Rekabet Kurumu - Karar Sayı 05-44/618-155

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2005-3-12 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 05-44/618-155
Karar Tarihi : 8.7.2005

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER

Başkan : Mustafa PARLAK (Başkan)
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya
ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.

B. RAPORTÖRLER : Bülent GÖKDEMİR, Neşe Nur YAZGAN

C.ŞİKAYET EDEN : As Teknik İnşaat Ticaret Ulaştırma Sanayi ve Turizm
Limited Şirketi (Valter Asansörleri)
Mebusevleri Ergin Sok. No:25/3 Tandoğan/Ankara

D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA YAPILAN:

Kone Asansör Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi
Bulgurlu Cad. No:32 Kısıklı Üsküdar/İstanbul

E. DOSYA KONUSU: Kone Asansör Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Kone)
tarafından, kendi markasını taşıyan asansörlerdeki elektronik kartlara şifre
girilmesi suretiyle diğer asansör tamir firmalarının faaliyetlerinin
engellendiği iddiası.

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde Beysukent Angora Evleri Sitesi’nde 10
bulunan Kone markalı bazı asansörlerin elektronik kartlarına, anılan teşebbüs
tarafından şifre konulması nedeniyle asansörlerin çalıştırılamadığı ifade
edilmektedir.

G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 7.2.2005 tarih ve 860 sayı ile intikal
eden başvuru doğrultusunda düzenlenen 15.4.2005, tarih ve 2005-3-12/İİ-05-
NNY sayılı İlk İnceleme Raporu 6.5.2005, tarih ve 05-31/397-M sayılı Kurul
toplantısında görüşülmüş ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un ihlaline ilişkin bir soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının
belirlenmesi amacıyla, aynı Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca önaraştırma 20
yapılmasına karar verilmiştir.

İlgili karar uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 28.6.2005 tarih,
2005-3-12/ÖA-05-BG sayılı Önaraştırma Raporu 29.6.2005 tarihli,
05-44/618-155
2
REK.0.07.00.00/128 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-44 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır.

H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; mevcut bilgi ve belgeler
çerçevesinde yapılan değerlendirmeler ışığında;
- Kone tarafından, asansörlere belirli bir devir sonrasında durma komutunun 30
verildiği, bu komutun sonucunda asansörün yeniden çalıştırılabilmesini temin
eden bir şifreleme sisteminin kullanıldığı, bu sistemin rakip bakım hizmeti veren
firmalar ile paylaşılmadığına ilişkin iddiaların mesnetsiz bulunması nedeniyle söz
konusu teşebbüsün 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin ihlal edilmesine yönelik
bir eylem içinde bulunmadığı, dolayısıyla Kone hakkında anılan Kanun’un 41.
maddesi hükmü çerçevesinde bir soruşturma başlatılmasına yer olmadığı,
- 15.2.2003 tarih ve 25021 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 15.8.2004
tarihinde yürürlüğe giren “Asansör Yönetmeliği”nin 23. maddesinin, yedek
parçaların yanı sıra bakım hizmeti verilebilmesini temin eden diğer araç ve
bilgilerin de sağlanmasını mümkün kılacak şekilde tadil edilmesinin ilgili 40
düzenlemeyi Rekabet Hukuku’na daha uygun hale getireceği hususunda Sanayi
ve Ticaret Bakanlığı’nın bilgilendirilmesinin yerinde olacağı ifade edilmektedir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. Sektöre İlişkin Genel Bilgiler

Asansör ve Yürüyen Merdiven Sanayicileri Derneği (AYSAD) verilerine göre
Türkiye’de asansör sektöründe kayıt dışı çalışan firmalar hariç tutulmak üzere
yaklaşık 1500 firma faaliyettedir. Bu firmalardan yaklaşık 400’ü üretim ve 50
tamir/bakım, yaklaşık 100’ü asansör aksamı imalatı, geriye kalanlar ise sadece
tamir/bakım alanlarında faaliyet göstermektedir. Sektörde yabancı menşeili birkaç
firma dışında büyük ölçekli üretici yer almamakta, ağırlıklı olarak KOBİ’ler
faaliyette bulunmaktadır. Asansör üretimi 2003 yılında 5 bin, 2004 yılında ise 7
bin adet olarak gerçekleşmiştir. Halen kullanımda olan asansör sayısının 110-120
bin adet olduğu tahmin edilmektedir. Kone’den alınan ve çeşitli Avrupa
ülkelerinde kullanımda olan asansör sayısına ilişkin tahminlerin yer aldığı
çalışmada, Türkiye’de 2004 yılında yaklaşık 140 bin asansörün mevcut olduğu
belirtilmektedir.
60
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik
Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun ile 4077 sayılı
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’a dayanılarak çıkartılan 95/16/AT
Asansör Yönetmeliği, asansör ve ilgili aksamlarının kullanıcıların sağlığını ve
güvenliğini tehlikeye atmayacak şekilde projelendirilmesi, tasarımı, imali, montaji
ve bakımının gerçekleştirilmesini teminen; tasarım, imalat ve piyasaya arz
aşamalarında uyulması gereken temel sağlık ve güvenlik kurallarını
belirlemektedir.

70
05-44/618-155
3
I.2. Taraflar

I.2.1. As Teknik İnşaat Ticaret Ulaştırma Sanayi ve Turizm Limited Şirketi
(As Teknik)

Dosya konusu önaraştırmada şikayetçi konumunda bulunan As Teknik “Valter”
marka asansörlerin imalâtı, kurulumu ve sonrasındaki bakım ve onarım işlerinin
yanı sıra her türlü asansör uygulaması alanında genel olarak yetki sahibi
konumunda olan bir teşebbüstür. Söz konusu teşebbüsün ortaklık yapısına
aşağıda yer verilmektedir: 80

Tablo 1: As Teknik Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Miktarı (YTL) Payı (%)
Murat Ağcabağ 875 43,75
Dilek Ağcabağ 675 33,75
Meliha Ağcabağ 450 22,5
Toplam 2000 100

Murat Ağcabağ’ın müdürü bulunduğu şirketin 2003 ve 2004 yılı ciroları sırasıyla
(………….) YTL ve (………………..) YTL’dir.

I.2.2. Kone Asansör San. ve Tic. A.Ş. (Kone)

Dosya konusu önaraştırmada şikayet edilen taraf olan Kone, asansör üretimi ve
onarımı alanında dünya çapında faaliyet gösteren bir teşebbüstür. Türkiye’de 90
1987 yılında yabancı sermaye içerikli bir ortak girişim olarak faaliyete geçen
firmanın mevcut durumdaki hisse yapısına aşağıda yer verilmektedir:

Tablo 2: Kone Ortaklık Yapısı
Hissedar Hisse Miktarı (YTL) Payı (%)
Kone BV 1.488.637,08 98,89
Kone Italia S.P.A. 16.649,6 1,1
Diğerleri 0,4 0,000027
Toplam 1.505.287,08 100

Kone, İstanbul merkez ofisinin yanı sıra, Ankara, İzmir, Bursa bölge müdürlükleri
ve Adana, Antalya, Denizli, Muğla, Konya, Kayseri illerinde bulunan yetkili bölge
yüklenicileri ile satış sonrası bakım ve onarım hizmetlerini sağlamaktadır. Söz
konusu teşebbüsün 2003 ve 2004 yıllarına ilişkin ciroları sırasıyla
(………………)YTL ve (………………..)YTL’dir. Şirketin Yönetim Kurulu; Karl 100
Malmstrom (Başkan), Robert Granholm (Başkan Yardımcısı) ve Klaus
Cawen’den (Üye) müteşekkildir.






05-44/618-155
4
I.3. İlgili Pazar
110
I.3.1. İlgili Ürün Pazarı

Belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer ürünlerden oluşan
pazarlar ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır. Bir ürünün diğer bir ürünle aynı
pazarda yer alabilmesi için bu ürünlerin tüketici gözünde nitelikleri, kullanım
amaçları ve fiyatları bakımından benzer olmaları gerekmektedir.

İnceleme konusu olayda şifre uygulaması ile rekabetin kısıtlandığı iddia edilen
pazar genel olarak asansör tamir ve bakım hizmetleri pazarıdır. Söz konusu
pazarda 95/16/AT Asansör Yönetmeliği’nde belirlenen kriterlere sahip her firma, 120
asansör tamir ve bakım işlerine ilişkin yetki belgesi alarak faaliyet
gösterebilmektedir. Bu bakımdan ilgili ürün pazarı “asansör bakım ve tamir
hizmetleri pazarı” olarak belirlenmiştir.

I.3.2. İlgili Coğrafi Pazar

Coğrafi pazar belirlenirken, özellikle ilgili mal ve hizmetlerin özellikleri ile tüketici
tercihleri bakımından giriş engellerinin, ilgili bölge ile komşu bölgeler arasında
teşebbüslerin pazar payları veya mal ve hizmetlerin fiyatları bakımından hissedilir
bir farklılığın olup olmadığı gibi unsurlar dikkate alınır. 130

Söz konusu önaraştırmada ilgili ürün pazarında yer alan hizmetler bakımından
bölgesel bir farklılığın bulunmadığı göz önüne alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye
Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.

I.4. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme

I.4.1. Olayların Gelişimi

Başvuru konusu iddiaya ilişkin değerlendirmelere geçmeden önce As Teknik ile 140
Kone arasında yaşanan gelişmelere değinilmesi gerekmektedir. As Teknik,
Ankara Angora Evleri Sitesi’ndeki bakımını yapmakta olduğu Kone markalı
asansörlerden birinde elektronik kart arızası ile karşılaşmıştır. Söz konusu
teşebbüs elektronik kartını, bir elektronik firmasına iletmiş, anılan firma karttaki
arızayı gidermiştir. As Teknik kartların sisteme yerleştirilmesine rağmen
asansörün çalışmadığı gerekçesiyle Kone’ye başvurmuş ve bedeli mukabilinde
yardım talep etmiştir. Kone, bina sorumlusunun talebi üzerine konu ile
ilgileneceklerini belirtmiş, As Teknik bu süreçte konuyu Sanayi ve Ticaret
Bakanlığı’nın ilgili birimlerine intikal ettirmiştir. Bu sürecin sonunda Kone
elemanları, Angora Evleri Sitesi’nde arıza tespitinde bulunmuş, As Teknik, Kone 150
ve bina yetkilisinin imzasının bulunduğu bir belge ile asansörde iki adet elektronik
kartın değiştirilmesi gerekliliği ortaya konmuştur. Kone Yetkilileri, daha sonra site
yönetimi, As Teknik ve Bakanlığa söz konusu kartların fiyatını bildirmiş ve talep
edilmesi halinde ücretsiz işçilik yardımında bulunacağını ifade etmiştir.
05-44/618-155
5

Şikayet dilekçesinde ileri sürülen husus, Kone’nin asansörlerine şifre girmek
suretiyle bağımsız tamircilerin faaliyetlerini engellediği iddiasıdır. Üreticiler
tarafından, asansörlere müdahale edilmesini engellemek amacıyla kullanılan
çeşitli cihaz ya da şifreleme yöntemlerinin teknik gerekçeleri bulunup
bulunmadığı tartışması bir kenara bırakıldığında, bu tür bir gereklilik bulunması 160
halinde anılan tedbirlerin ortadan kaldırılmasını temin edecek araçların rekabet
hukuku çerçevesinde zorunlu unsur niteliği taşıdığı ileri sürülebilecektir. Birbiriyle
bağlantılı pazarlardan birinde hakim durumda bulunan teşebbüsün sahip olduğu
tesis, altyapı vb. gibi varlıklar, bağlantılı yapı için vazgeçilmez nitelik taşımakta ve
bu varlıkların benzerlerinin inşası hukuki, teknik veya ekonomik bakımdan
mümkün değil ise, anılan varlığın zorunlu unsur niteliği taşıdığı kabul
edilmektedir. Zorunlu unsurun varolduğu pazarlarda bu imkanı elinde bulunduran
teşebbüslere, rekabet otoritesi ve/veya sektörel düzenleyiciler tarafından
rakipleriyle anlaşma yapma yükümlülüğü getirilebilmektedir. Asansör imal ve
bakım hizmetleri pazarları arasındaki ilişki zorunlu unsurun tanımında verilen 170
koşullar ile örtüşmektedir. Burada üreticiler imalat aşamasında ürüne yönelik
geliştirdikleri çeşitli araçlarla, imalat pazarı ile bağlantılı bakım ve onarım
hizmetleri pazarında tekelci güç kazanacak, bu araçları rakipleriyle paylaşmaktan
kaçınmak suretiyle pazara giriş engeli yaratabileceklerdir. Zira bu araç olmaksızın
rakip teşebbüslerin söz konusu ürüne bakım ve onarım hizmeti vermesi mümkün
olmayacaktır.

Bu bilgilerden hareketle, şikayet konusu teşebbüs özelinde, anılan teşebbüs
tarafından üretilen asansörlere rakipleri tarafından bakım ve onarım hizmeti
verilmesinin engellenip engellenmediği ya da bu tür bir eylemin teknik açıdan 180
mümkün olup olmadığının tespit edilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede öncelikle
Kone’nin asansör kartlarına şifre girmek suretiyle herhangi bir kötüye kullanma
eylemi içerisinde olup olmadığı incelenecek, bir şifrenin varlığının ispatlanması
halinde pazarın “Kone marka asansörlere yönelik bakım hizmetleri pazarı,” olarak
tanımlanıp tanımlanamayacağı hususu ele alınacaktır1.

I.4.2. Değerlendirme

Şikayetçi teşebbüs tarafından dile getirilen temel iddia Kone tarafından
asansörlere belirli bir çalışma süresinin sonunda durması yönünde bir komut 190
girildiği, anılan komutun belirli bir cihaz vasıtasıyla Kone tarafından tespit edilen
şifrenin girilmesiyle kaldırılabildiği, bu işlem yapılmadan asansörün yeniden
çalışmaya başlayamayacağı şeklindedir.


1 Burada kötüye kullanma eylemi bir sonraki bölümde ele alındığı üzere asansöre belirli bir
süre/devir sonunda durması şeklinde verilen komut ve bu komutu ortadan kaldıracak zorunlu
unsur niteliği taşıması muhtemel şifrenin (ya da cihazın) rakiplerle paylaşılmamasıdır. Öte yandan
halihazırda uygulandığı üzere asansörün işlevlerine yönelik bir şifre konması ancak rakiplerle
paylaşılmadığı takdirde teşebbüse tekelci güç kazandıracaktır.
05-44/618-155
6
Şikayet dilekçesinde iddianın sadece girilen şifre nedeniyle bakım hizmeti verilen
asansörün çalışmadığı yönü dile getirilmiş, iddianın diğer boyutu, yani asansöre
belirli bir devirden sonra durması yönünde talimat verildiği, şikayetçi taraf ile
Raportörlerce yapılan görüşmeler sırasında ifade edilmiş ve tutanak altına
alınmıştır.
200
Teşebbüs yetkilisi, asansöre bu yönde bir komut girildiği konusunda kesin bir
tespitlerinin bulunmadığını, ancak, kartın tamir ettirilmesine karşın çalışmamasını
bu şekilde yorumladıklarını dile getirmiştir. Söz konusu şahıs, ayrıca, anılan
şifrenin girildiği cihazın asansörün temel parametrelerine yön verdiğini, bu cihaz
olmaksızın asansörün çalıştırılmasının mümkün olmadığını ifade etmektedir.

Önaraştırma süresi içinde Raportörlerce sektör temsilcileri ile yapılan
görüşmelerde, sektör temsilcileri tarafından, hemen tüm üreticilerin asansörün
temel parametrelerine ilişkin olarak bir şifreleme sistemi kullandığı ifade
edilmiştir. Sektör temsilcileri anılan şifreleme sisteminin esas olarak yetkin 210
olmayan kişilerin ürüne yönelik olarak herhangi bir tasarrufta bulunmasının
engellenmesi amacıyla kullanıldığını, aksi halde kullanıcıların yaşamının
tehlikeye atılacağını ifade etmişlerdir.

Şikayetçi tarafından dile getirilen şifreleme sistemine yönelik iddia, esasen
asansör üreticilerinin açıklamalarıyla örtüşmektedir. Nitekim yukarıda ifade
edildiği üzere As Teknik Yetkilisi anılan şifreleme sisteminin asansörün temel
parametrelerine yön verdiğini ifade etmiştir.

Buna karşılık Kone yetkilileri asansörlerde iddia edildiği şekliyle bir şifrenin 220
bulunmadığını, nitekim As Teknik tarafından Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na
yapılan şikayet üzerine Bakanlığa gönderdikleri dilekçede bu hususun ifade
edildiğini, konuyla ilgili olarak anılan asansörlerde yaptıkları incelemeler
neticesinde asansör kartlarının bozulduğunu tespit ettiklerini, yapılan tespite
yönelik olarak hazırlanan tutanağın, site yöneticisi ve As Teknik yetkilisi
tarafından imzalandığını ifade etmişlerdir. Anılan tutanağın bir örneği yerinde
incelemeler sırasında elde edilmiştir.

Önaraştırma Raporu eklerinde yer alan bilgi ve belgeler çerçevesinde; Kone
çalışanı tarafından düzenlenen, As Teknik tarafından bakım hizmeti verilen 230
asansörün kart arızası nedeniyle çalışmadığı tespitine yönelik tutanakta,
Şikayetçi Teşebbüs Yetkilisi’nin imzasının bulunması, tamir ettirilmek üzere Gate
Elektronik’e verilen kartların onarıldığı, sistemde denendiği ve çalışır durumda
teslim edildiği, sistemin çalışır durumda teslim edildiğinin Şikayetçi Teşebbüs
Çalışanı tarafından teyit edildiğini gösterir belgenin varlığı ve Kone markalı
asansörlere bakım hizmeti veren Otis ve Schindler gibi sektörün önde gelen
teşebbüslerinin yetkililerince verilen herhangi bir şifreleme sistemi ile
karşılaşmadığına ilişkin ifadeler dikkate alındığında, şikayetçi teşebbüs
tarafından ileri sürülen iddianın doğruluğunu kabul etmek mümkün değildir.
240
05-44/618-155
7
Bu noktadan hareketle, Kone tarafından, asansörlerin belirli bir devir sonrasında
durması komutunun verildiği ve bunun sonucunda yeniden çalıştırılabilmesini
temin eden bir şifreleme sisteminin kullanıldığına ilişkin iddialar mesnetsiz
bulunmaktadır. Bu nedenle ilgili ürün pazarının, “Kone markalı asansörlerin
bakım hizmetleri pazarı,” olarak belirlenmesi halinde dahi söz konusu teşebbüsün
hakim durumun kötüye kullanılmasına yönelik bir eylem içinde bulunmadığı tespit
edilmiştir.

I.4.3. Hukuki Düzenleme Eksikliğinin Giderilmesine Yönelik Öneriler
250
Asansör sektörüne ilişkin düzenlemenin yasal çerçevesi 15.2.2003 tarih ve 25021
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 15.8.2004 tarihinde yürürlüğe giren
Asansör Yönetmeliği ile çizilmektedir. Söz konusu yönetmelik, güvenlik kuralları,
standartlar, piyasa denetimi, uygunluk değerlendirilmesi, bakım hizmetleri gibi
pek çok konuda son derece ayrıntılı hükümler içermektedir.

Asansör Yönetmeliği hükümleri uyarınca asansörün imalat, montaj, proje ve
bakımından asansör firması sorumludur. Anılan Yönetmeliğin 4. maddesi
asansör firmasını; “Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörlerin, tasarımından,
imalatından, montajından, projesinden, bakımından, işletme ruhsatından ve 260
piyasaya sürülmesinden sorumlu olan ve ürüne adını, ticari markasını veya ayırt
edici işaretini koyarak CE işaretini iliştiren ve AT uygunluk beyanını düzenleyen
gerçek veya tüzel kişileri; asansör firmasının Türkiye dışında olması halinde,
asansör firması tarafından yetkilendirilen temsilciyi ve/veya ithalatçıyı; ayrıca
asansörün tedarik zincirinde yer alan ve faaliyetleri asansör güvenliğine ilişkin
özelliklerini etkileyen gerçek veya tüzel kişi veya kuruluş,” olarak tanımlamıştır.

Asansörün bakım hizmetleri ise Yönetmeliğin 23. maddesinde düzenlenmektedir.
İlgili madde hükmü;
270
“Bu Yönetmelik kapsamındaki asansörün kullanılması esnasında, temel sağlık ve
emniyet gereklerinin devamlılığını teminen sürekli kontrol altında tutulabilmesi
için;
a) Bina sorumlusu ile bir asansör firması veya onun yetkili servisi arasında
garanti müddetince geçerli aylık bakım ve servis hizmetleri anlaşması yapılması
zorunludur. Ayrıca, asansör firması arızaya müdahale zamanını söz konusu
anlaşma metninde belirtmelidir.
b) Anlaşma yapılan firma, asansörü imal eden asansör firması veya onun yetkili
servisi olabileceği gibi, bir başka asansör firması veya onun yetkili servisi olabilir.
Ancak, garanti süresince aylık bakım ve servis hizmetleri için anlaşmaya 280
bağlanan firma muhakkak asansörü imal eden asansör firması veya onun yetkili
servisi olmalıdır.
c) Aylık bakım ve servis hizmeti verilen asansörde, orijinal yedek parça kullanılır.
d) Asansörü imal eden firma, yaptığı her tip ve özellikteki asansörün orijinal
yedek parçalarını 10 yıl süreyle stokta bulundurmak ve kendisince imal edilen
asansöre aylık bakım ve servis hizmeti veren bir başka asansör firması veya
05-44/618-155
8
onun yetkili servisinin veya bina sorumlusunun bu konudaki talebini, acilen ve
normal piyasa koşullarında mutlaka karşılamak zorundadır,” şeklindedir.

Madde hükmünden anlaşıldığı üzere garanti süresi içinde asansörün bakım 290
hizmeti ürünün imalatçısı tarafından verilmelidir. Garanti süresinin dolmasından
sonra, bina yönetimi, asansörün bakım hizmetini asansör firması niteliğini haiz bir
başka firma ya da onun yetkili servisine verebilecektir. Öte yandan imalatçı
firmalar ürünlere ilişkin orijinal yedek parçaları, yetkili asansör firmalarına
vermekle yükümlü kılınmıştır.

Anılan madde hükmü, Yönetmeliğin 4. maddesinde yer verilen asansör firması
tanımı ile bir arada düşünüldüğünde, asansörlere ancak CE belgesi ve AT
yeterlilik sertifikası bulunan, yetkin firmaların bakım ve onarım hizmeti
verebileceği, söz konusu teşebbüslerin birbirlerine yedek parça sağlamakla 300
yükümlü kılındığı anlaşılmaktadır. Bu hükümler çerçevesinde insan hayatı ile ilgili
olan asansörlere yetkin olmayan kişilerin bakım hizmeti sağlamasının önüne
geçilmiş olmaktadır.

Bununla birlikte 23. madde asansör firmalarına, birbirlerine sadece yedek parça
sağlama zorunluluğu getirmiştir. Oysa yukarıda ayrıntılandırıldığı üzere,
asansörün temel işlevlerine ilişkin olarak asansör kartına konulan şifrenin veya
söz konusu işlevleri yeniden etkin kılabilmek için gereken cihazların yedek parça
tanımı kapsamında bulunduğunu ileri sürmek güçtür.
310
Bu noktadan hareketle bir asansör firmasının, rakip firmalara söz konusu cihaz
ya da şifreyi vermekten imtina etmesi mümkündür. Böylece 23. madde ile
amaçlanan bakım hizmetleri pazarında rekabeti tesis etme hedefine
ulaşılamayacaktır. Bu nedenle Asansör Yönetmeliğinin 23. maddesi, yedek
parçaların yanı sıra bakım hizmeti verilebilmesini temin eden diğer araç ve
bilgilerin de sağlanmasını mümkün kılacak şekilde tadil edilmesi gerekmektedir.

Bu noktada söz konusu Yönetmelik mevcut haliyle yürürlükte kalsa dahi,
asansöre bakım hizmeti verilebilmesini temin eden araç ve/veya bilgilerin,
yukarıda belirtildiği üzere, zorunlu unsur niteliği taşımasının muhtemel görülmesi 320
nedeniyle 4054 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması yönünde herhangi bir
engel bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

J. SONUÇ

Düzenlenen rapora, toplanan delillere ve incelenen dosya kapsamına göre;

1. Kone Asansör Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından, asansörlere belirli bir
devir sonrasında durma komutunun verildiği, bu komutun sonucunda
asansörün yeniden çalıştırılabilmesini temin eden bir şifreleme sisteminin 330
kullanıldığı, bu sistemin rakip bakım hizmeti veren firmalar ile
paylaşılmadığına ilişkin iddiaların mesnetsiz bulunması nedeniyle söz
05-44/618-155
9
konusu teşebbüsün 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinin ihlal edilmesine
yönelik bir eylem içinde bulunmadığına, dolayısıyla Kone hakkında anılan
Kanun’un 41. maddesi hükmü çerçevesinde bir soruşturma başlatılmasına
yer olmadığına,

2. 15.2.2003 tarih ve 25021 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve
15.8.2004 tarihinde yürürlüğe giren “Asansör Yönetmeliği”nin 23.
maddesinin, yedek parçaların yanı sıra bakım hizmeti verilebilmesini temin 340
eden diğer araç ve bilgilerin de sağlanmasını mümkün kılacak şekilde tadil
edilmesinin ilgili düzenlemeyi Rekabet Hukuku’na daha uygun hale
getireceğine ilişkin olarak Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na görüş bildirilmesi
konusunda Başkanlık Makamına yetki verilmesine,

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.









Full & Egal Universal Law Academy