Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-2-7 (Devralma)
Karar Sayısı : 05-14/158-55
Karar Tarihi : 11.3.2005
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Murat GENCER, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖRLER: Hakan Suat ÖLMEZ, Hakan BİLİR
C. BİLDİRİMDE
BULUNANLAR : Eastman Kodak Company
Temsilciler Av. Gönenç GÜRKAYNAK ve Av. Zümrüt ESİN 20
Esin Lokmanhekim İçtem Gürkaynak Ortak Avukat Bürosu,
Citlenbik Sokak No:12 Yıldız Mahallesi
Beşiktaş/İstanbul
D. TARAFLAR : - Eastman Kodak Company
343 State Street, Rochester, N.Y. 14650-1268, ABD
- Kodak Polychrome Graphics LLC
401 Merritt 7 Norwalk, CT 06851
- Kodak Polychrome Graphics Company Ltd.
Chancery House, Hihg Street Bridgetown, Barbados 30
- Sun Chemical Group B.V.
Leeuwenveldseweg 3-t,1382 LV Weesp, Hollanda
E. DOSYA KONUSU: Eastman Kodak Company ve Sun Chemical Group B.V.
tarafından (doğrudan ve dolaylı olarak) ortak kontrol edilen Kodak Polychrome
Graphics LLC ve Kodak Polychrome Graphics Company Ltd. şirketlerinde, Sun
Chemical Group B.V.’nin (doğrudan ve dolaylı olarak) sahip olduğu %50
oranındaki hisselerin Eastman Kodak Company tarafından devralınması
işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 23.2.2005 tarih ve 1231 sayı ile giren 40
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen
8.3.2004 tarih ve 2005-2-7/Oİ-05-HSÖ sayılı Rapor, 8.3.2005 tarih ve
REK.0.06.00.00/18 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-14 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
05-14/158-55
2
G.RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda,
Eastman Kodak Company’nin, doğrudan ve dolaylı (iştiraki olan Kodak Graphics
Holdings Inc. vasıtasıyla ) olarak %50’sine sahip olduğu Kodak Polychrome Graphics 50
Company Ltd (KPG Ltd) ve Kodak Polychrome Graphics LLC (KPG LLC)
şirketlerinin, doğrudan ve dolaylı olarak Sun Chemical Group B.V.’nin kontrolünde
bulunan diğer %50 oranındaki hissesini de devralarak anılan ortak girişimlerin %100
hisse kontrolünü ele geçirmesi işleminin;
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun 7. maddesi ve 1997/1
sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”'in 4. maddesi kapsamında olduğu
bu devralma işlemi sonucunda ilgili pazarda hakim durumun yaratılması veya
mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmadığı, 60
ve dolayısıyla söz konusu devir işlemine izin verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Eastman Kodak Company (Kodak)
Kodak, Amerika Birleşik Devletleri, New Jersey Eyaleti kanunları uyarınca
kurulmuştur. Kodak’ın hisseleri New York Borsası’na kote olup hisselerinin %30,2’si
halka arz edilmiştir.
Kodak, ekipman (dijital kameralar ve yassı-panel görüntüleme), alt yapı (çevrimiçi ağ
ve görüntüler için teslim sistemleri), çeşitli hizmetler ve medya (yazılım, film ve kağıt)
alanlarını kapsayan, kişilerin görüntü erişimine, bu görüntüleri incelemelerine ve 70
basmalarına imkan veren bir endüstri dalı olan "bilgi-görüntüleme" alanında faaliyet
gösteren uluslararası bir gruptur.
H.1.2. KPG Grubu
Devralma işlemine konu teşebbüslerden Kodak Polychrome Graphics LLC (KPG
LLC) A.B.D.’de, Kodak Polychrome Graphics Company Ltd (KPG Ltd) ise A.B.D
dışında kalan yerlerde faaliyet göstermektedir.
Bildirim Formunda devralma işlemine konu olan KPG Ltd. ve KPG LLC şirketlerinin
Türkiye ciroları ve pazar paylarının birlikte (konsolide) yer alması nedenleriyle,
Karar’ın devamında her iki şirket birlikte KPG olarak adlandırılacaktır.
KPG’nin ürün ve hizmetleri büyük oranda bilgisayardan kalıba geçirme ürünleri ve 80
konvansiyonel litografik (taşbasma), flexographic levha ürünleri, dijital yarım ton
(halftone), virtuel, ekran ve uzaktan kumanda, mürekkep püskürtme ve analog
proofing ürünleri, dijital baskı uygulamaları, renkli iş akışı çözümleri, depolama
çözümleri, mesleki çözümler ve grafik sanatları filmlerini de içermektedir.
05-14/158-55
3
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
KPG, Türkiye’de grafik sanatları filmleri ve ofset baskı levhaları sektöründe
distribütörleri kanalıyla faaliyet göstermektedir. 90
Grafik sanatları filmleri sektörününi bazı farklılıklar nedeniyle, aşağıda yer alan
şekilde daha dar bölümlere ayrılarak incelenmesi mümkündür:
- Kamera Filmi
- Kontak Filmi
- Mavi Lazer Kaydedici Film
- Kırmızı Lazer Kaydedici Film
- Kızılötesi Lazer Kaydedici Film
Benzer şekilde, ofset baskı levhaları da aralarındaki farklılıklar nedeniyle daha dar
bölümlere ayrılmaktadır:
- Pozitif Levhalar 100
- Negatif Levhalar
- Bilgisayardan levhaya aktarım (CTP) teknolojisi için kullanılan levhalar.
İncelemede pazarın net çizgilerini çizmekten ziyade, yukarıda yer verilen en dar
pazar tanımlarından hareket edilerek, en riskli pazarlar için bir değerlendirme
yapılmıştır.
Bildirim Formunda yer alan bilgiler çerçevesinde, yukarıda yer verilen pazarlarda
KPG’in pazar payları aşağıdaki gibidir:
Tablo 1 :Grafik Sanatları Filmleri:
KPG (%) Agfa (%) Fuji (%) Diğer (%)
Kamera Filmi (….) (….) (….) -
Kontak Filmi (….) (….) (….) -
Mavi Lazer Kaydedici Film (….) (….) (….) 38 (Konica)
Kırmızı Lazer Kaydedici Film (….) (….) (….) 38 (Konica)
Kızıl Ötesi Lazer Kaydedici Film (….) (….) (….) 38 (Konica)
Tablo 2 : Ofset Baskı Levhaları:
KPG (%) Agfa (%) Fuji (%) Diğer (%)
Analog Negatifler (….) (….) (….) -
Analog Pozitifler (….) (….) (….) 24
Bilgisayardan Levhaya (CTP) aktarım
teknolojisi
(….) (….) (….) 3
110
05-14/158-55
4
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili ürün pazarı ile ilgili olarak, ülke içinde rekabet şartlarının farklılaşmasına neden
olacak bir unsurun bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti
sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.3. Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Niteliği
Devre konu işlem, 11 Ocak 2005 tarihinde Kodak, Kodak Graphics Holdings Inc., 120
Sun Chemical Group B.V. ve Sun Chemical Corporation arasında imzalanan Geri
Alım Anlaşması ile düzenlenmiştir.
Geri Alım Anlaşması uyarınca Eastman Kodak, Kodak LLC ve Kodak Ltd.’nin her
ikisinin de, kendi kontrolü dışında geriye kalan %50 hissesini devralmaktadır. Bir
başka deyişle, Kodak işlem sonrasında, KPG’nin tek başına kontrolünü elde
edecektir.
Yukarıda ana hatlarıyla yer alan ve incelememize konu olan işlem, 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ”'in Birleşme veya Devralma Sayılan Haller Başlıklı 2. maddesinin (b) bendinde
yer alan “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını 130
yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak
sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” hükmü uyarınca
bir devralma işlemidir.
H.3.2. İşlemin 1997/1 ve 1998/2 Sayılı Tebliğler Açısından Değerlendirilmesi
1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı “Tebliğ”'in, “İzne Tabi Birleşme veya
Devralmalar” başlığı altındaki 4. maddesinin;
“Bu Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda
birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında
veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın
% 25’ini aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş 140
trilyon Türk Lirasını aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları
zorunludur.”
hükmü uyarınca, tarafların toplam pazar paylarının anılan Tebliğ’de öngörülen
%25’lik pazar payı eşiğini aşması nedeniyle söz konusu işlem, ilgili Tebliğ
çerçevesinde Rekabet Kurulu’nun iznine tabi bir devrelma işlemidir.
H.3.3. 4054 Sayılı Kanun ve 1997/1 Sayılı Tebliğ Açısından Devralma İşlemleri
4054 sayılı Kanun’un birleşme ve devralmalara ilişkin 7. maddesi ve 1997/1 sayılı
tebliğ uyarınca, Bir ya da birden fazla teşebbüsün hâkim durum yaratmaya veya
hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir 150
kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde
05-14/158-55
5
azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya devralması hukuka aykırı
ve yasak olarak değerlendirilmektedir.
Başvuruya konu olan işlemde, Eastman Kodak ve Sun Chemical Group B.V.
tarafından ortak kontrol edilen KPG (KPG LLC ve KPG Ltd.)’nin Sun Chemical Group
B.V.’de (doğrudan ve dolaylı olarak) bulunan %50 hissesinin Eastman Kodak
tarafından devralınması söz konusudur.
Devralmaya konu olan ortak girişimler Türkiye’de mukim şirketler olmayıp, Türkiye’ye
satışlar ithalat yoluyla yapılmaktadır. Bununla birlikte devralan şirket olan Eastman
Kodak’ın, ilgili ürün pazarında KPG dışında başkaca bir faaliyeti bulunmamaktadır. 160
Devralma işleminin sonucunda, Sun Chemical Group B.V. mevcut ortak girişimden
çekilecek ve ortak kontrol esasına göre yönetilen teşebbüsler (KPG LLC ve KPG
Ltd.) Kodak’ın tek başına kontrolüne geçecektir. Dolayısıyla söz konusu devralma
işlemi sonucunda ilgili pazarda devralınan şirketlerin mevcut pazar paylarında
herhangi bir değişiklik olmayacak, sadece kontrol değişikliği olacaktır.
Yapılan incelemede, ilgili ürün pazarına girişi engelleyen herhangi bir yasal veya idari
üretim engeli, kota veya patent, zorunlu lisans anlaşmaları veya pazara girişi
engelleyen başkaca koşullara rastlanmamıştır. Ürünler herhangi bir özel üretim izni
veya idari makamlarca verilen bir ruhsata gerek olmadan, yeterli yatırım gücüne
sahip herhangi bir şirket tarafından üretilip pazarlanabilecektir. 170
Yukarıdaki bilgiler dolayısıyla, ilgili devralma işlemi sonucunda 4054 sayılı Kanun’un
7. maddesi çerçevesinde bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim
durumun daha da güçlendirilmesinin söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır.
Bununla birlikte, tarafların devir işlemi ile ilgili aralarında yaptıkları Geri Alım
Anlaşması’nda yer alan rekabet yasağına ilişkin maddelerin de Rekabet Hukuku
bakımından ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir.
Geri Alım Anlaşması’nın 5.7. Bölümü ile Sun Chemical’a “kapanışı takip eden 3 yıl
boyunca” KPG ile rekabet etmeme yükümlülüğü, 5.8. Bölümü’nde ise yine Sun
Chemical’a, kapanışı takip eden 2 yıl boyunca KPG’nin çalışanlarını işe almama ve
çalıştırmama yükümlülüğü getirilmektedir. 180
Yapılan incelemelerde Geri Alım Sözleşmesinde yer alan her iki hükmün de
devralınan işin tam değerinin Kodak’a aktarımının sağlanması için yapıldığı ve yan
sınırlama olarak izin kapsamında değerlendirilmesinde bir sakınca olmadığı
kanaatine ulaşılmıştır.
I.SONUÇ
Düzenlenen rapora, toplanan delillere ve incelenen dosya kapsamına göre; Eastman
Kodak Company’nin, doğrudan ve dolaylı (iştiraki olan Kodak Graphics Holdings Inc.
vasıtasıyla ) olarak %50’sine sahip olduğu Kodak Polychrome Graphics LLC ve
Kodak Polychrome Graphics Company Ltd. şirketlerinin, doğrudan ve dolaylı Sun 190
Chemical Group B.V.’nin kontrolünde bulunan diğer %50 hissesini de devralarak
anılan teşebbüslerin %100 hisse kontrolünü ele geçirmesi işleminin; 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi ve 1997/1 sayılı Tebliğ çerçevesinde izne tabi bir devralma
05-14/158-55
6
olduğuna, bununla birlikte bu işlem sonucunda, ilgili ürün pazarında 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesinde belirtilen hakim durumun yaratılması veya mevcut hakim
durumun güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz
konusu olmadığına, bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
200
Full & Egal Universal Law Academy