REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-1-22 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 04-61/891-213
Karar Tarihi : 21.9.2004
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖRLER: Gökşin KEKEVİ, Müge ÖZERCAN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Elmor Tesisat Malzemesi Ticaret A.Ş. 20
Temsilcisi: Av. Ali Rıza UCA, Av. Burcu SELİMOĞLU
Hanımeli Sok. No:13/16 Sıhhiye-Ankara
D. TARAFLAR : - Elmor Tesisat Malzemesi Ticaret A.Ş. ile bayileri
E. DOSYA KONUSU: Elmor Tesisat Malzemesi Ticaret A.Ş. ile bayileri
arasında imzalanan “bayilik sözleşmesi”, “bayi satış esasları”, “münhasır
bayilik sözleşmesi (ECA)” ve “münhasır bayilik sözleşmesi (Serel)”ne
menfi tespit/muafiyet verilmesi talebi.
30
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 27.2.2004 tarih, 999 sayı ve
16.6.2004 tarih, 3222 sayı ile intikal eden başvuru üzerine, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4, 5 ve 8. maddeleri uyarınca
yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 11.8.2004 tarih ve 2004-1-22/MM-
04-HGK sayılı Menfi Tespit/Muafiyet Raporu, 13.8.2004 tarih ve
REK.0.05.00.00/159 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-61 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
40
- Elmor Tesisat Malzemesi Ticaret A.Ş.’nin “bayilik sözleşmesi”ndeki, “Bayi,
Elmor tarafından zaman zaman çıkarılacak ve sözleşme konusu mamüllerle
ilgili satış esaslarına dair sirkülerlere uymayı, aksine davranışta
bulunmamayı; uzun yıllardan beri müşterek menfaat için gösterilen
gayretlerin devamı olarak kabul eder...” şeklindeki ifadenin, 24.2.2004 tarih
ve 04-16/123-26 sayılı Seramik kararında yer verilen uygulamaya ilişkin
tespitler de göz önünde bulundurularak, alıcıların kendi satış fiyatını belirleme
serbestisini engelleme olasılığının bulunduğu; bu nedenle, ilgili maddenin,
2002/2 sayılı “Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği” ile “Dikey
04-61/891-213
2
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne Yönelik Kılavuz”da yapılan 50
açıklamalar çerçevesinde detaylandırılması gerektiği,
- “Belirsiz süreli rekabet etmeme yükümlülüğü” getiren, “münhasır bayilik
sözleşmesi (ECA)” ile “münhasır bayilik sözleşmesi (Serel)”in, 4.
maddelerinde, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesine uygunluğu sağlayacak
değişiklikler yapılması halinde ilgili Tebliğ’den yararlanılabileceği,
- Aksi takdirde, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesinde belirtilen şartlar
bulunmadığından bireysel muafiyet verilemeyeceği
60
ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Raportörlerin talebi üzerine gönderilen 30.7.2004 tarihli yazıda şu ifadeler yer
almaktadır: 70
“Bildirim formunun 3.1. maddesindeki ürün pazarımız ‘bayi satış esasları’nın
1.1. maddesinde belirtilen ürünlerdir.”
“Bayi satış esasları”nın 1.1. maddesinde ise şu düzenleme yer almaktadır:
“Bayiler, Elmor’un pazarladığı ECA, AR-YAK Armatürler, Su Sayacı, Seramik
Sağlık Gereçleri ve aksesuarları, Banyo Dolapları, Akrilik Küvet ve Duş
Tekneleri, Yer ve Duvar Karoları ve ürün gamına ilave edeceği ürünlerin
siparişlerini Elmor’un belirlemiş olduğu palet, koli, kutu veya adetlere uygun 80
olarak verirler.”
Ulaşılacak sonucu etkilemeyeceği için bu ilgili ürün pazar tanımı kabul
edilebilir niteliktedir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Ulaşılacak sonucu etkilemeyeceği için 16.6.2004 tarihli bildirim formunda
yapılan “Türkiye sınırları” şeklindeki ilgili coğrafi pazar tanımı kabul edilebilir
niteliktedir. 90
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Elmor Tesisat Malzemesi Ticaret A.Ş.’nin “bayilik sözleşmesi”nin “uyulması
gerekli hususlar” başlıklı 3. maddesinde, “Bayi, Elmor tarafından zaman
zaman çıkarılacak ve sözleşme konusu mamüllerle ilgili satış esaslarına dair
sirkülerlere uymayı, aksine davranışta bulunmamayı; uzun yıllardan beri
müşterek menfaat için gösterilen gayretlerin devamı olarak kabul eder...”
ifadesi yer almaktadır. Münhasır bayilik sözleşmelerinin 2. maddesi uyarınca,
04-61/891-213
3
bu sözleşmelerin de ayrılmaz bir parçası olan ilgili ifadenin, alıcıların kendi 100
satış fiyatını belirleme serbestisini engelleme olasılığı bulunmaktadır. Bu
nedenle, ilgili maddenin, 2002/2 sayılı “Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği”nin “Anlaşmaları Grup Muafiyeti Kapsamı Dışına Çıkaran
Sınırlamalar” başlıklı 4. maddesi ile bu maddeye ilişkin olarak, “Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne Yönelik Kılavuz”da yapılan
açıklamalar çerçevesinde detaylandırılması (örneğin satış fiyatına ilişkin
sirkülerlerin tavsiye niteliğinde olduğunun belirtilmesi) gerekmektedir.
Elmor Tesisat Malzemesi Ticaret A.Ş.’nin münhasır bayilik sözleşmelerinin
her ikisinde de, alıcılara rekabet etmeme yükümlülüğü getirilmiştir. İki 110
sözleşmenin de, “süre, sona erme ve fesih” başlıklı 4. maddesinde, “İşbu
sözleşme 31/12/2003 tarihinde başlayıp 31/12/2005 tarihinde sona erer.
Sürenin bitiminden en az 30 gün öncesinden, taraflardan biri işbu
sözleşmenin yenilenmeyeceği yönünde yazılı bir ihbarda bulunmadığı
takdirde, mevcut sözleşme; her defasında 1’er (birer) yıllık sürelerle aynı
şartlarla uzatılmış sayılacaktır...” düzenlemesi yapılmıştır. 2002/2 sayılı
Tebliğ’in “Rekabet Etmeme Yükümlülüğü” başlıklı 5. maddesi ile bu maddeye
ilişkin olarak, “Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne Yönelik
Kılavuz”da yapılan açıklamalar çerçevesinde, “belirsiz süreli rekabet etmeme
yükümlülüğü” sayılan bu duruma da, 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan muafiyet 120
uygulanamaz. Bu çerçevede anılan değişikliklerin yapılması halinde söz
konusu sözleşmelerin ilgili Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden
yararlanabileceği kanaatine varılmıştır.
Ayrıca tarafların başvurularında anılan sözleşmeye muafiyet tanınmasını
gerektirecek nedenleri açıklamadıkları, dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un 5.
maddesinde belirtilen şartların varlığının tespit edilemediği anlaşılmış olup; bu
çerçevede alıcıların kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesine
de bireysel muafiyet tanınamayacağı kanaatine ulaşılmıştır1.
130
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
1. 4054 sayılı Kanun’un 5. ve 8. maddelerinde belirtilen şartlar
bulunmadığından, başvuruya konu sözleşmelere menfi tespit belgesi
verilemeyeceğine ve bireysel muafiyet tanınamayacağına,
2. Elmor Tesisat Malzemesi Ticaret A.Ş.’nin “bayilik sözleşmesi”ndeki “Bayi,
Elmor tarafından zaman zaman çıkarılacak ve sözleşme konusu mamüllerle 140
ilgili satış esaslarına dair sirkülerlere uymayı, aksine davranışta
bulunmamayı; uzun yıllardan beri müşterek menfaat için gösterilen
gayretlerin devamı olarak kabul eder...” şeklindeki ifadenin, alıcıların kendi
satış fiyatını belirleme serbestisini engelleme olasılığının bulunduğuna; bu
nedenle, ilgili maddenin, 2002/2 sayılı “Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği” ile “Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne
1 24.11.1999 tarih ve 99-53/575-365 sayılı İGTOD ve 5.10.2001 tarih ve 01-47/483-120 sayılı
Volkswagen kararları da bu duruma örnek teşkil etmektedir.
04-61/891-213
4
Yönelik Kılavuz”da yapılan açıklamalar çerçevesinde detaylandırılması
gerektiğine,
3. “Münhasır bayilik sözleşmesi (ECA)” ile “münhasır bayilik sözleşmesi 150
(Serel)”nin “belirsiz süreli rekabet etmeme yükümlülüğü” getiren 4.
maddelerinde 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesine uygunluğu sağlayacak
değişikliklerin yapılması halinde bu sözleşmelerin ilgili Tebliğ kapsamında
grup muafiyetinden yararlanacağına,
4. Sözleşmelerin grup muafiyetinden yararlanabilmesini mümkün kılacak
değişikliklerin 60 gün içerisinde yapılarak Rekabet Kurumu’na bildirilmesine;
Kurulumuzca gerekli görülen düzeltmeler yapılmadan uygulamaya devam
edilmesi halinde haklarında soruşturma açılacağının ve aynı Kanun’un 16 ve
17. maddeleri uyarınca işlem yapılacağının taraflara bildirilmesine 160
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Başkan İkinci Başkan
Mustafa PARLAK Tuncay SONGÖR
A. Ersan GÖKMEN R. Müfit SONBAY
(izinli)
Murat GENCER Prof.Dr. Zühtü AYTAÇ
(raporlu)
Rıfkı ÜNAL Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI
M.Sıraç ASLAN Süreyya ÇAKIN
Full & Egal Universal Law Academy