Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2003-4-117 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 05-07/57-24
Karar Tarihi : 3.2.2005
10
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
İkinci Başkan : Tuncay SONGÖR
Üyeler : A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER,
Rıfkı ÜNAL, Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖRLER: K. Oğuz KARAKOÇ, Uygar GAZİOĞLU
C. BAŞVURUDA 20
BULUNAN : F ve B Otomotiv Pazarlama Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Utku COŞAR
İnönü Cad. No:26/2 34427 Gümüşsuyu/İstanbul
D. TARAFLAR : - F ve B Otomotiv Pazarlama Ltd. Şti.
Muallim Naci Cad. No:43/B 80840 Ortaköy/İstanbul
- Yetkili Satıcı ve Servisleri
E. DOSYA KONUSU: F ve B Otomotiv Pazarlama Ltd. Şti. (F ve B 30
Otomotiv)’nin yetkili satıcı ve yetkili servisleri ile akdettiği "MG-ROVER
Yetkili Satıcı ve Servis Sözleşmesi", "MG-ROVER Yetkili Servis
Sözleşmesi" ve "MG-ROVER Yetkili Satıcı Sözleşmesi"ne muafiyet
tanınması talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 7.7.2003, 22.11.2004 tarihler ve
3079, 3080, 3081 ve 6437 sayılarla giren başvuru üzerine, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. ve 5. maddeleri ile 1998/3 sayılı
Motorlu Taşıtlar Dağıtım ve Servis Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği
ve 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin ilgili 40
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 14.1.2005 tarih
ve 2003-4-117/MM-05-KOK sayılı Muafiyet Ön İnceleme Raporu, 28.1.2005
tarih ve REK.0.08.00.00/20 sayılı Başkanlık Önergesi ile 05-07 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirimi yapılan anlaşmalara
ilişkin olarak;
a) MG-ROVER Yetkili Satıcı ve Servis Sözleşmesi'nin, 28.3. maddesinin
yetkili satıcı ve servisin yedek parça ve servis hizmetleri konusunda yeniden 50
05-07/57-24
2
satış fiyatını özgürce belirleme imkanını ortadan kaldırmayacak şekilde
yeniden düzenlenmesi kaydıyla 1998/3 sayılı Tebliğ’in sağladığı muafiyetten
yararlanabileceği,
b) MG-ROVER Yetkili Servis Sözleşmesi'nin 27.3. maddesinin yetkili servisin
yedek parça ve servis hizmetleri konusunda yeniden satış fiyatını özgürce
belirleme imkanını ortadan kaldırmayacak şekilde yeniden düzenlenmesi
kaydıyla 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin
sağladığı muafiyetten yararlanabileceği,
60
c) MG-ROVER Yetkili Satıcı Sözleşmesi'nin imzalanmamış olması nedeniyle,
bu sözleşmeye ilişkin herhangi bir işlem yapılamayacağı,
ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Bildirimin konusunu, MG ve Rover markalı otomobillerin ve ticari araçların,
bunların yedek parçalarının ve sadece bu araçlar üzerinde kullanılmak üzere
dizayn edilmiş ve üretilmiş aksesuarların ve bunlara ilişkin satış sonrası
hizmetlerin Türkiye Cumhuriyeti sınırları dahilinde sunulmasına yönelik olarak, 70
F ve B Otomotiv ile yetkili satış ve servis hizmeti sağlayan çeşitli teşebbüsler
arasında imzalanan üç ayrı anlaşma oluşturmaktadır. Bildirime konu
anlaşmalar şu şekildedir:
- Motorlu Taşıt, yedek parça ve servis hizmetlerinin dağıtımına ilişkin MG-
ROVER Yetkili Satıcı ve Servis Sözleşmesi.
- Yedek Parça ve Servis Hizmetlerinin Dağıtımı hakkındaki MG-ROVER
Yetkili Servis Sözleşmesi.
80
- Motorlu Taşıt Dağıtımına ilişkin MG-ROVER Yetkili Satıcı Sözleşmesi.
Bildirim Formunda, MG-ROVER Yetkili Satıcı ve Servis Sözleşmesi’nin
1998/3 sayılı Tebliğ’e, Yetkili Servis ve Yetkili Satıcı Sözleşmelerinin ise,
2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’ne uygun olarak
hazırlandığı ifade edilerek, sözleşmelerin söz konusu Tebliğlere
uygunluğunun belirlenmesi ya da bireysel muafiyet tanınması talep edilmiştir.
Yapılan ilk bildirimde başvuru konusu üç anlaşmanın imzasız metinlerinin
bulunduğu tespit edilmiştir. Başvuruya ilişkin olarak Kurum kayıtlarına 90
30.7.2003 tarih ve 3627 sayı ile intikal eden yazıda 7.7.2003 tarihli üç
başvuruyla bildirilen anlaşmaların bazı hükümlerinde yapılan değişiklikler
bildirilmiş, başvuru konusu anlaşmalardan MG-ROVER Yetkili Satıcı ve Servis
Sözleşmesi'nin Çelikkanat Otomobil Yedek Parça İthalat İhracat ve Ticaret
A.Ş. ile imzalanan bir nüshası gönderilmiştir.
Kurum kayıtlarına 22.11.2004 tarih ve 6437 sayı ile intikal eden yazı ekinde
MG-ROVER Yetkili Servis Sözleşmesi’nin F ve B Otomotiv ile Umut Oto
05-07/57-24
3
Rover Yetkili Servisi Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. arasında imzalanan bir
nüshası gönderilmiştir. Aynı yazıda, bildirime konu anlaşmalardan sonuncusu 100
olan MG-ROVER Yetkili Satıcı Sözleşmesi'nin ise imzalanmadığı ifade
edilmiştir.
Bildirime konu üç anlaşmadan, Kurum kayıtlarına taraflarca imzalı birer
nüshası gönderilen MG-ROVER Yetkili Satıcı ve Servis Sözleşmesi kapsamı
doğrultusunda 1998/3 sayılı Tebliğ çerçevesinde, MG-ROVER Yetkili Satıcı
Sözleşmesi ise 2002/2 sayılı Tebliğ çerçevesinde değerlendirilmiş;
imzalanmadığı ifade edilen MG-ROVER Yetkili Satıcı Sözleşmesi’ne ilişkin
olarak değerlendirme yapılmamıştır.
110
H.1. MG-ROVER Yetkili Satıcı ve Servis Sözleşmesi’ne ilişkin
Değerlendirme
Başvuru konusu anlaşmalardan ilki MG-ROVER Yetkili Satıcı ve Servis
Sözleşmesi'dir. Sözleşmenin konusu, 3. maddesinde şu şekilde ifade
edilmektedir:
“İşbu Sözleşmenin konusu; Distribütörün, MG-Rover Markalı karayollarında
kullanım amaçlı üç veya daha fazla tekerlekli motorlu yeni taşıt araçları ve
bunların yedek parçaları ve sadece bu araçlar üzerinde kullanılmak üzere 120
dizayn edilmiş ve üretilmiş aksesuarlarının Ek-1’de belirlenen sınırlar
içerisinde satış hakkı ve satış sonrası hizmet ve marka tanıtımı gibi
mükellefiyetlerini kendi nam ve hesabına yapmak üzere Yetkili Satıcıya
devretmesi ile ilgili olarak tarafların karşılıklı hak ve yükümlülüklerinin
belirlenmesinden ibarettir.”
Sözleşmenin “Yetkili Satıcının Görev Tanımı” başlıklı 4. maddesinde ise;
“Yetkili Satıcı, Bölge içerisinde, Distribütörün ithal edip pazarlamakta olduğu
MG-Rover’lerin yalnızca Distribütörden satın alınarak pazarlanması ve 130
nereden satın alınmış olursa olsun MG-Rover markalı araçlara satış sonrası
hizmetlerin verilmesinden sorumludur…..
Yetkili Satıcı, ayrı bir tüzel kişilik ve ayrı bir satış yeri müstesna olmak üzere,
başka marka araçların bayiliğini alamaz, başka araçları satamaz…….
Yetkili Satıcı, anlaşma bölgesi dışında, şube veya dağıtım depoları açamaz,
pazarlamaya ilişkin aktif faaliyetlerde bulunamaz, teşhir salonu (showroom)
açamaz, dağıtım veya servis sağlanması için 3. Kişilere yetki veremez…..
140
Yetkili Satıcı, MG-Rover’ı dağıtım sistemi içerisinde yer almayan başka bir
satıcıya satamaz. Ayrıca tüketicilerden noter vekaleti almamış olan aracılara
satış yapamaz.”
hükümleri yer almaktadır.
05-07/57-24
4
Sözleşmede yer alan söz konusu hükümler 4054 sayılı Kanun’un 4.
maddesine aykırılık teşkil etmektedir. Bununla birlikte anılan hükümler ilgili
Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden yararlanmaktadır.
150
Öte yandan, Sözleşmenin 28.3. maddesinde;
“Yedek parça ve servis hizmetleri, üretici firma MG-ROVER ve Distribütör
tarafından yayınlanan sirkülerde öngörülen fiyatlandırma, teknik metotlar ve
onarım zamanı listesine göre hazırlanmış işçilik fiyatları ve yedek parça fiyat
listesine göre ifa edilecektir.”
ifadesi yer almaktadır.
Bu madde ile yedek parça ve servis hizmetlerinin yeniden satış fiyatları 160
sağlayıcı tarafından belirlenmekte ve bayinin, yeniden satışını gerçekleştirdiği
bildirim konusu ürünlerin satış fiyatını belirleme serbestisi ortadan
kaldırılmaktadır.
1998/3 sayılı Tebliğ’in 7(e) maddesine göre, “Üretici, sağlayıcı veya dağıtım
sistemi içindeki diğer teşebbüslerin, anlaşma konusu malların yeniden
satışında, satıcının fiyat belirleme ve indirim konusundaki serbestliğini
doğrudan ya da dolaylı olarak kısıtlaması”, anlaşmanın grup muafiyeti
kapsamı dışında kalmasına yol açmaktadır.
170
1998/3 sayılı Tebliğ hükümlerine aykırı olan yeniden satış fiyatı tespiti,
Rekabet Hukuku’nda “ağır kısıtlamalar” olarak tanımlanan dikey
kısıtlamalardandır ve bu tarz bir kısıtlamanın 4054 sayılı Kanun’un 5.
maddesinde sayılan şartları sağlaması ve kısıtlamaya bireysel muafiyet
tanınması da mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle sözleşmelerde yer alan
söz konusu hükmün, yetkili satıcı ve servisin yedek parça ve servis hizmetleri
konusundaki yeniden satış fiyatını özgürce belirleme imkanını ortadan
kaldırmayacak şekilde yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.
Bu çerçevede, yukarıda ifade edilen değişikliğin yapılması kaydıyla, 180
sözleşmenin 1998/3 sayılı Tebliğ’in sağladığı grup muafiyetinden
yararlanması mümkündür.
H.2. MG-ROVER Yetkili Servis Sözleşmesi’ne İlişkin Değerlendirme
MG-ROVER markalı motorlu taşıtlara ait yedek parçalar ve aksesuarların
dağıtımı ve servis hizmetlerinin sağlanması amacıyla imzalanan Yetkili Servis
Sözleşmesi, 1998/3 sayılı Tebliğ’in yalnızca motorlu taşıtların, yedek
parçaların dağıtımını ve servis hizmetlerin sağlanmasını bir arada düzenleyen
anlaşmalara uygulanabiliyor olması dolayısıyla, söz konusu Tebliğ 190
kapsamında değerlendirilememektedir. Bu nedenle sözleşme genel olarak her
tür mal ve hizmetin dağıtımına ilişkin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında
değerlendirilmiştir.
Sözleşmenin konusu 3. maddesinde şu şekilde ifade edilmektedir:
05-07/57-24
5
“İşbu sözleşmenin konusu; DİSTRİBÜTÖR’ün, MG-ROVER markalı,
karayollarında kullanım amaçlı üç veya daha fazla tekerlekli motorlu taşıt
araçlara ait yedek parçaları ve sadece bu araçlar üzerinde kullanılmak üzere
dizayn edilmiş ve üretilmiş aksesuarlarının Ek-1’de belirlenen sınırlar 200
içerisinde satış hakkı ve satış sonrası servis ve garanti hizmetleri ve marka
tanıtımı gibi mükellefiyetlerini kendi nam ve hesabına yapmak üzere Yetkili
Servis’e devretmesi ile ilgili olarak tarafların karşılıklı olarak hak ve
yükümlülüklerinin belirlenmesinden ibarettir.”
Sözleşmenin “Yetkili Servis’in Görev Tanımı” başlıklı 4. maddesinde ise;
“Yetkili Satıcı, anlaşma bölgesi dışında, şube veya dağıtım depoları açamaz,
pazarlamaya ilişkin aktif faaliyetlerde bulunamaz, teşhir salonu (showroom)
açamaz, dağıtım veya servis sağlanması için 3. kişilere yetki veremez” 210
ifadesi yer almaktadır.
Sözleşmede yer alan bu hükümler 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine
aykırılık teşkil etmekle birlikte, 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup
muafiyetinden yararlanmaktadır.
Esasen, sözleşme maddeleri incelendiğinde getirilen hükümlerinin büyük
ölçüde Yetkili Satıcı ve Servis Sözleşmesi'nin yedek parça ve servise ilişkin
hükümleriyle benzerlik taşıdığı görülmektedir. Bu çerçevede bir önceki 220
sözleşmeye benzer bir biçimde, sözleşmenin 27.3. maddesinde;
“Yedek parça ve servis hizmetleri, üretici firma MG-ROVER, ve Distribütör
tarafından yayınlanan sirkülerde öngörülen fiyatlandırma, teknik metotlar ve
onarım zamanı listesine göre hazırlanmış işçilik fiyatları ve yedek parça fiyat
listesine göre ifa edilecektir.”
ifadesi yer almaktadır.
Alıcının kendi satış fiyatını belirleme serbestisinin engellenmesi, 1998/3 sayılı 230
Tebliğ’e benzer bir biçimde 2002/2 sayılı Tebliğ’de de 4 (a) maddesi gereği
anlaşmanın grup muafiyeti kapsamı dışında kalmasına yol açmaktadır. Söz
konusu düzenlemeye ilişkin olarak bir önceki sözleşmede yapılan
değerlendirmeler Yetkili Servis Sözleşmesi için de geçerlidir; buna göre,
Yetkili Servis Sözleşmesi’nde yer alan anılan hükmün de Tebliğ'e uygun bir
biçimde yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; F ve B Otomotiv 240
Pazarlama Ltd. Şti. ile yetkili satış ve servis hizmeti veren çeşitli teşebbüsler
arasında imzalanan anlaşmalara yönelik bildirime ilişkin olarak;
1. MG-ROVER Yetkili Satıcı ve Servis Sözleşmesi'nin, 28.3. maddesinin
yetkili satıcı ve servisin yedek parça ve servis hizmetleri konusunda yeniden
satış fiyatını özgürce belirleme imkanını ortadan kaldırmayacak şekilde
05-07/57-24
6
yeniden düzenlenmesi kaydıyla 1998/3 sayılı Motorlu Taşıtlar Dağıtım ve
Servis Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin sağladığı muafiyetten
yararlanabileceğine,
250
2. MG-ROVER Yetkili Servis Sözleşmesi'nin 27.3. maddesinin yetkili servisin
yedek parça ve servis hizmetleri konusunda yeniden satış fiyatını özgürce
belirleme imkanını ortadan kaldırmayacak şekilde yeniden düzenlenmesi
kaydıyla 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin
sağladığı muafiyetten yararlanabileceğine,
3. Sözleşmelerin grup muafiyetinden yararlanabilmesinin mümkün kılacak
düzeltmelerin yapılarak Rekabet Kurumu’na bildirilmesi için taraflara 60 gün
süre tanınmasına, aksi takdirde soruşturma açılacağının ve aynı Kanun’un 16.
ve 17. maddeleri uyarınca işlem yapılacağının taraflara bildirilmesine, 260
4. MG-ROVER Yetkili Satıcı Sözleşmesi'nin imzalanmamış olması nedeniyle,
bu sözleşmeye ilişkin herhangi bir işlem yapılamayacağına,
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy