Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-1-107 (Devralma)
Karar Sayısı : 05-63/904-246
Karar Tarihi : 29.9.2005
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER 10
İkinci Başkan : Tuncay SONGÖR
Üyeler : Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M. Sıraç ASLAN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER : Cengiz SOYSAL, Müge ÖZERCAN PAŞAOĞLU,
M. Selim ÜNAL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Doğan Şirketler Grubu Holding A.Ş. 20
D. TARAFLAR : - Türkiye İş Bankası A.Ş.
Büyükdere Caddesi Pembegül Sok. İş
Kuleleri 1 4. Levent 34330 İstanbul
- Doğan Şirketler Grubu Holding A.Ş.
Altunizade, Oymacı Sok. No:51
Üsküdar 34662 İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Petrol Ofisi A.Ş.’nin %44.06 oranındaki hissesinin, 30
Doğan Şirketler Grubu Holding A.Ş. tarafından, bu hisselerin sahibi olan
Türkiye İş Bankası A.Ş. ile iştirakleri Camiş Madencilik A.Ş. ve Camiş
Yatırım Holding A.Ş.’den devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 14.9.2005 tarih ve 6454 sayı ile intikal
eden ve en son 23.9.2005 tarih ve 6676 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan
bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi
ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu
düzenlenen 26.9.2005 tarih ve 2005-1-107/Oİ-05-CS sayılı Ön İnceleme Raporu 40
26.9.2005 tarih ve REK.0.05.00.00-120/191 sayılı Başkanlık önergesi ile 05-63
sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;
Petrol Ofisi A.Ş. (POAŞ)’nin %44.06 oranındaki hissesinin, Doğan Şirketler
Grubu Holding A.Ş. (Doğan Holding) tarafından, bu hisselerin sahibi olan Türkiye
05-63/904-246
2
İş Bankası A.Ş. (İş Bankası) ile iştirakleri Camiş Madencilik A.Ş. (Camiş
Madencilik) ve Camiş Yatırım Holding A.Ş. (Camiş Yatırım)’den devralınması
işleminin; 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu; ancak devralma 50
sonucunda hakim durum yaratılmasının veya var olan bir hakim durumun
güçlendirilerek rekabetin önemli ölçüde sınırlandırılmasının söz konusu olmaması
nedeniyle, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7’nci maddesi
çerçevesinde bildirim konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade
edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
60
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
POAŞ, en genel anlamda, petrol ve petrol ürünleri sektöründe faaliyet gösteren
bir teşebbüstür. Bununla birlikte bildirime konu işlem, ilgili ürün pazarlarında
yoğunlaşma doğurucu bir işlem olmayıp; sadece bir kontrol değişikliği
içermektedir. Söz konusu işlem uyarınca, halihazırda POAŞ’ın hissedarlarından
biri olan Doğan Holding, POAŞ’ın tam kontrolünü eline geçirecek olup;
teşebbüsün ve Doğan Grubu’nun POAŞ dışında, anılan sektörlerde faaliyet
gösteren herhangi bir iştiraki veya bağlı ortaklığı bulunmamaktadır. Dolayısıyla
tanımlanabilecek hiçbir ilgili ürün pazarı bakımından işlemin yoğunlaşma yaratıcı 70
bir etkisi olmayacaktır. Bu çerçevede, mevcut dosya özelinde, ilgili ürün pazarı
tanımının sonuca ilişkin değerlendirmeleri etkilemeyecek olması nedeniyle ilgili
ürün pazarı tanımının yapılmasının gerekli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Bildirime konu işlemin yoğunlaşmaya yol açmayacak olması sebebiyle; mevcut
dosya özelinde, ilgili coğrafi pazar tanımının sonuca ilişkin değerlendirmeleri
etkilemeyeceği ve dolayısıyla ilgili coğrafi pazar tanımının yapılmasının gerekli
olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
80
H.2. Taraflar
H.2.1. İş Bankası
İş Bankası esas olarak, finans sektöründe faaliyet göstermekle birlikte;
teşebbüsün cam, enerji, telekomünikasyon ve sanayi-hizmet alanlarında faaliyet
gösteren çok sayıda iştiraki bulunmaktadır.
İş Bankası’nın iştiraklerinden olan Camiş Madencilik ve Camiş Yatırım da, İş
Bankası ile birlikte, bildirime konu işlemin devreden tarafı konumunda olup; söz 90
konusu teşebbüslerden Camiş Madencilik, cam hammaddeleri (kum, kireç,
05-63/904-246
3
dolomit, feldspat) üretimi ve satışı ile iştigal etmektedir. İş Bankası teşebbüs
hisselerinin %78.46’sına sahip bulunmaktadır.
Camiş Yatırım ise, bağlı şirketlerin faaliyetlerinin aynı amaç ve politika
doğrultusunda planlanması, koordine edilmesi, denetlenmesi, teknik ve ticari
sorunlarının ekonomik bir bütünlük içerisinde çözümlenmesini sağlamak üzere
kurulmuş bir holding şirketi olup; İş Bankası, teşebbüsün hisselerinin %99,97’sini
elinde bulundurmaktadır.
100
H.2.2. Doğan Holding
Doğan Holding, medya, enerji, sigortacılık, turizm, sanayi ve ticaret alanlarında
faaliyet göstermekte olan Doğan Grubu bünyesinde yer alan iki holding
kuruluşundan biri olup; teşebbüs hisselerinin %65.52’si Doğan Ailesinin elinde
bulunmaktadır. Doğan Holding, 2004 yılı itibarıyla (……………) YTL ciro elde
etmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
110
Bildirime konu işlemin hukuki dayanağını 2.9.2005 tarihinde taraflar arasında
imzalanan “Petrol Ofisi A.Ş. Hisse Satış Sözleşmesi” oluşturmaktadır. Söz
konusu işlem uyarınca, POAŞ’ın %44,06 oranındaki hissesinin, Doğan Holding
tarafından, bu hisselerin sahibi olan İş Bankası ile iştirakleri Camiş Madencilik ve
Camiş Yatırım’dan devralınması planlanmakta olup; POAŞ’ın mevcut durumdaki
ortaklık yapısına aşağıda yer verilmektedir.
Tablo 1- POAŞ’ın Ortaklık Yapısı
ORTAKLAR ORAN (%)
Türkiye İş Bankası A.Ş. 35,96
Camiş Madencilik A.Ş. 4,05
Camiş Yatırım Holding A.Ş. 4,05
Doğan Şirketler Grubu Holding A.Ş. 44,31
Doğan Enerji Yatırımları Holding A.Ş.1 0,002
Halka Açık 11,64
Toplam 100,00
Şirketin sermayesi, A ve B grubu hisselerden oluşmakta olup; B grubu hisseler,
yarı yarıya Doğan Holding ile İş Bankası ve iştirakleri Camiş Madencilik ve Camiş 120
Yatırım arasında paylaşılmıştır. A Grubu hisselerin ise %38,38’i Doğan Holding,
%37,87’si ise iştirakleriyle birlikte İş Bankası’nın elinde bulunmaktadır. POAŞ’ın
yönetim kurulu, mevcut durumda, 9 üyeden oluşmakta olup; 6 üyenin B grubu
hissedarlar, 3 üyenin ise A grubu hissedarlar arasından seçilmesi zorunludur.
Yönetim Kurulu toplantı ve karar nisabı mevcut Ana Sözleşme’de “Yönetim
1 Doğan Enerji Yatırımları San. ve Tic. A.Ş. (Doğan Enerji), Doğan Grubu bünyesinde faaliyet
göstermekte olan bir kuruluştur.
2Tablodaki oranlar virgülden sonraki iki basamağa kadar yazıldığından ortaklık payı 0 olarak
görünmektedir.
05-63/904-246
4
Kurulu 6 üyenin katılımı ile toplanır ve kararlar altı üyenin olumlu oyu ile alınır.”
şeklindedir.
Yukarıdaki bilgiler göz önüne alındığında, POAŞ’ın, Doğan Holding ile İş Bankası
ve iştirakleri Camiş Madencilik ve Camiş Yatırım’ın, başka bir deyişle, Doğan
Holding ile İş Bankası’nın ortak kontrolü altında yönetildiği anlaşılmaktadır. 130
POAŞ’ın işlem sonrası ortaklık yapısı ise aşağıdaki gibidir:
Tablo 2- POAŞ’ın İşlem Sonrası Ortaklık Yapısı
ORTAKLAR ORAN (%)
Doğan Holding 88,36
Doğan Enerji 0,00
Halka Açık 11,64
Toplam 100,00
Yukarıda yer verilmekte olan tablodan da görüleceği üzere, işlem sonrası, İş
Bankası ile iştiraklerinin hisselerini Doğan Holding’e devretmesiyle, şirket
yönetimi ortak kontrolden Doğan Holding’in tam kontrolüne geçecektir. Bu
bağlamda, bildirime konu olan işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b)
bendi anlamında bir devralma işlemidir.
POAŞ’ın faaliyet gösterdiği alanlar içinde tanımlanabilecek en dar pazarlardan
olan benzin ve motorin pazarlarında faaliyet göstermekte olan teşebbüslerin 140
pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir:
Tablo 3- Benzin ve Motorin Pazarlarında Faaliyet Göstermekte Olan Teşebbüslerin
2004 Yılı Pazar Payları
Benzin Motorin
Teşebbüs
POAŞ (……..) (……..)
BP (……..) (……..)
Shell (……..) (……..)
Turcas (……..) (……..)
Totalfinaelf (……..) (……..)
Opet (……..) (……..)
Diğer (……..) (……..)
Toplam 100,00 100,00
Teşebbüs, 2004 yılı itibarıyla benzin pazarında (………………) YTL, motorin
pazarında ise (………………) YTL ciro elde etmiştir.
1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde “birleşme
veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren 150
teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün piyasasında,
toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı
aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirası’nı aşması halinde
Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” denilmektedir.
05-63/904-246
5
Yukarıda yer verilmekte olan bilgiler çerçevesinde; mevcut dosya özelinde
herhangi bir ilgili ürün pazarı tanımlaması yapılmamış olmakla birlikte,
tanımlanabilecek en dar ilgili ürün pazarlarından olan benzin ve motorin
pazarlarında POAŞ’ın hem pazar payı, hem de cirosu Tebliğ’de belirtilen pazar
payı ve ciro eşiklerini aşmaktadır. Dolayısıyla, bildirim konusu işlem, 1997/1 sayılı 160
Tebliğ bakımından izne tabi bir devralma işlemidir.
Öte yandan, bildirime konu devir işleminin, aynı teşebbüsün ortakları arasında
gerçekleşen bir kontrol devrinden ibaret olduğu ve işlem neticesinde POAŞ’ın
tanımlanabilecek her bir ilgili ürün pazarı bakımından Türkiye sınırları içerisinde
pazar payının aynı kalacağı ve dolayısıyla herhangi bir yoğunlaşma
oluşmayacağı görülmektedir. Bu sebeple, söz konusu devralmanın herhangi bir
ilgili ürün pazarında hakim durum yaratan veya hakim durumu güçlendiren bir
nitelik arz etmediği sonucuna varılmıştır.
170
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1
sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, ancak işlem sonucunda 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının
veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarlarda
rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına, bu nedenle
bildirime konu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 180
Full & Egal Universal Law Academy