Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-4-72 (Devralma)
Karar Sayısı : 05-40/562-141
Karar Tarihi : 17.6.2005
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, 10
Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖR : M. Okan ALPAY
C. ŞİKAYET EDEN : Salih EMİN
(Başvuru elektronik posta ile yapıldığından şikayetçinin
adresi bulunmamaktadır.)
D. ŞİKAYET EDİLEN: - Dadaş Turizm Ticaret Ltd. Şti.
Şehirlerarası Otobüs Terminali Erzurum
- Esadaş Turizm Ticaret Ltd. Şti.
Şehirlerarası Otobüs Terminali Erzurum 20
- Palandöken Turizm Seyahat Ltd. Şti.
Şehirlerarası Otobüs Terminali Erzurum
E. DOSYA KONUSU: Erzurum İlinde faaliyet gösteren Dadaş Turizm Ticaret
Ltd. Şti, Esadaş Turizm Ticaret Ltd. Şti. ve Palandöken Turizm Seyahat Ltd.
Şti. unvanlı otobüs şirketlerinin, fiyatlarını birlikte belirlemek suretiyle 4054
sayılı "Rekabetin Korunması Hakkında Kanun"u ihlal ettikleri iddiası.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 14.4.2005 tarih, 2374 sayı ile giren
başvuru üzerine düzenlenen 16.5.2005 tarih, 05-4-72/BN-04-M.O.A. sayılı Bilgi
Notu, Kurul'un 26.5.2005 tarihli toplantısında görüşülmüş ve "Şikayetçi ile
görüşülmek suretiyle ek çalışma yapılmak üzere (konunun) Kurul gündeminde 30
incelemeye alınmasına" 05-36/469-Mİ sayı ile karar verilmiştir.
Söz konusu karar uyarınca düzenlenen 2005-4-72/BN-04-M.O.A. sayılı Bilgi Notu
10.6.2005 tarih REK.0.08.00.00/166 sayılı Başkanlık önergesi ile 13.6.2005 tarih
05-39 sayılı Kurul toplantısında ele alınmış, ancak 4054 sayılı Kanun'un 51.
maddesinde belirtilen yeter sayısının oluşmadığı anlaşıldığından anılan
maddenin 2. fıkrasında öngörülen yöntemin izlenmesine 05-39/524-M sayı ile
karar verilmiştir.
Dosya konusu 05-40 sayılı toplantıda karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRÜN GÖRÜŞÜ: İlgili Bilgi Notu'nda; şikayet konusu ile ilgili olarak
bu aşamada herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığı görüşüne yer 40
verilmiştir.
05-40/562-141
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
Şikayetin konusu ve şikayet edilenlerin faaliyet alanları dikkate alınarak, ilgili ürün
pazarı, "otobüs ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı pazarı"; ilgili coğrafi pazar ise,
"Erzurum İli" olarak belirlenmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Erzurum İli otobüs ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı pazarında rekabeti
kısıtlayıcı bir eylemin varlığına ilişkin ciddi ve yeterli bilgi bulunmadığından, 50
şikayetçinin Raportörün bilgi talebine cevap vermemesi de dikkate alınarak,
başvuru hakkında işlem yapılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.
I. SONUÇ
Dosya mevcudu bilgiler doğrultusunda, Erzurum İlinde faaliyet gösteren Dadaş
Turizm Ticaret Ltd. Şti, Esadaş Turizm Ticaret Ltd. Şti. ve Palandöken Turizm
Seyahat Ltd. unvanlı otobüs şirketlerinin, fiyatlarını birlikte belirlemek suretiyle
4054 sayılı "Rekabetin Korunması Hakkında Kanun"u ihlal ettikleri iddiası ile ilgili
olarak herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığına OYÇOKLUĞU ile karar
verilmiştir.
05-40/562-141
3
KARŞI OY GEREKÇESİ
(17.06.2005 tarihli ve 05-40/562-141 sayılı Kurul Kararı)
Çoğunluk oylarıyla, Erzurum ilinde faaliyet gösteren otobüs şirketlerinin
fiyatlarını birlikte belirleyerek 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettikleri iddiası ile ilgili
olarak Kanun kapsamında herhangi bir işlem yapılmasına gerek olmadığına (ön
araştırma açılmamasına) karar verilmiştir.
Teşebbüslerin aralarında yaptıkları anlaşmalarla birlikte fiyat belirlemeleri
4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesi kapsamındaki önemli sayılan ihlallerden
biridir. Kurul uygulamasında da, fiyat anlaşmalarının bulunduğu tüm sektörlerde,
pazarın veya ilgili pazardaki teşebbüslerin büyüklük veya küçüklüğüne
bakılmaksızın ya ön araştırma açılmış ya da ön araştırmalar sonucunda
soruşturma açılmasına karar verilmiştir.
Otobüs işletmelerinin birlikte fiyat belirlemelerine yönelik ihlal iddialarında
da, başlangıç dönemindeki birkaç olayda valiliklere yazı yazılması veya Kanun’un
9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrası anlamında görüş bildirilmesi istisnaları dışında
aynı şekilde davranılmıştır. Bu konuda birçok Kurul Kararı örnek olarak
göserilebilir. En yeni tarihli örnekler olarak; Konya ilindeki otobüs işletmelerinin
ihlalleri nedeniyle alınan ve cezaların yer aldığı 18.08.2004 tarihli ve 04-55/751-
188 sayılı karar, Kastamonu ilindeki otobüs işletmecilerine ilişkin 14.04.2005
tarihli ve 05-24/282-M sayılı Soruşturma Kararı ve nihayet karşı oy yazdığımız
kararla aynı tarihteki Kurul gündeminde yer alan Nevşehir ilindeki otobüs
şirketlerine soruşturma açılması yönündeki 13.06.2005 tarihli ve 05-39/523-M
sayılı kararlar gösterilebilir.
Kurul, aynı ihlal iddiaları veya tespitlerinde, farklı özellikler veya unsurlar
bulunmadığı takdirde, objektif ve ilkesel davranmanın bir gereği olarak aynı
sonuçlara ulaşmak durumundadır. Kurul, kimi ihlallerde ön araştırma veya
soruşturma açarken, benzer ihlallerde farklı davranamaz. Bu türden farklı
davranışlarda kamu yetkisi kullanılırken takdir yetkisi gerekçe gösterilemez.
Hukuki ve haklı gerekçeler bulunmaksızın farklı kararların alınması ise,
subjektifliğe yol açar ki, sonuçta rekabet otoritesinin aldığı kararların güvenilirliği,
etkinliği yok edilmiş olur.
Ülkenin birçok ilinde fiyat belirlemesine yönelik otobüs işletmelerinin
ihlalleri ön araştırma veya soruşturmaya bağlanırken, hiçbir gerekçe
gösterilmeksizin Erzurum ilindeki ihlal iddialarında, yapılacak bir işlem
bulunmadığına karar verilmesi tarafımızdan anlaşılamamakta ve uygun
bulunmamaktadır.
Bu itibarla gerekçesiz ön araştırma açılmaması yönündeki çoğunluk
görüşüne katılmıyoruz.
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ Rıfkı ÜNAL M. Sıraç ASLAN
Kurul Üyesi Kurul Üyesi Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy