişik fiyat tarifesi uygulanamaz. Onaylanmış fiyat tarifelerinin üzerinde
ücret alınamaz. Ancak taşımacılar, tespit edeceği esaslara göre onaylanmış
fiyat tarifelerinin %25’ine kadar indirim uygulayabilirler.
Yönetmeliğin 19. maddesine göre, fiyat tarifeleri asgari 4 ay süreyle uygulanır.
Fiyat tarifelerinin bitim süresinin, yılbaşı, milli ve dini bayramlara rastlaması
halinde; bu tatil günlerinin en az on gün önce ve on gün sonrasına kadar tarife
değişikliği yapılamaz, yeni tarife alınamaz.
Yönetmeliğin 20. maddesine göre, Bakanlık gerektiğinde, zaman ve fiyat
tarifelerini onaylama yetkisini Ulaştırma Bölge Müdürlüklerine devredebilir. 470
Yönetmeliğin yukarıda aktarılan ilgili hükümleri ışığında görülmektedir ki,
teşebbüslerin uygulayacakları fiyat tarifelerinin belirlenmesi hususu Bakanlığa
değil, teşebbüslerin kendilerine bırakılmış olup, Bakanlık bu fiyat tarifelerini
onaylamaya ve yürürlüğünü denetlemeye yetkili makam olarak belirlenmiştir.
Bu çerçevede, yönetmelik uyarınca teşebbüslerin fiyat anlaşması
yapmalarının mümkün olmadığı yönündeki savunmalar kabul edilebilir
değildir.
04-55/751-188
12
H.2.2.2.3. Metro Motorlu Taşıtlar Taşımacılık San. ve Tic. A.Ş.’nin, Konya 480
Metro Turizm Sey. ve Tic. Ltd. Şti ile aralarında sadece bir acentelik
ilişkisi bulunduğu ve bu nedenle sorumlu tutulamayacağı savunmasına
ilişkin tespit ve değerlendirmeler:
Soruşturma muhataplarından Konya Metro Turizm’in, 18.2.2003 tarihli ve
5738 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 113 ve 114. sayfalarında
yayınlanan kaydında yer alan bilgilerden 10.000.000.000 TL sermaye ile
kurulan teşebbüsün hisselerinin 25.000.000 TL nominal değerde 400 hisseye
bölündüğü ve bunların ortakları arasında aşağıdaki şekilde paylaşıldığı
anlaşılmaktadır. 490
Ortak Adı Hisse Adedi Sermaye Değeri
Galip ÖZTÜRK 200 5.000.000.000
Ekrem ÖZTÜRK 100 2.500.000.000
Halit BÜYÜKBAYRAKDAR 100 2.500.000.000
Yine aynı ticaret gazetesi kayıtlarında, Ekrem ÖZTÜRK adına vekili Uğur
ÖZTÜRK’ün imzasının yer aldığı görülmektedir.
Soruşturma muhataplarından Metro Motorlu Taşıtlar'ın, 3.7.2003 tarihli ve
5833 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 538 ve 539. sayfalarında
yayınlanan kaydından bu teşebbüsün Yönetim Kurulunun aşağıdaki
isimlerden oluştuğu anlaşılmaktadır.
500
Başkan Galip Öztürk
Başkan Yardımcısı Talip Öztürk
Üye Murat Yanık
Üye Fikret Kul
Üye Haydar Öztürk
Üye Ekrem Öztürk
Üye Cengiz Kaya
Üye Ahmet Birinci
26.2.1998 tarihli ve 4490 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanan
kayıtla ticaret unvanı Metro Motorlu Taşıtlar Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
ve daha sonra 16.11.1998 tarihli ve 4670 sayılı Türkiye Ticaret Sicil
Gazetesinde yayınlan kayıtla Metro Motorlu Taşıtlar Taşımacılık Sanayi ve
Ticaret Anonim Şirketi olarak değiştirilen İstanbul Toplu Taşım Hizmetleri
İşletme Turizm ve Ticaret Anonim Şirketinin 20.9.1996 tarih ve 4128 sayılı
Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanan Anasözleşmesine göre
5.000.000.000 TL’ye çıkarılan sermayesinin pay sahipleri arasındaki dağılımı
aşağıdaki gibidir. 510
Galip ÖZTÜRK 4.000.000.000
Halit ÖZTÜRK 250.000.000
Talip ÖZTÜRK 250.000.000
Bedriye ÖZTÜRK 250.000.000
Fatma ÖZTÜRK 250.000.000
04-55/751-188
13
Yukarıda yer alan verilerden görülmektedir ki; Konya Metro Turizm’in
hisselerinin %50’sinin kontrolünü elinde bulunduran Galip ÖZTÜRK, Metro
Motorlu Taşıtlar’ın Yönetim Kurulu Başkanlığını yürütmekte ve ayrıca bu
teşebbüsün hisselerinin %75’inin kontrolünü elinde tutmaktadır. Bunun
yanısıra Konya Metro Turizm’in hisselerinin %25’inin kontrolünü elinde
bulunduran Ekrem ÖZTÜRK, Metro Motorlu Taşıtlar’ın Yönetim Kurulunda da
görev yapmaktadır. Dolayısıyla, Konya Metro Turizm’in hisselerinin % 75’ine
sahip iki kişi aynı zamanda Metro Motorlu Taşıtlar’ın yönetim kurulunda 520
bulunmaktadırlar, ayrıca her iki teşebbüsün %50 ve %75 hisselerinin sahipliği
aynı gerçek kişiye aittir. Sonuç olarak, her iki teşebbüsün de karar
mekanizmalarında ağırlıklı olarak aynı şahıslar bulunduğundan, söz konusu
iki teşebbüs, ekonomik bir bütünlük oluşturmaktadırlar.
H.3. Teşebbüs Bazında Değerlendirmeler
Soruşturma çerçevesinde 14.11.2003 ile 17.11.2003 tarihleri arasında
gerçekleştirilen yerinde inceleme ve görüşmeler neticesinde aşağıdaki
tespitlere ulaşılmıştır: 530
H.3.1. Artur Turizm Ltd.Şti.
Artur Turizm Ltd.Şti.’nin Özkaymak Turizm’in acentesi olduğu, dolayısıyla
yalnızca Özkaymak Turizm’in bilet satışlarına aracılık hizmeti verdiği, satışını
yaptığı biletlerin fiyatını belirleme imkanına sahip olmadığı, bilet fiyatlarının
tespiti hususunda olduğu gibi, servis hizmeti verilmesi ve kredi kartı ile bilet
satışı yapma hususlarında da Özkaymak Turizm’in kararları ve
uygulamalarıyla bağlı olduğu belirlenmiştir.
540
H.3.2. Gültur Turizm Otomotiv Tic. ve San Ltd. Şti.
Gültur Turizm Otomotiv Tic. ve San. Ltd. Şti.’in ilk yazılı savunmasında,
borçlarını ödeyemediğinden yazıhanesinden icraen tahliye edildiği, Ulaştırma
Bakanlığı tarafından daha önceden verilmiş olan F1 belgesinin iptal edildiği ve
şirket ve şirket sahiplerinin halihazırda aciz içerisinde oldukları belirtilmektedir.
Soruşturma sürecinde yapılan yerinde incelemelerde, Yeni Konya Otogarı’nda
halihazırda bu firmaya ait bir yazıhane bulunmadığı ve teşebbüsün faaliyetini
sürdürmediği anlaşılmıştır.
550
H.3.3. Lüks Ereğli Tur. Sey. Nak. Tic. ve San. A.Ş. – Mehmet KAYA
Söz konusu firmanın ilk yazılı savunmasında, bu firmanın Dernek üyesi
olmadığı, şirket genel müdürü Mehmet KAYA’nın Dernek üyesi olmasının
şirketin dışında bir durum olduğu, dolayısıyla şirketi bağlamadığı ve şirketin
çalışma güzergahlarının Konya garajındaki diğer firmalarla tamamen farklılık
gösterdiği belirtilmiştir. Ayrıca, teşebbüsün merkezinin Konya ilinde olmadığı
ve faaliyetlerinin merkezinin de Konya garajı olmadığı ifade edilmektedir. Bu
savunmaların teşebbüsün sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı kabul
edilerek, yürütülen inceleme ve araştırmalar sonucunda elde edilen bilgi ve 560
belgelerden teşebbüsün servis hizmetini rakiplerinin bu konuya ilişkin
04-55/751-188
14
kararlarından bağımsız olarak kaldırdığı ve faaliyete başlamasından itibaren
kredi kartı ile satış yapmadığı anlaşılmıştır. Bunun yanısıra, teşebbüsün yolcu
listeleri incelenmiş ve Lüks Ereğli Tur. Sey. Nak. Tic. ve San. A.Ş.–Mehmet
KAYA’nın bilet fiyatlarıyla Dernek listesinde yer alan fiyatların karşılaştırılması
sonucunda, teşebbüsün Dernek fiyatlarından önemli oranda farklı fiyatlar
uyguladığı anlaşılmıştır.
H.3.4. S.S. Kontaş Konya Otobüsçüleri Sahip ve İşleticileri Motorlu
Taşıyıcıları Kooperatifi 570
Kontaş Konya Otobüsçüleri Sahip ve İşleticileri Motorlu Taşıyıcıları Kooperatifi
(Kontaş Kooperatifi)’nin ilk yazılı savunmasında, teşebbüsün bir kooperatif
olması nedeniyle kar amacı gütmediği ve kooperatif üyeleri yararına faaliyet
gösterdiği ifade edilmiştir. Ancak, kar etme amacı gütmese dahi bir
teşebbüsün bir pazarda rekabeti ihlal edici davranışlarda bulunabileceği
dikkate alınarak savunması yerinde görülmemiştir.
Soruşturma sürecinde teşebbüs yetkilileriyle yapılan görüşmelerden ve
Kontaş Kooperatifi’ne yönelik incelemelerden, teşebbüsün kurulduğundan bu 580
yana kredi kartı ile bilet satışı yapmadığı gibi servis hizmetini, Dernek çatısı
altında alınmış bir ortak karar neticesinde değil, ekonomik nedenlerle
kaldırdığı anlaşılmıştır.
Kontaş Kooperatifi D1-D3 belgesine sahip bir teşebbüstür. Bir başka deyişle
Kontaş Kooperatifi bilet fiyatlarını kendisi belirleme yetkisine sahiptir. Bununla
birlikte, soruşturma sürecinde yapılan incelemelerden, anılan teşebbüsün bilet
fiyatlarını tespit ederken, aynı pazarda faaliyet gösteren diğer teşebbüslerden
ve Dernek tarafından belirlenen fiyat listesinden bağımsız hareket ettiği
anlaşılmıştır. Nitekim, yolcu listelerinin incelenmesiyle, Kontaş Kooperatifi’nin 590
bilet fiyatlarıyla Dernek listesinde yer alan fiyatların karşılaştırılması
sonucunda, teşebbüsün Dernek fiyatlarından önemli oranda farklı fiyatlar
uyguladığı anlaşılmıştır.
H.3.5. Yeşil Aksaray Turizm Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti
Seykon Taşımacılık Hizmetleri Turizm Tic. Ltd. Şti.
Mehmet DURAN-Kadınhanı Olcay Turizm Ltd. Şti.
O.Nevzat ÜNSAL-Ermenek Seyahat Otobüs İşletmesi
Meram Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.
Kartur Turizm Sey. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. 600
Lüks Konya Tur. Gıd. Paz. Tic. Ltd. Şti
Şapçıoğlu Motorlu Araçlar Ltd. Şti.
Sermet Nak. Pet. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.
Bilal DEMİRTAŞ-Meram Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.
Bilal Demirtaş’ın ilk yazılı savunmasında, soruşturmanın şahsına değil,
müdürü olduğu Meram Turizm’e yöneltilmesi gerektiği belirtilmiş, yapılan
inceleme ve araştırmalar sonucunda, Bilal DEMİRTAŞ’ın yukarıda aktarılan
savunmasının yerinde olduğu anlaşılarak, soruşturma konusu iddialara
yönelik araştırmalar Meram Turizm hakkında yürütülmüştür. 610
04-55/751-188
15
Mehmet DURAN’ın ilk yazılı savunmasında, kendisinin şoför olduğu ve
yazıhanesinin bulunmadığı, mesleği nedeniyle Dernek üyesi olduğu belirtilmiş,
Soruşturma kapsamında 14.11.2003 tarihinde Kadınhanı Olcay Turizm’in
müdürü Olcay DURAN ile yapılan görüşmede de Mehmet DURAN’ın anılan
teşebbüsün ortağı olduğu, bununla birlikte kendisinin Kadınhanı’nda çalıştığı
ve ikamet ettiği anlaşılmış, bu çerçevede Mehmet DURAN ın yukarıda
aktarılan savunmasının yerinde olduğu kabul edilerek, soruşturma konusu
iddialara yönelik araştırmalar Kadınhanı Olcay Turizm hakkında
yürütülmüştür. 620
Soruşturma kapsamında yapılan inceleme ve araştırmalar sonucunda, Nevzat
ÜNSAL'ın Ermenek Seyahat Otobüs İşletmesi unvanlı yazıhanenin işletmecisi
olduğu anlaşılmış, buna dayanarak, soruşturma konusu olan iddialara yönelik
araştırmalar Ermenek Seyahat hakkında yürütülmüştür.
Anılan inceleme ve araştırmalar çerçevesinde yukarıda anılan teşebbüsler F1
belgeli acente olduklarından, bilet fiyatlarını tespit etme yetkilerinin
bulunmadığı, bilet fiyatlarıyla Dernek listesinde yer alan fiyatların
karşılaştırılması sonucunda, teşebbüslerin Dernek fiyatlarından önemli oranda 630
farklı fiyatlar uyguladıkları, hiçbir zaman kredi kartı ile satış uygulamasının
bulunmadığı ve servis hizmeti verilmediği anlaşılmıştır.
H.3.6. Konya Otobüs İşletmecileri Nakliyecileri ve Acentecileri Derneği
Dernek üyesi 17 teşebbüsten 13 tanesinin bir kısmının acentelik hizmetleri
sunmaları ve acentenin hukuki statüsüne bağlı olarak fiyat tespitinde
bulunmalarının söz konusu olmaması ve diğerlerinin de hizmet sunumunda
kullandıkları donanımın büyük teşebbüslerle aynı fiyat seviyesinde rekabet
etmelerine olanak tanımaması nedeniyle, özellikle fiyat tespitine ilişin bir 640
karara uymalarının muhtemel olmadığı anlaşılmıştır. Buna dayanarak ve
savunmaların cevaplandıkları bölümde yer alan ifadeler ışığında, araştırma
konusu fiyat listelerinin ve delil nitelikli olarak sunulan diğer bilgi ve belgelerin
işaret ettikleri ihlalin bir “teşebbüs birliği kararı” niteliğinde olmasının
muhtemel olmadığı kanaati oluşmuştur. Söz konusu belgelerin resmi usullere
uygun olarak alınmış genel kurul ya da yönetim kurulu kararı olmamaları veya
ilgili teşebbüslerin yetkililerine ait imzaları taşımamaları gibi hususlar da bu
kanaati güçlendirmiştir. Aktarılan bu değerlendirmeler de dikkate alınarak,
soruşturma konusu itibarıyla, Konya Otobüs İşletmecileri Nakliyecileri ve
Acentecileri Derneği’ne, idari para cezası uygulanmasını gerektirecek bir 650
Kanun ihlali bulunmamaktadır.
H.3.7. Kontur Turizm ve Ulusl. Nak. Tic. Ltd. Şti.
Özkaymak Turizm Ltd. Şti.
Konya Metro Turizm Sey. ve Tic. Ltd. Şti.
Metro Motorlu Taşıtlar Taşımacılık San. ve Tic. A.Ş.
Özkaymak Turizm, Kontur Turizm, Konya Metro Turizm, ve Metro Motorlu
Taşıtlar’ın aralarında anlaşarak fiyat tespit ettikleri ihtimalinin araştırılması 660
amacıyla anılan teşebbüslerden 2003 yılı Mayıs ayına ait faturaları istenmiştir.
04-55/751-188
16
Incelenen belgelerden İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya ve Alanya’ya
düzenlenen otobüs seferlerine ilişkin faturaların tamamı dikkate alınarak
değerlendirilmiştir. Aşağıdaki tabloda incelenen faturaların iller ve ilgili
teşebbüsler arasında dağılımı gösterilmektedir.
Gidilen İl Özkaymak Kontur Metro Toplam
İstanbul 137 114 224 475
Ankara 339 290 465 1094
İzmir 139 188 10 337
Antalya 90 139 24 253
Alanya 90 138 51 279
Toplam 795 869 774 2438
Bu kapsamda, 2438 adet belge incelenmiş, bunlardan Metro teşebbüsünün
İzmir ve Antalya seferlerine ait 34 adet faturanın ve bu faturaların içerdikleri 670
yolcu bilgilerinin miktarının, teşebbüs davranışlarına ilişkin sonuç çıkarmaya
yeterli olmadıkları düşünüldüğünden, bu faturaların dikkate alınmamasının,
yerinde olacağı sonucuna ulaşılmıştır. Geri kalan 2404 adet fatura
incelenirken:
a) Kontur; faturalandırma için bilgisayarlı sistem kullandığından bu
teşebbüsün yolcularının her birinin nereye gittiği, faturaların üzerinde yer alan
ibarelerden anlaşılmıştır. Bu yüzden, bu teşebbüse ait 869 adet fatura
incelenirken, sadece ilgili şehire ilişkin kayıtlar dikkate alınarak, daha net
sonuçlar elde edilmiştir. 680
b) Özkaymak ve Metro teşebbüsleri, faturalarını elle düzenledikleri ve
kaydedilen biletlerin sahiplerinin nereye gittiklerine ilişkin bilgilere faturalarında
yer vermediği için, bu teşebbüslerin faturalarında yer alan bilgilerin tamamı
dikkate alınmış ve sınıflandırılmıştır.
c) Metro teşebbüsüne ait faturaların incelenmesi sonucunda elde edilen
tablolarda, Mayıs 2003 döneminde kişi başına 500.000 TL bilet sigortası
uygulandığından gerçek bilet fiyatlarının 500.000 TL düşük olduğu tespit
edilmiş, ilgili tablolarda yer alan tüm parasal değerlerin 500.000 TL fazlası 690
dikkate alınarak değerlendirme yapılmıştır.
Yukarıda anılan faturaların incelenmesi kapsamında 2003 yılı Mayıs ayı
boyunca anılan üç teşebbüs tarafından Konya’dan hareketle çeşitli
merkezlere taşınan 35.586 kişinin ödeme bilgileri incelenmiş, sınıflandırılmış
ve değerlendirilmiştir. Bu kişilerin teşebbüsler ve yolculuk ettikleri otobüsün
nihai hedefinin neresi olduğu kriterlerine göre dağılımı aşağıdaki tabloda
görülmektedir.
700
Özkaymak Kontur Metro Toplam
İstanbul* 2865 1050 5033 8948
Ankara* 7005 4667 5356 17028
04-55/751-188
17
İzmir* 2169 1313 - 3482
Antalya* 1618 1975 - 3593
Alanya* 1116 1076 343 2535
Toplam 14773 10081 10732 35586
*İlgili seferin nihai hedefini göstermektedir. İlgili tablolarda da aktarılacağı üzere yolcuların bir
kısmı güzergah üzerindeki başka merkezlerde inmektedirler.
İncelemeye tabi tutulan fatura içeriklerinden,
- Özkaymak, Kontur ve Metro teşebbüslerinin 12.5.2003 tarihinde Konya -
İstanbul seyahati için talep ettikleri bilet fiyatını 23.000.000 TL’den
32.000.000 TL’ye çıkardıkları; her üç teşebbüsün de, 23.000.000 TL fiyat
uygulamasını aynı gün ya tamamen kaldırdığı ya da Mayıs ayının ilk onbir
günü ile karşılaştırılmayacak kadar seyrek uyguladıkları; buna karşılık, 710
teşebbüslerin her üçünün de aynı gün 32.000.000 TL fiyatı uygulamaya
koydukları; bu fiyatın, 12.5.2003 tarihinden önce teşebbüslerin hiçbirinde
uygulanmadığı; Özkaymak ve Metro teşebbüslerinin İstanbul
güzergahında yer alan Ankara – Afyon ve Kulu için de bilet fiyatlarını
birlikte ve aynı oranlarda artırdıkları;
- teşebbüslerin her üçünün de Ankara için bilet fiyatlarını 12.5.2003 günü
10.000.000 TL’den 15.000.000 TL’ye çıkardıkları; 10.000.000 TL bilet fiyatı
uygulamasını anılan tarihinden sonra neredeyse tamamen ortadan
kaldırdıkları; buna karşılık o tarihe kadar hemen hiç uygulanmayan
15.000.000 TL fiyatı uygulanmaya başladıkları; 720
- teşebbüslerden Metro’nun İzmir’e düzenlenen otobüs seferlerine ait çok az
sayıda fatura göndermesi ve bu faturalarda yer alan bilgilerin bu
teşebbüse ilişkin sonuçlara ulaşılmasında yeterli olmaması sebebiyle
sadece Özkaymak ve Kontur teşebbüslerinin İzmir için uyguladıkları bilet
fiyatını 12.5.2003 tarihinde 20.000.000 TL’den 28.000.000 TL’ye
artırdıkları;
- sözkonusu teşebbüslerin 12.5.2003 tarihinde Alanya için uygulanan bilet
fiyatını 12.000.000 TL’den 16. 000.000 TL’ye artırdıkları; Özkaymak ve
Metro teşebbüslerinin Manavgat için bilet ücretlerini 10.000.000 TL’den
15.000.000 TL’ye; Seydişehir için uygulanan bilet fiyatını da 5.000.000 730
TL’den 7.000.000 TL’ye yükselttikleri;
- teşebbüslerden Metro’nun daha önce de ifade edildiği üzere, Antalya’ya
düzenlenen otobüs seferlerine ait çok az sayıda fatura göndermesi ve bu
faturalarda yer alan bilgilerin bu teşebbüse ilişkin sonuçlara ulaşılması için
yeterli olmaması sebebiyle, sadece Özkaymak ve Kontur teşebbüslerinin
Antalya için uyguladıkları bilet fiyatını 12.5.2003 tarihinde 12.000.000
TL’den 18.000.000 TL’ye artırdıkları; 12.000.000 TL fiyatın, 12.5.2003
tarihinden sonra çok ender olarak uygulandığı, buna karşılık 12.5.2003
tarihinden önce hiç uygulanmamış olan 18.000.000 TL fiyatın
uygulanmaya başlandığı belirlenmiştir. 740
Tablolarda yer alan ve yukarıda da belirtildiği üzere Metro, Kontur ve
Özkaymak teşebbüsleri arasında 4054 sayılı Kanuna aykırı anlaşma ve
04-55/751-188
18
uyumlu eylemlerin varlığını ortaya koyan verilere ek olarak aşağıdaki hususlar
da dikkate alınmıştır:
- Fiyat tespitinin ve fiyatların anlaşılarak arttırılması uygulamasının yukarıda
yer alan illere ek olarak bu illerin güzergahları üzerinde bulunan Kulu,
Cihanbeyli, Afyon, Eskişehir, Bolu, Seydişehir, Akşehir, Şarkikaraağaç,
Çay, Eğirdir, Isparta, Uşak, Manavgat ve Gazipaşa olmak üzere 14 il ve 750
ilçe merkezine de uygulandığı anlaşılmaktadır.
- 12.5.2003’e kadar uygulanan bilet bedelleri (Antalya hariç olmak üzere)
1.6.2002 tarihli; 12.5.2003 sonrası uygulananlar da 12.5.2003 tarihli
Dernek fiyat listeleri ile tamamen örtüşmektedir.
- Önaraştırma raporunun 13 ila 29 no’lu sayfalarında değerlendirilen ve bu
raporun eklerinde sunulan çeşitli belgeler, Metro, Kontur ve Özkaymak
teşebbüsleri arasında 4054 sayılı Kanuna aykırı eylem ve uygulamaların
varlığına işaret etmektedir;
- Metro, Kontur ve Özkaymak teşebbüslerinin 12.5.2003 tarihli
faturalarından her il için hareket eden ilk otobüsteki yolculara uygulanan 760
fiyatlar incelendiğinde, günün ilk saatlerinde zamlı fiyatların uygulanmaya
başlandıkları görülmüştür. Nitekim, İstanbul için Metro’nun 08:00,
Kontur’un 10:30, Özkaymak’ın 10:00; Ankara için Metro’nun 01:00,
Kontur’un 04:00, Özkaymak’ın 04:00; İzmir için Kontur’un 00:30,
Özkaymak’ın 10:00; Alanya için Metro’nun 13:00, Kontur’un 01:30,
Özkaymak’ın 01:30; Antalya için Metro’nun 02:30, Kontur’un 07:00,
Özkaymak’ın 11:00 seferlerine ait faturalar 12.5.2003 gününde her şehre
hareket eden ilk seferlere ait faturalardır.
- Fiyat artış oranları İstanbul için %39,3; Ankara için %50; İzmir için %40;
Alanya için %33 ve Antalya için %50’dir. Bu kadar yüksek oranların, 770
basiretli bir tacirin şeffaf bir pazarda, rekabet kısıtlamalarının bulunmaması
halinde uygulayacağı bir zam oranı olmadığı düşünülmektedir. Zira
rakibinin, bu oranın biraz altında bir oranda fiyat artışı yapması halinde
önemli oranda pazar payı kaybı söz konusu olacaktır.
- Metro Motorlu Taşıtlar, 30 Haziran 2003 tarihli Ulaştırma Bakanlığı onaylı
bir fiyat listesini, ilk yazılı savunması ekinde Kurumumuza ulaştırmış ve
uyguladıkları fiyatların bu listedeki fiyatlar olduğunu, ancak listedeki
fiyatların Dernek listelerinde yer alanlarla aynı olduğunu daha sonra
öğrendiklerini ifade etmiştir. Sözkonusu fiyat listesinin 12.5.2003'te
teşebbüs bakımından henüz yürürlük kazanmamış olması uygulamaya 780
konulan fiyatların kaynağının teşebbüsler arasında varılan bir mutabakat
olduğu görüşünü güçlendirmektedir.
- Kontur’a ait 23.6.2003 tarihli Ulaştırma Bakanlığı onaylı fiyat listesinde yer
alan fiyatların 12 Mayıs’ta uygulamaya konulanlardan farklı olmaları da,
teşebbüslerin aynı günde aynı fiyatları uygulamaya başlamalarının
aralarında bir anlaşma bulunduğu düşüncesini güçlendirmektedir.
Teşebbüslerin her üçünün de farklı fiyatları onaylatmalarına rağmen aynı
fiyatları aynı gün uygulamaya koymalarının rekabet ihlalinden başka bir
açıklaması olamaz.
04-55/751-188
19
- Özkaymak’ın Ulaştırma Bakanlığı Ankara Bölge Müdürlüğü’nden aldığı 790
21.1.2003 tarihli fiyat listesinde, halihazırda uygulanan fiyatların üzerinde
fiyatlar için onay alındığı görülmektedir. Buna karşılık, halihazırda
uygulanan fiyatlar 12.5.2003 tarihinden önce uygulanmamış ancak bu
tarihte başlıca rakipleri konumundaki diğer iki teşebbüsle birlikte
uygulanmaya başlamıştır. Bu durumda, teşebbüsün fiyatlarını bir
mutabakat çerçevesinde artırdığı ve bu mutabakata uygun olarak
uyguladığı görüşünü destekler niteliktedir.
I. SONUÇ
3.7.2003 tarih, 03-48/546-M sayılı Kurul kararı uyarınca Konya Otobüs 800
İşletmecileri Nakliyecileri ve Acentecileri Derneği ile Konya'da faaliyet
gösteren şehirlerarası turizm şirketleri hakkında yürütülen soruşturma ile ilgili
olarak toplanan delillere, sözlü savunma toplantısındaki açıklamalara ve
incelenen dosya kapsamına göre;
1. Artur Turizm Sanayi ve Ticaret A.Ş., Yeşil Aksaray Turizm Nak.San. ve
Tic.Ltd.Şti., Gültur Turizm Otomotiv Ticaret ve San. Ltd.Şti-Oktay GÜL,
Şapçıoğlu Motorlu Araçlar Ltd.Şti., Sermet Nakliyat Pet.Ür. San. ve Tic.
Ltd.Şti., Bilal Demirtaş, Kartur Turizm Seyahat Nakliyat ve Tic.Ltd.Şti., Lüks
Konya Turizm Gıd. Paz. Tic. Ltd.Şti., Mehmet Duran, Nevzat Ünsal, Lüks 810
Ereğli Seyahat Nak. Tic. ve San. A.Ş.-Mehmet Kaya, S.S. Kontaş Konya
Otobüsçüleri Sahip ve İşleticileri Motorlu Taşıyıcıları Kooperatifi ve Seykon
Taşımacılık Hiz. Tur. Tic. Ltd.Şti.’nin, yürütülen soruşturma çerçevesinde
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında ihlal teşkil
eden bir faaliyetinin tespit edilmediğine, dolayısıyla bu teşebbüsler hakkındaki
şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile;
2. Konya Otobüs İşletmecileri Nakliyecileri ve Acentacıları Derneği’nin 4054
sayılı Kanun'u ihlal eder nitelikte bir faaliyetinin bulunmadığına OYÇOKLUĞU
ile; 820
3. Konya Metro Turizm Sey. ve Tic. Ltd. Şti. ile Metro Motorlu Taşıtlar
Taşımacılık San. ve Tic. A.Ş.’nin ekonomik birlik oluşturması nedeniyle, bu iki
teşebbüsün tek bir teşebbüs olarak kabul edilerek işlem yapılmasına
OYÇOKLUĞU ile;
4. a) Kontur Turizm ve Uluslararası Nakliyat Tic. Ltd.Şti., Özkaymak Turizm
Ltd.Şti. ve Konya Metro Turizm S Tic. Ltd. Şti. ile Metro Motorlu Taşıtlar
Taşımacılık San. ve Tic. A.Ş.’nin oluşturduğu ekonomik birliğin, Konya
merkezli şehirlerarası otobüs ile yolcu taşımacılığı pazarında fiyat tespit etmek 830
suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine ve para cezası ile
cezalandırılmaları gerektiğine OYÇOKLUĞU ile;
b) Bu ihlalleri nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin ikinci fıkrası
uyarınca;
i) 2002 yılı cirolarının %1.25’i üzerinden takdiren; Özkaymak Turizm
Ltd.Şti.’ne 83.131.678.734 (seksenüçmilyaryüzotuzbirmilyonaltıyüzyetmiş-
04-55/751-188
20
sekizbinyediyüzotuzdört) TL ve Kontur Turizm ve Uluslararası Nakliyat Tic.
Ltd. Şti.'ne 84.636.167.711 (seksendörtmilyaraltıyüzotuzaltımilyonyüzaltmış- 840
yedibinyediyüzonbir)TL,
ii) Metro Motorlu Taşıtlar Taşımacılık San. ve Tic. A.Ş. ile Konya Metro
Turizm Sey. ve Tic. Ltd. Şti.’nin oluşturduğu ekonomik birliğin, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında önceki yıllarda
soruşturma geçirmiş olmasına ve dolayısıyla Kanun'a ilişkin bilgi sahibi
olmasına rağmen yürütülen soruşturma sürecinde yerinde inceleme
çalışmalarına engel olmak ve zorlaştırmak suretiyle ihlalin tespitini imkansız
kılmaya yönelik çaba sarfederek ihlalin oluşumundaki kusurunu ağırlaştırmış
olması nedeniyle 2002 yılı cirosunun %1.50’si üzerinden takdiren 850
1.270.361.552.448 (Birtrilyonikiyüzyetmişmilyarüçyüzaltmışbirmilyonbeşyüz-
elliikibindörtyüzkırkse-kiz) TL,
para cezası ile cezalandırılmalarına OYÇOKLUĞU ile;
Danıştay yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.
04-55/751-188
2
KARŞI OY GEREKÇESİ
Rekabet Kurulunun 18.08.2004 Tarih ve 04-55/751-188 Sayılı Konya
Otobüs İşletmeleri Nakliyecileri ve Acenteleri Derneği ile Konya’da faaliyet
gösteren, anılan Dernek üyesi teşebbüsler hakkında verilen kararın 3 ve 4/b-ii
maddelerine aşağıdaki sebeplerden dolayı katılmıyoruz.
Soruşturmada adı geçen teşebbüslerle ilgili coğrafi pazar, Konya ili
olarak belirlenmiştir. Bu belirlenmiş coğrafi pazardaki faaliyetleri nedeniyle
anlaşma suretiyle rekabeti ihlal ettikleri sonucuna varılmıştır.
Coğrafi pazarın Konya ili olarak belirlenmiş olmasının yanısıra, ihlal
konusu bu coğrafi pazarda faaliyet gösteren otobüs işletmelerinin yapmış
oldukları anlaşmadır. İhlal konusu teşebbüslerin hakim durumu veya pazar
güçlerini kötüye kullanmaları değildir.
Metro Motorlu Taşıtlar A.Ş., Türkiye’deki gücünü kullanarak değil,
Konya’daki varlığı ve gücüyle bu ihlalin içinde yeralmıştır.
Kaldı ki Metro Motorlu Taşıtlar A.Ş. illerdeki şubelerinin her biri ile ortak
olmakla birlikte, her ildeki ortaklar farklıdır ve her şube ayrı bir ekonomik varlık
olarak faaliyetini sürdürmektedir.
Konya’daki şube yöneticilerinin veya dahli bile olsa merkez
yöneticilerinin kararları sonucu oluşan ihlal ile Metro’nun bütün şubelerini
ilgilendirmek ve ekonomik bütünlük içinde değerlendirmek kanımızca uygun
değildir. Zira ihlal suçu işleyen Konya Metro Turizm Seyahat ve Ticaret Ltd.
Şti.’nin bir ortağı Metro Motorlu Taşıtlar A.Ş. ise bir diğer ortağı da yerel
kişilerdir. Ve bu yerel ortaklarını Metro Motorlu Taşıtlar A.Ş.’nin başka hiçbir
şubesinde ortaklıkları bulunmamaktadır. Bu bakımdan Konya Metro Turizm
Seyahat Ltd. Şti.’nin, Metro Motorlu Taşıtlar A.Ş. ile ekonomik bütünlük içinde
değerlendirilmesi, Metro Motorlu Taşıtları A.Ş. ile başka hiçbir ortaklığı ve
ilişkisi olmayan Metro Turizm Seyahat Ltd. Şti.’nin yerel ortakları bakımından
hukuksuzluk ve haksızlık olacaktır. Tabi bu takdirde ceza miktarının
belirlenmesinde de bu iki teşebbüsün cirosu birleştirilerek
değerlendirileceğinden, herbiri ayrı bir ekonomik birim olan şubelerden
soruşturma konusu olan Konya için haksızlık olacaktır. Ayrıca Metro Motorlu
Taşıtlar A.Ş.’nin Türkiye’de ki diğer ortaklıklarında da bu tespit yapılmamış ve
herhangi bir ihlal belirlenmemiştir.
Sektörün özelliği kararların şubeler düzeyinde ve şubelere münhasır
alınması nedeniyle bu iki teşebbüsün birlikte değerlendirilmemesini
gerektirmektedir.
Eğer ihlal Metro Motorlu Taşıtları A.Ş.’nin almış olduğu bir karardan
kaynaklanıyor olsaydı bu takdirde ekonomik bütünlük değerlendirmesi doğru
olabilirdi.
04-55/751-188
3
Bu nedenle kararın 3. Ve 4/b-ii maddelerine katılmıyoruz.
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI Mustafa PARLAK
Kurul Üyesi Başkan
04-55/751-188
4
KARŞI OY GEREKÇESİ
Rekabet Kurulu’nun 18.08.2004 tarih ve 04-55/751-188 sayılı, Konya
Otobüs işletmeleri Nakliyecileri ve Acenteleri Derneği ile Konya’da faaliyet
gösteren, anılan Dernek üyesi teşebbüsler hakkında verilen kararın 2 ve 4/a
maddelerine aşağıda belirtilen nedenlerle katılmıyorum.
İlgili pazara ilişkin başlıca hukuki düzenleme Ulaştırma Bakanlığı
tarafından hazırlanan ve 08.09.1994 tarihinde 22045 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren “ Karayoluyla Şehirlerarası Yolcu Taşımaları
Hakkında Yönetmelik”tir. (Yeni Karayolu Taşıma Yönetmeliği 25.02.2004 tarih
ve 25384 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Ancak
soruşturma konusu faaliyetler süresince eski yönetmeliğin yürülükte olduğu
dikkate alınarak bu yönetmeliğin hükümleri çerçevesinde değerlendirme
yapılmıştır.)
Bu değerlendirmeye göre; Yönetmeliğin 4. Maddesinde; Karayoluyla
şehirlerarası yolcu taşımacılığı ve bu taşıma ile ilgili acentelik yapılabilmesi
için Bakanlık’tan yetki belgesi alınmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir.
Yönetmeliğin 6. Maddesi, yetki belgelerini, otobüs ile şehirlerarası
düzenli yolcu taşımacılığı yapacaklara verilecek (D1); önceden gruplandırılmış
yolcuları , bir hareket noktasından alıp aynı hareket noktasına mekik sefer
yaparak taşıyanlara verilecek (D2) ve şehirlerarası yolcu taşımacılığı
konusunda acentelik yapacaklara verilecek olan (F1) yetki belgeleri olarak
belirlenmiştir.
Yönetmeliğin 11. Maddesinde ise, (F1) yetki belgesi alınabilmesi için
bilet satmaya elverişli müstakil bir büroya sahip olunması, ayrıca (D1) ve (E1)
yetki belgesi sahibi taşımacılardan en az bir tanesi ile imzalanmış bir acentelik
anlaşması bulunması gerektiği belirtilmiştir.Yine aynı maddeden (F1) yetki
belgesine sahip olanların hiç bir zaman kendi namlarına taşıma
yapamayacakları ve yaptıramayacakları, ancak, taşımacı yetki belgesine
sahip olanların ayrıca acentelik belgesi alma şartlarını da yerine getirdikleri
takdirde doğrudan kendi acenteliklerini üstlenmemek kaydıyla isterlerse (F1)
yetki belgesini de alabilecekleri kurala bağlanmıştır.
Yönetmeliğin 17. Maddesine göre şehirlerarası yolcu ve bagaj fiyat
tarifeleri taşımacılarca belirlenerek Bakanlıkça onaylanır.Taşıma fiyatlarının
ekonomi ve kamu yararı aleyhine sonuç vermesi ve aşırı fiyat uygulanması
veya yıkıcı rekabet ortamının doğması halinde gerektiğinde, taban ve tavan
fiyatları Bakanlıkça düzenlenir.
04-55/751-188
5
Yönetmeliğin 18. Maddesine göre, uygulamaya konulan taşıma
fiyatları, taşımanın başlangıç ve bitiş noktaları arasında gidiş-dönüşte aynı
olacaktır. Değişik fiyat tarifesi uygulanamaz. Onaylanmış fiyat tarifelerinin
üzerinde ücret alınamaz. Ancak taşımacılar, tespit edeceği esaslara göre
onaylanmış fiyat tarifelerinin % 25 ‘ine kadar indirim uygulayabilirler.
Yönetmeliğin 19. Maddesine göre, fiyat tarifeleri asgari 4 ay süreyle
uygulanır. Fiyat tarifelerinin bitim süresinin, yılbaşı, milli ve dini bayramlara
rastlaması halinde bu tatil günlerinin en az on gün önce ve on gün sonrasına
kadar tarife değişikliği yapılamaz, yeni tarife alınamaz; denilmektedir.
Konya Otobüs İşletmecileri, Nakliyecileri ve Acenteleri Derneği ile ilgili
değerlendirme yapılırken “fiyat listelerinin dernekte bulunduğu tespiti yapılmış
olup, soruşturma esnasında bazı teşebbüslerin bilet fiyatlarıyla Dernek
listelerinde yer alan fiyatların karşılaştırılması sonucunda bazı teşebbüslerin
Dernek fiyatlarından farklı fiyatlar uyguladıkları tespit edilerek, teşebbüsler
hakkında anlaşarak fiyat tespit etmedikleri sonucuna ulaşılmıştır.
Yukarıda yer alan iki kusur ve soruşturma raporunun sonuç bölümünün
ikinci maddesinde “ Konya Otobüs İşletmecileri Nakliyecileri Derneği’nin 4054
sayılı Kanun kapsamında bir ihlale yol açacak nitelikte bağlayıcı teşebbüs
birliği kararları almadığı, buna karşılık aynı Kanun’un 4 üncü maddesine
aykırılık teşkil edecek nitelikte teşebbüsler arası anlaşma ve uyumlu eylemler
için uygun bir zemin yarattığı, söz konusu Derneğin bu faaliyetine ilişkin olarak
uyarılması” konusu yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurulduğunda bütün
teşebbüslerin Dernek bünyesinde değerlendirilerek, rekabet ihlaline sebep
oldukları veya olmadıklarına göre cezalandırılmaları görüşle, kararın 2 ve 4/A
maddelerine katılmıyorum.
A.Ersan GÖKMEN
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy