Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-4-77 (Devralma)
Karar Sayısı : 05-31/393-96
Karar Tarihi : 6.5.2005
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ,
Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖRLER : Oğuzkan GÜZEL, M.Okan ALPAY, Esin ÇERÇİOĞLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Deutsche Bank AG
Temsilcileri: Av. Murat ERYÜREKLİ, 20
Av. Senem GÜRSOY
Cumhuriyet Cd. No:315/5 Harbiye/İstanbul
D. TARAFLAR : - Deutsche Bank AG
Taunusanlage 12, 60325 Frankfurt am Main, Germany
- Kaya DİDMAN
Dilhayat Sk. No:32 Etiler/İstanbul
- Ahmet Raif ÜNÜVAR
İbrahim Günaydın Sitesi Platin Konutları A. Adnan
Saygun Cd. No:84 A5 Blk. D:10 Ulus/İstanbul 30
- Mehmet SERİN
Emlak Bankası Blokları A Blk. D:33 Koşuyolu/İstanbul
- Stephen Tyler BURNHAM
Madeline Avenue, Fishers Island, New York
06390 ABD
- Aleaddin Levend İŞANLAR
Korukent Yolu Aydın Sitesi G-1 Blk. D:9
Levent/İstanbul
- Murad Ömer GÜLKAN
Rıza Bey Sk. Feda Çıkmazı No:3/4 Ayazpaşa 40
Gümüşsuyu/İstanbul
E. DOSYA KONUSU : Bender Menkul Değerler A.Ş. (BMD)’nin gerçek kişi
ortaklarının elinde bulunan %60 oranındaki hissesinin, şirketin %40 oranında
hissesine sahip Deutsche Bank AG (DB) tarafından devralınması işlemine
izin verilmesi talebi.
05-31/393-96
2
F. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 18.4.2005 tarih ve 2442 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı "Rekabetin Korunması Hakkında Kanun"un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı "Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve 50
Devralmalar Hakkında Tebliğ"in ilgili hükümleri uyarınca düzenlenen 28.4.2005
tarih, 2005-4-77/Öİ-05-OG sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu 28.4.2005 tarih,
REK.0.08.00.00/112 sayılı Başkanlık önergesi ile 04-31 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da, bildirimi yapılan işlemin 1997/1
sayılı Tebliğ kapsamında Rekabet Kurulu’ndan izin alınması gereken bir işlem
olduğu, ancak işlem sonrasında 4054 Sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen,
hakim durum yaratılması yahut mevcut bir hakim durumun daha da güçlendirilmesi
ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağı ifade 60
edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde ilgili ürün pazarı; “hisse senedi, tahvil ve
diğer menkul kıymetler ve bunların dışında kalan kıymetli evrak ile mali değerleri
temsil eden veya ihraç edenin mali yükümlülüklerini içeren belgelerin birinci ve
ikinci el piyasalarında el değiştirmesine yönelik aracılık hizmetleri pazarı” olarak
belirlenmiştir. 70
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Bildirime konu işlemler bakımından ilgili coğrafi pazar, "Türkiye Cumhuriyeti
Sınırları"dır.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.2.1. 1997/1 sayılı Tebliğ Kapsamında Yapılan Değerlendirme
Bildirimin konusu BMD'nin %(….) oranındaki hissesinin, şirketin %(….) oranındaki
hissesine sahip DB tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebinden 80
ibarettir.
Söz konusu işlem, BMD'nin kontrolünde değişiklik yaratması nedeniyle, 1997/1
sayılı Tebliğ'in birleşme ve devralma sayılan hallerin belirlendiği 2. maddesinin (b)
bendinde, “Herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal
varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine
yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi”
olarak tanımlanan bir devralmadır.
Öte yandan, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi gereğince, “Bu Tebliğ’in 2.
maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşme ve 90
devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde
ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde
veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası (yirmibeş
05-31/393-96
3
milyon Yeni Türk Lirası)'nı aşması halinde Rekabet Kurulundan izin almaları
zorunludur”.
Dosya mevcudu bilgilere göre, başvuru konusu işlemin taraflarından BMD’nin
2004 yılı cirosu (……………) YTL olduğundan, devralınanın cirosuna ve tarafların
pazar paylarına bakılmaksızın eşiğin aşıldığı anlaşılmıştır.
Öte yandan, tarafların ilgili ürün pazarındaki payları toplamı %(….)'yi 100
aşmamaktadır. Bu çerçevede, pazar payları dikkate alındığında, işlem sonucunda
ilgili pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun
güçlendirilmesi mümkün değildir.
H.2.2. Bildirime Konu Anlaşmada Yer Alan Rekabet Yasakları Açısından
Değerlendirme
Hisse Satın Alım ve Satış Sözleşmesi’nin “Satıcıların Taahhütleri” başlıklı 8.
maddesinde taraflara bazı rekabet yasakları getirilmektedir.
110
Esasen birleşme veya devralma sözleşmelerinde yer alan rekabet yasaklarının
yan sınırlama sayılmasındaki amaç, daha önce faaliyet gösterdiği pazara satıcının
tekrar dönmesini önleyerek, alıcının pazara uyum göstermesini sağlamaktır.
Dolayısıyla, bu noktada satıcıya getirilen rekabet yasağının kapsamı ve süresi
önem kazanmakta ve yukarıda ifade edilen amacın gerçekleşebilmesi için, bu
yükümlülüğün kapsam bakımından da makul olması ve kabullenilebilir bir süre ile
sınırlı olması gerekmektedir. Söz konusu sürenin belirlenmesinde işin teknolojisi,
devredilen faaliyette know-how bulunup bulunmadığı, dağıtım kanallarının durumu
ve tahmini yeniden oluşturulabilme süreleri, müşteri portföyü ve ilk yatırım
maliyetlerinin yüksekliği gibi hususlar göz önünde bulundurulmaktadır. 120
Getirilen rekabet yasağı devre konu teşebbüsün faaliyet alanı olan işleri içermesi,
sözleşmenin tarafları açısından kısıtlayıcı olması, devralma işlemi ile doğrudan
ilgili ve gerekli olması nedeniyle devralma işleminin yürütülmesi için gerekli yan
sınırlama niteliklerini taşımaktadır. Ancak, sözleşmenin ilgili maddesi uyarınca,
hisseleri devreden hissedarlar arasında farklılık getirilerek, %(….) ve %(….)’lik
hisseleri devredecek olan satıcılara 5 yıl, %(….) oranındaki hisselerini devredecek
olanlara 3 yıl süre ile rekabet yasağı getirilmektedir. Belirlenen 3 yıllık süre
sözleşmede yer alan zorunlu istihdam süresi ile de uyumlu ve makul bir süre
olmakla birlikte, aynı hak ve yükümlülüklere sahip olan bir kısım satıcılar için 5 yıl 130
süre ile rekabet yasağı getirilmesi çelişki arz etmektedir. Bu nedenle ilgili maddede
getirilen rekabet yasağı düzenlemesinin tüm ortaklar için 3 yıl olarak düzeltilmesi
koşuluyla bildirim konusu işleme izin verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ve tespitler doğrultusunda, Deutsche Bank
AG’nin, Bender Menkul Değerler A.Ş.’nin gerçek kişi ortakların elinde bulunan
%60 oranındaki hissesini devralması işleminin, tarafların ciroları yönüyle 1997/1
sayılı "Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ" kapsamında izne tabi olduğuna; bununla birlikte işlemin 4054 140
sayılı "Rekabetin Korunması Hakkında Kanun"un 7. maddesi anlamında hakim
durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve böylece ilgili
05-31/393-96
4
pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem
olmadığına; hisse devir sözleşmesinde hisseleri devreden ortaklara getirilen
rekabet yasağı hükmünün tüm ortaklar için 3 yıl olarak düzeltilmesi koşuluyla
bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy