Rekabet Kurumu - Karar Sayı 05-44/632-164

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-2-29 (Devralma)
Karar Sayısı : 05-44/632-164
Karar Tarihi : 8.7.2005
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, Sıraç ASLAN, 10
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER : Özge İÇÖZ, Remzi Özge ARITÜRK
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Johnson and Johnson
- Temsilcisi: H.Tolga DANIŞMAN, Efser Zeynep ERGUN
Hergüner Bilgen Özeke Hukuk Bürosu
Süleyman Seba Cd. Sıraevler 55, Akaretler, Beşiktaş,
İSTANBUL

D. TARAFLAR :-Johnson & Johnson 20
One Johnson & Johnson Plaza, New Brunswick, New
Jersey 08933 A.B.D.
- Guidant Corporation
Guidant World Headquartes, 111 Monument Circle #2900,
Indianapolis, IN 46204-5129, A.B.D.

E. DOSYA KONUSU : Kardiyovasküler, endovasküler hastalıkların ve
vakıaların tedavisinde kullanılan tıbbi cihazların ve kalp cerrahi sistemlerinin
tedarikinde faaliyet gösteren Guidant Corporation’ın, “tüketici”, “ilaç” ve “tıbbi
cihazlar ve tanı kitleri” alanlarında faaliyet gösteren Johnson&Johnson (J&J) 30
tarafından, bir J&J bağlı ortaklığı olan Shelby Merger Sub. Inc. aracılığıyla
devralınması işlemine izin talebi.
F. DOSYA EVRELERİ : Kurum kayıtlarına 9.5.2005 tarih ve 3045 sayı ile giren
ve en son 16.6.2005 tarih ve 4107 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1
sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 27.6.2005
tarih ve 2005-2-29/Öİ-05-Ö.İ. sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 29.6.2005 tarih
ve REK.0.06.00.00/70 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-4 sayılı Kurul toplantısında
görüşülerek karara bağlanmıştır. 40
05-44/632-164
2
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda; kardiyovasküler, endovasküler
hastalıkların ve vakıaların tedavisinde kullanılan tıbbi cihazların ve kalp cerrahi
sistemlerinin tedarikinde faaliyet gösteren Guidant Corporation’ın (Guidant), Shelby
Merger Sub. Inc. (Shelby) (J&J bağlı ortaklığı) aracılığıyla, tüketici”, “ilaç” ve “tıbbi
cihazlar ve tanı kitleri” alanlarında faaliyet gösteren Johnson&Johnson tarafından
devralınması işleminin tarafların,
-müdahaleci kardiyoloji alanında;
• “PTCA balon kateterleri” ve
• “koroner çıplak metal tüpler”
-endovasküler çözümler alanında; 50
• “endovasküler kılavuz kablolar”,
• “PTA balon kateterleri”,
• “balon tip genişleyebilir çıplak metal tüp sistemleri”,
• “kendiliğinden genişleyebilir çıplak metal tüp sistemleri” ve
• “embolik koruma cihazları”
olarak belirlenen ilgili ürün pazarlarında ve Türkiye Cumhuriyeti coğrafi pazarındaki
toplam ciro ve pazar paylarının1997/1 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in değişik 4. maddesinde belirtilen
toplam ciro ve pazar payı eşiklerini aşmadığı ancak,
- müdahaleci kardiyoloji alanında; 60
• “koroner yönlendirilebilir kılavuz kablolar” ile
- kalp ritim düzenleme alanında;
• “vücuda yerleştirilen kardiyoverter defibrilatörler”,
• “kalp pilleri” ve
• “kalp resenkronizasyon terapi cihazları”
olarak belirlenen ilgili ürün pazarlarında ve Türkiye Cumhuriyeti coğrafi pazarındaki
toplam pazar paylarının 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’in değişik
4. maddesinde belirtilen toplam pazar payı eşiğini aştığı, bu sebeple bildirim konusu
devralma işleminin izne tabi bir devralma olduğu, ancak birleşme sonucunda ilgili
ürün pazarlarında herhangi bir hakim durum yaratılmadığı veya mevcut bir hakim 70
durumun güçlendirilmediği ve bu suretle rekabetin önemli ölçüde azaltılması
sonucunun söz konusu olmadığı, bu nedenle dosya konusu birleşme işlemine izin
verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
Bildirim Formunda Birleşme Sözleşmesi ve Planının J&J, Shelby ve Guidant arasında
imzalandığı belirtilmiştir. Ancak Shelby Merger Sub. Inc.’nin, J&J’nin bir bağlı ortaklığı
olması nedeniyle, devralma işlemi J&J ile Guidant arasında gerçekleştirilmektedir.
H.1.1. Johnson & Johnson (J&J)
Merkezi Amerika Birleşik Devletlerinde bulunan ve J&J grup şirketlerinin ana şirketi 80
olan J&J, halka açık bir şirket olup, hisseleri New York Borsası’nda işlem
görmektedir. A.B.D. kanunları uyarınca, şirketlerin, sadece sermayelerinin %5 veya
daha fazlasına sahip olan hissedarlarını bildirmek yükümlülüğü bulunmaktadır. Bu
durumda, J&J’in hiçbir hissedarı J&J’in hisselerinin %5 veya daha fazlasına sahip
05-44/632-164
3
olmadığından, J&J’in ortaklık yapısına ilişkin kamuya açık herhangi bir bilgi mevcut
değildir.
J&J’in 2003 yılında dünya genelindeki cirosu (……………) YTL (………… USD),
Türkiye’deki 2003 yılı cirosu (……………) YTL (…………… USD) ve 2004 yılı cirosu
(……………..) YTL (…………… USD) olarak gerçekleşmiştir.
J&J’nin faaliyet alanlarına aşağıda yer verilmiştir: 90
i) Tüketici (Consumer) Grubu: 2003 yılında dünya genelindeki cirosu (………….) YTL
(………… USD) olarak gerçekleşen tüketici grubunun ana ürünleri arasında; bebek
ve çocuk bakım, cilt bakım, ağız ve yara bakım, kadın sağlık bakım ürünlerinin yanı
sıra beslenme ile ilgili ürünler ve reçetesiz farmasötik (over-the-counter
pharmacutical) ürünler bulunmaktadır.
ii) İlaç (Pharmaceutical) Grubu: 2003 yılında dünya genelindeki cirosu (………..) YTL
(……………… USD) olarak gerçekleşen ilaç grubunun dünya genelinde pazarlama
ve satış hakkına sahip olduğu ürünler; anti-mantar, anti-enfeksiyon, kardiyovasküler,
doğum kontrol, dermatoloji, mide ve bağırsak, hematoloji, immünoloji, nöroloji,
onkoloji, ağrı tedavi, psikotropi (merkezi sinir sistemi) ve üroloji alanlarına giren 100
ürünlerdir. Bu ürünler, genel tüketici grubuna reçeteyle satılmaktadırlar.
iii) Tıbbi Cihazlar ve Tanı Araçları (Medical Devices and Diagnostics) (“MD&D”): 2003
yılında dünya genelindeki cirosu (…………) YTL (…………… USD) olarak
gerçekleşen MD&D grubu; hastane, laboratuvar, muayenehane gibi yerlerde
doktorlar, sağlık uzmanları tarafından kullanılan ortopedi, cerrahi, nörocerrahi,
laproskopi, kardiyoloji gibi çok geniş bir ürün yelpazesini kapsamaktadır. J&J, her biri
bu grubun içerisinde yer alan kardiyovasküler tıbbi cihazlar alanında özellikle de
Cordis franchise’ı aracılılığıyla müdahaleci kardiyoloji (interventional cardiology) ve
endovasküler cihazlar (endovasküler devices); Ethicon/CardioVations franchise’ı
aracılılığıyla da kalp cerrahisi alanında faaliyet göstermektedir. 110
Türkiye’de tıbbi cihazlar ve tanı araçları (MD&D) sektöründe J&J’in, Johnson &
Johnson Medical Limited Türkiye unvanlı bir irtibat bürosu bulunmaktadır. Türk
hukuku uyarınca irtibat büroları hiçbir ticari faaliyette bulunamadıklarından, söz
konusu irtibat bürosunun herhangi bir ticari faaliyeti bulunmamaktadır. Türkiye’deki
J&J ürünleri, SESA Elektronik Ticaret ve Sanayi A.Ş. ünvanlı bir distribütör tarafından
satılmaktadır. Bu distribütör, J&J’nin müdahaleci kardiyoloji (interventional cardiology)
ve endovasküler cihazlar (endovascular devices) alanlarında tıbbi cihazlarını
pazarlamaktadır. J&J’nin Türkiye’de kalp cerrahisi alanına yönelik faaliyeti
bulunmamaktadır.
H.1.2. Guidant Corporation (Guidant) 120
Guidant, merkezi A.B.D.’de bulunan, hisseleri borsada işlem gören ve
kardiyovasküler, endovasküler hastalıkların ve vakıaların tedavisinde kullanılan tıbbi
cihazların ve kalp cerrahi sistemlerinin tedarikinde faaliyet gösteren grup şirketlerinin
ana şirketidir.
Guidant grup şirketlerinin ana şirketi olan Guidant, halka açık bir şirket olup, hisseleri
New York Borsası’nda işlem görmektedir. Yukarıda da belirtildiği üzere, A.B.D.
kanunları uyarınca şirketlerin sadece sermayelerinin %5 veya daha fazlasına sahip
05-44/632-164
4
olan hissedarlarını bildirmek yükümlülüğü bulunmaktadır. 31.21.2004 tarihi itibariyla
hisselerinin %5 veya daha fazlasına sahip olan en büyük hissedarlarına ilişkin bilgi
aşağıda yer almaktadır. 130
Tablo 1: Guidant’ın Hisse Yapısı
İsim Hisse Adedi Hisse Oranı (%)
Capital Research and Management
Company 19,419,100 %6.1
PRIMECAP Management Company 19,013,404 %6.0
Guidant’ın 2003 yılında dünya genelindeki cirosu, (……………) YTL (………… USD),
Türkiye’deki 2003 cirosu ise (………….) YTL (………… USD) ve 2004 cirosu
(…………) YTL (………… USD) olarak gerçekleşmiştir.
Şirketin faaliyetleri dört alanda toplanmaktadır:
i) Kalp Ritim Düzenleme (Cardiac Rhythm Management) (CRM): Bu alan, vücuda
yerleştirilebilir kalp defibrilatörleri, kalp pilleri ve kalp re-senkronizasyon terapi
cihazlarının geliştirilmesini, imalatını ve satışını kapsamaktadır. Bu cihazlar kalp ritim
bozukluklarının ve kalp yetersizliğinin tedavisinde kullanılmaktadır. 2003 yılında,
CRM cihazlarının satışı, Guidant’ın dünya genelindeki satışlarının %(...)’ını 140
oluşturmuştur.
ii) Damar Müdahale (Vasküler Müdahale) (Vascular Intervenion): Bu alan müdahaleci
kardiyoloji alanı olarak, koroner arter hastalığı tedavisinde kullanılan anjiyoplasti
(angioplasty) ve koroner tüp sistemlerinin (coronary stent systems) geliştirilmesini,
imalatını ve satışını kapsamaktadır. 2003 yılında bu alan, Guidant’ın dünya
genelindeki satışlarının %(…)’ini oluşturmuştur.
iii) Endovasküler Çözümler (Endovascular Solutions): Endovasküler çözümler,
(periferal) arter hastalıklarının (peripheral artery diseases) tedavisinde kullanılan
ürünlerin geliştirilmesini, imalatını ve satışını kapsamaktadır. 2003 yılında, bu alan,
Guidant’ın dünya genelindeki satışlarının %(…)’sini oluşturmuştur. 150
iv) Kalp Cerrahisi (Cardiac Surgery): Kalp cerrahisi, koroner arter hastalığı tedavisine
yönelik kalp cerrahi sistemlerinin geliştirilmesini, imalatını ve satışını kapsamaktadır.
2003 yılında, bu alan, Guidant’ın dünya genelindeki satışlarının %(…)’ünü
oluşturmuştur.
Guidant’ın, Türkiye’de bir bağlı ortaklığı veya şubesi bulunmamaktadır. Bu şirketin
Türkiye’deki satışları, sadece Metdem Sağlık Gereçleri Limited Şirketi tarafından
gerçekleştirilmektedir. Guidant, bu distribütörü aracılığıyla Türkiye’de kalp ritim
düzenleme, damar müdahale ve Şubat 2005’ten itibaren de endovasküler cihazlar
alanında faaliyet göstermektedir. Guidant’ın, Türkiye’de kalp cerrahisi alanına yönelik
faaliyeti ise bulunmamaktadır. 160
05-44/632-164
5
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4.
maddesinin "ilgili ürün pazarının tespitinde, birleşme veya devralma konusu olan mal
ve hizmetlerle, tüketici gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından
aynı sayılan mal veya hizmetlerden oluşan pazar dikkate alınır; tespit edilen pazarı
etkileyebilecek diğer unsurlar da göz önüne alınır" şeklindeki ifadesi, ilgili pazar
kavramını açıklayıcı niteliktedir.
Bu çerçevede, öncelikle, devralınması öngörülen Guidant’ın faaliyet alanları ile
J&J’nin faaliyet alanlarından hangilerinin birbirinden tamamen farklı alanlar 170
olduğunun, diğer bir deyişle J&J’nin, Guidant ile çakışmayan faaliyet alanlarının tespit
edilmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda, J&J’nin, ana faaliyet alanlarından biri olan
“Tüketici” grubu”, Guidant’ın faaliyet alanlarından bütünüyle ayrı bir alan olduğu için,
söz konusu işlemle ilgili değerlendirmenin dışında yer almaktadır.
Ayrıca, her iki teşebbüsün Türkiye dışındaki, özellikle Amerika ve Avrupa’da “kalp
cerrahisi” alanında faaliyet gösterdikleri bilinmekle birlikte, teşebbüslerden her ikisinin
de Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde bu alanda bir faaliyeti bulunmamaktadır.
Bu nedenle tarafların faaliyette bulunduğu “kalp cerrahisi” alanı, ilgili coğrafi pazar
açısından 4054 sayılı Kanun’un kapsamı dışında olduğundan söz konusu işlemle ilgili
değerlendirmenin dışında yer almaktadır. 180
1997/1 sayılı Tebliğ çerçevesinde, bir malın veya hizmetin diğer bir malla veya
hizmetle aynı pazarda sayılabilmesi için, bu iki ürünün tüketici gözündeki nitelikleri,
kullanım amaçları ve fiyatları bakımından benzer olması koşulu aranmaktadır. Bu
bağlamda, ilgili ürün pazarlarının belirlenebilmesi açısından, öncelikle kalp-damar
hastalıklarının tedavisinde; kalp cerrahisi, ilaç yoluyla tedavi ve müdahaleci
kardiyoloji seçeneklerinin her birinin, birbirlerinin yerine geçip geçemeyeceğinin
belirlenmesi gerekmektedir. Bu konuda yapılan incelemelerde, bu tedavi
yöntemlerinin birbirlerinin yerine kullanılamayacağı, hastanın yaşının, hastalığın
boyutu-niteliği (damarlardaki daralmanın ciddiyeti, daralmanın olduğu damar sayısı,
bu damarların yeri, v.s.) gibi faktörlerin, özellikle cerrahi ve müdahaleci kardiyoloji 190
alanları başta olmak üzere bu alanlar arasındaki ikame niteliğini ortadan kaldırdığı
tespit edilmiştir. Bu nedenle, J&J’nin faaliyetleri arasında yer alan “ilaç” grubunun da
söz konusu işlemle ilgili değerlendirmenin kapsamı dışında bulunduğu sonucuna
ulaşılmıştır.
Devralma işleminin taraflarının faaliyet alanları içerisinde olan, ancak bu işlem ile ilgili
değerlendirmenin dışında yer alan alanları bu şekilde belirledikten sonra, aşağıda
tarafların örtüşen faaliyet alanları ile ilgili değerlendirmelere yer verilmiştir.
Öncelikle; ilgili ürün pazarlarının, müdahaleci kardiyoloji, endovasküler çözümler ve
kalp ritim düzenleme adları altında, yalnızca üçe ayrılıp ayrılamayacağının açıklığa
kavuşturulması gerekmektedir. 200
Bu çerçevede, ilk olarak J&J’nin faaliyet alanları içerisinde yer almayan kalp ritim
düzenleme ile her iki tarafın da faaliyet alanları içerisinde yer alan müdahaleci
kardiyolojinin birbirinden farklı alanlar olduğunun ortaya konulması gerekmektedir.
Söz konusu iki alanın, çözüm getirdiği sayrıl durumlar başta olmak üzere, bu
05-44/632-164
6
çözümlere ulaşılmasında başvurulan tedavi yöntemleri ve kullanılan cihazlar
arasındaki farklılıklar, bu cihaz ve tedavi yöntemlerin birbirinin yerine
kullanılamaması, bu iki alanı birbirinden ayrı kılan nedenlerdir.
Ayrıca, ikinci olarak müdahaleci kardiyoloji ve endovasküler çözümlerin ayrı alanlar
olarak ele alınmasının ardında yatan gerekçeler açıklanacaktır. Bu ayrım esasen söz
konusu iki alana yönelik cihazların uygulanan teşhis ya da tedavi sırasında birlikte 210
kullanılması zorunluluğundan kaynaklanmaktadır.
Bu çerçevede, ilgili ürün pazarları müdahaleci kardiyoloji ve endovasküler çözümler
ve kalp ritim düzenleme olmak üzere, üç temel başlık altında değerlendirilmiştir.
Tarafların faaliyet alanları içerisinde olduğu halde değerlendirme kapsamı dışında
kalan alanlar ile tarafların örtüşen veya birbirine yakın olan faaliyet alanlarının,
birbirleri arasındaki farkın ortaya konmasının ve bu alanları birbirinden bu şekilde
ayrılmasının ardından, her bir alana yönelik ilgili ürün pazarlarını tanımlama
aşamasına geçilecektir.
Aşağıda devralma işleminin etkili olduğu ve tarafların faaliyette bulunduğu pazarlara
ilişkin açıklamalara yer verilmiştir. Ancak ilgili ürün pazarlarının daha iyi 220
anlaşılabilmesi amacıyla, öncelikle bu pazarları oluşturan ürünlere, bu ürünlerin
kullanıldığı tıbbi durumlara ve hastalıklara yönelik bilgi verilecek, ardından ilgili ürün
pazarları bu bilgiler çerçevesinde tanımlanacaktır. Ancak ilgili ürün pazarlarının
tanımlanması, üç alanın her birinde kullanılan ve aşağıda açıklanacak olan cihazların
tümü açısından değil, yalnız devralınması öngörülen Guidant’ın ürünleri açısından
yapılmıştır.
Müdahaleci Kardiyoloji
Arter: Kalpten çıkan ve vücuda temiz kan taşıyan atardamarlardır. Bu temiz kanı kalp
kaslarına taşıyan atardamarlar ise koroner (kalbe ait) arter olarak adlandırılmaktadır.
Kardiyovasküler Hastalıklar: Kalp-damar hastalıkları anlamına gelen kardiyovasküler 230
hastalıklar; beyin, kalbin kendisi ve diğer yaşamsal organlar gibi vücudun çok önemli
nitelikteki yaşam destekleyici bölgelerine zengin oksijen ve besin taşıma işlevini
yerine getiren atardamarların, damarların ve kalbin durumundaki işlev bozukluklarını
içermektedir. Ateroskleroz, inme, yüksek kan basıncı (hipertansiyon), anjin krizi
(göğüste ağır bir sıkışmaya neden olan ağrı), kalp krizi, ritim bozukluğu, kalp
yetmezliği ve koroner arter hastalığı gibi pek çok kalp-damar hastalığı bulunmaktadır.
Ateroskleroz: Damarların iç çeperlerinde/duvarlarında özellikle yaşlanmaya paralel
olarak yağ ve/veya kalsiyum birikimi sonucu aterosklerotik plak (plak) denilen bir
tabakanın oluşması ve bu nedenle damar genişliğinin ve esnekliğinin azalması
durumudur. 240
Koroner Arter Hastalığı: Atardamarların iç çeperlerinde plak oluşumundan
kaynaklanan sertleşme ve/veya daralma sonucu kalp kaslarına kan (besin ve oksijen)
akışı yeterli düzeyde gerçekleşememesi nedeniyle, kalbin kasılmasını sağlayan kalp
kaslarına besin ve oksijen taşıyan kalbe ait atardamarların (koroner arterler)
sertleşmesi ve/veya daralması ile ortaya çıkmaktadır. Bunun sonucunda göğüs
ağrısı, kalp krizi ve ritim bozukluğu gibi pek çok sayrıl (hastalıklı) durumla
karşılaşılabilmektedir.
05-44/632-164
7
Müdahaleci Kardiyoloji: Koroner arter hastalığı gibi kalp-damar hastalıklarının tedavi
terapilerini kapsayan müdahaleci kardiyoloji; kateter, stent, kılavuz kablo gibi birçok
cihazın set halinde bir arada kullanılması ile önemli bir cerrahi müdahaleye gerek 250
duyulmaksızın kalp kaslarına kan akışının eski haline, yeterli düzeye getirilmesi
işlemidir.
Müdahaleci kardiyolojide özetle; plak nedeniyle daralan koroner arterler, damar iç
çeperlerinde yağ ve/veya kalsiyum birikimi sonucu oluşan plakların, arterin duvarına
doğru sıkıştırılarak damar genişliğinin yeterli kan akışını sağlayacak kadar
genişletilmesi yoluyla tedavi edilmektedir. Arterin genişletilmesi için plağın arterin
duvarına doğru sıkıştırılması işlemi yalnız balon kateter veya balon kateter, ardından
da stent yardımıyla gerçekleştirilmektedir.
Kateter: Kateterler, vücut içindeki boşluğa, kanala veya damara yeterli sıvı/kan
akışını sağlamak, damarı genişletmek veya tanı araçlarını ve diğer cihazları damarın 260
içinden geçirerek lezyon bölgesine iletmek için yerleştirilen ince, esnek tüplerdir.
PTCA Balon Kateteri: Anjiyoplasti işleminde, koroner arterde kullanıldığında PTCA
(perkütan transluminal koroner anjiyoplasti) balon kateteri olarak adlandırılan bu
kateter; arter içindeki plağı arter duvarlarına sıkıştırmak için kullanılan, şişirilebilir,
ucunda bir balon bulunan ince, uzun, esnek bir tüptür. Çeşitli maddelerden yapılan
bu kateterlerin farklı uzunluk, çap ve farklı boyutlarda şişirilebilen pek çok türü
bulunmaktadır.
PTCA balon kateterleri, balon anjiyoplastide tek başına; tüp yerleştirme (stenting)
işleminde ise, stentin yerleştirilmesinden önce ön-genişletici olarak damarı açık
tutmak ve stenti uygun şekilde yerleştirmek amacıyla lezyonun yeri ve durumu 270
hakkında bilgi elde etmek için arter içi görüş/izleme sağlamada kullanılır. Koroner
arterlerin anatomisindeki farklılıklara uygun birçok boyut ve tipte PTCA balon kateteri
bulunmaktadır.
Kılavuz Kateterler: Hastanın arterine müdahaleci cihazların girişini kolaylaştırmak için
tasarlanmış olan kılavuz kateter ile damara giriş yapıldıktan sonra PTCA balon
kateterleri, koroner yönlendirilebilir kılavuz kablolar ve stentler lezyon sahasına yine
bu kılavuz kateter yardımıyla taşınmaktadır.
Koroner Yönlendirilebilir Kılavuz Kablolar: Bu kablolar; PTCA balon kateterlerinin,
tüplerin ve diğer cihazların damar yolunu geçerek koroner artere dengeli bir şekilde
ulaştırılmasında ve lezyon bölgesine en uygun şekilde yerleştirilmesinde 280
kullanılmaktadır. Diğer cihazlar gibi koroner yönlendirilebilir kılavuz kablolar da,
destek seviyesi, manevra kabiliyeti, uzağa erişim (sokulabilme), eğri anatomiye
uygunluk ve uç şekil dayanaklığı gibi uygulamayı ve doktorun tercihini etkileyen bir
takım özelliklere sahiptir.
Koroner Çıplak Metal Tüpler: Tüp yerleştirme işleminde kullanılmak üzere
tasarlanmış, genişleyebilir, küçük ve ağsı yapıda tel tüpler olan çıplak metal tüplerin
işlevi, lezyonun bulunduğu arter içinde yapı iskelesi görevi görerek arterin sürekli açık
kalmasını sağlamaktır. Bu tüplerin de anatomideki farklılıklara ve teknolojideki
değişikliklere göre birçok türü bulunmaktadır.
05-44/632-164
8
İlaç Ayrıştırıcı Tüpler: Fiziksel görünüş olarak geleneksel çıplak metal tüpler ile aynı 290
yapısal desteği sağlamalarının yanında, üzerlerine tatbik edilmiş özellikli ilaç veya
polimer taşıyan ilaç ayrıştırıcı tüpler, ilaç taşıyan bir mekanizma olarak işlev
görebilmekte veya bir koruyucu işlevi gören ve ilacın ayrışmasını kontrol eden bir üst
kaplama olarak ilacın üzerinde uygulanabilmektedir. Taşıdıkları ilaç, stentin içindeki,
etkileştiği dokunun aşırı büyümesini engellemeye yardımcı olmak üzere zaman
içerisinde, yavaş yavaş, uygun dozajda salınım yapacak şekilde tasarlanmıştır. Bu
özelliği nedeniyle ilaç ayrıştırıcı tüpler, restenosis vakalarını önemli oranda
azaltmıştır. İlaç ayrıştırıcı tüpler, Avrupa’da 2002 ve ABD’de 2003 yılında olmak
üzere piyasaya çok kısa bir süre önce çıkmıştır.
Koroner Anjiyoplasti: Daha önce belirtilen koroner arter hastalığının tedavi 300
seçenekleri arasında; cerrahi bir müdahale olmadan, daralmış olan bir arterin
genişletilmesinde kullanılan asgari müdahaleci bir teknik olarak yer alan anjiyoplasti;
koroner arterde kullanıldığında perkütanöz transluminal koroner anjiyoplasti
(percutaneous transluminal coronary angioplasty) (PTCA) adını almaktadır.
Koroner anjiyoplastide; kasık veya koldaki bir arter giriş noktası olarak kullanılmakta,
buradan damar sistemine geçiş için öncelikle giriş noktasındaki artere küçük bir tüp
yerleştirilmektedir. Kılavuz kateter, bu tüpün içinden geçirilmekte ve daralmanın
görüldüğü koroner arterin orijinine doğru itilmektedir. X-ray boyası, kılavuz kateterin
içinden geçirilmekte ve bu şekilde tıkanmış olan arterin x-ray filmleri alınmektedir. Bu
filmler, anjiyoplastide arterin içine cihazların doğru şekilde yerleştirilmesinde kılavuz 310
vazifesi görmektedir.
PTCA balon kateteri, yukarıda belirtildiği gibi, biri tüp yerleştirilmesinde diğeri de
anjiyoplastide olmak üzere iki uygulamada da kullanılmaktadır. Anjiyoplastide PTCA
balon kateteri daralan arterin genişletilmesi işlemini gerçekleştiren, tedavi edici
nitelikteki temel cihazdır.
Koroner Tüp Yerleştirilmesi: Anjiyoplasti işlemine ek birtakım önlemleri içeren bu
işlem; koroner artere çıplak metal ya da ilaç ayrıştırıcı bir tüpün yerleştirilmesi ile
gerçekleştirilmektedir. Anjiyoplasti işlemine ek olarak bu uygulamada, genleşme
balonunun üstüne, arter içinde sürekli kalacak tüp yerleştirilmektedir. Arter içinde
sürekli olarak yapı iskelesi işlevi gören küçük ve kendiliğinden genleşebilen tüp, 320
damarı açık tutarak kan akışını artırmaktadır.
Endovasküler Çözümler
Endovasküler Hastalıklar: Periferal (çevresel) arterlerdeki plak oluşumu sonucunda
ortaya çıkan hastalıklar olarak adlandırılan endovasküler hastalıklarda, Koroner
arterlerdeki duruma benzer şekilde, damar içinde plak oluşumundan kaynaklanan
daralma nedeniyle, dolaşım sisteminin düzgün işlemesi için yeterli kan akışı
sağlanamamaktadır. Ancak burada tıkanıklığın gerçekleştiği damarlar, perifer arter
denilen ve vücudun, kalp dışında geri kalan kısmına kan dolaşımını sağlayan
arterlerdir. Endovasküler hastalıklar, kalple ilgili benzer durumlardan daha seyrek
olmalarına karşın, hayati tehdit yaratabilmektedir. Bu tehditin düzeyi, arterin yerine ve 330
lezyonun ciddiyetine bağlıdır.
Endovasküler Çözümler: Periferal arter (koroner olmayan) hastalıklarının tedavisi,
durumun ciddiyetine bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Bu tedavi seçenekleri
koroner hastalıkların tedavi yöntemlerine önemli derecede benzemektedir.
05-44/632-164
9
Endovasküler çözümlerde kullanılan cihazlar, minimal müdahaleci kardiyoloji
tekniklerinin gelişmesine paralel bir şekilde, vasküler durumların tedavisi için cerrahi
müdahalelere alternatif olarak anjiyoplasti gibi, müdahaleci endovasküler tedaviler
ortaya çıkmıştır. Daha az ciddi hastalıklarda yaşam tarzının değiştirilmesi ve ilaçla
tedavi yeterli olabilirken, daha ciddi hastalıklarda minimal müdahaleye veya cerrahi
tedavilerle kan akışının yeterli düzeye getirilmesine (revaskülarizasyon) gerek 340
duyulmaktadır. Genel olarak, lezyonun yeri, ciddiyeti, uzunluk ve tipi (stenoz veya
oklüzyon) ve geçiş durumu (yani kan akış seviyesi), hangi tedavi seçeneğinin bir
hasta için seçilen en iyi seçenek olduğunu belirlemektedir. İlk tedavi terapileri
genellikle; koroner olmayan bağlamda perkutanöz transluminal anjiyoplasti (PTA)
olarak bilinen anjiyoplasti veya tüp yerleştirmedir. Endovasküler tedavinin başarılı
olmaması durumunda, cerrahi yöntemlere başvurulması değerlendirilir.
Endovasküler Kateterler: Müdahaleci kardiyolojide olduğu gibi, endovasküler
çözümlerde kullanılan kılavuz kateterler, hastanın damar yoluna (vaskülatürüne)
müdahaleci cihazların girişini kolaylaştırmak için tasarlanmıştır. Kateter;
yönlendirilebilen kılavuz kabloları (embolik koruma cihazları ile veya onlarsız), PTA 350
balon kateterlerini ve stentleri lezyon sahasına taşımakta kullanılmaktadır.
Endovasküler Kılavuz Kablolar: PTA balon kateterlerinin, stentlerin ve arter
dahilindeki embolik koruma cihazlarının yerleştirilmesini kolaylaştırmayı sağlayan
endovasküler yönlendirilebilir kılavuz kablolar, diğer cihazları kılavuz kateter
vasıtasıyla lezyon bölgesine yönlendirmekte kullanılmaktadır.
PTA Balon Kateterleri: Tüm endovasküler çözüm cihazlarında olduğu gibi, balon
kateterleri çevresel anjyoplasti tedavilerinde çevresel damarlardaki daralma veya
tıkanmaları tedavi etmekte kullanılmaktadır. PTA balon kateterleri, aynı zamanda
önemli sayıda çevresel tüp (stent) yerleştirilmesi işleminde de operasyon öncesi
arteri açmak ve operasyon sonrasında da stentin uygun şekilde yerleştirilmiş 360
olmasını sağlamak için kullanılmaktadır. Koroner anjiyoplasti ve koroner tüp
yerleştirilmesindeki PTCA balon kateterlerinin işlevini burada PTA balon kateterleri
görmektedir.
Balon Tip Genişleyebilir Çıplak Metal Tüp Sistemleri: Çevresel tüp yerleştirilmesi
işleminde, çıplak metal tüp, koroner tüp yerleştirilmesine benzer şekilde bir PTA
balon kateterinin üzerine yerleştirilerek artere sokulmakta ve lezyon sahasına
götürülmektedir. Balon, bundan sonra şişirilmekte ve arteri açık tutan ve kan akışını
artıran bir iskele vazifesi gören tüp (stent) arter duvarına bastırılmaktadır. Balon,
bundan sonra söndürülmekte ve kateter arterden çıkarılmaktadır. Balon tip
genişleyebilir çıplak metal tüpler, son derece dirençli olup yüksek basınçta 370
yerleştirilmektedir. Bu tür tüpler, plağın büyük oranda kireçlenmiş ve kırılmasının zor
olduğu sayrıl durumlara iyi uymalarını sağlamaktadır. Tüm büyük stent tedarikçilerinin
çeşitli profil ve uzunluklarda stentler üretebilmesi ve satmaları sayesinde, tüp
yelpazesi doktorun, perifer arter hastalığının oluşturabileceği lezyon çeşitlerinin
tedavisine en uygun stenti seçebilmesini sağlayabilecek genişlikledir.
Kendiliğinden Genişleyebilir Çıplak Metal Tüp Sistemleri: Bu tüpler, çıplak metal
tüplerden farklı bir şekilde, bir PTA balon kateterinden ziyade bir sade kateter üzerine
monte edilerek lezyon sahasına yerleştirilmektedir. Yerleştirme sırasında, koruyucu
kılıf kademeli olarak geri çekilmekte (veya geri sarılmakta), bu da stentin kendi
gücüyle genişlemesine ve artere uymasına olanak sağlamaktadır. Kateter bundan 380
05-44/632-164
10
sonra çıkarılarak prosedür tamamlanmaktadır. Bu stentler süper elastik oldukları için
hastanın damar yapısına uymaya daha elverişlidir. Ayrıca, bu tüpler, mekanik etkilere
açık yüzeysel arterlerde diğer tüplere göre çok daha uygundur. Balon tip
genişleyebilir tüplerdeki gibi, kendinden genişleyebilir çıplak metal tüplerin çap ve
uzunluk bileşimleri yelpazesi de sadece hekimin herhangi bir vakada lezyonu tedavi
etmek için en uygun stenti seçebilmesi için tasarlanmıştır.
Embolik Koruma Cihazları: Embolik koruma cihazları, kateter üzerine monte edilerek
bir müdahale esnasında yerinden çıkan bir embolik malzeme nedeniyle yaşamsal
organlara zarar verme riskini ortadan kaldırmak amacıyla kullanılmaktadır.
H.2.1.1. Müdahaleci Kardiyoloji Alanındaki İlgili Ürün Pazarları 390
Yukarıda verilen bilgiler çerçevesinde, ilgili ürün pazarlarının sağlıklı bir şekilde
tanımlanabilmesi için, öncelikle tarafların her ikisinin de faaliyet alanları içerisinde yer
alan endovasküler çözümler ile müdahaleci kardiyoloji alanlarına yönelik ürünlerin,
benzer işlevlere sahip olması ve benzer çözümler sunmalarının, bu iki alanı bir arada
değerlendirmek için yeterli olup olmadığının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Yukarıda da belirtildiği gibi, endovasküler çözümler, koroner hastalıkların tedavi
yöntemleri ile önemli derecede benzerlik göstermektedir ve bu alandaki gelişmelere
paralel bir şekilde ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte endovasküler çözümler, çevresel
(koroner olmayan) arter hastalıklarının tedavi yöntemi olarak kullanılırken,
müdahaleci kardiyoloji, kalp-damar (koroner arter) hastalıklarının tedavisinde 400
kullanılmaktadır. Koroner arterler için tasarlanmış ürünlerin özellikleri ve bu özelliklere
bağlı olarak farklılaşan fiyatları, bu iki alanı birbirinden ayıran en önemli nedenlerdir.
Koroner arterlerin tedavisinin yaşamsal önemi nedeniyle, bu arterlerin anatomisindeki
farklılıklar doğrultusunda müdahaleci kardiyoloji ürünlerinin taşımaları gereken
özellikler ve bu özelliklerin, ürünlerin fiyatlarında neden olduğu farklılaşmalar
müdahaleci kardiyoloji alanını ve bu alana yönelik ürünleri, endovasküler çözümler
alanından ve bu alan için kullanılan ürünlerden kesin olarak ayırmaktadır.
Müdahaleci kardiyoloji alanında, özellikle koroner anjiyoplasti ve koroner tüp
yerleştirilmesi alt başlıklarında anlatılanlar göz önünde bulundurulmalıdır. Bu
işlemlerde kullanılan cihazların her biri, söz konusu işlemlerin farklı aşamalarında, 410
farklı amaçlarla kullanılmakta, bu suretle her biri bu işlemlerin bütününün ayrı bir
parçasını oluşturmaktadır. Örneğin; koroner anjiyoplasti işleminde, kılavuz kateter,
damar yoluna girişi sağlayıp diğer cihazların lezyon bölgesine taşınması işlevini
görürken; kılavuz kablolar bu taşınmanın doktorun denetimi altında yapılmasını
sağlayarak lezyon bölgesine erişimin sağlıklı bir şekilde gerçekleşmesinde önemli bir
rol oynar. PTCA balon kateterleri, balon anjiyoplasti işleminde tek başına, plak
nedeniyle oluşan daralmayı ortadan kaldırmada kullanılırken, tüp yerleştirme
işleminde ise esas işlem olan daralmanın ortadan kaldırılmasında, bir ön-işlem
niteliğindeki, damarın tüpün doğru konumlandırılması için açık tutulmasında ve arter
içi görüş sağlanmasında kullanılmaktadır. 420
Her biri farklı nitelik ve kullanım amacına sahip olan bu cihazlar, birbirini tamamlayıcı
niteliktedir. Dolayısıyla, bu ürünlerin talep yönüyle birbirleriyle ikame edilebilmesi
mümkün değildir. Ayrıca, bu ürünlerin en önemli, en büyük müşterisi olan hastaneler,
bu ürünleri ihale yoluyla bir arada ya da ayrı ayrı, ürün bazında alabilmektedirler.
05-44/632-164
11
Son olarak, bu ürünlerin her birinin tasarımı, ortaya çıkarılması, geliştirilmesi ve
üretimi önemli düzeyde uzmanlık ve ar-ge faaliyeti gerektirmekte ve bu ürünlere
yönelik know-how, fikri mülkiyet hakları çerçevesinde korunmaktadır. Belirtilen
nedenlerle, bu cihazlar arasında arz yönüyle ikamenin de söz konusu olmadığı
sonucuna ulaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda müdahaleci kardiyoloji alanında tespit 430
edilen ilgili ürün pazarları şu şekildedir:
i) PTCA Balon Kateterleri
Yukarıda da açıklandığı üzere, anjiyoplasti işleminde, koroner arterde kullanıldığında,
PTCA (perkütan transluminal koroner anjiyoplasti) balon kateteri olarak adlandırılan
bu cihaz, koroner anjiyoplastide esas amaç olan damar tıkanıklığını açmada
doğrudan kullanılarak bu işlemdeki temel işlevi üstlenmektedir. Koroner tüp
yerleştirilmesinde de damar tıkanıklığının açılmasında, damarın açık tutulması ve
arter içi görüş sağlanması şeklinde bir ön-işlem görevini yerine getirmektedir.
Herhangi bir müdahaleci kardiyoloji işleminden önce yapılan teşhis ve operasyon
öncesi hazırlıklar sırasında gerçekleştirilen incelemeler sonucu, hastanın vücut 440
yapısı, damar uzunluğu gibi etkenlerin etkilediği, koroner arterlerin anatomisine
uygun boyut ve tipte PTCA balon kateterleri belirlenmektedir. Dolayısıyla farklı tip ve
boyutta pek çok PTCA balon kateterleri bulunmaktadır. Cihazlar arasındaki bu
farklılık, işlevsel farklılıktan değil, hastaların damarlarındaki anatomik farklılıktan
kaynaklanan biçimsel bir farklılıktır.
Ancak bu cihazların birbirinden boy, esneklik ve diğer başka bazı ölçütlere göre
birtakım küçük farklılıklar göstermeleri, bunları bütünüyle ayrı ilgili ürün pazarları
içerisinde değerlendirmek için yeterli değildir. Dolayısıyla bu cihazlar, işlevsel
özellikleri itibariyle değil, yalnızca taşıdıkları birtakım ek farklılıklar itibariyle hasta
bazında birbirinin yerine kullanılamamaktadır. Buna rağmen, hasta bazında talep 450
yönüyle bu ikame edilemezlik, cihazların temel özelliğindeki farklılıktan
kaynaklanmamaktadır. Zira, cihazlar arasında, bu ek özellikler itibariyle farklılaşmayı,
cihazları ayrı ilgili ürün pazarları içerisinde değerlendirmek için yeterli kabul etmek,
birbirinden farklı kaç tane damar anatomisi varsa o kadar ilgili ürün pazarı
tanımlamak gibi doğru olmayan bir ayrıma gitmeye yol açacaktır. Zira yapılan
incelemelerde, müdahaleci kardiyoloji alanında kullanılan bu tür cihazların, hastanın
anatomisine göre farklılaştığı; ancak, bu alanda faaliyet gösteren firmaların, bir ürünü
ürettiklerinde onun değişik çeşitlemelerini de zaten ürettikleri tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, bir PTCA balon kateterini üreten firma, kolaylıkla bu cihaza ek birtakım
özellikler ekleyerek ürettiği cihazı farklılaştırabilme imkanına sahiptir. Dolayısıyla, bu 460
ek özellikler itibariyle farklılaşan cihazlar arasında arz ikamesi oldukça yüksek
düzeydedir. Bu nedenle, müdahaleci kardiyoloji alanındaki ilk ilgili ürün pazarı, “PTCA
balon kateterleri” olarak belirlenmiştir.
ii) Koroner Yönlendirilebilir Kılavuz Kablolar
Koroner yönlendirilebilir kılavuz kablolar, daha önce de belirtildiği gibi, müdahaleci
kardiyoloji cihazlarının koroner artere sunulmasında ve yerleştirilmesinde
kullanılmaktadır. PTCA balon kateterleri gibi, koroner yönlendirilebilir kılavuz kablolar
05-44/632-164
12
da, destek seviyesi, manevra kabiliyeti, uzağa erişim (sokulabilme), eğri anatomiye
uygunluk ve uç şekil dayanaklığı gibi uygulamayı ve doktorun tercihini etkileyen bir
takım özelliklere sahiptir. Bununla birlikte; PTCA balon kateterleri için, hem talep hem 470
arz yönlü ikame açısından yukarıda yapılan değerlendirmeler, koroner
yönlendirilebilir kılavuz kablolar için de aynı şekilde geçerlidir. Dolayısıyla,
müdahaleci kardiyoloji alanındaki ikinci ilgili ürün pazarı, “koroner yönlendirilebilir
kılavuz kablolar” olarak belirlenmiştir.
iii) Koroner Çıplak Metal Tüpler
Koroner çıplak metal tüpler, yine daha önce de belirtildiği gibi, koroner tüp yerleştirme
işleminde kullanılmak üzere tasarlanmış, genişleyebilir, küçük ve ağsı yapıda tel
tüpler olarak lezyonun bulunduğu arter içinde yapı iskelesi görevi gören ve böylece
arterin sürekli açık kalmasını sağlayan cihazlardır. Bu tüplerin de anatomideki
farklılıklara ve teknolojideki değişikliklere göre birçok türü bulunmaktadır. Ancak, 480
PTCA balon kateterleri ve koroner yönlendirilebilir kılavuz kablolar için, hem talep
hem arz yönlü ikame açısından yukarıda yapılan değerlendirmeler, koroner çıplak
metal tüpler için de aynı şekilde geçerlidir. Dolayısıyla, müdahaleci kardiyoloji
alanındaki üçüncü ilgili ürün pazarı, “koroner çıplak metal tüpler” olarak belirlenmiştir.
H.2.1.2. Endovasküler Çözümler Alanındaki İlgili Ürün Pazarları
Müdahaleci kardiyoloji alanında, değerlendirme kapsamında yer alan her bir cihaz
bazında, bu cihazların farklı çeşitlemeleri olmasından kaynaklanan, ilgili ürün pazarı
belirlemesinde yapılan çözümlemeler, bu alana paralel olan endovasküler çözümler
alanındaki cihazlar için de geçerlidir. Bu alanda kullanılan cihazlar arasında da, aynı
değerlendirmelerin sonucu olarak, ne arz ne talep yönlü ikame söz konusudur. 490
Bu çerçevede, devralınması öngörülen Guidant’ın, müdahaleci kardiyoloji alanına
paralel, endovasküler çözümler alanına yönelik ürünleri doğrultusunda, devralma
işleminin değerlendirilmesinde, tanımlanması gereken ilgili ürün pazarları aşağıda yer
almaktadır:
i) Endovasküler Kılavuz Kablolar
İlgili bölümde açıklandığı üzere, endovasküler kullanım için yönlendirilebilir kılavuz
kablolar, endovasküler çözümlerde kullanılan diğer cihazların, sayrıl bölgenin
bulunduğu çevresel artere sunulmasında ve yerleştirilmesinde kullanılmaktadırlar.
Yukarıda müdahaleci kardiyoloji alanına yönelik cihazlar için açıklanan gerekçelerin
bu alan için de söz konusu olması nedeniyle, hem talep hem arz yönlü ikame 500
açısından yapılan değerlendirmeler, endovasküler kılavuz kablolar için de aynı
şekilde geçerlidir. Dolayısıyla, endovasküler çözümler alanındaki ilk ilgili ürün pazarı,
“endovasküler kılavuz kablolar” olarak belirlenmiştir.
ii) PTA Balon Kateterleri
İlgili bölümde açıklandığı üzere, anjiyoplasti işleminde çevresel arterde
kullanıldığında, PTA (perkütan transluminal anjiyoplasti) balon kateteri olarak
adlandırılan bu kateter, müdahaleci kardiyolojideki PTCA balon kateterlerinin işlevini
paralel olarak çevresel arterde balon anjiyoplasti işlemini yerine getirmektedir.
Yukarıda da belirtilen nedenlerden dolayı, müdahaleci kardiyoloji alanına yönelik
cihazlar için hem talep hem arz yönlü ikame açısından yapılan değerlendirmeler, PTA 510
05-44/632-164
13
balon kateterleri için de aynı şekilde geçerlidir. Dolayısıyla, endovasküler çözümler
alanındaki ikinci ilgili ürün pazarı, “PTA balon kateterleri” olarak belirlenmiştir.
iii) Balon Tip Genişleyebilir Çıplak Metal Tüpler
İlgili bölümde açıklandığı üzere, koroner tüp yerleştirilmesindekine benzer şekilde, bir
PTA balon kateterinden ziyade bir sade kateter üzerine monte edilerek lezyon
sahasına yerleştirilen balon tip genişleyebilir çıplak metal tüpler kendi gücüyle
genişleyerek artere uyar ve iskele görevi görerek arteri açık tutar. Yukarıda da
belirtilen nedenlerden dolayı, müdahaleci kardiyoloji alanına yönelik cihazlar için hem
talep hem arz yönlü ikame açısından yapılan değerlendirmeler, balon tip
genişleyebilir çıplak metal tüpler için de aynı şekilde geçerlidir. Dolayısıyla, 520
endovasküler çözümler alanındaki üçüncü ilgili ürün pazarı, “balon tip genişleyebilir
çıplak metal tüp sistemleri” olarak belirlenmiştir.
iv) Kendiliğinden Genişleyebilir Çıplak Metal Tüp Sistemleri
İlgili bölümde açıklandığı üzere, sade bir kateter üzerine monte edilerek lezyon
sahasına yerleştirilen ve mekanik etkilere açık yüzeysel arterlerde, diğer tüplere göre
çok daha uygun olan kendiliğinden genişleyebilen çıplak metal tüp sistemleri, kendi
güçleriyle genişleyerek artere uyumlu bir şekil almaktadırlar. Yukarıda da belirtilen
nedenlerden dolayı, müdahaleci kardiyoloji alanına yönelik cihazlar için hem talep
hem arz yönlü ikame açısından yapılan değerlendirmeler, kendiliğinden genişleyebilir
çıplak metal tüpler için de aynı şekilde geçerlidir. Dolayısıyla, endovasküler çözümler 530
alanındaki dördüncü ilgili ürün pazarı, “kendiliğinden genişleyebilir çıplak metal tüp
sistemleri” olarak belirlenmiştir.
v) Embolik Koruma Cihazları
İlgili bölümde açıklandığı üzere, embolik koruma cihazları, kateter üzerine monte
edilerek bir müdahale esnasında yerinden çıkan bir embolik malzeme nedeniyle
yaşamsal organlara zarar verme riskini ortadan kaldırmak amacıyla kullanılmaktadır.
Yukarıda da belirtilen nedenlerden dolayı, müdahaleci kardiyoloji alanına yönelik
cihazlar için hem talep hem arz yönlü ikame açısından yapılan değerlendirmeler,
embolik koruma cihazları için de aynı şekilde geçerlidir. Dolayısıyla, endovasküler
çözümler alanındaki beşinci ilgili ürün pazarı, “embolik koruma cihazları” olarak 540
belirlenmiştir.
H.2.1.3. Kalp Ritim Düzenleme Alanındaki İlgili Ürün Pazarları
Bu bölümde de ilgili ürün pazarlarının tanımlanmasından önce, bu alanda karşılaşılan
durumlara ve tedavi yöntemlerine ilişkin bilgilere yer verilmiştir.
Kalp Ritim Bozuklukları: Kalbin elektriksel sisteminin her türlü bozukluğu aritmi veya
ritim-iletim bozukluğu olarak adlandırılmaktadır. Kalp atışlarını kontrol eden kalpteki
elektriksel sistem, sağlıklı çalıştığı sürece vücudun temposundaki değişikliğe bağlı
olarak gereksinim duyduğu oksijen düzeyine göre, otomatik olarak, oluşturduğu
sinyallerle tepki vermektedir. Kalbin kasılması da bu sinyaller doğrultusunda
değişmektedir. 550
Taşikardi ve bradikardi birer kalp ritim bozukluklarıdır. Ritim bozukluğu durumunda
kalp odacıklarına gelen sinyaller, normal dışı (normalden düşük veya yüksek)
05-44/632-164
14
ve/veya düzensiz sıklıkta gerçekleşmekte, bu durum sonucunda kalp kasları
normalden daha az, daha fazla veya koordinasyonsuz ve düzensiz bir şekilde
kasılmaktadır. Her iki bozukluğun farklı tedavi yöntemleri bulunmaktadır.
Kalp Yetmezliği: Kalp kaslarının aşamalı olarak zayıflamasına paralel bir şekilde
yavaş yavaş gelişen ve kalbin kan pompalama gücünü zayıflatan, vücudun
gereksinim duyduğu düzeyde kanın pompalanamadığı önemli bir hastalıktır. Kalp
yetmezliğine neden olan pompalama yetersizliği; kalbin kendi damarlarına ait
hastalıklar, kalp kası hastalıkları, kalp kapakçık hastalıkları, tansiyon yüksekliği ve 560
alkole bağlı olarak ortaya çıkmaktadır.
Taşikardi: Kalp atışlarının anormal düzeyde hızlı olması durumu olan taşikardide,
kalp atışları dakikada 100-400 arasında seyretmektedir. Yüksek tansiyon, koroner
arter hastalığı nedeniyle kalp kaslarına yeterli kan akışının olmayışı, kalp kaslarındaki
düzensizlikler gibi durumların neden olduğu taşikardinin türüne göre tedavi
seçenekleri değişmektedir. Taşikardinin; kalp karıncıklarının anormal ölçüde hızlı
kasılması şeklinde ortaya çıkan ventrikül taşikardi ve kalp karıncıklarının çok yüksek
hızda ve düzensiz bir şekilde titremesi ve yetersiz düzeyde kan pompalaması
şeklinde ortaya çıkan ventrikül fibrillasyon olmak üzere iki ana tipi bulunmaktadır:
Bradikardi: Sağlıklı ve normal bir kalp dakikada 60-80 aralığında atmaktadır. Ancak 570
ritim bozukluğundan dolayı kalp odacıklarının duvarlarına gönderilen sinyal sıklığı
düşük ve kalp ritimleri düzensiz olduğunda, kalp kasları vücudun gereksinim
duyduğundan daha düşük miktarda kan pompalayacak kadar kasılmakta,
gerçekleşen kalp atışı 60’ın altına düşmektedir.
Kalp Ritim Düzenleme (Cardiac Rhythm Management) (CRM): Kalp ritim düzenleme;
kalbin hızını ve ritmini kontrol eden elektriksel sinyal iletim sistemindeki
düzensizliklerin, bu düzensizliklerden kaynaklanan bradikardi ve taşikardi gibi kalp
ritim bozukluklarının ve kalp yetmezliğinin tedavi edilmesi ile ilgili uygulamaları içeren
bir yöntemdir. Ritim bozukluğunun temel nedeni ve kapsamı en uygun tedavinin
seçimi için gerekli olan bilgiyi sağlamaktadır. Tek başına ilaçla tedavi yeterli 580
olmadığında, tedavi (harici veya dahili olarak yerleştirilen) cihaz veya asgari düzeyde
müdahale gerektiren uygulamaları içerebilmektedir. Acil durumlarda kullanılan
defibrillatörler gibi normal kalp ritmine ulaşılmasını sağlayan elektronik cihazlar; harici
veya hastanın göğsüne yerleştirilen ve sürekli ritim bozuklukları için kullanılan
cihazlarda olduğu gibi dahili cihazlar olabilir.
Vücuda Yerleştirilen Kardiyoverter Defibrilatörler: Aşırı hızlı (taşikardi) veya düzensiz
kalp atışlarını durdurmak ve kalbi normal ritmine döndürmek için yüksek akımlı
elektrik enerjisi veren cihazlar olan bu cihazlar, defibrillatörler dahili veya harici
olabilmektedir. Sürekli olarak kalp ritmini kontrol eden defibrilatörler, kalp hızının çok
düşük olması durumunda otomatik olarak bir kalp pili gibi çalışmakta ve tehlikeli 590
ölçüde hızlı kalp ritminin tespit edilmesi halinde hayat kurtarıcı şoklar
göndermektedirler. Defibrilatörler, tek veya iki odalı olabilmekte ve sağ atriyum
(kulakçık) ve/veya sağ ventriküle (karıncık) uçlarla defibrillatör cihazını
bağlamaktadır. Vücuda yerleştirilebilen kalp pili sistemine benzer olarak vücuda
yerleştirilebilen defibrillatör sistemi; (i) defibrillatör cihazı (nabız oluşturucu olarak da
bilinir), (ii) uçlar ve (iii) programlayıcı üç ana parçadan oluşmaktadır. Ancak bu
cihazlar, ek olarak taşıdıkları yüksek enerji şoku verebilme özelliğine sahip
kapasitörler nedeniyle kalp pillerinden daha büyük olmaktadır.
05-44/632-164
15
Kalp Pilleri: Kalp atışlarının uygun düzeyde ve düzenli bir şekilde gerçekleşmesine
(bradikardinin önlenmesi ve denetimi) yardımcı olmak için kalbe hafif, düzenli elektrik 600
darbeleri gönderen ve deri altına yerleştirilen küçük, düşük enerjili cihazlar olan kalp
pilleri, hastanın doğal kalp hızını korumak üzere programlanmaktadır. Değişik
ihtiyaçlara uygun tipleri, atım aralıkları ve atım hızları mevcut olan kalp pilleri, bir veya
iki uçla sağ ventrikül ve/veya sağ atriyum ile kalp pilini bağlayan tek veya iki odalı
sistemler olabilmektedir. Kalp pilleri de defibrilatörler gibi, (i) kalp nabız yapıcı cihaz
(nabız jeneratörü olarak da bilinir), (ii) uçlar ve (iii) programlayıcı şeklindeki üç ana
parçadan oluşmaktadır.
Kalp Resenkronizasyon (Yeniden Uyumlandırma) Terapi Cihazları (CRT): Bu
cihazlar, yukarıda söz edilen kalp-damar hastalıklardan biri olan kalp yetmezliğinin
tedavisinde kullanılmaktadır. Sağlıklı bir kalpte, odacıklar koordineli veya uyumlu bir 610
şekilde kasılır ve dinlenir. Kalp yetmezliği, kalp kasılmalarının zamanlaması veya
koordinasyonu ile ilgili problemlere neden olabilmektedir. Küçük bir müdahale ile
vücuda yerleştirilen CRT cihazları, kalp kasılmalarını koordine eden düşük akımlı
darbeler oluşturarak kalbin uygun bir zamanlama ile çalışmasını ve pompalama
işlevini daha sağlıklı yapmasını sağlamaktadır. CRT cihazları bazen biventriküler kalp
pilleri veya kardiyak re-senkronizasyon terapisi kalp pilleri (CRT-P) olarak
adlandırılabilmektedir. CRT sistemleri, kalp pilleri ve defibrilatörlerde olduğu gibi, (i)
CRT cihazı, (ii) uçlar ve (iii) programlayıcı şeklinde üç ana parçadan oluşmaktadır.
CRT terapisi, hastada kalbin tamamen durması riski varsa kardiyoverter defibrilasyon
terapisi ile birleştirilebilmektedir. Kalp yetmezliği sonucunda cihazın tehlikeli boyutta 620
hızlı ritim tespit etmesi halinde, yine cihaz tarafından tehlikeli ritmi normal ritme
dönüştürmek için yüksek akımlı bir şok verilmektedir. Aynı zamanda defibrillasyon
terapisi de sağlayan CRT cihazı, kardiyak re-senkronizasyon terapisi defibrillatörü
olarak adlandırılmaktadır (CRT-D). CRT-P ile aynı cihazlar olan CRT-D’ler, bunlardan
farklı olarak ani kalp ölümünün engellenmesi için yüksek enerjili şok gönderebilen
dahili bir defibrilatöre sahiptirler.
Yukarıda verilen bilgiler çerçevesinde, kalp ritim düzenleme alanında kullanılan
cihazların, birbirinden bütünüyle ayrı sayrıl durumlara çözümler sunmaları nedeniyle,
talep yönünden birbirleriyle ikame edilemezlikleri çok daha açık olarak ortadadır. Öyle
ki, örneğin kalp pilleri bradikardi durumunda kullanılmakta ve kalbe hafif ve düzenli 630
aralıklarla elektrik darbeleri yollamakta iken; vücuda yerleştirilen kardiyoverter
defibrilatörler taşikardi durumunda kullanılmakta ve kalbe yüksek akımlı elektrik
enerjisi vermektedirler. Mekanik yapılarını oluşturan parçalarından bazıları ve bu
parçaların çalışma ilkeleri itibariyle birtakım benzerlikler taşıyan, her biri değişik
amaçla kullanılan bu ürünlerin, farklı hastalıkların tedavisinde kullanılmak üzere
tasarlanmaları, geliştirilmeleri, bu işlemlerin birbirinden farklı teknolojiler gerektirmesi
ve yine bu teknolojilerin fikri mülkiyet hakları çerçevesi içerisinde korunması, bu
ürünler arasında arz yönlü bir ikamenin de mümkün olmadığını göstermektedir.
Bu doğrultuda, devralınması öngörülen Guidant’ın, kalp ritim düzenleme alanı
doğrultusunda, devralma işleminin değerlendirilmesinde, tanımlanması gereken ilgili 640
ürün pazarları aşağıda yer almaktadır:
05-44/632-164
16
i) Vücuda Yerleştirilen Kardiyoverter Defibrilatörler
Bu cihazlar, daha önce de belirtildiği gibi, birer kalp ritim bozluklukları olan aşırı hızlı
(taşikardi) veya düzensiz kalp atışlarını durdurmak ve kalbi normal ritmine
döndürmek için yüksek akımlı elektrik enerjisi veren cihazlardır. Defibrillatörler dahili
veya harici olabilmektedir. Harici defibrilatörler, acil durumlarda kullanılırlar ve dahili
defibrilatörlerden gerek nitelik ve kullanım amacı bakımından gerekse üretim
teknolojisi bakımından ayrılmaktadırlar. Çünkü, harici defibrilatörler sürekli kalp ritim
bozuklukları olmayan hastalar tarafından kullanılmakta ve bu cihazların mekanizması
ve işleyişi dahili defibrilatörlerden ayrılmaktadır. Bu nedenle, dahili ve harici 650
defibrilatörler arasında talep yönünden bir ikame mümkün görünmemektedir.
Ayrıca bu cihazların tasarım, mekanizma ve işleyişlerindeki farklılığa bağlı üretim
teknolojisindeki önemli ayrılmalar, harici ve dahili defibrilatörler arasında arz
yönünden ikameyi ortadan kaldırmaktadır. Guidant ve J&J’nin harici defibrilatörlere
yönelik tedarik faaliyeti bulunmadığından, değerlendirmede dikkate alınan
defibrilatörler, dahili (vücuda yerleştirilen) defibrilatörlerdir.
Dahili defibrilatörlerin kalpte, kalp ritim bozukluğunun yaşandığı yere (kulakçıklar
ve/veya karıncıklar) göre uygun tedavi sunmak üzere değişik türleri bulunmaktadır.
Dolayısıyla, yine hasta bazında, ritim bozukluğunun yaşandığı yere göre
birbirlerinden değişiklik gösteren bu defibrilatörlerin nitelik ve kullanım amacı 660
açısından, birbirlerinin yerine kullanılabilme imkanı bulunmamaktadır. Zira, ritim
bozukluğu kalbin üst odacıklarında (kulakçık) bulunan bir hasta için önerilecek
defibrilatör ile ritim bozukluğu kalbin alt odacıklarında (karıncık) bulunan bir hasta için
önerilecek defibrilatörler birbirinden ayrılmaktadır. Bu nedenle, dahili defibrilatörlerin
farklı ritim bozuklukları için çözüm sunan değişik türleri arasında talep yönünden
ikame mümkün değildir. Bununla birlikte, diğer alanlarda olduğu gibi, sunulacak
tedavideki farklılaşmanın, bu cihazlarda da, birtakım farklılaşmalar gerektirmesi, bu
cihazların her bir türünü ayrı ilgili ürün pazarları içerisinde değerlendirmek için yeterli
görünmemektedir. Çünkü dahili defibrilatörlerin farklı türleri arasında arz yönünden
ikamenin geçerli olduğu söylenebilecektir. 670
Yapılan incelemelerde, taşikardinin farklı türlerini tedavi etmek üzere farklılaşan bu
cihazlar arasında arz yönünden ikamenin geçerli olduğu tespit edilmiştir. Zira, aynı
sayrıl durumun farklı türlerini tedavi etmekte kullanılan bu cihazların farklı türleri,
temelde aynı işlevi görmektedir ve bu alanda çözüm sunacak cihazların tedarikini
gerçekleştiren firmalar açısından; dahili defibrilatörlerin üretimi, taşikardinin tüm
türlerine çözüm sunacak ürün yelpazesinin üretimi anlamına gelmektedir. Böylece, bu
cihazın farklı türleri arasında arz yönünden ikame mümkün olmaktadır. Bu nedenle,
kalp ritim düzenleme alanındaki ilk ilgili ürün pazarı, “vücuda yerleştirilen
kardiyoverter defibrilatörler” olarak belirlenmiştir.
ii) Kalp Pilleri 680
Kalp pilleri, daha önce de belirtildiği gibi, kalp atışlarının uygun düzeyde ve düzenli
bir şekilde gerçekleşmesine (bradikardinın önlenmesi ve denetimi) yardımcı olmak
için kalbe hafif, düzenli elektrik darbeleri gönderen ve deri altına yerleştirilen küçük,
düşük enerjili cihazlardır. Kişinin doğal kalp hızını korumak üzere programlanan ve
kişinin ihtiyacına uygun çeşitli pil tipleri, atım aralıkları ve atım hızları mevcut olan
kalp pillerinin,. dahili defibrilatörlerde olduğu gibi, hastanın kalbindeki sayrıl duruma
05-44/632-164
17
göre değişik nitelikte çözümler sunabilecek türleri bulunmaktadır. Bu cihazların
değişik türleri arasında, dahili defibrilatörler için belirtilen nedenlere benzer
nedenlerle, talep açısından ikame mümkün değildir. Ancak, yine dahili defibrilatörler
için belirtilen gerekçelerin, kalp pilleri için de söz konusu olması nedeniyle, bu 690
cihazların değişik türleri arasında, arz yönüyle ikame mümkündür. Bu nedenle, kalp
ritim düzenleme alanındaki ikinci ilgili ürün pazarı, “kalp pilleri” olarak belirlenmiştir.
iii) Kalp Resenkronizasyon (Yeniden Uyumlandırma) Terapi Cihazları (CRT)
Daha önce belirtildiği gibi, kalp ritim bozukluklarından biri olan kalp yetmezliğinin
tedavisinde kullanılan CRT cihazları, kalbin daha etkin bir şekilde kan
pompalamasına yardımcı olmak için elektrik darbeleri kullanır. Bu cihazlar bazen
biventriküler kalp pilleri veya kardiyak re-senkronizasyon terapisi kalp pilleri olarak
adlandırılır (“CRT-P”). CRT terapisi, hastada kalbin tamamen durması riski
olduğunda kardiyoverter defibrilasyon terapisi ile birleştirilebilmektedir. Aynı zamanda
defibrillasyon terapisi de sağlayan CRT cihazı, kardiyak re-senkronizasyon terapisi 700
defibrillatörü olarak adlandırılmaktadır (“CRT-D”). CRT-P ile aynı cihazlar olan CRT-
D’ler, bu cihazlardan farklı olarak ani kalp ölümünün engellenmesi için yüksek enerjili
şok gönderebilen dahili bir ICD’ye sahiptirler.
Görüldüğü gibi, CRT cihazları, farklı kombinasyonlarla birbirlerinden farklılaştırılarak,
değişik sayrıl durumların tedavisi için kullanılmaktadırlar. Bu bakımdan, CRT
cihazlarının değişik türleri arasında, talep açısından ikame mümkün
görünmemektedir. Ancak, kalp pilleri ve dahili defibrilatörler için belirtilen gerekçelerin
CRT cihazları için de söz konusu olması nedeniyle, bu cihazların değişik türleri
arasında, arz yönüyle ikame mümkündür. Bu nedenle, kalp ritim düzenleme
alanındaki üçüncü ilgili ürün pazarı, “kalp resenkronizasyon terapi cihazları” olarak 710
belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesi uyarınca, coğrafi pazar belirlenirken, ilgili mal ve
hizmetlerin özellikleri ile tüketici tercihleri bakımından giriş engellerinin, ilgili bölge ile
komşu bölgeler arasında teşebbüslerin pazar payları veya mal ve hizmetlerin fiyatları
bakımından hissedilir bir farklılığın olup olmadığı gibi unsurlar dikkate alınmaktadır.
Yerel olarak üretilen veya yurt dışından ithal edilen tıbbi cihazlar ve tanı araçlarının,
ülke çapına yayılmış geniş bir dağıtım kanalıyla ülkenin her bölgesine ulaştırılması,
kanunlardan doğan fiyat düzenlemesinin, bölgeler arasında fiyat ve iade masrafları
ile ilgili şartlarda farklılık bulunmasını engellemesi, hastaneler gibi tıbbi cihazlar ve 720
tanı araçlarının en büyük müşterilerinin kullandıkları tedarik prosedürlerinin, ulusal
düzeyde organize edilmesi ve böylece Türkiye sınırları içinde de ilgili pazar açısından
rekabet koşullarının farklılık arz ettiği ayrı bölgeler söz konusu olmaması nedeniyle,
ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti” olarak tespit edilmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. (b)
maddesinde yer alan tanımlamaya göre, bir işlemin devralma sayılabilmesi için,
“herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut
ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi
olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol etmesi” gerekmektedir. 730
05-44/632-164
18
Daha öncede belirtildiği üzere, birleşme işlemi sonrasında Guidant’ın, A.B.D.
yasalarınca, mutlak kontrolünün, J&J tarafından devralınmasıyla birlikte, J&J’nin bir
bağlı ortaklığı haline gelecektir. Bu nedenle, söz konusu devrin bildirim formunda
ifade edildiği şekilde gerçekleşmesi şartıyla, bu işlem 1997/1 sayılı Tebliğin 2(b)
maddesi çerçevesinde bir devralma işlemidir.
1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi uyarınca, bu
Tebliğ’in 2. maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi
veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir
bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması
halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmi beş trilyon Türk Lirasını 740
aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları gerekmektedir. Bu çerçevede,
işlemin taraflarının ilgili ürün pazarlarındaki ciro ve pazar paylarına ilişkin
değerlendirmeler aşağıda yer almaktadır. İlgili ürün pazarlarının belirlenmesine
yönelik yapılan çözümlemelerde, üç faaliyet alanı itibarıyla gözetilen ayrım, burada
da benimsenmeye devam edilmiştir.
H.3.1. Müdahaleci Kardiyoloji
J&J’nin ve Guidant’ın, müdahaleci kardiyoloji alanındaki ilgili ürün pazarları itibarıyla
2004 yılı Türkiye net satışları aşağıda yer almaktadır:
Tablo 2: J&J’nin müdahaleci kardiyoloji alanına yönelik ürünlerinin 2004 yılı cirosu
İlgili Ürün Pazarı 2004 yılı Türkiye Cirosu (YTL)
PTCA balon kateterleri (……….)
Kılavuz kateterler (………)
Koroner yönlendirilebilir kılavuz kablolar (………)
Koroner çıplak metal tüpler (………)
İlaç ayrıştırıcı tüpler (……….)
Tablo 3: Guidant’ın müdahaleci kardiyoloji alanına yönelik ürünlerinin 2004 yılı cirosu 750
İlgili Ürün Pazarı 2004 yılı Türkiye Cirosu (YTL)
PTCA balon kateterleri (……….)
Koroner yönlendirilebilir kılavuz kablolar (………..)
Koroner çıplak metal tüpler (……….)
J&J’nin ve Guidant’ın, “PTCA balon kateterleri” ve koroner çıplak metal tüpler” ilgili
ürün pazarlarında, Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisindeki pazar payları aşağıda yer
almaktadır:
Tablo 4: J&J’nin ve Guidant’ın, “PTCA balon kateterleri” ve koroner çıplak metal tüpler” pazarlarındaki
pazar payları
İlgili Ürün Pazarı J&J Guidant Toplam
PTCA Balon Kateterleri (….)% (…)% (….)%
Koroner Çıplak Metal Tüpler (….)% (….)% (….)%
Müdahaleci kardiyoloji alanında, söz konusu devralma işlemi ile ilgili
değerlendirmenin kapsamı içerisinde tanımlanan üç ilgili ürün pazarından, yukarıdaki
tablolardan da görülebileceği gibi, “PTCA balon kateterleri” ve “koroner çıplak metal
tüpler” ilgili ürün pazarlarının her biri itibariyle, Guidant ile J&J’nin birlikte, 2004 yılı
Türkiye toplam ciro ve pazar payları, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde belirlenen 760
05-44/632-164
19
ciro ve pazar payı eşiklerini aşmamaktadır. Bu nedenle, bu iki ilgili ürün pazarı
itibariyle, söz konusu devralma işlemi izne tabi değildir.
Ancak, söz konusu devralma işlemi, “koroner yönlendirilebilir kılavuz kablolar” olarak
tanımlanan ilgili ürün pazarı itibariyle, J&J ile Guidant’ın birlikte 2004 yılı Türkiye net
satışları toplamının, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi ile getirilen ciro eşiğini
geçmemesine karşın, pazar payı eşiğini geçmesi nedeniyle izne tabidir.
Teşebbüslerin “koroner yönlendirilebilir kılavuz kablolar” ilgili ürün pazarında, Türkiye
Cumhuriyeti sınırları içerisindeki pazar payları aşağıda yer almaktadır.
Tablo 5: “Koroner yönlendirilebilir kılavuz kablolar” pazarındaki pazar payları
İlgili Ürün Pazarındaki teşebbüsler 2004 yılı için pazar payı (%)
J&J (….)%
Guidant (.…)%
J&J+Guidant (.…)%
Boston Scientific (.…)%
Asahi-Intech (.…)%
Garantol (….)%
Terumo Medical (….)%
Medtronic (…..)%
Diğerleri (….)%
Toplam Pazar 100%
Tabloda da görüldüğü üzere, devralma işlemi sonrası J&J’nin pazar payı %(…) 770
düzeyinden %(…) düzeyine yükselecektir. Guidant, bu pazarda 2004 yılındaki %(…)
pazar payı ile önemli ağırlığı olan bir oyuncu değildir. Söz konusu işlem sonrası
J&J’nin ilgili ürün pazarındaki payında sınırlı düzeyde bir artış gerçekleşecektir.
Bunun yanında, (…………..), devralma işlemi sonrasında da, pazardaki lider
konumunu sürdürmeye devam edecektir.
İlgili ürün pazarındaki teşebbüslerin pazar paylarından, pazarın rekabetçi bir yapıya
sahip olduğu görülmektedir. Bu nedenle, söz konusu devralma işleminin, “koroner
yönlendirilebilir kılavuz kablolar” ilgili ürün pazarında bir hakim durum yaratılması
veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasına neden olacak nitelikte bir devralma işlemi olmadığı sonucuna 780
ulaşılmıştır.
H.3.2. Endovasküler Çözümler
J&J’nin ve Guidant’ın, endovasküler çözümler alanındaki ilgili ürün pazarları itibariyle,
2004 yılı Türkiye cirosu aşağıda yer almaktadır:
Tablo 6: J&J’nin endovasküler çözümler alanına yönelik ürünlerinin 2004 yılı Cirosu
İlgili Ürün Pazarı 2004 yılı Cirosu (YTL)
PTA balon kateterleri (……….)
Endovasküler kateterler (……….)
Endovasküler kılavuz kablolar (……….)
Balon tip genişleyebilir çıplak metal tüp sistemleri (……….)
05-44/632-164
20
Kendinden genişleyebilir çıplak metal tüp sistemleri (………)
Embolik koruma cihazları (………)
Bildirim formunda, Guidant’ın 2004 yılında, Türkiye’de, endovasküler çözümler
alanında herhangi bir faaliyeti olmadığı ifade edilmektedir. Bununla birlikte, Şubat
2005’te distribütörü aracılığıyla bu alanda satışlara başlamış, bu tarihten itibaren bu
alanda yapılan satışların toplam değerinin yaklaşık olarak (………) YTL olduğu beyan
edilmiştir. 790
Endovasküler çözümler alanında, söz konusu devralma işlemi ile ilgili
değerlendirmenin kapsamı içerisinde tanımlanan beş ilgili ürün pazarında Guidant ile
J&J’nin 2004 yılı Türkiye net satışları toplamları ve pazar payı toplamları, 1997/1
sayılı Tebliğ’in 4. maddesi uyarınca getirilen, ciro eşiğini ve pazar payı eşiğini
aşmamaktadırlar. Bu nedenle, bu ilgili ürün pazarları itibariyle, söz konusu devralma
işlemi izne tabi değildir.
H.2.3. Kalp Ritim Düzenleme
J&J’nin, bu alanda hiçbir faaliyeti bulunmamaktadır. Guidant’ın, kalp ritim düzenleme
alanındaki ilgili ürün pazarları itibariyle, 2004 yılı Türkiye cirosu aşağıda yer
almaktadır: 800
Tablo 7: Guidant’ın kalp ritim düzenleme alanına yönelik ürünlerinin 2004 yılı cirosu
İlgili Ürün Pazarları 2004 yılı Cirosu (YTL)
Kalp pilleri (………..)
Vücuda yerleştirilebilir kardiyoverter defibrillatörler (………..)
Kalp re-senkronizasyon terapisi cihazları (………..)
“Vücuda yerleştirilen kardiyoverter defibrilatörler”, “kalp pilleri” ve kalp
resenkronizasyon terapi cihazları” ilgili ürün pazarlarında, teşebbüslerin, Türkiye
Cumhuriyeti sınırları içerisindeki pazar payları aşağıda yer almaktadır:
Tablo 8: “Vücuda yerleştirilen kardiyoverter defibrilatörler” pazarındaki payları
İlgili Ürün Pazarındaki teşebbüsler 2004 yılı için pazar payı (%)
J&J (…)%
Guidant (….)%
J&J+Guidant (…)%
Medtronic (…)%
St Jude (…)%
Ela/Sorin (….)%
Biotronik (…)%
Diğerleri (…)%
Toplam Pazar 100%

05-44/632-164
21
Tablo 9: “Kalp pilleri” pazarındaki pazar payları
İlgili Ürün Pazarındaki Teşebbüsler 2004 yılı için pazar payı (%)
J&J (…)%
Guidant (…)%
J&J+Guidant (…)%
Medtronic (…)%
St Jude (…)%
Biotronik (…)%
Ela/Sorin (…)%
Diğerleri (…)%
Toplam Pazar 100%
Tablo 10: “Kalp resenkronizasyon terapi cihazları” pazarındaki pazar payları
İlgili Ürün Pazardaki teşebbüsler 2004 yılı için pazar payı (%)
J&J (…)%
Guidant (…)%
J&J+Guidant (…)%
Medtronic (…)%
St Jude (…)%
Ela/Sorin (…)%
Biotronik (…)%
Toplam Pazar 100%
Kalp ritim düzenleme alanında söz konusu devralma işlemi ile ilgili değerlendirmenin
kapsamı içerisinde tanımlanan üç ilgili ürün pazarından hiçbirinde, yukarıdaki 810
tablodan da görülebileceği gibi, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi uyarınca getirilen
ciro eşikleri aşılmamaktadır. Bununla birlikte, her üç ilgili ürün pazarı itibariyle de,
devralma işleminin taraflarının pazar payları toplamı, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4.
maddesi uyarınca getirilen pazar payı eşiğini aşmaktadır. Bu nedenle, söz konusu
devralma işlemi izne tabidir.
Daha önce de ifade edildiği üzere, J&J’nin kalp ritim düzenleme alanında hiçbir
faaliyeti bulunmamaktadır. (………) ise, bu alandaki her bir ilgili ürün pazarında,
birbirine yakın pazar paylarıyla lider konumdadır. Guidant’ı, her üç ilgili ürün
pazarında; (……….), (……….), (……….), (………) çok fazla değişiklik göstermeyen
pazar paylarıyla izlemektedirler. 820
İlgili ürün pazarlarında (………..)ın, lider konumuyla önemli pazar paylarına sahip
görünmesi, bu pazarların rekabetçi yapısı hakkında ilk bakışta dikkati çeken bir
husustur. Ancak, diğer alanlardaki pazarlar da dahil olmak üzere, bu pazarlardaki
alıcı grubunun en büyük kesimini oluşturan hastaneler, bu ürünleri ihale yoluyla toplu
bir şekilde satın almaktadırlar. Örneğin SSK, bu cihazlara yönelik alımlarını,
Türkiye’deki tüm hastanelerinin gereksinimlerini karşılayacak düzeyde, ihale yoluyla
gerçekleştirmektedir. Dolayısıyla, belli bir yılda, belli büyük müşterilerin açtıkları
ihaleyi kazanan firmaların söz konusu ilgili ürün pazarlarında o yıla ait paylarının
yüksek düzeylerde gerçekleşmesi normal olacaktır. Ancak izleyen dönemde, benzer
ihaleleri kazanamayan aynı firmaların, aynı ilgili ürün pazarlarındaki paylarında, bu 830
defa önemli oranda düşüşler yaşanması da mümkündür. Sonuç olarak bu durum,
05-44/632-164
22
ürettikleri ürünlerin arasında kalite, işlev, fiyat gibi ürünün nitelikleri itibariyle belirli
oranın üstünde benzerlikler bulunması bakımından birbirine yakın olan teşebbüslerin
pazardaki konumları hakkında yalnızca pazar paylarından hareketle yapılacak
değerlendirmeler tam olarak açıklayıcı olmayacaktır.
J&J’nin kalp ritim düzenleme alanında hiçbir faaliyetinin bulunmaması, devralma
işlemi sonrası, bu alandaki ilgili ürün pazarları açısından pazar paylarında herhangi
bir değişikliğin olmayacağını göstermektedir. Dolayısıyla, söz konusu devralma
işleminin, “vücuda yerleştirlen kardiyoverter defibrilatörler”, “kalp pilleri” ve “kalp
resenkronizasyon terapi cihazları” ilgili ürün pazarlarının her biri bakımından, bir 840
hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte bir devralma işlemi
değildir.
Öte yandan, tarafların her ikisinin de, faaliyette bulundukları alanlarda dünya çapında
birer oyuncu olmaları nedeniyle, söz konusu devralma işlemi Avrupa Komisyonu’nun
da iznine tabidir. Avrupa Komisyonu, 22.4.2005 tarihli yayınladığı basın bülteninde,
konu ile ilgili doksan gün süreli ikinci faz inceleme başlattığını duyurmuştur. Konu ile
ilgili derinlemesine ayrıntılı inceleme anlamına gelen ikinci faz inceleme
başlatılmasının, Türkiye pazarı açısından ne düzeyde dikkate alınması gerektiğinin
açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. 850
Öncelikle, konuya ilişkin yapılan inceleme sonucunda, teşebbüslerin Avrupa Birliği
(AB) pazarındaki ve Türkiye Cumhuriyeti pazarındaki faaliyet alanlarının aynı
olmadığı tespit edilmiştir. Taraflardan J&J, tıbbi cihazlar ve tanı araçları başlığı
altında, Türkiye’de yalnız müdahaleci kardiyoloji ve endovasküler çözümler alanında
faaliyet gösterirken, AB pazarında bu alanlara ek olarak nörovasküler cihazlar,
elektrofizyoloji cihazları ve kalp cerrahisi alanlarında faaliyet göstermektedir. Guidant
ise, Türkiye’de müdahaleci kardiyoloji, endovasküler çözümler ve kalp ritim
düzenleme alanlarında faaliyet gösterirken, AB pazarında bu alanlara ek olarak kalp
cerrahisi alanında da faaliyet göstermektedir.
Avrupa Komisyonu tarafından yapılan ilk inceleme sonucunda yapılan açıklamada, 860
J&J’nin ve Guidant’ın kalp cerrahisi, müdahaleci kardiyoloji ve endovasküler
çözümler alanlarında faaliyetlerinin örtüşmesinin, söz konusu devralma işleminin bu
alanlardaki ilgili ürün pazarlarında rekabet açısından sorunlara yol açmasına neden
olabileceği yönünde bulgular elde edildiği, ancak bu kararın konu ile ilgili nihai karar
üzerinde bir önyargı oluşturmayacağı ifade edilmiştir.
Bu çerçevede işlem Türkiye açısından değerlendirildiğinde ilk olarak, yukarıda da
belirtildiği gibi, her iki tarafın da, Türkiye Cumhuriyeti pazarında, kalp cerrahisi
alanında hiçbir faaliyeti bulunmadığının hatırlatılmasında yarar vardır. Dolayısıyla
Avrupa Komisyonu’nun ilk incelemeleri sonucu, faaliyet alanları bakımından örtüşme
nedeniyle devralma işlemi sonrası rekabet açısından sorunların ortaya çıkabileceği 870
yönünde belirlemelerinin olduğu bu alan, söz konusu işlemin Türkiye pazarı
açısından değerlendirilmesinde kapsam dışında yer almaktadır.
İkinci olarak, Avrupa Komisyonu’nun ilk incelemeleri sonucu, faaliyet alanları
bakımından örtüşme nedeniyle devralma işlemi sonrası rekabet açısından sorunların
ortaya çıkabileceği yönünde belirlemelerinin olduğu ikinci alan olan endovasküler
çözümler alanında, Guidant’ın Türkiye’de, 2004 yılı ve öncesinde herhangi bir
05-44/632-164
23
faaliyeti bulunmamaktadır. Guidant’ın, Türkiye’de bu alanda faaliyet göstermeye
Şubat 2005’te başlamış ve bu tarihten itibaren gerçekleştirdiği satışların oldukça
düşük düzeyde olduğu tespit edilmiştir. AB pazarında ise, her iki firmanın da
faaliyetleri bulunmaktadır ve dolayısıyla Guidant’ın bu alandaki ilgili ürün 880
pazarlarındaki konumu nedeniyle her iki tarafın bu alandaki faaliyetlerinin toplamı,
söz konusu işlem ile ilgili değerlendirmede dikkate alınabilecek düzeydedir. Bununla
birlikte, her iki tarafın da Türkiye’de bu alandaki faaliyetlerinin toplamının, 1997/1
sayılı Tebliğ’in 4. maddesi ile getirilen ciro ve pazar payı eşiklerini aşmaması
nedeniyle, söz konusu devralma işlemi bu ilgili ürün pazarları itibariyle izne tabi
değildir.
Son olarak, Avrupa Komisyonu’nun ilk incelemeleri sonucu faaliyet alanları
bakımından örtüşme nedeniyle, devralma işlemi sonrası rekabet açısından sorunların
ortaya çıkabileceği yönünde belirlemelerinin olduğu üçüncü alan olan müdahaleci
kardiyoloji alanında; her iki tarafın da, AB pazarında ve Türkiye Cumhuriyeti 890
pazarındaki konumları birbirinden farklılık göstermektedir. Guidant, çok önemli
oranda, hem AB hem Türkiye Cumhuriyeti pazarında aynı ilgili ürün pazarlarında yer
alan bir oyuncudur. Ancak bu teşebbüsün, bu ilgili ürün pazarları itibariyle iki farklı
coğrafi pazardaki konumları aynı değildir. Zira, AB pazarında, “koroner çıplak metal
tüpler” ilgili ürün pazarındaki Guidant’ın payı %(…)’un üstünde ve J&J’nin payı ise
%(…)’in altında iken ve “PTCA balon kateterleri” ilgili ürün pazarındaki Guidant’ın
payı %(…) civarında, J&J ile birlikte toplam pazar payı ise %(…) civarındadır. Ancak,
bu iki ilgili ürün pazarı itibariyle, tarafların Türkiye’deki faaliyetleri toplamının, 1997/1
sayılı Tebliğ’in 4. maddesi ile getirilen ciro ve pazar payı eşiklerini aşmaması
nedeniyle, söz konusu devralma işlemi bu ilgili ürün pazarları itibariyle izne tabi 900
değildir.
“Koroner yönlendirilebilir kılavuz kablolar” ilgili ürün pazarında, AB pazarında
Guidant’ın pazar payı %(…), J&J’nin pazar payı ise %(…) dolaylarında iken; Türkiye
Cumhuriyeti pazarında Guidant’ın payı %(…), J&J’nin payı ise %(…) civarındadır.
Dolayısıyla, Türkiye’deki bu ilgili ürün pazarının, diğer teşebbüslerin konumlarından
da hareketle, rekabetçi bir yapı sergilediği anlaşılmıştır. Bu nedenlerle, söz konusu
devralma işlemi, “koroner yönlendirilebilir kılavuz kablolar” ilgili ürün pazarında, bir
hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak nitelikte bir devralma işlemi
değildir. 910
Ayrıca, yalnız bu alandaki ilgili ürün pazarlarında değil, endovasküler çözümler
alanındaki ilgili ürün pazarlarında da, Boston Scientific ve Medtronic başta olmak
üzere rekabetçi yapının sürdürülmesine önemli katkılarda bulunacak, ciddi oyuncular
bulunmaktadır.
Avrupa Komisyonu’nun, “ilaç ayrıştırıcı tüpler” ile ilgili olarak bu pazarda,
(…………)’ın (…-…) ay içerisinde piyasaya sürmeyi düşündüğü bir ürünün etkilerini
değerlendirdiği ifade edilmiştir. Ancak böyle bir durumun “ilaç ayrıştırıcı tüpler” ilgili
ürün pazarı üzerindeki etkilerini şimdiden tam olarak öngörebilmek oldukça zor
görünmektedir. Bu firmaların faaliyette bulunduğu müdahaleci kardiyoloji,
endovasküler çözümler, kalp ritim düzenleme alanları, tıbbi cihazlar ve tanı araçlarına 920
yönelik endüstrinin, en hızlı büyüyen ve gelişen kesimleridir. Başarılı sonuçlanan ar-
ge etkinlikleri ile tasarlanan ve diğer çalışmalarla birlikte geliştirilip üretilerek
hastaların sorunlarına, halihazırdaki ürünlerden daha etkin çözümler sunacak şekilde
05-44/632-164
24
piyasaya sürülen ürünler, firmaların ilgili ürün pazarlarındaki konumlarında önemli
boyutlarda iyileşmeler sağlamaktadırlar.
“İlaç ayrıştırıcı tüpler” ilgili ürün pazarında, AB pazarında, %(…) pazar payı ile J&J ve
% (…) pazar payı ile Boston Scientific mevcut oyunculardır. Ayrıca, biri Guidant, biri
de Medtronic olan diğer üç oyuncu da, bu ilgili ürün pazarına yönelik ürün geliştirme
aşamasında bulunmaktadırlar.
Guidant’ın, belirtilen süre içinde piyasaya sürmeyi düşündüğü ürünün, ilgili ürün 930
pazarı üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi, diğer firmaların da geliştirme
aşamasında oldukları ürünlerin ilgili ürün pazarı üzerindeki olası etkilerinin
öngörülmesini gerektirmektedir. Bu alanlardaki ilgili ürün pazarlarının özellikleri göz
önünde bulundurulduğunda, böyle bir kümülatif değerlendirme yapmanın zorluğu
ortadadır. Bu doğrultuda, başta Guidant’ın halihazırda bu ilgili ürün pazarında faaliyet
göstermemesi olmak üzere, Boston Scientific’in bu pazarda önemli bir pazar payı ile
lider konumda olması ve Guidant ile birlikte diğer iki firmanın da bu pazara yönelik
ürün geliştirme aşamasında olmaları nedenleriyle, söz konusu devralma işlemi “ilaç
ayrıştırıcı tüpler” ilgili ürün pazarında bir hakim durum yaratılması veya mevcut bir
hakim durumun güçlendirilmesi suretiyle rekabetin önemli ölçüde azaltılması 940
sonucunu doğuracak nitelikte bir devralma işlemi değildir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, kardiyovasküler,
endovasküler hastalıkların ve vakıaların tedavisinde kullanılan tıbbi cihazların ve kalp
cerrahi sistemlerinin tedarikinde faaliyet gösteren Guidant Corporation’ın, Shelby
Merger Sub. Inc. (J&J bağlı ortaklığı) aracılığıyla, tüketici”, “ilaç” ve “tıbbi cihazlar ve
tanı kitleri” üst başlıkları alanında faaliyet gösteren Jonhson & Johnson tarafından
devralınması işleminde tarafların,
-müdahaleci kardiyoloji alanında;
• “PTCA balon kateterleri” ve 950
• “koroner çıplak metal tüpler”,
-endovasküler çözümler alanında;
• “endovasküler kılavuz kablolar”,
• “PTA balon kateterleri”,
• “balon tip genişleyebilir çıplak metal tüp sistemleri”,
• “kendiliğinden genişleyebilir çıplak metal tüp sistemleri” ve
• “embolik koruma cihazları”
olarak belirlenen ilgili ürün pazarlarında ve Türkiye Cumhuriyeti coğrafi pazarındaki
toplam ciro ve pazar paylarının 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in 960
değişik 4. maddesinde belirtilen toplam ciro ve pazar payı eşiklerini aşmadığı ancak,
- müdahaleci kardiyoloji alanında;
• “koroner yönlendirilebilir kılavuz kablolar” ile
- kalp ritim düzenleme alanında,
• “vücuda yerleştirilen kardiyoverter defibrilatörler”,
• “kalp pilleri” ve
• “kalp resenkronizasyon terapi cihazları”
05-44/632-164
25
olarak belirlenen ilgili ürün pazarlarında ve Türkiye Cumhuriyeti coğrafi pazarındaki
toplam pazar paylarının 1997/1 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in değişik 4. maddesinde belirtilen toplam 970
pazar payı eşiğini aştığı tespit edilmiş, bu sebeple bildirim konusu devralma işleminin
izne tabi bir devralma olduğu, ancak birleşme sonucunda ilgili ürün pazarlarında
herhangi bir hakim durum yaratılmadığı veya mevcut bir hakim durumun
güçlendirilmediği ve bu suretle rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun söz
konusu olmadığı sonucuna ulaşılmış, bu nedenle dosya konusu birleşme işlemine
izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.


Full & Egal Universal Law Academy