Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-4-52
Karar Sayısı : 05-28/325-84
Karar Tarihi : 25.4.2005
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, 10
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin
KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖRLER : Mehmet YANIK, Sezin ELÇİN
C. ŞİKAYET EDEN : S.S. 74 No’lu Gülpınar Seyahat Minibüsçüler ve
Otobüsçüler Kooperatifi
Temsilcisi: Av. Burhan YAVUZ
GMK Blv. No:83/4 Maltepe/Ankara
D. ŞİKAYET EDİLEN: S.S. 16 No’lu Ezine Minibüsleri Motorlu Taşıyıcılar
Kooperatifi
Ezine Otogarı Ezine/Çanakkale 20
E. DOSYA KONUSU: S.S. 16 No’lu Ezine Minibüsleri Motorlu Taşıyıcılar
Kooperatifi (Ezine Kooperatifi)’nin düşük fiyatla yolcu taşımacılığı yapmak
suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'u ihlal ettiği
iddiası.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 17.3.2005 tarih, 1764 sayı ile giren
başvuru üzerine düzenlenen 18.4.2005 tarih, 2005-4-52/İİ-05-M.Y. sayılı İlk
İnceleme Raporu 22.4.2005 tarih, REK.0.08.00.00/87 sayılı Başkanlık önergesi ile
05-28 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda;
- şikayetin içeriğinden Ezine Kooperatifi’nin var olduğu iddia edilen hakim 30
durumunun yasal düzenlemelere aykırı uygulamaların yanısıra güç ve tehdit
kullanımına dayandığının, dolayısıyla kolluk güçlerinin görev kapsamında yer
aldığının anlaşıldığı;
- bu çerçevede gereğinin yapılması halinde hakim durumun pazar şartları
çerçevesinde ortadan kalkacağı dikkate alınarak, dosya konusuna ilişkin olarak
4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı;
görüşüne yer verilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
05-28/325-84
2
Şikayetin konusu ve şikayet edilenlerin faaliyet alanları dikkate alınarak, ilgili ürün 40
pazarı, "şehirlerarası yolcu taşımacılığı pazarı"; ilgili coğrafi pazarlar ise,
"Babakale-Gülpınar-Kemallı-Bozalan-Çanakkale güzergahı" ve "Babakale-
Gülpınar-Kemallı-Ezine-Çanakkale güzergahı" olarak belirlenmiştir.
H.2. Hukuki Değerlendirme
Şikayet dilekçesinde, Çanakkale’nin Ezine ilçesinde kurulu bulunan ve uzun
yıllardır ilgili pazarda tek başına faaliyet gösteren Ezine Kooperatifi’nin, aynı
pazarlarda faaliyet göstermek üzere 2004 yılında kurulan S.S. 74 No’lu Gülpınar
Seyahat Minibüsçüler ve Otobüsçüler Kooperatifi (Gülpınar Kooperatifi)’ni pazar
dışına itecek ve pazara yeni girişleri engelleyecek şekilde maliyetin altında fiyatla
yolcu taşımacılığı yapmak suretiyle, pazardaki hakim durumunu kötüye kullandığı 50
öne sürülmektedir. Anılan güzergahlar üzerinde yaklaşık 20 köy ile talebin yoğun
olduğu Ezine ve Gülpınar ilçeleri de bulunmaktadır. Dilekçede Ezine
Kooperatifi’nin önceleri 7 YTL olarak belirlediği Babakale-Çanakkale arası yolcu
taşıma ücretini, Gülpınar Kooperatifi’nin pazara girmesiyle 2 YTL’ye indirdiği
belirtilerek bunun yıkıcı fiyat olduğu iddia edilmektedir.
Dosya konusuna ilişkin olarak Raportörlerin Gülpınar Kooperatifi Başkanı Ümit
GÜRNEŞ ile yaptıkları telefon görüşmesinde, anılan şahıs tarafından aşağıdaki
hususlar ifade edilmiştir:
- Babakale-Çanakkale istikametinde iki güzergah bulunmaktadır. Bunlardan
birincisi Babakale-Kemallı-Bozalan-Çanakkale, ikincisi ise Babakale-Kemallı-60
Ezine-Çanakkale güzergahıdır. Gülpınar ve Ezine Kooperatifleri her iki güzergahta
da faaliyet göstermektedir.
- Çanakkale Ulaştırma Bölge Müdürlüğü Gülpınar Kooperatifi’ne günde yalnızca 5
sefer yapma sınırı koymuştur. Ezine Kooperatifi’ne ise böyle bir sınır
getirilmemiştir.
- Birinci güzergahta yolcuların %55-60’ını Ezine Kooperatifi, geri kalanını ise
Gülpınar Kooperatifi taşımaktadır.
- İkinci güzergah E-87 karayolu üzerinde yer almaktadır. Bu hatta Gülpınar ve
Ezine Kooperatifleri dışında Çanakkale’ye yolcu taşıyan, Yeşil Bayramiç
Kooperatifi, 25 No’lu Ayvacık Taşıma Kooperatifi ve Küçükkuyu Taşıyıcılar 70
Koopratifi olmak üzere üç kooperatif daha faaliyet göstermektedir. Bu üç
Kooperatife ait araçlar da Çanakkale’ye giderken Ezine ilçesinden geçmektedir.
- Bu güzergahta yukarıda anılan 5 taşımacılık kooperatifi faaliyet göstermesine
rağmen, hattaki yolcuların %98’ini Ezine Kooperatifi taşımaktadır. Bunun sebebi
Ezine Kooperatifi’nin diğer kooperatiflere ait minibüslerin terminale girişini zor
kullanmak suretiyle engellemesi ve güzergah üzerindeki yollara yerleştirdiği
gözcüleri bir tehdit unsuru olarak kullanmak suretiyle yolcuların yalnızca kendi
minibüslerine binmelerini sağlamasıdır. Ayrıca Ezine ilçesindeki bazı kamu
kurumları da Ezine Kooperatifi’nin bu uygulamalarına göz yummaktadır.
- Ezine Kooperatifi, ilgili Esnaf Odası’ndan, “promosyon” adı altında 2 kez üst üste 80
45 günlük süreler için taşıma ücretlerini 7 YTL’den 2 YTL’ye indirmek üzere izin
almış, ancak bu sürelerin sona ermesine rağmen taşıma ücretleri hala
05-28/325-84
3
artırılmamıştır. Normal şartlarda taşıma kooperatiflerinin ücret tarifeleri için Esnaf
Odası’ndan onay almaları gerekirken, halihazırda ilgili pazarlara yönelik olarak
-onay almadan- 2 YTL taşıma ücreti belirleyen, Ezine Kooperatifi'nin bu
uygulamasının yasal bir zemini bulunmamaktadır.
Dosya mevcudu bilgilerden, başvuru sahibi tarafından, söz konusu uygulamaların
yasal düzenlemelere aykırı uygulamalar ile güç ve tehdit kullanımına dayandığının
iddia edildiği; dolayısıyla şikayet konusunun 4054 sayılı Kanun kapsamında
olmadığı kanaatine varılmıştır. 90
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; S.S. 16 No’lu Ezine
Minibüsleri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi'nin uygulamalarının ilgili Esnaf Odası ve
kolluk güçlerinin görev kapsamında yer alması nedeniyle, başvuru konusu
iddialara ilişkin olarak, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun
çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine
OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
05-28/325-84
4
Rekabet Kurulu’nun 25.4.2005 günlü 05-28/325-84 sayılı Kararı’na
KARŞI OY
Dosyadaki bilgiler karşısında önaraştırma yapılmasının gerekli olduğu
görüşüyle karara katılmıyorum.
Süreyya ÇAKIN
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy